Part 83
Vulgo. = Cadaghánan sa mg̃a táuo ng̃a obus sa tagsa ca longsod.
Vulneracion. = Pagcadáot sa dong̃og sa bisan cansa.
Vulnerar. = Pagdáot sa dong̃og sa isigcatáuo.
Vulnerario. = Tambal ng̃a icaáyo sa mg̃a samar. * Ang Padre ng̃a nacasámar con nacapatáy sa isigcatáuo.
Vulpeja. V. Zorra.
Vulpino. = Batir. * Malaláng̃on, malimbóng̃on.
Vulva. = Boto sa mg̃a babáye. * Quinatáuo, quinaláoas, calaoásan.
X
XA
Xapoipa. = Tinápay ng̃a pagapritóhon sa caláha.
Xapurca. = Paglo-gó sa tubig ng̃a mahúgao.
Xarro. = Táuo ng̃a tigsínggit caáyo, ug ng̃a hinuguilánan sa oaláy cahológan.
Y
YA
Y. = Ug.
Ya. = Na.
Yaca. = Cahoy sa India, dagcó ug hatáas.
Yacente. = Ang nagacalígar, ang nagahígda.
Yacer. = Paglígad, pagcalígar, paghígda. * Pagpuyó sa bisan diin. * Pagdólog, paghígda ng̃a ubán sa bisan cansang babáye, pagpacasalá canía.
Yacija. = Higdáan, caligálan, lugar ng̃a guihigdáan. * Lobng̃ánan, lolóbng̃an, lobóng.
Yactura. = Pagcadáot, cadaótan ng̃a guidáoat ug ng̃a miábot sa bisan cansa.
Yaro. = Tanóm.
YE
Yegua. = Baye sa cabayo, cabayong baye.
Yeguada. = Cadaghánan sa mg̃a cabayong baye, sa mg̃a baye sa mg̃a cabayo.
Yeguar. = Ang nahatong̃ód sa mg̃a cabayong baye.
Yegüería. V. Yeguada.
Yegüerizo. = Como el siguiente.
Yegüero. = Ang magabántay ug magabáton sa mg̃a cabayong baye.
Yema. = Mata mata, salingsíng̃an sa mg̃a cahoy. * Poghac sa itlog. * Ang anáa sa talioála sa bisan onsa. * Ang labíng maáyo sa ng̃atanán.
Yente. = Ang muádto.
Yerba. = Dagámi, cogon, dagótdot, hilámon. * Cadaghánan sa mg̃a bungláyon, bisan onsa ng̃a ootánon.
Yermar. = Pagláglag sa longsod.
Yermo. = Caming̃áoan, cahaoánan. * Yota ng̃a oalá pagabuhátan.
Yerno. = Nasamóng, omágad.
Yero. = Tanóm ug ang iang bung̃a ng̃a maíng̃on ing̃on, sa balátong, ng̃a molomalíng̃in ug maputí putí, ng̃a maáyong calán-on sa mg̃a hayúpan.
Yerro. = Sayúp, salaoáyon, salá.
Yerto. = Magáhi, mahógot guican sa dagcóng tugnao, con sa camatáyon ba.
Yesar. = Yota ng̃a pagacuháan sa yeso.
Yesca. = Baloc. * Ang mamalá ug ang naláya caáyo, ang masáyon masónog ug masíga.
Yesera. V. Yesar.
Yesería. = Lugar ng̃a pagabohátan sa mg̃a calero sa yeso, ng̃a guibotáng̃an sa horno ng̃a pagalotóan ug pagasonógan sa mg̃a bató ng̃a boloháton sa yeso.
Yesero. = Ang nahatong̃ód sa yeso, ang magabúhat ug magabalígya sa yeso.
Yeso. = Yeso.
Yeson. = Pedaso sa bongbong sa yeso, sa apog, &c., ng̃a nagobá, ng̃a pagagamíton pagopód sa bag-ong buhat sa mg̃a baláy, &c.
Yesquero. = Hopot hopot con cajang diótay, calopé ng̃a pagasórlan sa yesca, sa baloc.
Yezgo. = Calaínan sa abgáo.
YO
Yo. = Acó.
YU
Yuca. = Tanóm sa América.
Yugada. = Ang yota ng̃a mahímo ng̃a pagadaróhan sa duhá ca buoc ng̃a toro sa baca, sa calabáo, &c., sa usá ca tibúoc ng̃a adlao.
Yugo. = Yugo, liógan. * Ang sintas con ang panápton ng̃a pagagamíton sa pagbendicion sa mg̃a quinasál. * Bisan onsang cabóg-at.
Yuguero. = Ang magadáro sa yota sa duhá ca buoc ng̃a mananáp.
Yugular. = Ang mg̃a ogát sa tutúnlan.
Yunque. = Lagdásan. * Táuo sa malíg-on ng̃a casing casing sa mg̃a calisód.
Yunta. = Duhá ca buoc ng̃a mg̃a mananáp ng̃a silbi sa pagbúhat sa yota.
Yunto. = Ang nagatupál.
Yusion. = Sogo, pagbúot.
Yuxtaposicion. = Pagcatóbo sa bisan onsa ng̃a oaláy quinabúhi.
Z
ZA
Za. = Polong ng̃a icabúgao sa mg̃a iró.
Zábida. = Tanóm ng̃a italámbal, sa África.
Zábila. = Idem.
Zaborda. = Pagcasánglar sa sacayán.
Zabordar. = Pagcasánglar sa sacayán.
Zabordo. V. Zaborda.
Zabra. = Sacayán ng̃a maíng̃on sa fragata.
Zabucar. = Paglógo paglo-gó, pagquíno. * Pagóyog oyog sa macosóg.
Zabullida. V. Zabullidura.
Zabullidura. = Pagcasálom.
Zabullir. = Pagsálom. * Pagtágo, paghóbong.
Zacapela. = Pagcaáoay, pagcalális lalis sa dagcóng banha.
Zacapella. = Idem.
Zacatin. = Lugar, dalan ng̃a pagabaligyáan sa mg̃a panápton.
Zacear. = Pagbúgao sa mg̃a iró, sa pagsángpot niíning polong: za.
Zafada. = Pagcalosót, pagcagáoas, pagcamísic.
Zafar. = Pagtahóm, pagpaníndot, pagpaáñag. * Paglosót, paggáoas, pagmísic. * Pagcúha sa mg̃a cabilínggan, sa mg̃a casámoc.
Zafarí. = Granada ng̃a may mg̃a liso ng̃a laro.
Zafarrancho. = Pagcaháoan sa sacayán, arón oaláy samoc sa mg̃a bolotáng̃an sa mg̃a luthang.
Zafería. = Longsod ng̃a diótay.
Zafiedad. = Pagcagáhi sa olo. * Pagcabórong, pagcaoaláy quinaárman.
Zafio. = Borong, buquírnon, ang oaláy quinaárman cabos. * Isda.
Zafír. = Batóng mahál.
Záfiro. = Idem.
Zafirino. = Ang may color sa sáfiro.
Zafo. = Ang naháoan, ang oaláy samoc.
Zafra. = Surlánan sa tumbága.
Zafre. = Binócboc ng̃a pagagamíton sa baláy ng̃a pagabuhátan sa mg̃a pinggan.
Zaga. = Lulan ng̃a ibútang sa licór sa mg̃a coche &c. * Licód sa bisan onsa. * Ang oláhi, ang catapúsan, ang poit sa mg̃a táuo ng̃a nanagsugál.
Zagal. = Oloolitáuo. * Olitáuo ng̃a cosógon, ng̃a casing casíng̃an. * Báta, sologóon sa mg̃a baquero.
Zagala. = Dalága. * Ang babáye ng̃a báta pa ng̃a magabántay sa mg̃a hayúpan.
Zagalejo. = Saya sa mg̃a babáye ng̃a guiibábao nila sa mg̃a naguas.
Zaguan. = Ganháan, tugcálan sa baláy, silong.
Zaguanete. = Mg̃a soldados ng̃a nagaubáa obán sa mg̃a táuo ng̃a hadiánon.
Zaguero. = Ang muoláhi, ang musonód.
Zahareño. = Langgam ng̃a ihálas, ng̃a díli maághop. * Táuo ng̃a díli mahagúgma muubán sa isigcatáuo. * Mabáng̃is, maísog.
Zaheridor. = Tiglíbac libac.
Zaherimiento. = Pagcalíbac libac.
Zaherir. = Paglíbac libac.
Zahina. = Dagámi, tanóm sa Indias.
Zahinar. = Yota ng̃a guitámnan sa zahina.
Zahinas. = Sopas ng̃a mahómoc.
Zahonado. = Color ng̃a molomaítom.
Zahondar. = Pagcále sa yota ug halálom.
Zahora. = Combida sa mg̃a higála, ng̃a nanagbánha sila ug nang̃alípay sa ilang pagcáon.
Zahorar. = Pagtámbong sa mg̃a combida ng̃a guitíngban sa mg̃a higála.
Zahorí. = Táuo ng̃a macaquíta sa anáa sa ilálom sa yota, ing̃on sa guitoóhan sa obán ng̃a mg̃a táuo ng̃a cabus.
Zahorra. V. Lastre.
Zahumar. V. Sahumar.
Zahumerio. V. Sahumerio.
Zahurda. = Babóyan, alad ng̃a pagahipúsan sa mg̃a baboy.
Zaida. = Langgam ng̃a magapuyó sa mg̃a danao ug sa mg̃a lugar ng̃a tubígan.
Zaino. = Cabayo ng̃a cabiára, ng̃a may balahíbo ng̃a bolobulágao. * Mananáp sa daútan ng̃a batásan. * Táuo ng̃a borhíon sa iang pagsábot sa isigcatáuo.
Zala. = Pagámpo, pagpang̃ádye sa Dios sa mg̃a moros.
Zalagarda. = Pagcahóbong sa obán ng̃a mg̃a táuo, arón pagacalítan ang mg̃a caáoay. * Lit-ag sa pagdácop sa mg̃a mananáp. * Pagcalaláng sa ubán ng̃a mg̃a táuo sa pagálam alam ng̃a malimbóng̃on, sa pagbórhi sa isigcatáuo. * Pagcagobót ng̃a ahat sa mg̃a táuo ng̃a daútan arón malísang ang ubán. * Pagcaáoay, pagcalális lalis ng̃a pagabanháan caáyo.
Zalama. V. Zalamería.
Zalamería. = Pagcaálam alam, pagcaógay ogay ng̃a guilabíhan.
Zalamero. = Ang magaálam alam, ang magaúgay ugay ng̃a guilabíhan.
Zalea. = Panit sa mg̃a carnero ug sa mg̃a canding ng̃a oalá guntíng̃an sa balahíbo.
Zalear. = Pagyábyab sa bisan onsa, pagcáya caya, pagcáyab cayab.
Zalema. = Pagcadocó sa olo, pagcayóbo sa laoas sa timaán sa pagpaóbos.
Zaleo. V. Zalea.
Zalona. = Sorlánan ng̃a dagcó sa tubig, sa bino, &c.
Zamacuco. = Táuo ng̃a hong̃og, ng̃a díli maálam magbúhat, ug díli magatóltol sa bisan onsa. * Cahobóg, pagcahobóg.
Zamanca. = Pagcabúnal, pagcahámpac.
Zamarra. = Bísti ng̃a binúhat sa mg̃a panit sa mg̃a carnero.
Zamarrear. = Pagóisi oisi, paguóso uoso sa luyo ug sa luyo, sa bisan onsa ng̃a guitáng̃ag sa mg̃a iró. * Paghámpac sa bisan cansa, sa pagsonód sonór canía sa luyo ug sa luyo.
Zamarrilla. = Tanóm ng̃a italámbal.
Zamarro. = Bisti sa mg̃a panit sa mg̃a carnerong diótay sa mohómoc ng̃a balahíbo; V. Zamacuco.
Zambaigo. = Ang anac sa laláqui ng̃a maítom ug sa babáye ng̃a maputí, con sa laláqui ng̃a maputí ug sa babáye ng̃a maítom, sa Indias.
Zambapalo. = Sabáy ng̃a caráan.
Zambarco. = Corea ng̃a halagpád ng̃a ibútang sa dughan sa mg̃a cabayo, &c., ng̃a nanagúyod sa mg̃a coche, &c., arón dili sila mang̃asámad.
Zámbigo. = Ang guibalíqgan sa mg̃a paa, ang may mg̃a paa ng̃a balíquig.
Zambo. = Idem; V. Zambaigo; calaínan sa amó.
Zamboa. = Calaínan sa bong̃a ng̃a guing̃álan ug membrillo.
Zambomba. = Tolónggon ng̃a pagaduláan sa mg̃a baquero.
Zambombo. V. Zamacuco.
Zamborotudo ó zamborrotudo. = Idem.
Zambra. = Piesta sa mg̃a moros sa dagcóng banha ug pagsabay; sacayán sa mg̃a moros.
Zambucar. = Pagsacót sa bisan onsa sa talioúla sa obán ng̃a mg̃a butang, arón dili quiton.
Zambuco. = Pagcatágo sa bisan onsa sa talioála sa obán ng̃a mg̃a butang.
Zambullida. V. Zabullidura.
Zambullidura. = Idem.
Zambullirse. V. Zabullir.
Zampabollos. V. Zampatortas.
Zampalimosnas. = Ang maquiglímos sa mg̃a pultahán sa oaláy caúlao.
Zampapalo. V. Zampatortas.
Zampar. = Pagsolód sa usa ca botang sa solód sa lain ng̃a butang, sa pagcacálit; pagcáon sa pagcadalí ug sa pagcalabí.
Zampatortas. = Hing̃áon caáyo; V. Zamacuco.
Zampoña. = Tolónggon ng̃a pagagamíton sa mg̃a baquero, ng̃a guibutáng̃an sa daghan ng̃a mg̃a plauta; polong ng̃a oaláy cahológan ug hingtúngdan.
Zampuzar. = Pagsálom; V. Zampar hasta pagcáon.
Zampuzo. = Pagcasálom; pagcatágo sa bisan onsa sa talioála sa ubán ng̃a mg̃a butang.
Zanahoria. = Tanóm ng̃a italámbal ug ang gamót nia ng̃a macaón.
Zanca. = Tiil ng̃a hatáas sa mg̃a langgam; paa ng̃a manípis sa mg̃a tauo ug sa mg̃a mananáp.
Zancada. = Lacang ng̃a hatáas.
Zancadilla. = Pagcatinángbir, tinángbir; limbong.
Zancajear. = Paglacát sa mg̃a caianáng̃an.
Zancajera. = ang ng̃a pagabotáng̃an sa tiil sa pagsáca sa mg̃a coche; bahin sa mg̃a sapín ug sa mg̃a medias ng̃a magatábon sa ticúd; tauo ng̃a hamóbo ug sa malágsot ng̃a dagoay.
Zancajo. = Ticód.
Zancajoso. = Luing; ang guiguisían sa mg̃a medias, sa ticód; ang may dagcóng ticód.
Zancarron. = Bocóg ng̃a dagcó sa oaláy onód; ang bocóg sa tiil sa oaláy onód; tauo ng̃a maníoang, tigúlang ug malágsot; ang dili maálam caáyo sa iang catungdánan.
Zancarron de Mahoma. = Ang mg̃a bocóg ni Mahoma ng̃a manalágnang bacácon ng̃a guipanagdúao sa mg̃a moros, sa alampóan nila sa longsod sa Meca.
Zanco. = Cadang; ang magsaláyao.
Zancudo. = Ang guitaásan sa mg̃a paa.
Zándalo. V. Sándalo.
Zanga. = Sugál sa baraja.
Zangala. = Panápton sa hilo.
Zangandango. = Tauo ng̃a magapacahóng̃og arón dili sia papagbuháton; tauo ng̃a oalúy quinaárman ug hingbangcaágan.
Zanganear. = Pagtápol, pagsóroy soroy sa oalúy buhat.
Zángano. = Putiócan ng̃a laqui, ang laqui sa mg̃a putiócan; tapólan, ang mahagógma mucáon sa oaláy buhat.
Zangarilleja. = Bátang hugáoan ng̃a tigsóroy soroy.
Zangarrear. = Pagcóscos sa guitara sa oaláy caálam.
Zangarriana. = Saquét sa olo sa mg̃a hayúpan; camíng̃ao, casobó; hilánat con lain ng̃a saquét ng̃a mudámag sa hingtúngdan ng̃a adlao.
Zangarullon. V. Zangarilleja.
Zangolotear. = Pagdúyan, pagtábiog; pagsinó, pagquíno, paglo-gó; paghúyang, paggaló galó, paglígang sa bisan onsa cay mahómoc ug halúag.
Zangoloteo. = Pagcatábiog; pagcalo-gó, pagcaquinó; pagcalígang, pagcagaló galó, pagcahúyang sa bisan onsa.
Zangotear. V. Zangolotear.
Zangoteo. V. Zangoloteo.
Zanguanga. = Pagcasománg̃il sa bisan onsang saquét arón dili magbúhat ug bisan quinsang tauo.
Zanguango. = Tauo ng̃a tapólan, ng̃a mang̃íta sa mg̃a pagsománg̃il arón dili sia magabúhat.
Zanguayo. = Tauo sa malúyang laoas, hatáas ug tapólan.
Zanja. = Aoang; sinógdan, guinicánan sa bisan onsa; simientos, tilindúgan sa mg̃a baláy, &c.
Zanjar. = Pagbúhat sa mg̃a aoang; pagtápus, pagtibáoas sa bisan onsa, sa pagcahigála.
Zanqueador. = Ang magalacát sa pagcabalíquig sa mg̃a paa; tiglacáo; hilacát, ang magalacát caáyo.
Zanqueamiento. = Pagcalacát sa pagcaba líquig sa mg̃a paa.
Zanquear. = Paylacáo sa pagcabalíguig sa mg̃a paa; paglacát caáyo ug sa hatáas ng̃a dalan, sa halayó.
Zanquilargo. V. Zancudo.
Zanquillas. = Tauo sa hamóbo ug manípis ng̃a mg̃a paa; tauo ng̃a hamóbo.
Zanquituerto. V. Zámbigo.
Zanquivano. = Ang may mg̃a paa ng̃a hatáas ug sa diótay ng̃a bitíis.
Zapa. = Capandáyan sa mg̃a soldados sa pagcále sa yota; quilquígan.
Zapador. = Ang soldado ng̃a magabúhat sa zapa ng̃a guidála nía.
Zapar. = Pagcále sa yota, sa zapa.
Zaparrastrar. = Paggúyor sa mg̃a bisti.
Zaparrastroso. = Ang magabísti sa mg̃a bisting daan, guisi ug bulíng̃on; buhat ng̃a dili maáyo, sa daútan ng̃a pagbúhat.
Zaparrazo. = Pagcahágbong; calisód ng̃a muábot sa bisan cansa
Zapata. = Panit ng̃a mabága, ng̃a ibútang sa ilálom sa quisio sa mg̃a pultahán, arón dili unta cagdan ang quisióhan; pinótol ng̃a cahoy ng̃a ibútang ug ipahaáng̃ay sa tomóy sa mg̃a halígue, ng̃a mulábao sa luyo ug sa luyo, ng̃a pagalingcóran sa mg̃a sabláyan, &c.; sapín ng̃a muábot hasta sa harúul sa bitíis.
Zapatazo. = Pagcabúnal, pagcapócpoc sa sapato, sa sapín; pagcahágbong, pagcapúcan, pagcahólog sa mg̃a mananáp, sa pagtonób ug mabáscog.
Zapateado. = Sayáo, pagsabáy.
Zapateador. = Ang magabánha sa mg̃a sapín, sa paglacát.
Zapatear. = Pagbánha sa mg̃a sapín, sa paglacát; pagpasipála sa bisan cansa, sa polong con sa buhat; pagbásal sa mg̃a camót, sa pagápas sa compas sa música; pagsócol, paglális lalis.
Zapatera. = Asáoa sa sapatero; babáye ng̃a tigbúhat sa mg̃a sapín.
Zapatería. = Baláy, tiendáhan ng̃a pagabuhátan ug pagabaligyáan sa mg̃a sapín; lugar, dalan ng̃a guibutáng̃an sa daghan ng̃a mg̃a tiendáhan sa mg̃a sapín; opicio sa pagbúhat sa mg̃a sapín.
Zapatero. = Magbubúhat, tigbúhat, ang magabúhat sa mg̃a sapín.
Zapateta. = Pagcabánha sa salog, sa mg̃a sapín, sa paglócso sa timáan sa calípay.
Zapatilla. = Panit ng̃a isápao sa mg̃a bató ng̃a santícan sa mg̃a pusil, &c.; sapín ng̃a pino ug sa maáyong pagbúhat; sinelas; cocó sa mg̃a mananáp.
Zapatillero. = Ang magabúhat sa ma sapatilla.
Zapato. = Sapín.
Zapatudo. = Ang magasapín sa mg̃a sapín ng̃a dagcóan caáyo; mananáp ng̃a cocan caáyo.
Zape. = Polong ng̃a igabúgao sa mg̃a iríng; sica; abá, abáa.
Zapear. = Pagsíca, pagbúgao sa mg̃a iríng.
Zapito. = Baso, surlánan sa cahoy ng̃a pagagamíton sa pagpagátas sa mg̃a mananáp.
Zapote. = Cahoy ug ang iang bong̃a.
Zapuza. V. Chapuzar.
Zaque. = Sorlánan ng̃a diótay sa bino, sa tubig, &c., sa panit.
Zaquear. = Paghúar sa mg̃a ilímnon sa mg̃a surlánan sa panit.
Zaquizamí. = Catapúsan ng̃a salog sa mg̃a baláy, paga; baláy, solód ng̃a diótay caáyo.
Zar. = Hari sa guinharían sa Moscobia.
Zara. V. Maíz.
Zarabanda. = Sayáo, pagsabáy; bisan onsa ng̃a mabánha caáyo ug macasámoc.
Zarabutero. V. Embustero; samócan, condátan.
Zaragatona. = Tanóm ng̃a italámbal.
Zaragocí. = Calaínan sa sirioelas.
Zaragüelles. = Salooál; calsones ng̃a halagpád ug sa daótan ng̃a pagbúhat.
Zaragutero. V. Zarabutero.
Zaramagullo. = Langgam.
Zarambeque. = Sayáo, pagsabáy.
Zaranda. V. Criba.
Zarandador. = Ang magaalíg-ig.
Zarandajas. = Cadaghánan sa mg̃a butang ng̃a diótay, magamáy.
Zarandajillas. = Idem.
Zanrandalí. = Salapáti ng̃a laqui, ng̃a sinambágan sa mg̃a balahíbo ng̃a maítom.
Zarandar. = Pagcaalíg-ig; pagóyog oyog; paglíhoc sa bisan onsa sa madalí caáyo, pagláin sa labíng mahál sa bisan onsa.
Zarandear. = Idem.
Zarandero. V. Zarandador; tauo ng̃a dili mahamútang, cundátan, ng̃a malíhoc caáyo.
Zarapatel. = Calaínan sa guisál.
Zarapito. = Langgam.
Zaratan. = Hubág ng̃a mang̃íl-ad caáyo, samád ng̃a daútan sa mg̃a soso sa mg̃a babáye.
Zaraza. = Panápton ng̃a maputí, pino ug halagpád caáyo; minása ng̃a sináctan sa mg̃a dagom, sa salamín ng̃a dinócdoc ug sa hiló, ng̃a icapatáy sa mg̃a iró.
Zarcear. = Paghúgas sa mg̃a alaguían sa tubig, sa mg̃a ihi, &c.; paglacát ng̃adto ng̃adto, sa madalí caáyo; paglacáo sa pagpaíng̃on ng̃adto ug sa pagpaíng̃on ng̃anhi sa masóbsob.
Zarcero. = Calaínan sa iró.
Zarcillo. = Aretes, ariyos, bitay bitay sa mg̃a dalónggan; bacólong sa mg̃a cuba ug sa mg̃a bariles.
Zarco. = Color ng̃a asul ng̃a dili buhi caáyo.
Zarevitz. = Anac ng̃a pang̃ánay sa hari sa Moscobia.
Zariano. = Ang nahatong̃ód ug ang ang̃ay sa hari sa Moscobia.
Zarina. = Ang asáoa sa Zar.
Zarpa. = Pagcasácoat, pagcabútad sa ancla, sa sinípit; pagcalábao, sa luyo ug sa luyo, sa mg̃a simientos, sa guibágon sa mg̃a pared, sa mg̃a cota; iánang ng̃a matápot sa mg̃a bisti; camót sa mg̃a mananáp ng̃a may mg̃a torlo ug mg̃a cocó.
Zarpar. = Pagsácoat, pagbútad sa áncora sa sinípit.
Zarpazo. = Pagcahágbong sa bisan onsa ng̃a mahólog sa yota.
Zarposo. = Ang nahúgao sa iánang, sa lapoc.
Zarracatin. = Hicáoan; ang tigháng̃io caáyo sa pagpálit sa bisan onsa, arón ibalígya onya sa pagcamahál.
Zarramplín. = Tauo ng̃a dili maálam caáyo sa iang catungdánan con opicio.
Zarrapastra. = Iánang, lapoc ng̃a matápot sa mg̃a bisti.
Zarrapastron. = Hugáoan, bolíng̃on, ang nagabísti sa mg̃a bisti ng̃a daan; guisi ug noog.
Zarrapastrosamente. = Sa pagcahúgao; sa pagcaoaláy cacúgui sa pagalíma sa caugalíng̃on ng̃a laoas ug sa bisti.
Zarrapastroso. V. Zarrapastron.
Zarria. V. Cazcarria; tinábas sa panit ng̃a igatácgos sa mg̃a sapín ng̃a guing̃álan ug abarca.
Zarriento. V. Zarposo.
Zarza. = Tanóm ng̃a tuncan, sapínit.
Zarzagan. = Hang̃in ng̃a mabúgnao caáyo bisan ng̃a dili mahurús, amíhan.
Zarzaganillo. = Hang̃in ng̃a amíhan ng̃a mahurús uyámot.
Zarzahan. = Calaínan sa panápton sa igagáma ng̃a binúrcan sa mg̃a boloc ng̃a nagacaláin lain ug color.
Zarzal. = Lugar ng̃a guidaghánan sa mang̃a tanóm ng̃a toncan.
Zarzamora. = Ang bong̃a sa zarza.
Zarzaparrilla. = Banag, tanóm ng̃a italámbal.
Zarzaparrillar. = Lugar ng̃a guidaghánan sa banag.
Zarzarosa. = Bulac ng̃a maíng̃on íng̃on sa rosa.
Zarzoso. = Ang may sapínit, ang guibutáng̃an sa mg̃a tanóm ng̃a toncan.
Zas. = Polong ng̃a icaásoy sa pagcahágbong, sa pagcaósdac sa bisan onsa ng̃a nahólog.
Zascandil. = Tauo ng̃a batir; tauo ng̃a malimbóng̃an; tauo ng̃a obus ug mahilabtánon.
Zatara. = Gaquet.
Zato. = Tipac ng̃a pan.
ZE
Zeca. = Baláy ng̃a pagabuhátan sa salapí: sa pisos, sa caháte, &c.
Zedoaria. = Gamót ng̃a italámbal sa usa ca tanóm sa India.
Zelador. = Ang magabántay, magbalántay; sumbúng̃an, ang magasúmbong.
Zelar. = Pagbántay ug maáyo; pag aboghó.
Zelo. = Cacúguiug dagcó sa pagtúman sa mg̃a tulumánon sa batásan ug sa mg̃a catungdánan; pagcabántay sa paghimáya sa Dios ug sa caayóhan sa mg̃a calág; caíbog sa paglíoat sa mg̃a mananáp; pagcaabogbó sa mg̃a tauo ng̃a managsig higúgma sila.
Zelosamente. = Sa dagcóng cacúgui.
Zeloso. = Aboghóan; mananáp ng̃a buot mang̃asáoa; cacuguíhan, mabantáyon caáyo.
Zénzalo. = Namóc.
ZI
Zilórgano. = Tolónggon ng̃a caráan.
Zinc. = Tumbága ng̃a maíng̃on ing̃on sa tingga.
Zipizape. = Pagcaáoay.
Zirigaña. = Pagcaálam alam, pagcaógay ogay; bisan onsa ng̃a diótay caáyo.
Ziszas. V. Zas.
Zizaña. = Sagbot, dagámi, bungláyon ng̃a muturóc ug mutóbo sa yota ng̃a guipugásan sa trigo, sa humáy, &c.; pagcabiquil biquil sa mg̃a cabobót-on; bisan onsa ng̃a macadáot.
Zizañar. = Pagsámbag arón magaáoay ang mg̃a tauo; pagdála dala sa mg̃a suguílon ng̃a icabíquil biquil sa mg̃a cabobót-on.
ZO
Zócalo. = Ang hunúng̃an sa mg̃a baláy, &c., ug sa mg̃a pared, sa mg̃a dingding, &c.
Zocato. = Talóng ng̃a malálag na; tauo ng̃a oálhon.
Zoco. = Oálhon, camót sa oála.
Zodiaco. = Dalan ng̃a pagalácoan sa mg̃a planeta, cutub sa casarpánan sa pagpaíng̃on sa casubáng̃an.
Zofra. = Baníg sa mg̃a moros.
Zoilo. = Tauo ng̃a cuti cutíhan, ng̃a masináhon ug tiglíbac libac sa mg̃a buhat sa iang isigcatáuo.
Zolocho. = Hong̃og, bo-ang bo-ang, culiró.
Zollipar. = Pagbachó.
Zollipo. = Pagcabachó.
Zona. = Ang usa sa lilíma ca bahin sa calibútan.
Zonzamente. = Sa pagcatáb-an, sa pagcaoaláy lamí.
Zonzería. = Pagcatáb-an, pagcaoaláy lalím ug lamí.
Zonzo. = Matáb-an; tauo ng̃a hong̃og, ng̃a oaláy caang̃áyan sa iang pagsólte ug pagatúbang.
Zonzorrion. = Idem desde tauo.
Zoología. = Quinaárman ng̃a magaásoy sa pagcabótang ug pagcamáo sa mg̃a mananáp.
Zoológico. = Ang nahatóng̃ad sa zoología.
Zoólogo. = Ang maálam sa zoología.
Zopas ó zopitas. = Mg̃a palong, dangga ng̃a guicahing̃álan sa tauo ng̃a yung̃it.
Zopenco. = Tauo ng̃a hong̃og, ng̃a oaláy quinaárman, cabus.
Zopisa. = Tagoc sa cahoy ng̃a sináctan sa talo.
Zopo. = Pongcol, bacól sa mg̃a tiil ug sa mg̃a camót; tauo ng̃a oaláy pulús sa ng̃atanán.
Zoquete. = Pinótol sa cahoy ng̃a dagcó ug hamóbo, tipac ng̃a pan; tauo ng̃a malágsot, hamóbo ug matámboc; ang hong̃óg, sa magahíng olo, ang dili macagtóon sa guitóon canía.
Zoquetero. = Ang magadaguínot sa mg̃a tipac ng̃a pan sa pagcáon nia, sa oaláy opicio.
Zoquetudo. = Bisan onsa ng̃a baol, sa daótan ng̃a pagcabóhat.
Zorita. = Salapáti ng̃a ihálas.
Zorra. = Mananáp ng̃a maíng̃on ing̃on sa usa ca iró, ug manunubár caáyo sa obán ng̃a mg̃a mananáp ng̃a diótay ug sa mg̃a langgam; babáyeng bigáon, ng̃a magatógot sa iang laoas sa cadaghánan; tauo ng̃a batid, malaláng̃on caáyo.
Zorrastron. = Tampalásan; matahápon caáyo.
Zorrera. = Lang̃ob, baláyan sa zorra; alasóhan, lugar ng̃a may daghan ng̃a asó; pagcabórong, pagcabóng̃og, pagcabóg-at sa olo; pagcatólog ng̃a mabóg-at ug halálom.
Zorrería. = Pagcalaláng sa zorra sa pagbólong sa quinahánglan sa pagcáon; pagcabátid; pagcalaláng sa mg̃a tauo.
Zorrero. = Sacayán ng̃a mabóg-at, ng̃a oaláy tulin; tauo ng̃a malaláng̃on, matahápon; ang sonód sa lain, ang naoláhi; calaínan sa iró ng̃a dagcó ug maáyo sa pagpang̃áyam; ang tauo ng̃a sinohólan sa mg̃a solóp ng̃a hariánon, sa pagpatáy sá mg̃a mananáp ng̃a daótan.
Zorro. = Zorra ng̃a laqui, ang laqui sa zorra; ang magapacalúya arón dili sia papagbuháton; ang icog sa zorra ng̃a igapáhid sa mg̃a cuadro, &c.; ang panit sa zorra ng̃a quinórti laquip ang balahíbo, V. Zorrero hasta tauo.
Zorrocloco. = Tauo ng̃a holohóng̃og; madugáyon, mahináyon sa iang mg̃a buhat, apan ng̃a macúgui sa ng̃atanán ng̃a may polós canía.
Zorronglon. = Suquíhan, ang magabagólbol sa pagbúhat sa guisógo ug guipabúhat canía.
Zorruno. = Ang nahatong̃ód sa mg̃a zorra.
Zorzal = Langgam; tauo ng̃a batid, malaláng̃on.
Zorzaleña. = Aseitunas ng̃a diótay caáyo.
Zoster. = Saquét ng̃a nahamútang sa daghan ng̃a mg̃a nuca ng̃a muturúc sa haoac.
Zote. = Tauo ng̃a cabos, sa oaláy quinaárman, sa magahíng olo.
Zozobra. = Casáquet, cayógot, calisód sa huna huna.
Zozobrante. = Ang guicalísdan; ang anáa sa catáhap sa icadáot.
Zozobrar. = Paglonód, paglánas sa mg̃a sacayán; pagpuyó sa may catáhap sa icadáot; pagsáquet, pagyógot, paglisód.
ZU
Zubia. = Lugar ng̃a pagabaháan ug pagatíngban sa daghan ng̃a tubig.
Zueco. = Sapín sa lonlon ng̃a cahoy, sapín ng̃a may tulúnban sa cahoy.
Zuiza. = Pagcaáoy, pagcalális lalis sa daghan ng̃a mg̃a tauo.
Zulacar. = Pagdíhog sa sulaque.
Zulaque. = Bulit ng̃a magáma sa apog, sa lana ug sa ubán ng̃a mg̃a panácot.
Zulla. = Tanóm; tae sa mg̃a tauo.
Zullarse. = Pagcalíbang, pagotót.
Zullenco. = Tigúlang ng̃a tigotót caáyo sa dili nia pagatuyóon.
Zullon. = Otót ng̃a mugóa sa oalá tuyóon; otót ng̃a dili mubánha.
Zumacal. = Yota ng̃a guitámnan sa zumaque.
Zumaque. = Tanóm; ang dahon nia magámit sa pagtína, ug sa pagcúrti sa mang̃a panit; ang bino.
Zumaya. = Langgam.
Zumba. = Cencerrong dagcó; pagcatiao ng̃a mabóg-at, pagcasóod soor.
Zumbar. = Hagónghong, canógcog, hagong, dagóoc; pagtíao, pagsóod soor, pagsólog solog
Zumbel. = Ang timáan sa nauong sa tauo ng̃a nasucó; pisí, lubid ng̃a igatúyoc sa casing.
Zumbido. = Pagcahagónghong, pagcacanógcog, pagcahagólot, pagcadagóoc.
Zumbon. = Ang magatíao, ang magasóod sood, ang magasólog solog sa masóbsob.
Zumiento. = Ang pagatolóan sa duga.
Zumillo. = Tanóm.
Zumo. = Dugá; polós, caposlánan sa bisan onsa.
Zumoso. V. Zumiento.
Zupia. = Ang bino ng̃a nalobóg, ng̃a may daútan mg̃a color; bisan onsa sa daótan ng̃a lalím ug lamí, ug mang̃íl-ad ng̃a pagasólng̃on; ang labíng daótan sa bisan onsa.
Zurcido. = Ang guisúrse, ang guitahí sa pagcapíno caáyo.
Zurcidor. = Ang magasúrse, ang magatahí sa panápton ng̃a guisi sa pagcapíno, sa dili maíla caáyo ang tinahían, ang mg̃a tulpoc; cagon cagon.
Zurcidura. = Pagcasúrsi.
Zurcir. = Pagsúrsi, pagtahí sa pagcaáyo sa mg̃a panápton ng̃a naguísi; pagbácac, pagmáo mao, pagsúmpay, paggáma sa mg̃a suguílon sa puro ug lonlon ng̃a mg̃a bacac.
Zurdo. = Oálhon; camót sa oála.
Zurita. V. Zuiza.
Zuro. = Salapáti ng̃a ihálas.