Part 82

Vinoso. = Ang may caísog ing̃on sa caísog sa bino. * V. Vinolente. * Hobgánon.

Viña. = Baol, cabalánan, yota ng̃a guitámnan sa mg̃a paras, sa mg̃a tanóm ng̃a mobóng̃a sa ubas.

Viñadero. = Ang magbalántay sa mg̃a baol sa mg̃a paras.

Viñador. = Idem. * Ang magabúhat sa mg̃a baol sa mg̃a paras.

Viñero. = Ang cabalánan sa mg̃a paras.

Viñeta. = Piníntal ng̃a ibútang, sa pagcadáyan dayan, sa sinógdan ug sa catapúsan sa mg̃a libro ug sa mg̃a bahin nila.

Viola. = Tolónggon ng̃a may coldas.

Violáceo. = Ang may color sa violeta, color ng̃a molomorado.

Violacion. = Pagcalápas sa batásan, sa catungdánan. * Pagcalúgos sa mg̃a babáye sa pagpacasála caníla sa linugsánay. * V. Profanacion.

Violado. V. Violáceo. * Ang guisáctan sa dugá sa mg̃a violeta.

Violador. = Ang magatalápas, ang magalípas. * Ang macasalá sa mg̃a babáye sa linugsánay, sa paglúgus caníla. * V. Profanador.

Violar. = Paglípas, paglápas, pagtalápas sa batásan ug sa mg̃a catungdánan. * Pagpacasalá sa linugsánay sa usá ca babáye. * V. Profanar. * Paglóm-it sa bisan onsa.

Violencia. = Pagcacosóg, pagcabáscog sa pagbóhat. * Pagcabóhat sa bisan onsa sa linugsánay. * Pagcapógos, pagcalógos sa bisan cansa, arón magabúhat sa díli onta buot magbúhat. * Pagcasábot sa mg̃a polong ng̃a contra ug batoc sa matúod ng̃a casayóran ug cahológan. * Pagcadagcó sa tugnao, sa init, &c. * Buhat ng̃a daútan sa usá ca babáye, sa linugsánay, sa paglúgus canía.

Violentamente. = Sa linugsánay.

Violentar. = Paglúgus. * Pagsábot sa mg̃a polong sa usá ca pagsábot ng̃a díli mao, ng̃a batoc sa ilang cahológan.

Violento. = Ang oalá mahamútang ing̃on sa pagcaáng̃ay. * Ang magabúhat sa linugsánay, ang magasólpot. * Ang guibúhat contra sa pagbúot sa bisan onsa. * Gaoi ng̃a maísog, ng̃a pungtánon, mahanaláicon. * Pagcasábot ng̃a díli mao sa mg̃a polong. * Buhat sa linugsánay.

Violeta. = Tanóm ng̃a italámbal, ug ang iang bulac ng̃a molomorado.

Violin. = Tolónggon ng̃a may opát ca coldas.

Violinista. = Ang magagílgil, ang magagólgol sa violin sa pagcaáyo.

Violon. = Tolónggon ng̃a guicoldásan ng̃a maíng̃on sa violin, sa rabel, apan dagcó caáyo, ug ang táuo ng̃a magagólgol niána.

Violoncelo ó Violonchelo. = Violon ng̃a dolodiót sa guiíng̃on carón.

Violoncillo. = Idem. * Táuo ng̃a díli maálam caáyo maggólgol sa violon.

Viperino. = Ang mahatong̃ód sa mg̃a saoa ng̃a guing̃álan ug víbora.

Vira. = Paná ng̃a manípis ug matalínis caáyo. * Tinábas sa panápton.

Virada. = Pagcalíso sa mg̃a sacayán.

Virar. = Paglíso sa mg̃a sacayán. * Pagtúyoc sa cabrestante sa pagsácoat sa ancla, sa sinípit, ug sa bisan onsa ng̃a mabúg-at.

Viraton. = Panáng dagcó.

Virazon. = Hang̃in ng̃a guican sa lauor, sa mg̃a yotang dagcó.

Vireina. = Asáoa sa virey.

Vireinato. = Cahímtang sa virey, ug ang tiempo ng̃a pagadugáyan sa iang opicio, yota ng̃a nahasácop sa gahóm sa virey.

Vireino. = Idem.

Virey. = Maghuhúpot, ang magabóot sa ng̃alan sa hari.

Vírgen. = Olay, bog-os, babáye ng̃a oalá pahilábtan sa laláqui, laláqui ng̃a oalá maghilábot sa babáye. * Yota ng̃a oalá pa daróha, pugásan ug pagatámnan. * Ang oalá pa gamíton sa caogalíng̃on ng̃a tuyo ug hingtúngdan. * Si María Santísima. * Laráoan sa maong Guinóo. * Ang babáye ng̃a monja cay guihálad nia sa Dios ang iang pagcabóg-os.

Virginal. = Ang nahatong̃ód sa mg̃a vírgen.

Virgíneo. = Idem.

Virginidad. = Pagcaólay, pagcabóg-os.

Virgo. = Idem. * Tapoc sa mg̃a bitóon.

Vírgula. = Cahoy ng̃a diótay ug manípis. * Barlis ng̃a manípis.

Virgulilla. = Bisan onsang barlis ng̃a diótay ug magamáy.

Viril. = Salamín ng̃a matín-ao ug masíhag caáyo, ng̃a iatúbang sa bisan onsa arón díli mabóling ug mamahúgao: ang bolotáng̃an sa Santísimo Sacramento, ng̃a ipahaáng̃ay sa custodia. * Ang nahatong̃ód sa laláqui.

Virilidad. = Cosóg, cabáscog, gahóm sa pagcabáta ug sa bisan onsa.

Virilmente. V. Varonilmente.

Virio. = Langgam ng̃a malálag ug verde.

Viripotente. = Babáye ng̃a miábot na sa edad ng̃a igo arón mamíño con boot ugáling.

Virolento. = Butihón, ang guiolátan sa mg̃a buti, ang guibínlan sa mg̃a ulat sa pagbúti canía.

Virotazo. = Pagcalámbos sa birote.

Virote. = Panáng dagcó. * Olitáo ng̃a tigsóroy soroy lang sa oaláy buhat, ng̃a magapacalaláqui. * Táuo ng̃a palábi labíhon ng̃a guilabíhan. * V. Quijote. * Puthao ng̃a hatáas ng̃a guilang̃áquit sa singsing ng̃a puthao ng̃a ibútang ug isóol sa liog sa mg̃a olípon ng̃a lumalágueu. * Sulat ng̃a diótay ng̃a icolombíra sa bisan cansa, con igapang̃áyo sa bisan onsa. * Tanóm sa ubas, paras sa totólo ca túig.

Viroton. = Panáng dagcó.

Virtual. = Ang magsáma sa lain ng̃a butang sa gahóm, sa cosóg.

Virtualidad. = Cosóg, cabáscog sa bisan onsa.

Virtualmente. = Ang maíng̃on sa lain ng̃a butang sa cosóg, sa cabáscog. * Bisan onsa ng̃a pagasabóton bisan ng̃a díli iásoy ug maáyo.

Virtud. = Gahóm, cosóg, cabáscog. * Galámhan sa calág. * Pagcaháoan sa buot, pagcatárong, catarúng̃an. * Maáyong batásan, quinabúhi ng̃a hingpit. * Pagtóo, pagláom, paghigógma.

Virtuosamente. = Sa maáyong batásan ug quinabóhi, sa pagcatárung.

Virtuoso. = Matárong, táuo ng̃a maáyo, ng̃a matinumánon sa mg̃a sugo sa Dios. * Ang may cosóg, cabáscog ug gahóm.

Viruela. = Buti.

Virulencia. = Nana sa mg̃a samad.

Virulento. = Ang macahiló, ang malála. * Ang may nana. * Sulat ng̃a macadáot sa isigcatáuo ug sa iang dong̃og.

Virus. = Nana ng̃a malágsot.

Viruta. = Sinápsap sa cahoy ng̃a guican sa pagsepíyo.

Visaje. = Pagcabótang sa nauong ng̃a icapasábot sa anáa sa cásing cásing.

Visante. = Ang matá.

Visar. = Pagsolóng, pagtán-ao, paghíling, paglí-li sa bisan onsang camatoóran, sa pagbútang dihá sa visto bueno, sa pagándo.

Víscera. V. Entraña.

Viscosidad. = Pagcahágcot. * Bisan onsa ng̃a mapílit, ng̃a mahágcot.

Viscoso. = Idem desde bisan onsa.

Visera. = Bahin sa calo sa mg̃a soldado ng̃a magasalípod sa nauong sa díli macaólang sa pagsolóng. * Pacó pacóng diótay ng̃a coloptánan sa obán ng̃a mg̃a calo calo.

Visibilidad. = Pagcadayág sa bisan onsa.

Visible. = Ang arang quiton, ang mahímo ng̃a pagasólng̃on ug pagatan-áuon. * Táuo ng̃a cating̃aláhan, hibólng̃an.

Visiblemente. = Sa atubáng̃an sa ng̃atanán. * Sa dayág caáyo.

Vision. = Pagcasolóng, pagcatán-ao, bisan onsa ng̃a guisolóng, ug labí pa ang mg̃a macahahárloc, ang mg̃a macalilísang. * Táuo ng̃a malágsot ug hing̃alatáuan. * Bisan onsa ng̃a paquíta ug mutúngha sa húna húna, ng̃a guipaíng̃on sa táuo ng̃a guitungháan ng̃a matúod gayúd.

Visionario. = Ang masáyon mutóo sa bisan onsa, guican sa caínit sa iang húna húna.

Visir. = Ang nahaúnang dagcóng táuo sa hari sa mg̃a turco, sa Gran Señor.

Visita. = Pagcadúao. * Ang táuo ng̃a macadúao. * Pagcaádto sa bisan onsang Singbahán sa pagcúha sa mg̃a indulgencia. * Pagcaádto sa mananámbal sa baláy sa masaquét sa pagtámbal canía. * Pagcasáyor sa mg̃a ponóan sa batásan sa ilang mg̃a sacop, sa tong̃ód sa ilang pagtúman sa mg̃a catungdánan. * Pagcahíling sa mg̃a manggad ng̃a isolód sa mg̃a calonsóran, arón magbáyad ang taguía sa hingtúngdan ng̃a salapí con mg̃a derechos. * Pagcahíling sa bilanggóan sa magbalántay sa mg̃a preso. * Pagcacalóoy sa Dios sa mg̃a táuo, sa paglólot caníla sa iang mg̃a pagtábang ug sa iang mg̃a grasia.

Visitacion. = Pagcadúao. * Pagcadúao ni María Santísima cang santa Isabel ng̃a igágao nia.

Visitador. = Ang magadúao sa masóbsob; hocom con ponóan ng̃a magabisita sa iang mg̃a sacop.

Visitar. = Pagdúao, pagádto sa Singbahán sa pagcúha sa mg̃a indulgencia. * Pagpaquigsáyor sa ponóan, con sa sinógo nia, sa batásan sa iang mg̃a sacop. * Pagádto sa mananámbal sa baláy sa masaquét, sa pagtámbal canía. * Pagtán-ao sa mg̃a manggad ng̃a isolód sa mg̃a calongsóran arón ipang̃áyo sa taguía sa salapí ng̃a tacús ng̃a ibáyad nia tong̃ód sa mg̃a derechos. * Pagsolóng sa mang̃a bilanggóan sa mg̃a preso. * Paglóoy sa Dios sa mang̃a táuo, sa paglólot caníla sa iang mg̃a grasia ug sa mg̃a pagtábang.

Visivo. = Ang may gahóm sa pagsolóng.

Vislumbrar. = Pagtán-ao, pagsolóng, sa pagcabóloc, sa bisan onsa ng̃a toa sa halayó, con sa mang̃ítng̃it.

Vislumbre. = Casuláo ng̃a diótay sa sugá. * Catáhap. * Timáan sa bisan onsa. * Balíta ng̃a tacús ng̃a pagadúha duháan. * Pagcasáma sama sa usá ca butang sa lain ng̃a butang.

Viso. = Pagcatáas, lugar ng̃a hatáas. * Pagcasílac silac sa bisan onsa ng̃a mahínlo ug masínao caáyo, con pagasólng̃on sa casuláo sa adlao ug sa sugá. * Pagcaíng̃on sa usá ca butang sa lain ng̃a butang. * Ang bisti ng̃a mapolá con sa lain ng̃a color, ng̃a guibísti sa mg̃a babáye sa ilálom sa mg̃a saya ng̃a mahínag hinag ug masíhag. * Tabil ng̃a icasalípod sa pultahán sa sagrario ng̃a binutáng̃an sa Santísimo Sacramento.

Visorio. = Ang nahatong̃ód sa isololóng.

Víspera. = Arlao ng̃a guinsóndan sa lain ng̃a adlao ng̃a muóna sa lain ng̃a adlao. * Bisan onsa ng̃a muóna ug pagasóndan sa lain. * Pagcahadúul sa bisan onsa ng̃a muábot. * Pang̃ádye sa mg̃a Padre, ng̃a sonód sa guing̃álan ug nona, ng̃a guipang̃ádye sa lioas sa las dos, ug sa díli pa las doce sa tiempo sa cuaresma.

Vista. = Isololóng. * Pagcasolóng, pagcaquíta, pagcatán-ao. * Bisan onsa ng̃a guisolóng cutub sa lugar ng̃a hatáas. * Mg̃a matá. * Pagcatágbo, pagcasugát. * Pagcatóngha, pagpacaquíta. * Pagcaóyon sa usá ca butang sa lain ng̃a butang. * Tuyo. * Pagcasolóng sa ibábao lamang. * Táuo ng̃a may catungdánan sa paghíling sa mg̃a manggar sa mg̃a aduana. * Nahaónang pagbása sa mg̃a papel ng̃a sinulátan sa mg̃a capolong̃ánan, arón magasentensia ang hocom. * Bisti ng̃a ipadála sa mg̃a pamanáhon sa ilang mg̃a pang̃asáuon. * Talambóan, &c., ng̃a pagasólng̃an ug pagatan-áoan, ug ng̃a pagaaguían sa calámdag ug sa sugá.

Vistazo. = Pagcatán-ao. * Pagcasolóng sa ibábao lamang.

Vistillas. = Lugar ng̃a hatáas, ng̃a pagasólng̃an ug pagatan-áoan sa halagpád ng̃a yota.

Visto. = Polong ng̃a icaásoy ng̃a guiquíta na sa mg̃a hocom ang mg̃a papel ug mg̃a camatoóran sa bisan onsang capolong̃ánan, ug ng̃a ualá pagahológan pa sa sentencia. * Bueno. = Pagcaándo sa mg̃a táuo ng̃a gahúman, sa mg̃a camatoóran, sa mg̃a lisencia, &c.

Vistosamente. = Sa pagcatahóm, sa pagcaníndot.

Vistoso. = Matahóm, maníndot, maáñag.

Visual. = Ang nahatong̃ód sa pagsulúng ug sa isololóng.

Visura. = Pagcasolóng, pagcatán-ao, pagcahíling sa bisan onsa.

Vital. = Ang ang̃ay ug ang nahatong̃ód sa quinabúhi.

Vitalicio. = Ang madúgay hasta sa pagcamatáy sa bisan cansa.

Vitalidad. = Galámhan sa quinabúhi.

Vitando. = Ang tacús ng̃a pagaáidan.

Vitela. = Nati sa baca. * Panit sa nati sa baca ng̃a quinúrti ug maáyo.

Vitelina. = Laoay ng̃a mahágcot.

Vítor. = Polong sa timáan sa calípay ng̃a icacadáyeg sa bisan cansa. * Piesta ng̃a bantog caáyo sa pagdáyeg sa mg̃a buhat ng̃a cating̃aláhan, ug ang papel ng̃a pagasulátan sa maong buhat.

Vitorear. = Pagdáyeg sa bisan onsa.

Vitoria. V. Victoria.

Vitorioso. V. Victorioso.

Vítreo. = Bisan onsa sa salamín, ug ang maíng̃on sa maong salamín.

Vitrificable. = Ang masáyon mabúhat ug salamín.

Vitrificacion. = Pagcabálhin sa bisan onsa sa salamín.

Vitrificar. = Pagbúhat sa bisan onsa sa pagcadágoay sa salamín.

Vitriólico. = Ang nahatong̃ód sa vitríolo.

Vitríolo. = Asín ng̃a sináctan sa tumbága ug sa asufre sa color ng̃a asul.

Vitualla. = Balon, ang mg̃a quinahánglan ng̃atanán sa pagcáon sa mg̃a pang̃obátan. * Cadaghánan sa mg̃a calán-on.

Vituallado. = Ang nasángcap sa mg̃a calán-on.

Vituperable. = Ang tacós ng̃a pagadómtan ug pagaáidan.

Vituperacion. = Pagcadomót. * Pagcaáyad.

Vituperador. = Ang magaáyad. * Ang manónglo, tigtónglo.

Vituperar. = Pagdomót, pagáyad sa bisan onsa. * Paglíbac libac. * Pagtónglo, pagbalícas.

Vituperio. = Pagcatónglo. * Polong ng̃a daútan ng̃a ipamólong sa usá ca táuo sa lain ng̃a táuo. * Pagcabalícas. * Bisan onsa ng̃a maoólao, ng̃a macaúlao.

Vituperiosamente. = Sa caúlao, sa pagcaúlao.

Vituperioso. = Ang macaúlao, maoólao.

Vituperosamente. V. Vituperiosamente.

Vituperoso. V. Vituperioso.

Viuda. = Babáyeng balo, ang guicamátyan sa bana.

Viudal. = Ang nahatong̃ód sa mg̃a balo.

Viudedad. = Puhónan, salapí ng̃a guitórlo sa ubán ng̃a mg̃a balo, cutub sa ilang pagcabálo.

Viudez. = Pagcabálo.

Viudita. = Bolo ng̃a báta pa.

Viudo. = Laláquing balo, ang guicamátyan sa asáoa.

Vivac. = Pagcabántay sa gabíy arón díli mudóol ang caáoay.

Vivacidad. = Cabáscog, cosóg, sinógdan sa quinabóhi, pagcadalí sa gaoi. * Pagcabátid, pagcatalínis sa húna húna. * Pagcasínao, pagcahínlo sa bisan onsa.

Vivamente. = Sa pagcadalí, sa pagcalágmit. * Sa pagcaíng̃on, sa pagcasáma.

Vivandero. = Ang magadála sa balon sa mg̃a pang̃obátan.

Vivaquear. = Pagágui sa gabíy sa ton-og, sa cahaoánan.

Vivar. = Lugar ng̃a pagabatónan sa ubán ng̃a mg̃a mananáp sa ilang mg̃a anac. * Lang̃ob lang̃ob ng̃a pagapúy-an sa mg̃a conejo.

Vivaracho. = Ang madalíon caáyo sa iang gaoi.

Vivaz. = Mabáscog, macosóg. * Sa mabátid ug matalínis ng̃a húna húna. * Tanóm ug cahoy ng̃a malángbo.

Vivera. V. Vivar. * Danao ng̃a diótay.

Víveres. V. Vitualla. * Quinahánglan sa pagcáon sa bisan cansa.

Vivero. = Cahoy, almásiga. * Lugar ng̃a guitagána sa pagbáton sa mg̃a langgam ug sa mg̃a isda.

Viveza. = Cabáscog, cosóg, gahóm. * Pagcadalí, pagcalágmit. * Caínit sa mg̃a polong, sa suguílon. * Pagcabátid, pagcatalínis sa húna húna. * Polong ng̃a matístis. * Pagcaíng̃on, pagcasáma. * Casínao, casíhag sa bisan onsa. * Pagcaháit sa pagsolóng. * Pagcatahóm sa mg̃a matá.

Vividero. = Lugar, solód ng̃a maáyo arón pagapúy-an.

Vividor. = Ang mabúhi sa hatáas ng̃a quinabúhi. * Ang maálam magpatigáyon sa pagpang̃íta sa cabuhían, sa pagcabóhi.

Vivienda. = Pinuyánan.

Viviente. = Ang buhi pa, ang may quinabúhi.

Vivificacion. = Pagcabóhi.

Vivificador. = Ang muhátag sa quinabúhi.

Vivificante. = Idem.

Vivificar. = Paghátag sa quinabóhi.

Vivificativo. V. Vivificador.

Vivífico. = Ang may quinabúhi.

Vivíparo. = Mananáp ng̃a magaánac.

Vivir. = Pagbúhi. * Pagdúgay sa quinabúhi. * Pagpuyó sa bisan diin. * Pagbántay sa quinabúhi. * Pagpaláng̃it.

Vivo. = Ang may quinabúhi, buhi. * Macosóg, mabáscog. * Hingpit uyámot, ang mulabí caáyo. * Bisan onsa ng̃a masíga. * Batid, sa matalínis ng̃a húna húna. * Ang maíng̃on, ang magsáma sa lain ng̃a butang. * Mahanaláicon. * Madalíon, malágmit, malágsic. * Ang magaparáyon sa iang catongdánan. * Ang madúgay, ang mudáyon sa panumdúman sa mang̃a táuo. * Daplin sa bisan onsa, sirsid sa mg̃a bisti ug sa mg̃a panápton sa lain ng̃a color. * Saquét sa mg̃a iró.

Vizcacha. = Calaínan sa liebre, sa Indias.

Vizcondado. = Cahímtang sa mg̃a vizconde.

Vizconde. = Dagcóng táuo sa Guinharían.

Vizcondesa. = Asáoa sa vizconde.

VO

Vocablo. = Polong.

Vocabulario. V. Diccionario.

Vocacion. = Pagcahónghong sa Dios sa obán ng̃a mg̃a táuo, arón manolód sa pagcareligioso. * Pagcahigógma sa bisan onsang opicio.

Vocal. = Ang nahatong̃ód sa ting̃og. * Ang may ting̃og, ang macapamólong sa mg̃a pagcabildo.

Vocalmente. = Sa mg̃a polong, sa ting̃og.

Voceador. = Ang magasínggit.

Vocear. = Pagtóoao, pagpóoao, pagtiábao. * Pagtáoag sa bisan cansa sa hatáas ng̃a ting̃og. * Pagándac sa bisan cansa sa mg̃a buhat ng̃a maáyo ng̃a guibúhat nia.

Vocería. = Pagcasínggit ng̃a mabóloc.

Vociferacion. = Pagcabaláod sa bisang onsang buhat ng̃a guibúhat sa bisan cansa, sa pagcaándac.

Vociferador. = Maandácon. * Ang magapahibálo sa cadaghánan sa mg̃a buhat ng̃a guibúhat nia.

Vociferante. = Idem.

Vociferar. = Pagpahibaló sa bisan cansa sa cadaghánan sa mg̃a buhat ng̃a guibúhat nia. V. Vocear hasta pagtáoag.

Vocinglería. V. Vocería. * Pagcasoguílon ng̃a guilabíhan. * Suguílon, solte, cagóla ng̃a hatáas uyámot.

Vocinglero. V. Voceador. * Ang magasuguílon sa masámot ng̃a ting̃og. * Hinuguilánan caáyo, tabían.

Voladero. = Ang macalupád. * Ang muágui sa madalí, sa pagcalágmit.

Voladizo. = Ang mulabáo sa mg̃a cota, sa mg̃a pared, sa mg̃a bongbong sa mg̃a baláy &c.

Volador. = Ang magalupád. * Ang mubítay ug masáyon malíhoc lihoc sa hang̃in. * Ang modalágan, ang muágui sa madalí, sa pagcalágmit. * Isda, bangsi. * Mg̃a hopot hopot ng̃a ponó sa pólvora, ng̃a pagasilsílan sa caláyo ug pagalupálon sa hatáas caáyo.

Volandas (en). = Sa hang̃in, sa cahang̃ínan. * Sa macadiót, sa usá ca pagpíloc sa matá.

Volandero. = Ang masáyon pagalupálon, pagalihócon ug pagacáyab cayábon sa hang̃in. * Ang dili muhúnung. * Ang bacac. * Papán ng̃a manípis ng̃a pagagamíton sa pagsócsoc sa talioála sa mg̃a liston sa galera, sa mg̃a imprenta.

Volandíllas (en). V. Volandas (en).

Volanta. = Cocheng diótay ug magáan.

Volante. = Ang magalúpad. * Ang díli mahimútang ug magapuyó. * Dayan dayan sa panápton ng̃a magamáy sa olo sa mg̃a babáye. * Salípdan sa tumbága, &c., sa siga arón dili magasuláo ug magadáot sa mang̃a matá. * Puthao ng̃a apil sa máquina sa mg̃a horásan. * Sologóon ng̃a magalacát pagóna sa coche con sa cabayo sa iang agálon.

Volanton. = Langgam ng̃a harúul na macalupád.

Volapié (à). = Sa pagcalacát ug sa pagcalupád.

Volar. = Lupád. * Pagcalacáo sa madalí, caáyo. * Paggóa sa mg̃a balisbísan, sa mg̃a coredor, &c., sa goa sa mg̃a pared, sa mg̃a bongbong. * Pagbúhat sa bisan onsa sa macadiót, sa madalí caáyo. * Pagpasocó, pagpaligótgot sa bisan cansa. * Paglabáo, paglabí, pagtóybo.

Volatería. = Cadaghánan sa mg̃a langgam. * Cadaghánan sa mg̃a húna húna.

Volátil. = Ang macalupád. * Ang mabálhin, ang oaláy calig-ónan.

Volatilidad. = Pagcaalísng̃ao, pagcaalísbo sa bisan onsa.

Volatilizar. = Pagpaalísng̃ao, pagpaalísbo, pagpahung̃áo sa bisan onsa.

Volatilizarse. = Paghung̃áo, pagalísbo, pagaalísng̃ao sa bisan onsa.

Volatin. = Táuo ng̃a may quinaárman sa pagsayáo ug sa paglócso sa ibábao sa mg̃a pisi.

Volatizar. V. Volatilizar.

Volavérunt. = Polong ng̃a linatín: naoalá ng̃a tuod. * Human na, tapus na man.

Volcan. = Bohó sa yota, ug labí pa sa mg̃a caboquílan, ng̃a magasúca sa caláyo. * Caínit ng̃a dagcó. * Caligótgot, gugma, &c., ng̃a mabáscog caáyo.

Volcánico. = Ang nahatong̃ód sa volcan.

Volcar. = Yaob, toad, suhi. * Paglabád sa olo tong̃ód sa maísog ng̃a bahó. * Pagsámbag sa bisan cansa arón pagabalhínon ug pagaósbon ang iang húna húna.

Volear. = Pagdóso, sa bisan onsa ng̃a anáa sa cahang̃ínan, arón mamatúlin.

Voleo. = Pagcadóso pagcaómpoc sa bisan onsa ng̃a anáa sa cahang̃ínan, sa díli pa mahólog ug muábot sa yota. * Mudansa sa sabáy sa España.

Volquearse. V. Revolcarse.

Voltariedad. = Pagcabálhin, pagcaósob osob sa húna húna.

Voltario. = Ang mabálhin. * Ang magaópod opod sa húna húna ug sa gaoi.

Volteador. = Ang magatúyoc tuyoc, ang magalíso liso.

Voltear. = Pagtúyoc, paglíso. * Pagsúhi, pagcolób. * Pagbolobálhin sa bisan onsa sa pagcabótang ug sa lugar. * Paghólog, pagpaámbac.

Voltejear. = Pagbira bira, pagbíloc. * Paglíso liso.

Voltereta, Volteleta. = Pagcatúyoc, pagcalintúad sa hang̃in.

Volteta. = Idem.

Volubilidad. = Pagcasáyon sa pagtúyoc ug sa paglíso sa bisan onsa. * Pagcaoaláy pagcadáyon, pagparáyon.

Voluble. = Ang masáyon mutúyoc, magalíso. * Ang oaláy calig-ónan sa buot ug sa húna húna, ang masáyon magabálhin sa iang cabobót-on.

Volúmen. = Pagcadagcó, pagcagántong sa bisan onsa. * Ang libro.

Voluminoso. = Ang dagcó, ang nagántong caáyo.

Voluntad. = Buut, pagbúot, cabobót-on. * Gugma, pagcapalángga. * Caíbog, pagcapanghináot. * Calípay, paghimóot. * Pagcaándo, pagcatangdo.

Voluntariamente. = Sa pagbúot ng̃a caogalíng̃on.

Voluntariedad. = Caogalíng̃on ng̃a pagbóot, sa oaláy macalúgus.

Voluntario. = Ang guican sa pagbóot ng̃a caugalíng̃on. * Soldado ng̃a musulód sa pagcasoldado sa iang pagbúot ng̃a caugalíng̃on.

Voluntariosamente. V. Voluntariamente.

Voluntarioso. V. Voluntario. * Ang mahagúgma ug búot magtúman guihápon sa iang cabobót-on, bisan ng̃a díli maáyo.

Voluptuosamente. = Sa calípay sa laoas.

Voluptuoso. = Ang mahagúgma sa mg̃a calipáyan sa laoas.

Volver. = Pagtúyoc, paglíso. * Pagbálos. * Paghióli sa quináoat. * Paghúbad sa mg̃a polong sa usá ca pinamólong sa lain ng̃a pinamólong. * Pagbálic sa bisan onsa, sa pagcabútang ng̃a daan. * Pagbálhin sa pagcabútang sa bisan onsa. * Pagsúhi, pagtoáli. * Pagsámbag sa bisan cansa, arón pagabalhínon nia ang iang cabobót-on. * Pagbáilo, pagtagílis, pagtagáilo. * Pagdóso, pagtolód, pagómpoc. * Pagpasíbog, pagóli. * Pagópod opod, pagósob osob. * Paghióli sa napúgdao sa iang maáyong búot. * Pagóli, pagbálic sa lugar ng̃a guiguicánan. * Paglíng̃i, paglíng̃io, pagbalilíquir.

Volvible. = Ang mahímo ng̃a pagalisóon, pagatuyócon.

Volvo ó Vólvulo. = Saquét.

Vómica. = Puyo puyo ng̃a ponó sa nana, ng̃a magáma usáhay sa solód sa guinháoa sa mg̃a táuo.

Vómico. = Ang magpasúca, isolóca. * Calaínan sa bong̃a ng̃a guing̃álan ug nues.

Vomitado. = Polong ng̃a guicahing̃álan sa táuo ng̃a maluspálon, masaquéton ug sa malágsot ng̃a laoas.

Vomitador. = Ang magasúca.

Vomitar. = Pagsúca. * Pagpamólong sa mg̃a polong ng̃a daótan. * Sa mg̃a balícas, sa mg̃a pagtónglo, &c. * Pagtúg-an, pagbaláod sa bisan onsa ng̃a tacus onta ng̃a hilómon. * Pagóli sa quináoat. * Paghátag sa bisan onsa sa linugsánay.

Vomitivo. V. Vómico, hasta calaínan. * Tambal ng̃a isolóca, sa pagsúca.

Vómito. = Pagcasúca. * Negro. = Saquét ng̃a pagabatíon sa mg̃a táuo sa Europa ng̃a muádto sa América.

Vómito (volver al). = Pagósob osob, pagbúhat pagopód sa mg̃a salá ng̃a daan.

Vomiton. = Batang diótay ng̃a tigsúca sa gatas, tigdúl-ay.

Vomitona. = Pagcasúcang dagcó, guican sa paglabí sa pagcáon.

Vomitorio. V. Vomitivo.

Voracidad. = Pagcabáscog sa pagcáon. * Pagcalonáng sa mg̃a táuo, sa pagcaoaláy tagád, sa mang̃a salá. * Caísog sa caláyo, &c.

Vorágine. = Bohóng dagcó sa dagát con sa mg̃a subá, ng̃a pagahológan ug pagabaháan sa tubig.

Voraz. = Táuo con mananáp ng̃a hing̃áon caáyo. * Ang mahilábot, masámoc ug magalunáng sa mg̃a salá, sa oaláy tagár. * Ang mocahorót sa bisan onsa sa madalí.

Vorazmente. = Sa pagcabáscog.

Vormela. = Mananáp, ng̃a maíng̃on ing̃on sa ilagá.

Vortiginoso. = Pagcalíhoc sa hang̃in ug sa tubig sa pagcalibót, sa pagcaalimpólos.

Vos. V. Vosotros.

Vosotros. = Camó.

Votacion. = Pagcabóto, pagcahing̃álan, pagcapíli.

Votada. = Ang guibóto, ang guing̃álan, ang guipíli.

Votador. = Ang magatónglo, ang magabalícas, ang magamaldision.

Votante. = Ang magabóto, ang magapíli, ang maghing̃álan.

Votar. = Pagsáar sa Dios ug sa mg̃a santos, sa bisan onsa. * Pagtónglo, pagmaldision, pagbalícas. * Pagbóto, pagpíli, paghing̃álan sa táuo ng̃a ang̃ay sa cabobót-on sa cadaghánan, sa bisan onsang opicio.

Votivo. = Ang guisáad.

Voto. = Saad, pagcasáar. * Huna huna sa bisan onsa, ng̃a guidayág ug guiásoy sa mg̃a cabildóhan ug sa mg̃a catilíngban. * Balícas, polong ng̃a mang̃íl-ad, pagcatónglo, pagcamaldision. * Pagcapanómpa sa bacac.

Voz. = Ting̃og. * Tonóg sa ting̃og. * Tonóg sa bisan onsa. * Solosuguílon sa longsod.

VU

Vuecencia. = Polong ng̃a igatáoag sa mg̃a dagcóng táuo sa Guinharían, ng̃a guitugútan sa hari sa dagcóng cruz.

Vuelco. = Pagcacolób, pagcalintúad.

Vuelo. = Pagcalupád. * Cadaghánan sa mg̃a pacó sa mg̃a langgam ng̃a icalupád nila. * Balisbísan, coredor, &c., sa mg̃a baláy, &c., ng̃a mogóa sa cota. * Pagcalupád sa mg̃a bistí, sa mg̃a saya, &c.

Vuelta. = Pagcatúyoc, pagcalíso. * Pagcalicó licó, pagcalibót. * Pagcabórbor, pagcalícos. * Pagcabálic, pagcaóli sa lugar ng̃a guiguicánan. * Pagcaóli sa guicáoat. * Pagcaopód, pagcaósob. * Licód sa bisan onsa. * Pagcabalíquig, pagcalíad. * Tinábas ng̃a itápot sa bába sa mg̃a bocton sa mg̃a sinína, sa mg̃a supa, &c. * Bisan onsa ng̃a tacós ng̃a iúli sa lain.

Vueseñoría. V. Useñoría.

Vuestro. = Iño, inyo.

Vulgacho. = Cadaghánan sa mg̃a táuo ng̃a obos caáyo sa tagsa ca longsod.

Vulgar. = Ang nahatong̃ód sa cadaghánan sa mg̃a táuo sa mg̃a longsod. * Ang pagagamíton sa ng̃atanán. * Ang díli mahál caáyo ug díli mulabí sa iang isigcaíng̃on.

Vulgaridad. = Cahímtang sa cadaghánan sa mg̃a táuo sa mg̃a calongsóran. * Polong cung suguílon ng̃a oaláy cahológan ug casayóran.

Vulgarizar. = Pagcúha sa pagcamahál sa bisan onsa. * Paghúbar sa usá ca pinamólong sa lain ng̃a pinamólong ng̃a pagagamíton sa ng̃atanán. * Pagsolosuguílon ug paghigála sa mg̃a táuo ng̃a obos sa longsod.

Vulgarmente. = Ing̃on sa batásan sa cadaghánan.

Vulgata. = Hinúbad, hinúad sa satos ng̃a sulat sa pinamólong ng̃a linatín, ng̃a guinagámit sa santa Iglesia.