Part 10
Bij z’n laatste te... vree.. den.. heid zakt het doek. Donker grommelt het applaus door de zaal. Piet staat bij de kist.—„Hoeveel hé-’k gewonne?”—„Twaalf gulden.”—„En ’k heb je de laatste maal tien gewezen! Hoe kan dat nou?”—„Wel godverdomme, denk je da-’k je belazer!”—„Of jij nou godverdomme speelt, daar maal ik geen bliksem om!.... ’k Hè-je gewezen tien gulden in te zette”....
Weg is ie om voor het publiek te buigen, komt buiten de coulissen lachend en komiek-doend terug en vervolgt....
„.... Hoe zit dat nou met die tien gulden?”
„’k Heb maar één poot van je gezien.”
„Dat lieg je!”
„Is ’t niet waar, Williams?”
„Yes. Certainly. He only noted five guilders”....
„’k Gloof dat jullie me allemaal verneuke.... Zóó dee ik ’t”...
Weg is-ie. ’t Gerommel houdt aan, tot de muziek invalt en zijn kurkachtige stem het populair kermislied inzet....
„k Heb een nichtje ze heet Adèl, ’n Aardig lief meisje je kent haar wel, Beetje scheel maar dat hindert niet, Verliefd wordt ge daadlijk als ge haar ziet, ’k Zou met haar naar de kermis gaan Doch die grap kwam me duur te staan. Ach sprak Adèle, ik durf haast niet Als men mijne oogen ziet. Adèle, Adèle, Niemand die op je oogen let, Wij klinken, wij drinken Met kermis heeft iedereen pret!”
„Nou allemaal!” schreeuwt Piet in de zaal. Dàt heeft succes. Dat is iets voor het publiek. Adeele! Adeele!—, brullen ze in koor, terwijl Piet op z’n gemak met Willems spreekt.
„Hé-je vijf voor mijn ingezet?”
„Ja!”
„As ik win verdubbel je, hoor? Anders ’n riks!”....
„Zoo gingen wij naar de schouwburg heen Adèle was echter niet vlug ter been”....
Weer heeft hij succes. Hij zingt goede platte liedjes, verstaat z’n vak. Het doek is nog niet gezakt of hij is bij de spelers. ’t Publiek stampt en roept.—„Nee, ik verdom ’t. Twee nummers is genoeg.” Toch geeft hij een biscouplet. Dan gaan ze terug naar de kleekamer, wordt er gescheld, treedt Georgine voor de tweede maal op.
Door ’n gaatje in de voorste coulis kijk ik toe, zie haar bewegen, flirten voor het voetlicht. Ze heeft geen of ’n ráár soort succes. Als ze aan haar refrein toe is en een hooge noot uithaalt, begint er een op de gaanderij mee te gillen. Oe-oe-oe!, wat het sein is voor de andren om ’t refrein over te nemen en er lollig op los te gillen.
„Wat ’n pestpubliek!” zegt Georgine tot den man van ’t touw.
„Nou! Zulleke sekreete,” knikt de man, inniglijk verontwaardigd.—„Da’s nou jé schuim,” zegt-ie, terwijl hij pruimsop tot bij m’n voeten neersiept—„je zou ze d’r afsodemietere!”
„Sigaar opsteken?” vraag ik.
„Nou alsjeblief.”
Ook ’t tweede couplet heeft een even groot succes. Oe! Oe! Oei!—gillen ze, als ze weer aan haar hooge noot is. Vreemd dat ruwe mannen geïrriteerd worden door een hooge vrouwenstem.
„’k Zal maar late zakke,” zegt de tooneelknecht wijsgeerig.
Georgine is woedend.
„Da’s nou Piet z’n schuld. Die bederft ’t altijd voor ’n ander... Zullek vee!”
In de zaal klappen ze zoo, dat de man van het doek meent te moeten „halen.”
„Nee! Ik ga niet meer op! Da’s me nou nog nooit gebeurd! Wat ’n pestpubliek, hè?”
„Ga nog maar is op,” zeg ik.—„Ze roepen je toch!”
„Nee. Ze kenne allemaal doodvallen.”
„Ja ’t binne sekreete, nog te beroerd om verzope te worde,” zegt de man.
„Wa’s d’r nou? Wa’s d’r nou? Wa’s d’r?” roept Piet, die in ’n paar sprongen ’t trapje opkomt.... „Waarom zing je niet?”
„Ze gillen mee!”
„Wat kan jou dat verdomme! Allo, halen! Wat is dat voor gebliksem hier! Halen! Kom maak nou geen haarlemmerdijkies!... Donder godverdomme niet! Vooruit!”
Lachend, lief lachend wipt Georgine het tooneel weer op, begint een nieuwe serie.
„Lastig volk, die artiste,” zegt Piet: „’k Heb liever dat de baas zelf meegaat. ’t Is godverdomme of ze voor ’t eerst op de planken staat. Allemaal ànstellerij as ’r vreemden bij zijn.”
„Nou aangenaam lijkt ’t niet”....
„Ach wat! Je doet ’t om te vrèten! Hoor nou maar is hoe ze meezingen!”
Georgine zingt het refrein: „En al te saam maar meegezongen, hiep, hiep, hoera, hiep, hiep, hoera!”, dat gul meegeliederlijkt wordt.
„Hoeveel nummers komen ’r nog?”
„De Amors en de muzikale clowns.”
„Piet! Pie-iet—kommie niet af?”
„Ja! Hou je smoel ’n beetje!”
„Die kleine kan zeker niet tegen verliezen?”, vraag ik.
„Jawel, jawel. We lachen ons altijd ’n bààroerte om ’m. As-die verliest stottert-ie. ’t Is ’n komieke kerel. Daarnet heeft-ie z’n horloge verloren. Toen heeft-ie zoo gestotterd, da’k me ’n breuk heb gelachen. Hèhèhè! Jezus, wat maakt de zaal vanavond ’n spektakel. Pst! Pst! Georgine!.... Na je derde maar uitscheien hoor!.... Ik bof van avond. Dat kan je zoo hebbe met ’t spel, hè? Verlejen week was ’k me gage van de heele kermis achter, was ’k me ringe kwijt en had van Georgine drie-vijftig geleend.... Hèhèhè! ’t Kan flikkers gek loope met spel.... ’k Heb ’t wel bijgewoond dat ’r op één nacht vier honderd gulden gewonnen werd.”
„Nou, da’s gokken!”
„Wil je nou geloove dat as Hein morgen thuiskomt z’n vrouw ’m op z’n verdommenis slaat.... Eens hè-’k ’t bijgewoond, dat ze ’n pook op ’m kromsloeg, omdat-ie zonder ’n cent thuiskwam. Das me ’n huishouen. Da’s me ’n huishouen. Zakken maar! Zakken!.... Goed zoo, Georgine! Vooruit! Halen! Halen! Afgeloopen. Waar zijn de Amors! Godverdomme waar zijn de Amors! Kleed leggen! De gewichten! Waar is de honderdzestiger! Kè-je dat ding godverdomme niet alleen sjouwen! Waar zijn de Amors! Sind Sie fertig? Sie sind zu spät! Halen! Weg nou jij!”
Tetteretette! Tetteretettetè!
„Ben je moe, Georgine?”
„Moe? Heelemaal niet! ’k Heb hún de centen laten verdienen! Heb je al die tijd hier met Piet staan kletse? Als je maar geen woord gelooft van ’t geen die zegt. Die spreekt kwaad van de duivel en z’n moer. Wat het-ie je van mijn verteld?”
„Niks.”
„Nou. Dat verwondert me. Ga je mee?”
Lisy is al aangekleed.
„Zal iek op jou wachten?”
„Da’s goed. Keer je om, Alf.”
’n Tien minuten zit ik te kijken naar handteekeningen en inscripties op den muur. Lisy en Georgine praten over ’t Haagsch publiek dat zoo lastig mot zijn, over Piet die zoo’n gokker is, over den eenen muzikalen clown die z’n kinderen zoo’n goeie opvoeding geeft, over ’n meneer, links met ’n bruinen snor, die, die.... dat hoor ik niet...., over goekoop graslinnen, over rozijnen die zoo goed moeten zijn voor navelbreukjes bij kinderen, over de vrouw van ’n zekeren meneer, die drie maanden kraamsch was en nog d’r zog niet houen kon.
Om twaalf uur zitten we voor „Centraal.” Piet doet verhalen. Lisy en Georgine lachen. Ik „betaal.”
„Wat kun je hier na één uur doen?”
„Naar bed gaan.”
„Is ’r nergens iets open?”
„Nee. Laten we bij Fryda wat blijven opzitten.”
„Ook niet gezellig.”
„Nou ik ben hondsch moe.”
Ik loop met Georgine gearmd. Vlak voor ons Lisy en Piet. Ze is vriendlijk en aardig, babbelt gezelligjes, spreekt me telkens aan met Alf. Even heb ik weer dàt gevoel, de gelukkige wieging van rust.
„’k Wou je kleintje toch wel is zien, Georgine.”
„Me Kaatje? Die lekkere dot.”
„Wie past op ’r als je op reis ben?”
„Juffrouw Bok. Ze speelt de heele dag op straat. ’t Is zoo’n zacht kind.”
„Gaat ze op school?”
„Nee. Dat kan ’k niet betalen.”
„’k Wou d’r wel is zien.”
„Kom is bij me eten.”
„Nee da’s te lastig voor je.”
„Zeg maar liever dat je d’r geen idee in heb.”
„Wanneer wil je?”
„Nou wanneer jij wil.”
„’t Kan me niet schelen.”
„Zaterdag?”
„Goed.”
„Zeg, Alf—je moest toch is ’n anderen hoed koopen. Die staat je niet. En die jas van je.... Hoeveel keer in ’t jaar borstel je die?.... ’k Heb me geërgerd omdat zìj ’r naar keek”....
„Ja, díé mot naar anderen kijken! ’k Zag d’r strakkies d’r kam vòl haren in d’r tasch pakken,” kwaadspreek ik.
„Op d’r lijf is ze ook zoo vies. Je mot d’r stootkante is zien... Waarom heb je je niet eerst laten scheren in Amsterdam? Hoe kan ’n heer met zoo’n baard loopen!”
„Nou zoo erreg is ’t niet.”
„Je zal wel zeggen da ’k ’n hoop aanmerkingen heb, maar je broek is an een pijp van achter afgetrapt. Toen je op je stoel zat met je rug naar ons toe, zag ik zúlleke drajen.”
„’k Zal ze morgen afknippen.”
„Toe koop nou is ’n nieuw pak.”
„’k Heb al zoo’n rekening bij me kleermaker.”
„Dan laat j’m maar wachten en koopt ’r een contant bij ’n ander.”
„Heb je nog meer?”
„Nou.... Nou.... Je mag je laarzen ook wel is laten repareere. Wat loop jij je hakken scheef!”....
„Nog meer?”
„Nou ben ’k uitgesmoesd. ’n Nieuwe das zal ik je morgen koopen.”
„Dat zal je wel laten.”
„Daar heb ik nou pleizier in.”
Bij Fryda zitten de commis-voyageurs, de jodenman met den kroeskop, Zakkie en de anderen. Ze hebben een kaartje gelegd, groccen wat na.
„Veel succes gehad?” vraagt Zakkie.
„Ja, ja,” zegt Piet: „wìj werken niet zonder succes.”
Dan komt de kroeskop weer op dreef, doet een zéér grappig verhaal van hoe die eens meegedaan heeft in ’n rederijkerskamer.
„Ik was Othello of zoo iets en swaite soo—’t was in ’t laast van Augustus—dat ’t swarte swait sóó op me hande viel.”
„Hèhèhè!”
„Toen ’k voor dood lag smeet ’r een van de gaanderij ’n rotte sinaasappel op me gesich. Soe ies mot je overkomme! Verrek!, schreeuw ik naar boven: hou je vulnis bij je! En toen weer voor dood legge! Hahaha!”....
„As ik je staaltjes most vertelle,” zegt Piet.... „’k Herinner me in Breda. We voerden op—’k was toen nog an ’t theater—’n draak met zeven dooien. Ik was ’r een. Boven m’n hoofd hing ’n luster met kaarsen—’t was in de kerk mot je weten.—Wel goddoome denk ik wat is dat toch! Klets. Nog is klets. De kaarsen waren an ’t druipen. Ik verzeker je da’k me lachen houen kon.—’n Andere keer was ’k weer dood en wou ’t doek niet naar beneden. Stel je is voor! ’t Was om ’n beroerte van ’t lachen te krijge. D’r was niks an te doen. ’k Most opstaan. Zulleke dingen gebeuren dikkels.”
„Op de reis gebeurt je ook wát! Ik kan je staaltjes vertelle!”
„Ken je die mop van die officier en die boeremeid?”....
„Geen gemeene moppen waar dames bij zijn!”
Ik zit tusschen Georgine en Lisy aan de groote tafel. Lisy babbelt en Georgine’s knie rust tegen de mijne. Dàt en de ouwe klare maken me wonderlijk opgewekt. Ik doe héélemaal mee, ben luidruchtig, druk, vertel rotte moppen en zoek ruzie met den kroeskop, d.w.z.—ik zeg m’ nonsens dingen, die hij niet begrijpt.
„Die mop.... Die vin je al bij Aristoteles!”
„Bij wie?”
„Bij Aristoteles. Ken u Aristoteles niet? Die had vroeger ’n zaakje in pepermunt en boterbiesjes op ’t hoekje van de groentenmarkt. Heb u niet gelezen z’n Vrouw met de zeven corsetten? Nee? ’n Prachtig werk. Voor vijf cent kun je ’t huren in elke apotheek.”
„Merk je nou niet dat meneer je verneukt?”
„Pardon, mijnheer!.... Heb u wel is gehoord van de formule voor phosphorbereiding?.... Nee in alle ernst?”
„Waar wil U naar toe, hèhèhè!”
„Nooit van gehoord? Dan moet u nooit phosphorlucifers gebruiken. Je zou ’t kunnen treffen je sigaar op te steken aan de botjes van je grootpa. Was uw grootpa ook in den handel?”
Georgine trapt op m’n voet. De reiziger lacht flauwtjes. Ik flap er den reddeloozen onzin zoo serieus uit, dat-ie niet kwaad kan worden.
„’k Heb nooit ’n grootpa gehad,” lacht-ie met ’n lach van-wat-zeggie-van-me-goeie mop.
„Da’s niet vleiend voor uw grootma.”
„Hèhèhè!”
„Heeft u niet ’n wijsgeer of ’n dichter in uw familie?”
„Voor zoover ik weet niet.”
„Hé, dàt verwondert me. Mag ik vragen waarin u handelt?”
„Schoenmakersgarnituren.”
„U moet zien de klandizie van Huijsmans en Ibsen te krijgen. Verkoop u veters voor rijglaarzen? ’n Mooi vak niet? Wie verslijten meer schoenen, wij of onze antipoden?”
„Als u mijn wil oetzen, mot u vroeger opstaan.”
„Wat oetzen? Studie van schoenmakersgarnituren in verband met de wetten van de zwaartekracht en de aswenteling der aarde moet interessant zijn. Da’s hóóge ernst, mijnheer! Wat drommel denk je dat zonder zwaartekracht ’n mensch zou kunnen loopen? D’r hoeft maar ’n kleine verstoring plaats te hebben en de menschen zweven als de vogels. Dan ligt jullie zaak in schoenmakersgarnituren! Als je niet studeert, mijnheer, kom je tot niks. Heb je wel eens nagedacht over de schoenmakers op Mercurius? Die moeten heel wat beter waar leveren of denk je dat een zesde meer aan dichtheid en soortelijk gewicht niet meetelt! Kepler”.....
„Oets je mijn, oets je m’n togus,” zegt de reiziger nijdig.
Even is er een gaping. Ik voel da’k niet „moppig” ben, dat ze er niks mee ophebben. Kan-me niks schelen. ’k Lijk wel tien jaar jonger zoo kwajongensachtig als ik me voel. Wat is dat lòllig zoo’n stemming van kattekwaad.
„Willen jullie nog wat drinken?”
„Om nog is op ’t theater terug te kommen,” zegt Piet, wijs—om de menschen weer an ’t praten te krijgen: „ik heb ’t eens bijgewoond dat een van je eerste spelers op de planken stond en z’n broek begon af te zakken.... Hahaha!.... Dat was goddoome ’n spektakel.... hahaha.”
Ik fluister met Georgine en Lisy over den neus van Zakkie. Ze proesten zachies. Georgine’s knie rust altijd tegen de mijne. Als ze zich naar Lisy voorover buigt, klopt ’t bloed naar m’n keel. Nog nooit heeft ze zoo vertrouwelijk tegen me aangeleund. Ik drink ouwe klare, wor hoe langer hoe vroolijker. Als ’k me beweeg voel ik de smijdigheid van haar japon. Een keer, legt ze, lachend, haar zachte hand op mijn knie, voel ik haar volle handwarmte. ’t Maakt me gek van jeugd én verlangen. Zoo wakker geraak ik, dat ik ’t heele gezelschap doe schateren om ’n zot verhaal—’k weet niet meer wat—, meelach om ’n reizigersmop van den kroeskop, me één voel met allen zoo ze daar zitten. Wat ’n aardige mense! Wat ’n gezellige nacht!.... Wat heb-ik strakkies ’n malligheden gedacht bij den Vijverberg!.... Is ’t leven niet verduiveld beminlijk als je vroolijk bent en meedoet aan ’t pleizier van anderen!.... Zoo most je altijd zitten, zoo goddelijk-abruti, zoo frisch, zoo raak en stupiede in je spot, zoo zeker van toon om ’n mop voor commis-voyageurs te vertellen. De nacht moest kunnen duren, dùren.... Maar Lisy is moe en gaat naar boven. Zakkie en nog een vragen kaarsen. Piet, Georgine, de kroeskop en ik plakken. De portier draait een van de gasarmen af. In halflicht blijven we kletsen. Georgine wordt slaperig. Haar knie voel ik niet meer. Als ik dichterbij schuif, trekt zij weg, doet stug. Ik begin te begrijpen. Ze doet zoo lief, zoo aanhalig als Lisy er bij is, om te toonen dat ik van hààr ben. Daar hebbie ’t! Strakkies was ’t Alf voor, Alf na. Nou zegt ze—„Spier, schenk me nog is ’n half glaassie in.” Piet vertelt van andere acteurs, van dingen die daar en daar gebeurd zijn, van een zangeres die tusschen de coulissen van ’n dood kind beviel. De joden kroeskop komt los over ’t socialisme, zegt dat ’t krankzinnigheid van die lui is, dat je je toch niet wil uitkleejen voor je naar bed gaat voor vreemde mense—, ik ben stom genoeg om den man tegen te spreken en we krijgen heusch ruzie....
„Je mot niet meespreken van dingen, waarvan je niks weet, mijnheer!”
„Watte? Da’s nog de vráág of ik ’r niks van weet! Wie wil nou zoo gek zijn om z’n boeltje af te staan? Als ik hard sappel”....
„Je weet van socialisme net zooveel als dat glas!”
„Ik zeg dat werklui d’r geld in de kroeg verzuipen!”
„Dat doe jij toch ook? Je heb hier meer zitten drinken dan een werkman in ’n heele week.”
„Als u grof wordt”....
„’k Zeg je de waarheid, man.”
„Ik wil geen ruzie maken op den laten nacht. U kunt zeker niet tegen ’n glaassie”....
„Ach man, stik!”
„Ik zal de wijste zijn.”
„Lul nou niet,” zegt Piet: „wat ’n onzin om ruzie te krijgen over de soisalen. Ik wil wel weten da ’k graag sosiaalder wil worden met ’n hoop centen, hahaha!”
„Ik ook,” lacht Georgine.
De kroeskop vertelt nog ’n mop, Piet rakelt grappen op, maar de aardigheid is er af. Ik ben stil geworden. De zaal met haar halfduister is ongezellig. Georgine praat weinig, neemt geen notitie van me, lacht om den kroeskop en om Piet.
„Zullen we naar bed gaan?”
„Wel te rusten,” zegt de kroeskop.
In de kouwe gang krijgen we blakers en kaarsen. De portier loopt vooruit de trap op. Op het eerste portaal slaat nachtklamheid me tegen.
„Wacht u effen hier,” zegt de portier—„uw kamer is an de voorkant.”
„Goeien nacht, Georgine.”
„Goeien nacht.”
„Slaap lekker,” zegt Piet.
Ik ga zitten op de trap met den blaker in de handen, zie ze de gang afloopen, ’n hoek omslaan. Een, twee minuten, alleen in de gang met de wuivende kaarsvlam. Dan ’t neersmijten van ’n paar schoenen, ’t dichtslaan van deuren.
„Hier ben ik al meneer.”
Sufferig, moe, loop ik mee. Ik kán de laagheid niet onder me houen.
„Welke nummers hebben die dames en die heer?”
„Een en dertig en drie en dertig.”
„Náást elkaar?”
„Ja meneer. Dà’s uw kamer. Hoe laat mot u morgen gewekt worden?”
„Wek maar niet.”
Ik zet de kaars op ’t nachttafeltje, wind m’n horloge op, trek m’n jas uit, zit even op ’t bed te soezen. Een voor een schop ’k de laarzen uit, kijk naar de scheefgeloopen hakken, doe de deur open, zet de laarzen op de mat, luister. Geen geluid. Op m’n kousen loop ik schuw de gang in, voorbij de schoenen en laarzen van èlke deur, blijf schokkend van angst staan, omdat de portier beneden wat scharrelt, sluip verder, zachies, zachies, als ’n dief, gluur om den hoek.... nommer een en dertig.... met twee manslaarzen.... nommer drie en dertig.... met twee bottines.... Geen geluid. Niks. Huiverend met een zenuwachtig klappen der tanden, loop ik terug, m’n kamer in. De deur op slot. Tik-tik. Uitkleejen. In ’t kouwe, kille bed kruipen. De kaars uit.... En voor ’t eerst sinds héél langen tijd, begin ik te huilen, te snikken, voel met dierlijk pleizier de brandende tranen langs mijn neus glijden, pers mijn hoofd in de kille lakens.
IX.
SCHEVENINGEN EN NOG WAT.
Voor mijn doen vroeg—half tien—sta ik op, gekookt, koortsig. ’k Zie bleek, heb blauwe kringen onder de oogen. Vlug ontbijten en naar Amsterdam terug, naar Scherp. In de ontbijtzaal is gelukkig niemand. De krant lezen en wèg, wèg zonder haar goeiendag te zeggen. Ik wacht op de thee. Niks geen nieuws in de krant. Wat paskwillige boekbeoordeelingen, wat....
„Goeien morgen.”
„Goeien morgen.”
„Goed geslapen?”
„Best.”
Ik lees. Zij neemt een krant op. We kunnen elkander niet zien. Hoe háát ik haar nu. Wat gaat er een gevoel van vijandschap van mij naar haar, van haar naar mij.
„Staat ’r wat in jóúw krant?”
„Nee.”
„Heb j’ al ontbeten?”
„Nee.”
„Owo! Owo! Wat he’k nog ’n slaap!”
’t Zonlicht streept over m’n servet, over m’n bord. Ik tracht de boekbeoordeeling te lezen, heb moeite de wijze phrases te begrijpen. Maar dan is de thee er, leg ik de krant neer, begin te ontbijten.
„Je mag je wel laten scheren.”
„Strakkies.”
„Wat hè-je ’n baard!”
„Vin je?”
„Hè-j’m al is laten staan?”
„Nee. Hij ’s rood.”
„Je mag je snor ook wel is laten bijknippen.”
„Is Piet al op?”
„Die’s al weg.”
„Nou al?”
„Voor de bagage. Lisy is met ’m mee.”
„Kommen ze nog hier terug?”
„Nee. Ze gaan ’n trein vroeger.”
„Hoe laat ga jij?”
„Hallef ellef, zoowat.”
Naast m’n bord lees ’k in de krant. Zij snuffelt in ’t Nieuws. Wat zijn we vreemd, nou we pas uit ’t bed komen, vréémd in de frischte van morgen.
„Thee of koffie, juffrouw?”
„Geef maar koffie.”
Stilte.
„Wil je de boter is angeven?”
„Asjeblief.”
„Koud hè?”
„’t Gaat nog al.”
„’k Heb kouwe voeten. Trekt die deur zoo?”
„Nee. Da’s meer ’s morgens.”
„Zou je je krant niet laten?”
„Met pleizier.”
„Scheelt ’r wat an?”
„Nee. Niks.”
„Zet dan ’n ander gezicht, kreng.”
„Ik ben gewoon.”
„Wat ben jij toch ’n ràre, Alf.”
Ja dat vin ik nou ook wel, nou zij ’t zoo zegt. Zaten we van nacht niet gezellig? Hebben we kwèstie gehad? Hoe kóm ik an zoo’n komiek humeur. Zes en dertig buien in ’t uur. Zij blijft zichzelf precies gelijk. Wat wil ik dan toch? Waarom zanik ik zoo, altijd met melankolieke buien en zwaar-op-de-hande redeneeringen? Kijk de zon is schijnen op je bord. Mot je je jeugd laten voorbijgaan? Ben je ’n ouwe kerel of ’n jonge man? Het leven! Allo, het lèven! Hét aanpakken met onbezorgdheid, niet prakizeeren, niet tobben. Het léven! De zon bij je ontbijt! Zing dan ook is uitgelaten. Draaf en hol en stoei dat ’r kleur komt op je gezicht, dat de kringen van vermoeienis en nadenken onder je oogen weglachen! Ligt thuis niet het werk, dat veerkracht noodig heeft? Het leven! Pàk ’t dan an, dol er mee, neem ’t in je armen, wees krankzinnig, trap in de riolen, verknuffel je in de zon, duikel in ’t gras, hap lucht, làch, schater om de dingen. Wat kan je gebeuren? Niks. Moet je dan zot zitten versuffen? Lách, làch er om! De zon smelt de boter op je broodje. Haha! Het lèven! Je jeugd! Je kostlijke jeugd!
Het is vreemd, onzinnig, maar ’t is zoo.—Dat „wat ben jij toch ’n ràre—Alf—Alf—Alf”—, losjesweg door haar gezegd én de zonnelichtheid op m’n bord, jagen ’n tintelenden lust om te leven van mijn hart naar mijn hoofd, bonzen in ééns ’n jeugdige lichtheid op, alsof iets vroolijks gebeurd is. Ik herhaal ’n paar maal.... ràre.... ráre.... hap in ’t broodje, zet ’t in de gulle, lichtende witheid van ’t bord, ben blij om m’n blijdschap, zenuwachtig-blij dat ’t brood me niet smaakt, de thee bitter gelijkt.—Wat ben jij toch ’n ràre, ’n ràre, ’n ráre—Alf. Alf. Alf. Welk een luchtigheid, welk een ópluchting, welk ’n wegglijden van ’t drukkend gevoel in m’n hoofd. Ik weet niet dadelijk wat te zeggen. Maar dan vraag ik haar—nee geen sekonde vroeger had ik er aan gedàcht:
„Willen we is gaan toeren naar Scheveningen in ’n open bakkie?”
„Zou ’t niet te koud zijn?”
„Wel nee. Wèlnee.”
„Hoe laat wou je dan naar huis?”
„Dat zullen we wel zien.”
„Laat je dan eerst scheren.”
Een half uur later nemen we op ’t Buitenhof een open rijtuig. We maken een omweg door de boschjes, praten. Da’s ’t eerste bètere gesprek, ’t éérste rustige, buiten tabakswalm, buiten drankopwekking. Soms wapperen de blaren tegen de kap van ’t rijtuig, zitten we midden in ’t groen, in goudgroen, in zeegroen, in fluweelen bundels van groen en wéér fel groen en soepel groen. Zij praat, babbelt, lacht, is bij buien kinderlijk natuurlijk, heeft dan niets van de drukke, komediespelende, valsch-doende chanteuse.
„Mooi-hè”—zegt ze. ’t Paard klotst, de blaren wrijven mijne hand langs. De bovenste boomtoppen wiegelen in den wind, de wielen knoersen over de kiezels.
„Hè—wat is dat mooi. Wor je ’r ook zoo stil onder?”
„Strakjes zie je de zee. Da’s véél mooier.”
„Daar zijn zooveel menschen. Ik hou niet van ’t strand.”
„Ik ook niet.”
Zoetelijk-heerlijk is de geur van het groen, de wierook van sparre- en eikeloof. Het wasemt over het land in eene dronkene vreugde, louter verrukking.
„Zit je zoo goed? Wil je me jas achter je rug?”
„Nee. Ik zit héérlijk. Nog nooit heb ik zoo heerlijk gerejen.”
„Als je nou denkt an gister, an... ’t Ca... si... no.”
„Verstoor ’t niet. Toe wees nou stil.”
.... „An je succès...”
.... „Toe nou!.... Toe nou.... Denk je dan da’k niks vóél.”
„Begrijp je waarom ìk het Tooneel haat én jouw café-chantant én den heelen stinkenden rommel?.... Ruik je ’t groen? Wat ’n geluk, hé, om ’t zoo op te snuiven.... Da’s heerlijk, hè?.... Wat je dat krachtig maakt!.... Wat j’r gelukkig onder wordt!.... Ik heb ’t óók zoo weinig.... zoo weinig.... Ruik je?.... Hè!”
„Wat ’n jammer dat me Kaatje niet bij me is.”
„Ja da’s jammer. Lijkt ze op je?”
„Sprekend.”
„Ik moet ’r is zien. Ik moet ’r is zien.”
„Nou heb ik nog je das vergeten.”
„Da’s niks. We zullen elkander nog lang genoeg zien, niet?”
Voor het eerst kijken we elkaar eerlijk, met iets anders dan gewone vriendschaplijkheid in de oogen. Welk een heerlijke Septemberdag. Het groen ritselt, zwangert lichte zilvergeluidjes. Elk blad is een bekken trillend in wind, zilverwit, groen. Langs het rijtuig raketten de takken, wuivend in zonlicht. Telkens is het nìèuw, anders, ravotten de blaren, groeten statig de veerende pluimen. En telkens is er ànder zonlicht, fronst het groen van geluw naar koperbrons. En telkens is ànders het verre gesjilp van vogels. O, ’t is zoo wel—gelukkig.
„Jij ben ’n goed mensch, Alfred.”
„Wat noem je goed?”
„Nou, ik weet niet.”
„Ik ben heelemaal niet goed.”