Part 8

Caño. = Capandáyan sa tombága, tíngga, salapí, &c., ng̃a malíng̃in ug bohóan: guinláyon, guinláoas.

Cañon. = Idem. * Balahíbo sa mg̃a pacó sa mg̃a langgam, ng̃a dagcó, ng̃a igasólat: pamódyong.

Cañonear. V. Acañonear.

Cañoneo. V. Acañonear.

Cañonería. = Cadaghánan, pagcadághan sa mg̃a lothang.

Cañuela. = Caoáyan, bagácay ng̃a diótay, lípac sa caoáyan ug sa bagácay, salása, lag-i, tolásoc, coguing, cogit.

Cañutería. = Pagcadághan, cadaghánan sa mg̃a cañon sa organo.

Cañuto. = Halásam, loca, sogong, solpa, caóit, guinláyon, guinláoas, tayhop, atagán, salod.

Caoba. = Cahoy ng̃a poláhon, matíga, maníndot ug mahál, maáyo sa pagbóhat sa mg̃a casangcápan sa baláy.

Caos. = Ang pagcabótang sa ng̃atanán ng̃a nahimótang sa calibótan, sa nahióna, sa ianámpa pa, dihá dihá sa pagbóhat sa Dios sa máong calibótan, ug sa oalá pa ipahósay sa Guinóo.

Capa. = Bisti ng̃a hatáas ng̃a igabisti sa mg̃a laláqui sa Europa. * Ang tábon sa ibábao sa bisan onsa. * Ang bisti sa mg̃a Padre sa pagsáblig sa tobig ng̃a bendita, ug sa obán pa ng̃a pagaboháton sa Singbahán.

Capacidad. = Pagcadagcó sa bisan onsa ng̃a lugar ng̃a pagabotáng̃an ug pagasódlan sa bisan onsa, luang.

Capacha. = Batólan, andólan. * V. Canasta.

Capacho. = Idem.

Capador. = Ang nagahibóto.

Capadura. = Ang samad ng̃a nahímo sa paghibóto.

Capar. = Paghibóto.

Caparazon. = Ang mg̃a bocóg ng̃a nahatála sa nacóha na ang onód sa mg̃a lánggam.

Caparosa. = Yota ng̃a molomalágon ng̃a maáyo sa pagbóhat ug sa pagtína sa maítom.

Capataz. = Pang̃ólo, magbalántay sa mg̃a magbobóhat, sa mg̃a mamomóo.

Capaz. V. Capacidad. * Ang dagcó caáyo ug igo arón mahodót dihá bisan onsa ng̃a ibótang. * Tao ng̃a batid, ng̃a may quinaádman.

Capciosamente. = Sa pagcalaláng.

Capcioso. = Malaláng̃on, malimbóng̃on.

Capelo. = Ang calo ng̃a mapolá pola ng̃a guicálo sa mg̃a Cardenal sa santa Iglesia. * Ang cahímtang sa pagcacardenal.

Capellan. = Pareng sacerdote. * Ang Padre ng̃a magamisa sa solosingbahán con oratorio sa mg̃a dágcong táuo. * Ang padre ng̃a nagacanta sa mg̃a misa sa mg̃a alampóan, mg̃a singbahán con oratorio sa mg̃a hári.

Capilla. = Panápton ng̃a guinaconót ug guiáng̃ay sa pagtábon sa olo. * Bahin sa bisti ng̃a guinabísti sa obán ng̃a mg̃a Padre, ng̃a icatábon opód sa olo, ug nagacaláin lain ug dágoay. * Salód solód ng̃a diótay sa solód gayód sa mg̃a Singbahán, ng̃a guibotáng̃an sa altal ug pagamisáhan. * Mang̃a baláy ng̃a alampóan ug mg̃a Singbahán ng̃a diótay sa mang̃a calongsódan ug sa holohílit sa mg̃a longsod. * Lamesáhan ug mg̃a casangcápan sa pagmisa sa mg̃a sacayán, ug ng̃a guidála dala opód sa mg̃a pang̃obátan.

Capillo. = Panápton ng̃a igatábon sa olo. * Panápton ng̃a potíon ng̃a icatábon sa mg̃a Padre sa olo sa mg̃a báta sa óbus na síla guiboñágan. * Panápton ng̃a potíon ng̃a saláhan sa vino, tóbig, &c.

Capitacion. = Pagbáhin báhin ug pagtódlo sa támpo ug baláydon sa tagsa tagsa.

Capital. = Puhónan sa salapí ug sa manggad sa bisan cansa. * Puhónan ng̃a guidála sa laláqui con sa bana sa pagcamíño nía. * Longsod ng̃a ponóan con cabecera sa tágsa ca Guinhadían con provincia. * Sala ng̃a dagcóan con ponóan sa obán ng̃a mg̃a salá. * Bisan onsa ng̃a dagcóan oyámot.

Capitalista. = Táuo ng̃a guitígom ang íang pohónan sa lónlon ng̃a salapí.

Capitan. = Táuo ng̃a pang̃ólo, maghohópot ug magbobóot sa pila ca táuo. * Pang̃ólo sa mg̃a momomonó. * Ang magabóot sa usá ca longsod, ang hocom, ang gobernadorcillo. * Ang magahópot ug magabóot sa mg̃a sacayán, ang may catongdánan, sa pagtódlo ug pagbántay sa ílang pagadolóng̃an. * Ang magabántay sa laoígan con pondóhan, ug mang̃áyo sa pinondóhan con sa bayad sa pagláoig. * Ang magabóot ug magsógo sa mang̃a soldados ng̃atanán sa tágsa ca pang̃obátan, ug ang ponóan sa mang̃a provincia. * Capitan general.

Capitanear. = Pagsógo ug pagbóot sa mg̃a soldado, sa mg̃a calongsódan ug sa mg̃a caoatán.

Capitanía. = Cahímtang sa pagcacapitan.

Capitel. = Ang olo cong catapósan, dapit sa itáas, sa mg̃a columna, sapitel.

Capiton. = Isda ng̃a motobó sa yánang, ang olo nía dagcóan caáyo.

Capitulacion. = Pagáng̃ay, pagsábot, pagpólong polong, pagcaámpo.

Capitular. = Idem. * Táuo ng̃a may ting̃og sa mang̃a pagcabildo. * Pagámpo.

Capítulo. = Bahin. * Bolos. * Pagcabildo, pagsábot sa mang̃a Padre, ug sa mg̃a canónigo, sa paghing̃ánlan sa ílang ponóan ug sa bisan onsa ng̃a quinahánglan ng̃a boháton.

Capon. = Hingbót-an, guibóto.

Caporal. = Pang̃ólo sa pila ca táuo. * Ang magabántay sa mg̃a magbobóhat ug mg̃a mamomóo.

Capote. V. Capa. = Ápan quiní may mangas ug díli mahalagpád caáyo. * Guing̃álan apód capote con díli macacóha sa bazas ang obán sa nanagsogál, ang nagapíldi.

Capotillo. = Capote ng̃a diótay.

Capricornio. = Timáan sa usá ca tápoc sa mg̃a bitóon sa Láng̃it.

Capricho. = Paghúna húna ng̃a caugalíng̃on ng̃a guican usáhay sa catáhap lámang. * Caogalíng̃on ng̃a pagbóot. * Pagcamáo máo.

Caprichoso. = Ang mosócod sa íang boboháton sa íang lamang ng̃a caugalíng̃on ng̃a pagbóot, ug mosonód niána sa díli gayód pasámbag. * Ang magamáo máo.

Caprichudo. = Como el anterior.

Captar. = Pagcáhig, pagcábig sa pagbóot ng̃a caogalíng̃on sa bisan cansa, tong̃ód sa mg̃a pólong ng̃a malómo, sa maáyong pagábi ug sa pagálam alám.

Captura. = Pagcadácop, pagdácop sa saláan.

Capturar. = Pagdácop pagsácop.

Capuchina. = Monja, binócot sa caparían ni san Francisco.

Capuchino. = Padre sa maong caparían, may bong̃ot ng̃a hatáas.

Capullo. = Balay bálay ng̃a pagaboháton sa olod ng̃a nacagáma sa igagáma. * Ang bolac sa poyos pá, sa oalá pa magbócad, sa oalá pa gomóa sa íang balay bálay, sa íang potót.

Capuzar. V. Chapuzar.

Cara. = Nauong. * Atubáng̃an sa bisan onsa.

Caraba. = Sacayán.

Carabela. = Sacayán ng̃a hatáas ug haíctin. * Bocág, tagácan.

Carabina. = Pusil ng̃a hamóbo.

Carabinazo. = Ang pagbotó ug pagtónog sa carabina con guibohían na.

Carabinero. = Soldados ng̃a nagacabayo.

Caracoa. = Balóto.

Caracol de mar. = Quinháson. = De tierra. = Tabángcay. * Hagdanán ng̃a nagatóyoc tóyoc.

Caracola. = Quinháson.

Caracolear. = Pagtóyoc tóyoc.

Caracolero. = Ang mang̃ing̃íhas, ang mang̃íhas ug magabalígya sa mg̃a quinháson.

Caracolillo. = Quinháson ng̃a diótay. * Tanóm.

Carácter. = Quinaía sa mg̃a táuo ug sa mg̃a botang. * Gaoi, batásan. * Calig-ónan sa búot. * Dong̃og ng̃a macóha sa táuo tong̃ód sa íang hatáas ng̃a opicio ug cahímtang. * Timáan ng̃a espirituhánon.

Caracterizado. = Táuo ng̃a dato tong̃ód sa íang pagcahímtang.

Caracterizar. = Pagláin láin sa tagsa ca bótang sa íang caogalíng̃on ng̃a timáan. * Paghátag sa gahóm sa mg̃a táuo sa paghátag opód caníla sa hatáas ng̃a opicio con cahímtang.

Caramba! = Pástilan, pástilan odóy!

Carámbano. = Tipac sa tubig ng̃a tibúoc tong̃ód sa tognao.

Caramel. = Isda maíng̃on íng̃on sa tamban.

Caramelo. = Matám-is ng̃a magahí ug matagó.

Caramente. = Sa pagcamahál.

Caramillo. = Tolónggon ng̃a maíng̃on íng̃on sa usá ca plauta ng̃a manípis. * Tapoc sa bisan onsa ng̃a díli maáyo ang pagcabótang, ng̃a nagobót. * Bacac, polong ng̃a quinóti cóti.

Carantoña. = Babáye ng̃a malágsot ug tigúlang, ng̃a padíhog ug padáyan, arón pagaíngnon ng̃a maáyo sía ug náuong, ug sa pagtolotábon sa íang calágsot. * Pagálam álam sa bisan cansa sa pagdáng̃at sa búot dadang̃áton.

Carantoñero. = Ang tigálam álam, ang nagaálam álam.

Caraña. = Tagoc sa cahoy.

Carapacho. = Balay bálay sa mg̃a paoícan ug mg̃a oláng, mg̃a ománg, &c.

Caravana. = Cadaghánan sa mg̃a táuo ng̃a nanagobán síla sa paglacát, sa pagbiaje.

Carbon. = Oling, aguipó ng̃a guipáing̃an sa caláyo.

Carbonear. = Pagbóhat sa oling.

Carbonera. = Horno ng̃a pagasonógan sa mg̃a cahoy sa pagbóhat sa oling. * Lugar ng̃a pagatipígan sa oling.

Carbonería. = Lugar ng̃a pagabaligyán sa oling.

Carbonero. = Ang magabóhat con magabalígya sa oling.

Carbunclo. = Bató ng̃a mahal. * Hobág ng̃a may tomóy tomóy ug masaquét caáyo sa pagnána na.

Carbúnculo. = Bató ng̃a mahál.

Carcaj. = Taláng̃an, panonódlan ng̃a halagpád dapit sa itáas ug haíctin dapit sa óbus, ng̃a pagatipígan sa mg̃a paná.

Carcamal. = Dangga ng̃a ang̃ay sa mg̃a tigúlang.

Carcañar. V. Calcañar.

Cárcel. = Bilanggóan, presóhan.

Carcelaje. = Hinángtang.

Carcelería. V. Cárcel.

Carcelero. = Ang magbalántay sa bilanggóan, alguasil.

Carcoma. = Bocboc, anay, agay ay.

Carcomer. = Pagbógboc, pagagáy ay.

Cardar. = Pagámdam sa balahíbo sa mg̃a carnero sa paggáling. * Pagbósog sa gapas.

Cardenal. = Padre sa dágcong cahímtang, somalámbag sa Santos ng̃a Papa.

Cardenalato. = Pagcahímtang sa cardenal.

Cardenillo. = Binócboc ng̃a berde ng̃a guícan sa tayá sa mg̃a tombága.

Cárdeno. = Ang may color ng̃a molomaítom, malágom.

Cardinal. = Guinicánan, sinógdan.

Cardo. = Tanóm, catang cátang.

Cardúmen. = Cadaghánan sa mg̃a isda. * Panón.

Carear. = Pagatóbang, pagpaatóbang, pagtándig, pagíndig, pagtándi.

Carena. = Pagcaáyo sa mg̃a sacayán, pagbólit, pagsólot ug pagbóhat sa obán ng̃a quinahánglan ng̃a icaáyo sa mg̃a sacayán.

Carencia. = Pagcaoalá sa bisan onsa.

Carenero. = Lugar ng̃a guitagána sa pagáyo sa mang̃a sacayán.

Careo. = Pagatóbang, pagcaatóbang.

Carestía. V. Carencia. * Pagoalá, pagdáot sa panóig sa humáy, maís, &c. * Tiempo sa gotom.

Careta. = Nauong nauong sa papel con sa láin ng̃a hilimóon ng̃a igatábon sa náuong ng̃a túod.

Carey. = Sisic, balay bálay sa paoícan.

Carga. = Lolan, bala. * Catongdánan sa tagsa tagsa ca táuo, somála sa íang opicio con cahímtang.

Cargadero. = Lugar ng̃a guitagána sa pagbótang sa mg̃a lólan ng̃a guiháoas sa mg̃a sacayán ug sa guipanagbála sa mg̃a táuo, ug sa paggámit opód sa maong lúlan ug bisan onsa ng̃a babaláon.

Cargador. = Ang naggalólan sa íang manggad sa mang̃a sacayán. * Ang táuo ng̃a may opicio sa pagbála bála sa bisan onsa ng̃a ipabála canía con ipapás-n ba.

Cargamento. V. Carga.

Cargar. = Paglólan, pagbála, pagyáyong, pagpás-an. * Pagtábo, pagting̃ób, pagtámbong sa dághan ng̃a táuo sa bisan díin.

Cargazon. V. Carga. * Pagcabóg-at, pagcalóya sa olo con sa bisan ónsong báhin sa láoas. * Pagcadáot sa banua, cadaghánan sa mg̃a pang̃ánod ug mg̃a dag-om ng̃a maítom ug mabagá.

Cargo. = Catongdánan sa tagsa tagsa ca táuo. * Ng̃atanán ng̃a guidáoat sa bisan cansa ng̃a táuo ng̃a quinahánlan ng̃a timaánan. * Pagcoaláy pagtóman sa caogalíng̃on ng̃a catongdánan. * Salá, sayóp.

Cariacontecido. = Táuo ng̃a masolób-on, sa maming̃áuon ng̃a náuong, ang nagasobó.

Cariaguileño. = Táuo sa hatáas ng̃a náuong.

Cariancho. = Táuo sa halagpád ng̃a náuong.

Caribe. = Táuo ng̃a mabáng̃is, mamomógos.

Caricatura. = Ladáoan ng̃a piníntal sa malágsot ng̃a náuong.

Caricia. = Pagálam álam, polong ng̃a maáyo, malómo, matám-is.

Cariciosamente. V. Cariñosamente.

Caricioso. V. Cariñoso.

Caridad. = Calóoy, paghigógma. * Paglímos sa naquiglímos.

Carifruncido. = Táuo sa náuong mg̃a maísog.

Carigordo. = Táuo sa matámboc ng̃a náuong.

Carilargo. = Táuo sa hatáas ng̃a náuong.

Carilucio. = Táuo sa náuong ng̃a masínao.

Carilla. V. Careta.

Carilleno. = Táuo sa masópang ng̃a náuong.

Carillo. = Bisan onsa ng̃a molomahál.

Carinegro. = Táuo so náuong ng̃a maítom.

Cariño. = Gugma, maáyong boot, timáan sa pagpalángga.

Cariñosamente. = Sa malómo ug maáyong cabobót-on, sa dagcóng gugma.

Cariñoso. = Ang mahagúgma, ang magapalángga.

Cariraido. = Táuo ng̃a oaláy caólao.

Cariredondo. = Táuo sa náuong ng̃a malíng̃in.

Carísimo. = Ang mahál uyámot. * Ang hinigógma caáyo.

Carísima. = Hatag ng̃a guilólot sa Dios sa táuo ng̃a guibóot nía.

Carita. = Nauong ng̃a diótay.

Caritativamente. = Sa pagcalóoy, sa calóoy.

Caritativo. = Táuo ng̃a mang̃iloóyan, tigcalóoy, ang nalóoy.

Carmen. = Bisti ug Escapulario ng̃a guing̃álan ni María Santísima sa Cármen.

Carmenador. = Ang magaándam sa lana sa mg̃a carnero sa paggáling. * Ang nagabósog sa gapas.

Carmenar. = Pagbósog.

Carmesí. = Panápton ng̃a mapóla caáyo ug maníndot.

Carnada. = Paon sa pagcóha sa mg̃a isda ug sa obán pag mg̃a mananáp.

Carnal. = Táuo ng̃a calibotánan, sa maláo-ay ng̃a batásan.

Carnalidad. = Pagcaláo-ay.

Carnalísimo. = Maláo-ay oyámot.

Carnalmente. = Sa pagcaláo-ay.

Carnaval. V. Carnestolendas.

Carnaza. = Ang panit dápit sa solód, dápit sa onód. * Pagcadághan sa onód, sa carne.

Carne. = Onód.

Carnero. = Carnero.

Carnestolendas. = Ang toló ca adlao ng̃a guisóndan sa barlis, sa miércoles sa abó.

Carnicería. = Lugar ng̃a pagbaligyáan sa carne, ng̃a pagapátyan sa mg̃a mananáp.

Carnicero. = Ang nagabalígya sa carne. * Mananáp ng̃a mucáon sa isigcamananáp ug hasta sa mg̃a táuo. * Táuo ng̃a mabáng̃is.

Carnívoro. = Mananáp ng̃a mocáon sa mg̃a laoas ng̃a minatáy.

Carnosidad. = Onód ng̃a motóbo sa libót sa mang̃a samád, ug ang motóbo ug labí sa ubán ng̃a mang̃a bahin sa laoas.

Carnoso. = Ang may onód, ang matámbec caáyo.

Carnudo. = Idem.

Carnuza. = Pagcadághan sa carne ng̃a magasóm-ol sa guinháoa.

Caro. = Ang mahal. * Guipalángga, hinigógma.

Carpeta. = Tabon sa panápton con sa panit ng̃a quinórti sa mg̃a lamesa, mg̃a caban, &c., arón díli hológan sa hogao. * Solódlan sa mg̃a papel. * Ang hanig sa pagsólat, ug ang pagabotáng̃an sa papel ng̃a pagasolátan.

Carpintear. = Pagpánday, pagbóhat sa bisan onsa ng̃a casangcápan sa cahoy.

Carpintería. = Lugar ng̃a pagabohátan sa bisan onsa sa cahoy.

Carraca. = Palacópac. * Sacayán ng̃a dagcó ug mabóg-at, ng̃a colang sa católin.

Carraco. = Tigólang, maloyáhon, bacól tong̃ód sa hatáas ng̃a edad.

Carraspera. = Arat, pagcaárat sa totónlan, pagcaádao.

Carrear. = Pagdalágan. * Dalan ng̃a halagpád.

Carreta. = Galíng̃an.

Carretada. = Ang lolan ng̃a guidála sa usá ca carreta.

Carretela. = Coche ng̃a pagaátpan ug pagacoháan sa atóp somála sa pagbóot sa nagasacáy dihá niána.

Carretera. = Dalan ng̃a halagpád, ng̃a arang pagaaguían sa mg̃a carreta ug mg̃a coche.

Carretilla. = Capandáyan sa pagtóon sa paglacát sa mg̃a bátang diótay. * Pagbóhat sa bisan onsa tong̃ód lamang sa batásan, sa oalá huna hunáon ug maáyo. * Cohete. = Pinótol ng̃a bagácay ng̃a sinódlan sa pólvora. * Pagsaólo ug maáyo sa guibása, ug pagsómay sa guisaólog.

Carricoche. = Galíng̃an ng̃a may atóp maíng̃on sa coche.

Carril. = Timáan ng̃a nahabílin sa yota ng̃a guiaguían sa mg̃a galíng̃an, sa mg̃a carro ug mg̃a coche.

Carrillera. = Ang icabáat sa mg̃a soldados sa ilang calo sa ilálom sa solang.

Carrillo. = Aping, apapáng̃ig, ipipíng̃ig.

Carrilludo. = Táuo ng̃a may dagcóng aping.

Carrizal. = Yota ng̃a guitódcan sa daghan ng̃a mang̃a tangbo ug mg̃a sagbot.

Carro. = Galíng̃an.

Carronada. = Lothang ng̃a hamóbo.

Carroza. = Coche ng̃a dagcóan, ng̃a guidáyan dayánan ug maáyo. * Atop átop ng̃a pagaboháton sa mg̃a sacayán dapit sa olín.

Carruaje. = Cadaghánan sa mg̃a nanagcaláin lain ng̃a mg̃a carro, mg̃a coche, &c., ug bisan usá lamang ca coche, &c.

Carta. = Solat, dahon sa baraja.

Cartabon. = Escoála.

Cartazo. = Solat ng̃a may tuyo sa pagcasába ug pagsáoay.

Cartel. = Papel ng̃a sinolátan sa mg̃a pagbaláod ug pagmantalá sa mg̃a ponóan ug sa obán pa ng̃a quinahánglan ng̃a hisáydan ug hibalóan sa cadaghánan, ng̃a ipamílit, ng̃a itápot sa cadaygánan.

Cartera. = Sodlánan sa panápton con sa panit ng̃a pino, sa pagsolód ug pagtípig sa mg̃a solat ug ubán pang mg̃a camatoódan ng̃a may quinahánglan ng̃a batónan ug tipígan ug maáyo.

Cartero. = Táuo ng̃a nagapáhat sa mg̃a solat sa higtúngdan ng̃a tagía.

Cartilla. = Librong diótay ng̃a gagamiton pagóna sa mg̃a báta ng̃a nanagtóon sa pagbása. * Camatoódan ng̃a ipanghátag sa mg̃a Obispo sa mg̃a Padre ng̃a guiordináhan nila.

Carton. = Cadaghánan, pagcaípon sa daghánan ng̃a mg̃a papel, ng̃a napílit sa atóle con sa cola, arón mahiósa ug mabagá.

Cartuchera. = Sodlánan, panonódlan sa mg̃a cartucho ng̃a ponó sa pólvora, ng̃a guidála dála sa mg̃a soldados.

Cartucho. = Pinótos sa pólvora ng̃a igo sa tagsa ca pagbóhi sa posil.

Casa. = Baláy. * Cadaghánan sa mg̃a anac, mang̃a binatónan ug mg̃a sologóon ng̃a solód sa tagsa ca baláy. * Ng̃atanán ng̃a mg̃a táuo lioat sa usá ca guinicánan ug ng̃a guing̃álan sila sa magsáma ng̃a icadúhang ng̃alan.

Casaca. = Bisti sa mg̃a laláqui, ng̃a maíing̃on sa supa, ng̃a guibitáyan sa duruhá ca tomóy dapit sa licód, ug guiboctónan.

Casadero. = Táuo ng̃a may edad ng̃a igo adón mamíño.

Casamata. = Lugar ng̃a obos sa mg̃a cota ng̃a guibotáng̃an sa mg̃a lothang ng̃a icasócol sa mang̃a caáoay.

Casamentero. = Táuo ng̃a magapatigáyon sa pagcasál, sa pagmíño sa mg̃a olitáo ug sa mg̃a dalága, tigpamaláye, ang nagapamaláye.

Casamiento. = Pagcasál, pagcamíño.

Casapuerta. = Ganháan sa baláy, alaguían sa pagsolód sa baláy.

Casaquilla. = Casaca ng̃a hamóbo, holohatáas lamang sa sopa, apan may duhá ca tomóy dapit sa licód.

Casar. = Cadaghánan sa mg̃a baláy sa banua ng̃a dili macagáma ug longsod. * Pagcasál, pagmíño. * Pagpatigáyon sa bisan cansa ng̃a táuo arón mamíño ang mg̃a táuo ng̃a anáa sa ilálom sa iang gahóm, pagpamálaye caníla.

Casca. = Ang opá, ang panit sa mang̃a uvas, sa mg̃a paras, sa obus ng̃a guipígan ug guicoháan sa doga.

Cascabel. = Cólong cólong, códong códong.

Cascada. = Ambácan sa tobig, caoasán.

Cascado (estar). = Táuo ng̃a tigúlang na caáyo, malóya, ng̃a díli na macáscog.

Cascajal. = Lugar, yota sa daghánan ng̃a mg̃a batóng diótay.

Cascajo. = Cadaghánan sa mg̃a bató ng̃a diótay, magamáy.

Cascajoso. V. Cascajal.

Cascamiento. = Pagcalótac, pagcabóong, balána, pagcabásag.

Cascar. = Basag, booac, balána, lotac, boong.

Cáscara. = Panit. * De coco, (fruta) estoposa. = Bonot. * De idem, interior y dura. = Bagól. * De paláy. = Tahóp.

Cascarilla, ta. = Panit ng̃a diótay. * Panit ng̃a guing̃álan ug quina panit. * Dahon ng̃a pino ug manípis sa tombága ng̃a icatábon sa bisan onsa.

Cascaron. = Panit sa itlog.

Cascarron. = Baol, maháit. * Ting̃og sa táuo con sa mananáp ng̃a dagcó, hagáohao, ng̃a dili maáyo patalinghógan.

Cascarudo. = Bisan onsa ng̃a may panit ng̃a dagcó ug mabagá.

Casco de la cabeza. = Bagol bagol. * De coco (chireta). = Bagól. * Pedazo de cualquier vasija quebrada. = Tipic, tipac. * Buque de cualquier navío sin palos ni járcias. = Sacayán. * Capas de cebolla, &c. = Panit, sapao sapao. * Uña de los piés y manos de los caballos, carabaos, &c. = Cocó.

Cascudo. = Manapáp ng̃a may dagcóng cocó.

Casera. = Babáye ng̃a nagaalíma ug nagasílvi sa usá ca laláqui con sa daghan ng̃a mg̃a laláqui.

Caseramente. = Sa oaláy coti coti, sa pagcasáyon.

Casería. = Baláy sa banua ng̃a pagapóy-an sa mang̃a magbalántay sa mg̃a cabalánan.

Caserío. = Pagcadághan, cadaghánan sa mg̃a baláy ng̃a nagahímo sa mg̃a longsod.

Casero. = Ang tagía sa baláy. * Ang magbalántay ug maálam magalíma sa iang baláy. * Mg̃a cahoy ng̃a guialimáhan ug guibantáyan, dili ihálas ug todocbánua.

Caseta. = Baláy ng̃a baol baol, payág.

Casi. = Hapit, didiót da, colang ug diriót.

Caso. = Pagsodíl, paghitábo, cahigayónan.

Casorio. = Pacasál, pagcamíño ng̃a díli maáyo, cay oalá huna hunáon ng̃a daan sa mahínay ng̃a paghúna húna.

Caspa. = Dalícdic, daquí.

Caspita. = Pastilan.

Casposo. = Ang may daghan ng̃a caspa, dalícdic, daquí, dalicdícon, daquíhon.

Casquete. = Calo calo sa panit con sa panápton ng̃a igatábon sa olo. * Tabon sa olo ng̃a guibólit ug guidíhog sa salong ug lain pa ng̃a mg̃a tambal, sa pagtámbal sa mg̃a nuca ng̃a guing̃álan ug tiña.

Casta. = Lioat, pagcacaobánan.

Castamente. = Sa pagcaólay.

Castaña. = Bong̃a sa España.

Castañeta. = Castañetas.

Castañetear, sonar las choquezuelas de las rodillas, los artejos de los dedos, &c. = Loto, lito.

Castañuela. = Castañetas.

Castellano. = Pinamólong ng̃a quinatsíla sa mg̃a catsíla, casíla. * Ang magbalántay sa mg̃a cota. * Ang táuo ng̃a molópio sa castilla, ang natáuo sa castilla. * Ang nanong̃ód sa castiya.

Castidad. = Pagcaólay, pagcacastos.

Castigador. = Maghalámpac, homalámpac, tigsáoay, tigbárlong.

Castigar. = Hampac, gaid, bonal, saoay, barlong, sáquet, yogot.

Castigo. = Idem.

Castillo. = Bantayán, ilíhan, lantáoan ng̃a dagcóan ug malíg-on. * Ang atóp sa mg̃a sacayán dapit sa olin.

Castísimo. = Ang olay caáyo.

Castizo. = Ang may guinicánan ng̃a maáyo. * Pagpamólong ng̃a hingpit, ng̃a díli salicoáoot, ng̃a díli pagasáctan sa mg̃a polong ng̃a díli mao, ng̃a díli macaígo.

Casto. = Olay, potli.

Castor. = Mananáp sa opat ca tiil, maíng̃on íng̃on sa usá ca iríng, mabóhi sa yota ug sa tobig.

Castrar. V. Capar.

Castron. = Canding ng̃a laqui ng̃a guihibótan.

Casual. = Como el siguiente.

Casualidad. = Polong con bohat, pagsodíl ng̃a oalá húna honáon, ng̃a ahat, tagcoláhao, ng̃a oalá ipaábot, ng̃a oalá holáton sa mg̃a táuo.

Casualmente. = Idem.

Casucha. = Baláy ng̃a diótay, ng̃a oaláy bale, payág, balong balong.

Casulla. = Bisti ng̃a guibisti sa mg̃a Padre, sa pagmisa.

Cata. = Pagdímdim sa mg̃a ilímnon. * Pagtagámtam.

Cataclismo. = Pagcagobót sa calibótan, maíng̃on ng̃a sa tiempo sa paglonóp.

Cataplasma. = Haclop, hampol.

Catar. = Pagtílao, pagdímdim, pagtagámtam.

Catarata. = Bolog sa mg̃a matá.

Catarro. = Sip-ón, obó.

Cataviento. = Casicási.

Catecismo. = Libro ng̃a sinolátan sa tocso, sa pang̃adyéon.

Catecúmeno. = Ang táuo ng̃a boótan na ng̃a guitódlo ug guiándam sa pagdáoat sa boñag.

Cátedra. = Lugar ng̃a maíng̃on ing̃on sa dagoay sa oalihánan, ng̃a pagalingcódan sa mg̃a magtotóon, sa pagtóon ug pagásoy sa ilang mg̃a tinón-an.

Catedral. = Singbahán ng̃a ponóan sa obán ng̃a mang̃a Singbahán, ng̃a guibotáng̃an ug guihóptan sa Obispo con sa Arzobispo.

Catedrático. = Magtotóon sa hatáas ng̃a quinaádman.

Catequismo. = Ang pagtóon ug pagtódlo sa quinahánglan ng̃a hibalóan sa táuo ng̃a pabóñag.

Catequista. = Ang magatóon sa táuo ng̃a pabóñag.

Catequizar. V. Catequismo.

Caterva. = Pagcadághan, cadaghánan sa mg̃a táuo.

Católicamente. = Sa pagcaáng̃ay sa guitóon sa santa Iglesia.

Catolicismo. = Ang pagcadághan sa mg̃a cristianos, cadaghánan sa mg̃a táuo ng̃a sacop sa Religion ni Jesucristo. * Ang pagtóo sa Iglesia católica.

Católico. = Camatoódan ng̃a oaláy duha duha. * Ang matúod cay guipamólong man sa Dios, busa tacós gayód ng̃a pagatoóhan sa mang̃a táuo. * Táuo ng̃a sacop sa Religion cristiana. * Ng̃alan ng̃a guicahing̃álan sa mg̃a hari sa España.

Catorce. = Napólo ug opát.

Catorcena. = Cadaghánan sa napólo ug opát ca táuo, mananáp, &c.

Catre. = Lancápan ng̃a tinóyo pagbóhat, arón homígda dihá ang mg̃a táuo, catre.

Cauce. = Alaguían ng̃a halálon sa tobig.

Caucion. = Camatoódan ng̃a guihátag sa usá ca táuo sa lain ng̃a táuo, sa pagtúman sa guisógo canía, sa guisáad nia, &c.

Caudal. = Pohónan, catigayónan, manggad, dona.

Caudalosamente. = Sa pagcadagcó, sa pagcadághan.

Caudaloso. = Sobá ng̃a guibaháan sa daghan ng̃a tobig.

Caudillo. = Pang̃ólo, ang magabóot ug magasógo, sa mg̃a soldados, ponóan.

Causa. = Hingtóngdan, guinicánan, tong̃ód. * Guilioátan. * Ang mg̃a papel ng̃a sinolátan ng̃a gihing̃ánlan ug proceso, tong̃ód sa saláng dagcó ng̃a guibóhat sa bisan cansa ng̃a táuo.

Causal. = Hingtóngdan, hinóngdan.

Causar. = Paghímo. * Guinicánan, hingtóngdan sa bisan onsa.

Cáustico. = Tambal, haclop, hampol, hilog ng̃a maísog, ng̃a magapáso ug magapalábtog sa panit sa laoas ng̃a guidapátan ug guibotáng̃an.

Cautamente. = Sa pagcatagána.

Cautela. = Pagcatagána, pagcaándam. * Pagcalímbong pagcalaláng, pagándam, pagtagána.

Cautelosamente. V. Cautamente.

Cauteloso. = Táuo ng̃a magaándam, magatagána. * Ang matáhap, matahápon. * Soab, loib.

Cauterizar. = Pagpáso, pagsónog sa onód sa mang̃a samad ng̃a daútan ug nadonot.

Cautivar. = Pagbíhag, pagpamíhag.

Cautiverio. = Cabihágon, cabihágan.

Cautividad. = Idem.

Cautivo. = Bihag.

Cauto. V. Cauteloso.

Cavador. = Tigcále, comalále, magcacále, ang nagacále.

Cavadura. = Pagcále, quinále, quinalían.

Cavar. = Cale, cotcot.

Caverna. = Lang̃ob. * Bohó ng̃a guigáma sa nana sa mg̃a sámad.

Cavernoso. = Lugar, yota ng̃a may daghan ng̃a mang̃a lang̃ob, lang̃óban caáyo.

Cavidad. V. Capacidad.

Cavilar. = Paghúna húna sa bisan onsa sa dagcóng pagcóti coti, sa oaláy hingtúngdan.

Cavilosidad. = Idem.

Caviloso. = Ang nagahóna húna sa bisan onsa, guican lamang sa íang catáhap. * Ang matahápon.

Cayado. = Sogcod ng̃a balicó sa tomóy, ng̃a guinagámit sa mg̃a baquero sa mg̃a carnero ug mang̃a canding. * Sogcod, sa mg̃a Obispo.