Part 15

Juffrouw Bok dient een schotel met biefstuk op, vastgeklemd tusschen twee vuile doeken. Peinzend-glimlachend, met ’t onsterfelijk lachje op ’t grutjesgezicht, let ze op dat de saus niet over den rand plast. Dan blijft ze staan met in elke had een vuilen doek, op de hoogte van ’n uitwippende balein en zegt: „Ze was zeker weer niet weg te krijgen?”—„Nee,” zegt Georgine—„Ja, ik had ’t wel in de spieze. Zoo’n labberkakkig mensch... zoo’n fijne Roomsche Jezewiet.... al die Roomse benne eender.... dat hangt as ’n klit an mekaar.... net allemaal loopsche hondjes achter ’n teefie.”—„Die wou nou weten watte we eten. As je toch ’n beetje fatsoen in je lijf heb, ga je toch weg, as je ziet dat de mense wachten, niewaar? Nee, zij verdomt ’t.... As ’k maar iemand anders wist voor me kind.”—„Nou d’r benne mense genoeg,” insinueert Bok.—„Ja maar, goeie is moeielijk.”—„Annetje, waar blijf-ie nou?”—„Ja moe, ’k schep op.” Met de vuile doeken in de handen, blijft juffrouw Bok wachten, vriendelijk-begaan meepraten tot Annetje komt met ’n schaal aardappelen zonder deksel en Paulientje met een groot bord met fijn gehakte andijvie. „Motte de pannekoeke ook meteen komme?” vraagt Annetje.—„Nee, wel?” zegt juffrouw Bok.—„Nee, die zalle we strakkies eten.” Eindelijk—wèl eindelijk gaat de deur toe. M’n eetlust is weg. De grutjesgeest van juffrouw Bok spookt om de tafel. ’k Ben vies van alles, vies van de borden, de glazen, de vorken, het eten. De zoete bloemkoollucht, die in ’t huis hing bij ’t binnenkomen, zit dik aan alles in deze kamer. Wat ’n geluklooze, dompige, vale burgermansboel, wat ’n benauwende leefhoek. Georgine schept op—Kaatje met het knietje tegen me an, bleek onder de hoog hangende lamp, kijkt met gulzige oogjes naar de porties vleesch die mamma verdeelt. We eten. Zonder gepraat. ’k Breek ’n aardappel in de gestolte vetsaus, snij ’t taaie vleesch. De glimlachende man met de hooge puntboorden, de mooie das en ’t geplakte haar gluurt vriendelijk tevreden van den schoorsteen naar mijn bord. En ’k neem m’n eersten hap in Georgines huis, ’n stuk zoeten aardappel met ’n stuk taai vleesch, slik ’t met geweld, naspoelend met bier. De te hooge lamp, schel van licht op de oogen, bleekmakend door de altijd bevende, stroeve gloeilijn, schijnt op de hoofden, op ’t glanzig, zijden lichthaartjes-gepluim van Georgine, op ’t verwarde vlaskopje van ’t kind. De vorken glimmeren op en neer, van ’t kind ’t vlugst. Het wekkertje op den schoorsteen naast den vriendelijken, gelukkig-lachenden man, tikt gejaagd-snel. En ’k breek ’n anderen aardappel in de vetstolling, wrijf tot een nat breitje komt, kauw, voel het schelle licht de randen om mijn oogen afteekenen, vind ’t wit van mijn bord te wit, het wit van ’t tafelkleed te fel, het schamplichten op de vork hinderlijk—„Mamma, mag ik asjeblief nog ’n beetje saus?”—En dan tref ik weer ’n zoeten aardappel.... vind dit eten van eene griezelige natte-voetenachtige onlekkerheid.

„Smaakt ’t je niet? Wat zit je te kieskauwen,” zegt Georgine.

„Kieskauwen? Ik kieskauw heelemaal niet.”

„Nou als jij dat geen kieskauwen noemt, dan weet ik niet wat kieskauwen is.”

„’k Vin ’t héél lekker. ’k Hou wel van biefstuk en andijvie.”

„Wat scheelt je?”

„Niks.”

„D’r scheelt je wèl wat.”

„Mag ’k.... mag ’k?”.... Ik kàn ’t niet inhouden, móét den hap op den rand van mijn bord leggen—„neem me niet kwalijk—neem me àsjeblief niet kwalijk—hè, wat was dat beroerd.... Zóó’n lange haar in de andijvie”....

„Hè—jessus, nou kan ’k geen hap meer eten,” zegt Georgine.

„Nou d’r zullen ’r wel geen dozijn in zijn,” meen ik.

„Dat vuile mens.... dat vieze stuk schorremorrie.... Laat ze d’r haar niet kammen in de keuken.... Ik betaal ’r toch voor.”

„Nou één haar kan iedereen gebeuren.”

„Gister lag ’r ook een in de sla.... Me moeder zegt altijd: kom nooit met je haren bij de groenten. Die krijg je d’r nooit meer uit”....

„Nou maar ik vin ’t heusch lekker, Georgine.”

„Dat zeggie maar om mijn plezier te doen. Ik kook béter, hoor. Toen me man nog hier was, zei-die wel is, da’k zoo góéd kookte as een van z’n eigen geloof en de joden die koken nog beter dan de Duitschers.”

„Mamma”....

„Wil je nog ’n paar warreme aardappelen, Alf?”

„Nee dank je.”

„.... Mamma”....

„Neem je geen mosterd?”

„.... Mamma”....

„Waar staat ze?”

„Hier in ’t koppie”....

„.... Mamma”....

„Ben je nou klaar met je gezaag? Wat mot je nou?”

„Nog ’n beetje saus mamma”....

„Je drinkt saus, jij!”

„Mag je met je handjes eten, Ka?”

„Eet ze met d’r handen? Hoeveel keer heb ik je nou al niet gezegd om niet met je handen te eten?”

„Nou-ou die vorrek stinkt zoo.”

„Wat stinkt zoo?”

„Me vorrek.... Ruik maar is.”

„Ruik nou zoo’n vork is! Die heeft ze voor de uien van d’r erwtensoep gebruikt, en die veegt ze zoo maar af an d’r schort! Wat ’n ontieg mens! Heb je wèèr ’n haar?”

„Nee. Goddank niet. Maar, als je ’r niet kwaad om wordt, zulleke biefstuk heb ’k nog nooit gegeten. Die’s uitgezocht! Hahaha! ’k Kauw ’n uur over ’n hap”....

„’k Hè-’t wel in de gaten.... ’k Heb d’r geld gegeven voor ’n pond biefstuk—as je d’r geen centen geeft, haalt ze niks—achttien stuivers—daar krijg je toch eerste kwaliteit vleesch voor, niet—weet je wat dit is?”

„Nee. Zooveel verstand hè-’k ’r niet van.”

„Da’s gewoon ’n lappie mager vleesch van ’n stuiver of acht—de rest gapt ze.”

„Wat ’n kruimeldievegge!”

„.... Pas toch op! Jij zegt alles zoo hard. Achter de alkoof kun je alles hooren, als je hard spreekt. Kom nou, Ka! Eet je je vleesch niet op?”

„’k Lus niet meer mamma.”

„Opeten, anders krijg je geen peer.”

„.... Nou-ou! ’k Lus niet meer!”

„Zàl je ’t opeten?”

„Nou-ou! Nou-ou!”

„Hoor je me niet? Zul je eten?”

Ka blijft met ’n pruilend donker gezichtje naar d’r bord kijken.

„Kom nou, Kaatje eet nou je vleesch. Dan wor je zóó groot.”

Geen effect.

„Als je nou niet eet, koppig nest, roep ’k ’n agent van politie!”

„Uhu! Uhuu-u-u-u!”—’t kleine mondje trekt saam, dikke tranen vallen op ’t bord.

„Wel hé-je nou ooit zoo’n schaap van ’n kind! Hou je op met je gegrien!”

„’k Lus ’t niet!”

„Dan laat je ’t maar staan! Is ’t uit! Hóór je niet!”

„Uhu-Uhuu-u-u!”

„As je nog even kikt ga je van tafel!.... Is ’t gedaan? Ben je mamma’s kindje? Ben je mamma’s kind? Hier heb je ’n peer. Niet met schil en al opeten. Vraag an oome om ’m te schillen.”

„Oome, wil u asjeblief is schillen.”

Bons! In eens de deur open. Annetje en Paulientje en ’n jongetje van ’n jaar of vijf met ’n smerig gezichtje, welig-loopenden neus en afgezakte kousjes, half in de kamer, half in ’t portaal.

„Ik mot ’t vragen!”

„Moe het ’t mijn gezeid!”

„Dat lieg je, vuile viezerik!”

„Moe-oe! Moe-oe! Die Piet knijpt me!”

„Moe-oe! Moe-oe! Dat liegt ze! Zij het mij ’t eerst geschopt!”

„Wille jullie oprukke!” zegt Georgine, woedend.

„Nou, moe stuurt me!”

„Dat liegt ze, juffrouw—moe het ’t mijn gezeid!”

„Leelijke dief!”

„Snottebel!”

„Jeezis, Jeezis, wat benne jullie weer lastig—’k Hè-’t an Piet gezeid.... Allo, wil je naar achter gaan, groote lummels, om je broertje te plagen!” zegt juffrouw Bok die ’r bij komt.

„Hihi-Ehihi! Ahihi!.... U he’t ’t mijn gezeid!”

„Wil je je bek houen!—Hè?—Piet zeg jij ’t.”

Pietje blijft—nou die alleen in de deuropening staat, de lamp ankijken, peutert in z’n neus, zegt dan:

„.... Moe vraagt of die pannekoeke.... of die pannekoeke.... of die pannekoeke.... nog langer motte wachte.”

„Zeg an je moe of ze hier eerst wil kommen afruimen.”

„Moehoe—eerst afruimè!”

Juffrouw Bok is ’r dádelijk, zoetjes-lachend—haar lach is als ’n weeë deuk in ’t grutjesgezicht—zet de vuile borden bij elkaar, vraagt of ’t gesmaakt heeft, zegt dat ze zoo’n last heeft met Annetje, Paulientje en Piet, die als ze d’r niet op let de randjes van de pannekoeken pulken en sloft weg om genoemde koeken te halen. ’t Is ’n heele stapel. Wel twintig liggen ’r op ’t bord. Georgine is zoo verstandig om de bovenste zes apart te zetten. Dan komt Paulientje nog eens binnenhollen met een kopje bruine suiker. Met groote moeite, om Georgine te pleizieren, eet ik er een, voel me ’t veiligst bij ’n geschilde peer. Terwijl ze ’n stukje brood voor me smeert en met kaas belegt, wordt er weer gescheld. Georgine springt op, luistert an de deur. Dezelfde geluiden van straks, dan ’n vrouwestem....

„Is me dochter thuis?”

„Nou da’s me ook ongelegen,” schrikt Georgine: „affijn ’t kan me niks schelen.”

Haar moeder is niet alleen. Ik word voorgesteld an de vader ook. Moeder ziet er uit als een piender burgervrouwtje, klein, gezet, wiegelend. Op ’t wippend neusje dribbelt ’n lorgnet, telkens op-vallen-af. De zwarte, bij-de-pinken àlles oplettende oogjes slapen bedriegelijk-stil achter de brilleglazen. Niks ontgaat er aan. Op ’t wollig, roezig haar schommelt ’n notendophoedje van zwarte kraaltjes en blauwe blommetjes. Mama Casper maakt zoo de indruk van ’n niet kwaad, toch-wel-geslepen, zeer voorzichtigjes-berekenend vrouwtje. De man lijkt wel twintig jaar jonger, lang, schitterend zwart van haar en snor. De kleur van z’n gezicht is blauw, op ’t paarse af. Hij heeft donkerbruine, te groote oogen, oogen met zwarte flikkeringen, oogen die minuten star in één richting soezen. Nog voor ik één woord van hem gehoord heb, weet ik dat hij aan de drank is. Als z’n dochter hem voorstelt, neemt-ie even z’n zwarten, verkleurden fantasiehoed af, voor ’n paar seconden, gaat in ’n donkeren hoek bij ’t raam zitten, den hoed op ’t hoofd, de pijp in den mond.

„Waar sit jij toch tegenswoordig. We siene je heelemaal niet meer.”

„Veel op reis geweest,” zegt Georgine.

„Soo.”

De zwarte slaaprige oogjes kijken achter de brilleglazen van de tafel naar mij, van mij naar de tafel.

„Da’s meneer Spier, de schrijver.”

„O soo.”

Ze kent me natuurlijk niet, maar de man neemt de pijp uit z’n mond en zegt, bijna gedrukt:

„Zoo. Ben u die. ’k Heb ’n boek van u gelezen.”

„Van mij?”

„Ja. Als u dat tenminste is. Hoe hiette ’t ook weer. ’t Was de geschiedenis van ’n jonge meid die de verkeerde weg opgaat.... Ja dat wàs ’t. De bassist had ’t teleen van de eerste violist.”

„O dàt.... Is u musicus?”

„Pistonist.”

Nog altijd wippen moeders pikzwarte oogjes van de tafel—van ’t bord met ’t onopgegeten stukje brood met kaas—naar mij.

„Mamma, mag ’k ook ’n stukkie kaas?”

„Je mag niet vragen. Hier hebbie ’n hompie.”

„Dat mot je d’r niet geven,” zegt grootmoeder: „dat geeft allemaal brand. ’t Kind is toch soo branderig.”

„Ka branderig? Nee, dàt hoor ik voor ’t eerst.”

„As ze niet branderig is, dan mààk je d’r branderig.”

„Tusschen branderig worden en branderig zijn is nog ’n onderscheid.”

„Wat ben jij van avond precies uitgevalle. Nou! Heeft meneer hier gegeten?”

„Ja. Meneer is een vrind van me.”

„Soo. Soosoo.”

„Hoe maakt Jan ’t? Waarom is die niet meegekommen?” vraagt Georgine.

„Die geeft les en as die les het gegeven zien w’m niet voor vannacht as-die thuis komt. Da’s soo’n rare scharrelaar.”

„Wil u ’n koppie thee meedrinken?”

„’k Heb wel net thee gedronken, maar thee kan ’r altijd bij.”

„Vader u ook ’n koppie?”

„Nee, dank je.”

„Liever ’n glas bier?”

„As je ’t in huis heb, ja.”

„Waar sijne al je ringen Georgine?—Wat hè-je daar weer voor ’n nieuwe ring?”

„Da’s geen nieuwe—da’s ’n ouwetje.”

„Niewaar. Die het mamma van oome Alfed,” zegt Kaatje.

„Wie is oome Alfed,” vraagt grootmoeder.

„Da’s”....

Pats. Georgine geeft ’t kind een draai om de ooren.

„Hè-k gelijk moeder, of niet? Dat kind bemoeit zich overal mee. ’t Is op zoo’n manier niet uit te houen!”

„Ja, ze heeft gelijk,” zegt de moeder.

„Kom jij maar hier, Ka,” troost de man in den hoek.

„Ja, u mot ’r maar meer bederreve! Strakkies is juffrouw Stengevis, dat kreng, hier en heb ik me ook zoo geërgerd. Je kan niks zeggen of ze steekt ’r d’r neus in. Van morgen is de naaister om d’r geld geweest. Kom u de volgende week maar is terug, zeg ik—’k heb nou geen geld.—En u heb toch pas ’t geld van de naaimachien gekrege, mamma, zegt ’t brutale nest.—Ja lach u maar! ’t Is heel aardig as je ’t hoort, maar op zoo’n oogenblik weet je je niet te redden.”

„Hoeveel hé-je voor de machien gekrege?” vraagt de moeder.

„Vijftien gulden.”

„’t Was me’n vrach-ie,” zegt de vader: „me hemd plakte an me lijf. Hé-’k je ’t recuutje al gegeven?”

„Nee.”

„Vijftien gulden! Da’s me ’n schijntje voor ’n machien van over de vijftig! Die vuile jode! Elke maand voor ’n gulden vijf cent tóébetalen en dan nog zoo’n voorschot van lik-me-vessie”....

„As je ’t maar niet vergeet in te lossen. As Singer d’ achter komt!.... Vergeet ’t toch ’n gosnaam niet!”

„Ach nee! ’t Is toch niet de eerste keer, da’k goed bij oome Jan gebracht heb!”

„Oome Jan en sulleke jodenmense da’s ’n onderscheid. Hoeveel tijd hè-je?”

„Heb u daar ’t recuutje vader? Hoeveel tijd is d’r voor?”

„Ach je moeder zanikt. ’t Zijn hééle fatsoenlijke mense. ’k Heb nog nooit last met ze gehad.”

„Als me man op tijd geld stuurde, zou ’k toch zulleke dingen niet hoeve te doen. Daarnet hè-’k an juffrouw Stengevis dertien gulden vijf en zeventig betaald en ’k mot toch zellef ook leven.... Nou kan u narekenen wa’k overgehouen heb.”

„Stuurt-ie je niks?”

„Drie weken gelejen zond-ie vijftien gulden.... Hij kan toch maar niet weten of ’k zelf wat verdien, die vuile jood!”

„Nou-ou-ou! ’t Is altijd je man, al is ie ’n jood. Je mot je man niet voor jood uitschelden. Da’s niet in de haak”....

„Hèt ze dan geen gelijk,” zegt de vader—terwijl-ie z’n bier slurpt—: „Hebbe we niet gehoord van Walpurga, die verlejen week met de Werkendam is teruggekomen, dat ’t ’m best gaat, dat ie weken van zestig en tachtig gulden het! Mottie dan goddoome z’n vrouw en z’n kinderen laten verrekke!”

„Doe me nou ’t genoegen, Casper, en vlóék niet,” zegt de moeder: „je kan de dingen best zònder vloeken zeggen. Dat eeuwige gevloek van jullie mannen! Al het ze nou honderdmaal gelijk, mot ze niet voor jood schelden. Isaac kan niet hellepe dattie ’n jood is. En weet jìj wattie ginder noodig hééft?”

„Mens doe nou toch niet zoo stom,” zegt de grootvader: „denk je dat ’n gezonde man in Amerika niet net zoo hard na de hoeren loopt, as hier!”....

„Hei! Hei!.... Denk is ’n beetje an ’t kind!”, kopschudt moeder.

„Nou ja. Leg dan ook niet te zijken!” zegt hij knorrig.

„Netjes. Netjes. We sijne niet onder ons. D’r is ’n heer in ’t gezelschap.”

„Verdiene ze zóóveel geld in Amerika?” vraag ik vlug.

„Of ze. Ze kommen gewoon met ’n paar lappies van duizend terug en gaan voor baas zitten.”

Juffrouw Bok brengt de thee, dezelfde koppen van den vorigen keer, twee witte, een gebloemde. Met ’n behagelijke uitstrooming van vriendelijke lachjes en groote belangstelling voor elkaar, praten de vrouwen.

„Wel juffrouw, wat sie-u d’r veel beter uit.”

„Ja vin-u niet?”

„Mot u man weer optreje?”

„Ze geve van avond Lohengrien in Arnhem. Ja die koriste hebben weinig rust. Rippeteere en optreje, anders niks— — En dat voor zoo’n geld!.... Daar bè-je nou arties voor”....

„Nou hij het teminste geregeld werk.... Maar mijn man.... Nou Carré weg is, is ’t scharrele.... Ja, ’t is suur, ’t is wel suur.”

„Ja, seg u dat wel.”

„’n Arties kan zich z’n heele leven doodsappele voor andere.... Amsterdam is niks meer tegenswoordig.... Al ’t geld kwam van de diamante.... Ja-ja.... Ja-ja”....

„Nou maar ’t sal wel is beter worre.”

„Dat segge se al so lang.”

„Je mot je hoof nooit late hange.”

„Nee dat doe ’k ook niet.”

„’t Sal wel beter worre. Ik seg maar as ’t niet slechter worren kan, wordt ’t toch licht beter, niewaar?”

„Nou, dat sal ’k niet tegenspreke. Da’s wel waar.”

Langzaam de handen afdrogend an ’t schort, gaat juffrouw Bok weer weg, kipperend met ’t hoofd, en met den ingevreten lach op ’t grutjesgezicht.

„Je mot zoo’n boel niet loslate,” zegt grootvader.

„Seg ik nou wat? Mag ’k van avond weer niks segge?” snauwt moeder.

„Wat het dat wijf d’r mee noodig of ’k werk heb of niet.... Daar maakt ze maar napraat van.”

„Nog ’n flessie bier, vader?”

„Nee dankje. Liever ’n konjakkie.”

Ik presenteer papa Casper ’n sigaar en ’t gesprek wordt—wat je noemt—algemeen. Mama kijkt me met minder wantrouwige oogjes aan, laat wat los van d’r zorg over d’r zoon Jan, die tegenswoordig soo’n rare scharrelaar is. De man met de hooge puntboorden, de mooie das en ’t gladgestreken haar op den schoorsteen glimlacht gelukkig-tevreden.

„Nou mot je wete Georgine wat ons vannacht overkomme is—Watte Arie?—As ’k ’t je vertel, sal je làche”....

„Je moeder het weer ies bizonders uitgehaald.... Zoo’n ouwetje en nog altijd jaloers!”

’t Glaasje cognak knapt ’m op—z’n donkere oogen beginnen te gitten.

„Zoo’n óúwetje.... Die wil altijd jong blijve!.... Hoeveel schele we, hè?”

„Nou vertel deur.”

„Ze hadde me geseid as je wat van je man wil wete, mot j’m as die slaap ’n lepel in s’n hande geve”....

„Nou kan j’is begrijpe meneer, hoe die wijve onder mekaar lulle!”....

„Vannacht komt-ie thuis—’k zal ’t maar zachies zegge”....

„.... Zeg ’t maar hard!”....

„.... dattie niet goed op s’n beene kon staan.... ’k Denk: nou sal ik is niks segge en laat ’m naar bed gaan. Nog geen vijf minute leit-ie of-ie snurkt as ’n os en ’k geef ’m de pollepel in s’n hand.... Arie waar ben je van avond gewees?—vraag ik. Hij snurrekt door. Arie wat hé-je uitgevoerd?—Geen asem. Nou denk ik: ’k sal ’t effen laten inwerke. Wat wil ’t geval, ’k val sellef in slaap. Van morrege wordt-ie wakker en begint me te vloeken—jeesis, meneer as dàt heer begint, wordt de heele vischmarkt bang van ’m—wat is me dat potverdikkie hier en daar! Ben ik je kwajongen! Wat is ’r dan, seg ik. En toe sie ’k ’m met de pollepel in s’n hand sitte ... met permissie, ’k heb in bed gepiest van ’t lache”....

„Nou mot je begrijpe,” vertelt de vader verder: „wat ’n bezope gezicht as je wakker wordt met ’n pollepel in je poote. ’k Denk bij mezelf—wel goddoome wat is me dat—als je pas wakker wor kè-je nog zoo goed niet zien bij ons in die donkere alkoof—veel donkerder nog as hier—wel goddoome wat is me dat! Toen begint zij te lachen en heb ’k ’r met de pollepel op d’r bloote”....

„.... Nou, nou, nou!” lacht moeder, die in hikkende giegelschudding van ’t kleine lijfje zit en telkens de handen naar het lorgnet moet brengen, zòò als-die op haar neus dribbelt.

„.... Kont geslage!.... Hahaha!.... Nou zal ze me wel geen pollepels meer in me poote stoppe! Hahaha! Dat wijvenvolk! Hahaha!”

Moeder schokt nog altijd van lol. Haar dunne lipjes zijn tot ’n kindermondje saamgerimpeld, de mollige, vette handen wiebelen op den neus bij het lórgnet. ’t Hartelijkst lacht ’t kind. Met overdreven lawaai schettert ze: „.... opoe het op d’r bille gehad!”, lacht hardop, blij dat ze is los mag komen, schettert nòg eens.... „Opoe... het op d’r bille gehad!”, doet druk, valsch-nalachend, overdreven-gillend. Georgine lacht ook, wordt middenin kwaad op ’t kind.

„Bé-je klaar met je valsche gelach!”

„Nou ... opoe”....

„Ja, nou weten we ’t wel. Pas op as je wat an juffrouw Bok zegt, hoor! Die vertelt alles over wat ze ziet!”

„Ja-ja-ja,” schoklacht moeder: „ouwe mense doen soms nog net of se jong sijn.”

„Dattie Jan nog niet trouwen gaat, hè,” zegt Georgine.

„Ach soo’n ràre scharrelaar,” herhaalt moeder voor de derde maal: die’s nou weer geëngaseerd voor de ... voor de ... jà voor de hoeveelste maal?.... Hoeveel maal is-die nou al niet geëngaseerd geweest?.... Weet jij ’t, weet ik ’t?.... Nou weer met ’n naaister ... en leelijk!.... Wattie in d’r siet mag god wete.... Donderdag is ze bij me weese theedrinke.... Se leve al same. Jawel. Hij het ’n kamer voor d’r gemeubeleerd.... Je mot is sien wat ’n prachtige meubels.... Ik verseker je da-je d’r na kijke mag.

„Ben u dan bij ze geweest?”

„Gistere. Ik kon ’t niet afslaan. Wat ’n meubele!.... Niewaar, Arie?.... Je ben heelemaal kranksinnig, seg ’k tegen Jan.... Mot jij je geld soo wegsmijte?.... Doe je niet beter ons wat meer in de week te betale?.... wij die toch ons heele leve voor je gesappeld hebbe!.... Is ’t waar of niet? Seg nou sellef.... Weet je wattie seit—nou da-was nog soo onverstandig niet: meubels die komme altijd te pas.... Ben je ’t dan méénes met dat meissie seg ik. Nou toe lacht-ie.... Ga je met d’r trouwe?.... Toe lacht-ie weer en segt nog is: meubels daar hè-je voor je heele leve an.—As ze dan maar op jouw naam staan, seg ik.—Nou nêe, segt-ie. Wat ’n ràre, hè?.... Net soo’n swabber as s’n vader in sijn tijd was!”

„En ik zeg je dat ze zwanger van ’m is,” zegt de vader.

„Ach je ben gek! D’r corset wipt op in d’r rokke. Swanger! Swanger, dat sal Jan niet overkomme!”

„Nou z’is zwanger.”

„Wat hé-jij nou voor verstand van swangere vrouwe? Ik seggie dat se niet swanger is. Jan sal wel voorsichtiger sijn. Swanger! Dat sal’m niet overkomme!”

„Hoe hiet ze?”

„Door.... Door.... Nou hoe hiet ze?”

„Door Rabbe... zoo’n lange naam.”

„Nee niet Rabbe.... Hoe kommie an sulleke onsin.... Door.... Door Salie.... Door Valde....”

„Valderappus”, snurk-lacht vader in den hoek.

„Wat bè-je aardig! Wat bé-je uit van avond!.... Door.... Door.... Affijn... d’r achternaam weet ’k niet meer.... ’t Sal me ook me sorg sijn.... As ’k al de name most wete van Jan s’n meissies ha’k wel dagwerk!.... Mot Ka nog niet na bed?”

„Nou laat ze nog maar effen opblijve.”

„Zulle wij nou niet is opstappe?”

„Hoe laat is ’t?”

„Hallef negen. Je wou toch nog op de Nieuwendijk weese.”

„Nou dag Georgien. Kommie morrege is? Op Sondag hebbie toch niks te doen. As meneer ons de eer wil aandoen.... We sijne maar burgermense, hoor.... San sjen... hoor.”

„Dag mevrouw.”

„Ajuus meneer.” Voor de tweede maal wippert de fantasiehoed van ’t hoofd van den vader.

„Kan-u d’r afkomme? Wees-u voorzichtig moe. Alf strijk jij is ’n lucifertje af. Kan u zoo zien?.... Wacht ’k zal de deur open trekke.”

„Dag schoonmama. Dag schoonpapa,” zeg ik zachies-lachend, terwijl de huisdeur dicht dreunt.

„Hou die ouwe mense nou niet voor de gek,” zegt Georgine, ongemaklijk.

Ze begint ’t kind uit te kleeden dat met heerlijke roode koontjes doorslaat over allemaal goddelijke kinderdingen, over d’r broek die zoo afzakt, over opoe die van opa op d’r bille gehad heeft. Dan draagt Georgine haar naar me toe. ’t Kind slaat de bloote fluweelen armpjes om m’n hals, zoent me met warme lippen, links en rechts. In de alkoof kijk ik toe, hoe Georgine het molletje instopt, haar laat bidden van.... „Onze lieve God in de hemelen”....

XII.

BIECHT.

„Our public opinion, our literature, our customs, our laws, are saturated with the notion of the uncleanness of Sex and are so making the conditions of its cleanness more and more difficult. Our children, as said, have to pick up their intelligence on the subject in the gutter.... Till this dirty and dismal sentiment with regard to the human body is removed, there can be little hope of anything like a free and gracious public life. With the regeneration of our social ideas the whole conception of Sex as a thing covert and to be ashamed of, marketable and unclean, will have to be regenerated. That inestimable freedom and pride which is the basis of all true manhood and womanhood will have to enter into this most intimate relation to preserve it frank and pure—pure from the damnable commercialism which buys and sells all human things, and from the religious hypocrisy which covers and conceals; and a healthy delight in and cultivation of the body and all its natural functions and a determination to keep them pure and beautiful, open and sane and free, will have to become a recognised part of national life.”

Sex-Love, and its place in a free society, by Edw. Carpenter.

Levendig herinner ik mij een avond uit het begin onzer verhouding. Wij lagen te bed in de weldadige narust van genoten gemeenschap, als het lichaam zich krachtig, verjongd gevoelt en het hoofd ’t leven frisch-weelderig aanziet. Er was lampeschemer in de kamer. Ik had haar vroeger wel meer willen vragen van het verleden; ze had het ontweken. Dien avond kwamen de dingen vanzelf.