Part 77

Torneador. = Ang magalálic. * Ang magaáoay sa mg̃a dula.

Torneante. = Idem.

Tornear. = Paglálic, pagtúyoc, paglibót. * Pagáoay.

Torneo. = Pagcaáoay.

Tornera. = Ang binócot ng̃a magaátang sa torno.

Tornero. = Ang magalálic. * Ang sologóon sa mg̃a monja, sa mg̃a binócot.

Tornillero. = Soldado ng̃a lumalágueu.

Tornillo. = Torniyo. * Pagcalágueu sa mg̃a soldados.

Torniquete. = Capandáyan sa mg̃a mananámbal sa pagpogóng sa dugó ng̃a moágui.

Torniscon. = Sagpá, tampalíng sa nauong, sa licód sa camót.

Torno. = Lalícan. * Pagcatúyoc, pagcalibót. * Tinócod sa papán ng̃a guipahaáng̃ay sa usá ca bohó ng̃a pagabuháton sa cota, sa pared, ug ng̃a magatúyoc, ug may silbi sa pagúa ug sa pagsolód sa bisan onsa sa mg̃a baláy, sa díli masigquíta ang mg̃a táuo.

Toro. = Ang laqui sa mg̃a baca.

Toronja. = Calaínan sa ocban sa mabágang panit.

Toronjil. = Tanóm ng̃a italámbal.

Toronjina. = Idem.

Toronjo. = Cahoy ng̃a mabóng̃a sa mg̃a toronja.

Toroso. = Bascógon. * Malíg-on.

Torozon. = Saquét sa tian, sool sa tian sa mg̃a mananáp.

Torpe. = Ang mahináyon. * Malágsot, maólag, maláo-ay. * Ang maoólao, ang macaólao. * Táuo ng̃a díli macasábot, cabos, sa diótay ug quinaárman.

Torpedo. = Isda, calaínan sa saláng̃a.

Torpemente. = Sa mahínay caáyo. * Sa pagcang̃íl-ad, sa pagcaólag, sa pagcaláo-ay.

Torpeza. = Pagcahínay. * Pagcaoaláy caálam, pagcacábos. * Pagcaólag, pagcaláo-ay, pagcang̃íl-ad. * Pagcabóling. * Pagcalágsot.

Torrar. V. Tostar.

Torre. = Ling̃anáyan, lugar ng̃a hatáas ng̃a pagabotáng̃an sa mg̃a ling̃ánay. * Lantáoan, baluarte, bantayán ng̃a hatáas.

Torrear. = Paglícus, paglibót sa mg̃a longsod, mg̃a cota, &c., sa mg̃a lantáoan, sa mg̃a baluarte, sa mg̃a bantayán.

Torrejon. = Toreng diótay.

Torrente. = Balaháan sa tubig. * Tonóg sa ting̃og ng̃a dagcó. * Pagcadághan, cadaghánan sa bisan onsa.

Torrentera. = Lugar ng̃a pagabaháan sa tubig sa mg̃a bang̃ílid.

Torreon. = Lantáoan, bantayán ng̃a dagcó.

Torrero. = Ang magabántay sa mg̃a baluarte, sa mg̃a lantáoan.

Torreznada. = Cadaghánan sa mg̃a hioa sa baboy ng̃a prinito.

Torreznero. = Táuo ng̃a tapúlan.

Torrezno. = Hioa sa baboy ng̃a priníto.

Torrija. = Inárlip ng̃a pan ng̃a hinolóman sa bino, diníhog sa itlog ng̃a binatíl, ug priníto sa manteca con sa lana.

Torrontero. = Ogdo sa yota ng̃a mahabílin sa mang̃a lugar ng̃a guibaháan sa tubig.

Torrontés. = Calaínan sa ubas.

Torso. = Laoas sa mg̃a laráoan, sa mg̃a táuo táuo.

Torta. = Tinápay ng̃a malíng̃in.

Tortada. = Torta sa binócboc ng̃a sinúrlan sa carne, sa itlog, sa mg̃a matám-is, &c.

Tortera. = Surlánan sa tumbága ng̃a magámit sa mg̃a cosina, sa paglóto sa bisan onsa. * Malíng̃in ng̃a mabóg-at, ng̃a ibútang sa sampótan sa bilícan sa pagcasáyon sa pagbílic.

Tortero. = Idem desde malíng̃in.

Tortica. = Mg̃a itlog ng̃a binatíl, ng̃a priníto sa manteca con sa lana, sa pagcalíng̃in.

Tórtola. = Langgam sa España.

Tortolico. = Táuo ng̃a potong, sa maháoan ng̃a buot. * Ang laqui sa tórtola.

Tortor. = Ang pising dagcó ng̃a igalábag ug icalíg-on sa mg̃a quilid sa mg̃a sacayán ng̃a nadáot sa cahurús sa hang̃in.

Tortozon. = Calaínan sa ubas.

Tortuga. = Paoícan: may paoícan ng̃a sisícan ug catúan.

Tortuosamente. = Sa pagcalicó. * Sa pagcasíco.

Tortuosidad. = Pagcalíco, pagcasíco.

Tortuoso. = Ang may mg̃a paglicó licó, mg̃a pagsíco sico.

Tortura. = Pagcalíad, pagcabalíquig.

Torvisco. = Tanóm ng̃a tongcan.

Torvo. = Macalísang, macahahárloc, mabáng̃is.

Torzal. = Sagioálo. * Cadaghánan sa lugás sa hilo, sa igagáma, &c., ng̃a binílic.

Torzonado. = Mananáp ng̃a guinasoólan sa tian.

Tos. = Obo.

Toscamente. = Sa pagcabáol, sa oaláy pagcahíngpit.

Tosco. = Baol pa, ang coláng̃an sa pagcahíngpit. * Táuo ng̃a colang sa caálam, sa maáyong pagtórlo.

Tosegoso. = Ang guióbo caáyo, ang obhon.

Toser. = Pagóbo.

Tosidura. = Pagcaóbo.

Tosigar. V. Atosigar.

Tósigo. = Dugá ng̃a macahiló sa cahoy ng̃a guing̃álan ug tejo. * Bisan onsang hilóa.

Tosigoso. = Ang nahiló, ang guihilóan. * V. Tosegoso.

Tosquedad. = Pagcabáol. * Pagcacólang sa maáyong pagtórlo, sa caálam. * Pagcacábos, pagcabórong.

Tostada. = Inárlip ng̃a pan ng̃a tinosta sa caláyo.

Tostado. = Color ng̃a ing̃on sa color sa buláoan.

Tostador. = Ang magasánglag. * Sanglágan.

Tostar. = Pagsánglag. * Pagánag, paggánggang, pagdángdang. * Pagínit caáyo.

Toston. = Garbanso ng̃a tinósta. * Bisan onsa ng̃a sinánglag caáyo. * Ang usá ca salapí.

Total. = Ang magasácop sa ng̃atanán ng̃a isigcaíng̃on. * Pagcaípon sa mg̃a bahin ng̃a nanagbúlag bulag.

Totalidad. = Idem.

Totalmente. = Sa ng̃atanán.

Toucan. = Langgam. * Tapoc sa mg̃a bitóon.

Toza. V. Tocon. * Pinótol sa panit sa mg̃a cahoy.

Tozal. = Lugar ng̃a hatáas.

Tozar. V. Topetar. * Paglális lalis.

Tozo. = Pandácan.

Tozolada. = Pocpoc ng̃a guipócpoc sa tangcógo, sa tingcoy.

Tozolon. = Idem.

Tozudo. V. Testarudo.

Tozuelo. = Tangcógo, tingcoy.

TR

Traba. = Capandáyan ng̃a igapahiósa ug igalang̃áquit sa bisan onsa. * Caoláng̃an, cabilínggan. * Ang pisi ng̃a igabáat sa mg̃a tiil sa mg̃a cabayo, &c., sa pagtóon caníla sa paglacát, ug arón díli sila macalacát.

Trabacuenta. = Sayóp sa mg̃a isip, sa mg̃a cuenta. * Pagcaáoay, pagcalális lalis.

Trabadero. = Ang labíng manípis sa mg̃a tiil sa mg̃a mananáp ng̃a pagabaátan arón díli sila macalacát.

Trabado. = Cabayo ng̃a guiputían sa duhá ca tiil sa pang̃onáhan. * Táuo ng̃a supang, matámboc, cusúgon, cusgan.

Trabadura. = Pagcahiósa, pagcalang̃áquit, pagcabáat, pagcatácgos.

Trabajadamente. V. Trabajosamente.

Trabajado. = Ang guibúrlay, ang guicápoy sa pagbúhat.

Trabajador. = Ang macabúhat, mamomóo, ang sinohólan. * Táuo ng̃a mang̃ibuhátan.

Trabajar. = Pagbúhat. * Pagpanghináot sa bisan onsa sa dagcóng cacúgui, sa masingcámot. * Pagcógui.

Trabajo. = Buhat, calisód, caculían. * Caoláng̃an, cabilínggan.

Trabajosamente. = Sa pagcalisód, sa dagcóng caculían.

Trabajoso. = Malisód. * Ang may cabilínggan. * Masaquéton, saquétan.

Trabal. = Calaínan sa mg̃a lansang.

Trabamiento. V. Trabadura.

Trabanco. = Pangcol.

Trabar. = Paghiósa, paglang̃áquit. * Pagtibóoc sa bino, sa tubig, &c. * Paglíbac libac. * Paglális lalis. * Pagbáat sa mg̃a tiil sa mg̃a cabayo. * Paglíng̃ig sa ng̃ipon sa mg̃a gabas arón masáyon ang paggábas. * Pagcúyot, pagcóha, pagcópot, pagdácop.

Trabazon. V. Trabadura. * Pagcaáng̃ay sa usá ca butang sa lain ng̃a butang.

Trabe. = Cahoy ng̃a dagcó ug hatáas ng̃a igalang̃áquit sa mg̃a bongbong ug sa mg̃a salog sa mg̃a baláy, sa mg̃a Singbahán, &c.

Trabea. = Bisti ng̃a hatáas ng̃a guibísti, sa canhing tiempo, sa mg̃a hari ug sa mg̃a hocom.

Trabilla. = Tinábas sa panápton con sa panit ng̃a guitáor sa mg̃a medias ng̃a oaláy tiílan ug sa daplin sa mg̃a paa sa mg̃a calsones, arón pagasúlan sa mg̃a tiil, ó arón díli malólho sa dapit sa itáas ang maong mg̃a medias ug mg̃a calson.

Trabon. = Singsing ng̃a pothao ng̃a itáor sa mang̃a tiil sa mg̃a cabayo, &c., arón managpuyó.

Trabuca. = Bomba ng̃a isalibáy sa yota sa pagbúhi canía, ug matonóg maíng̃on sa pagtonóg sa usá ca pusil ng̃a diótay.

Trabucacion. = Pagcabóloc, pagcagobót. * Pagcasayóp sa pagpamólong.

Trabucador. = Ang nagabóloc, ang magagobót. * Ang mabóloc, ang masayóp sa iang pagsuguílon.

Trabucante. = Idem.

Trabucar. = Pagbóloc, paggobót. * Pagsayóp sa pagpamólong.

Trabucazo. = Pagcabóhi, tonóg sa pusil ng̃a hamóbo, sa trabuco. * Calisór, casáquit cagóol ng̃a calit, ahat, ng̃a oalá paabóton.

Trabuco. = Pusil ng̃a hamóbo sa dagcóng bába.

Tracamundana. = Pagcabáilo, pagcataguílis sa mg̃a tolotagídyot.

Traccion. = Pagcadála.

Tracista. = Ang magahúna húna sa bisan onsang buhat.

Tracto. = Túig ng̃a moágui ug ng̃a miágui na. * Pang̃adyéon ng̃a guipang̃ádye sa ng̃a Padre ng̃a nanagmisa sa pagcacálang sa Epístola ug sa Evangelio, sa obán ng̃a mg̃a adlao sa tagsa ca túig.

Tradicion. = Pagcalíto lito.

Tradicional. = Ang nahatong̃ód sa paglíto lito.

Tradicionalmente. = Sa pagcalíto.

Traduccion. = Pagcahóbad, pagcahúar, pagcalóoas.

Traducir. = Paghúbad, paghóar. * Pagbálhin.

Traductor. = Maghuhúbar, maghuhúar, ang magahúbar sa mg̃a polong sa usá ca pinamólong sa lain ng̃a pinamólong.

Traedizo. = Ang mahímo ng̃a pagadád-on.

Traedor. = Ang magadála.

Traer. = Pagdála. * Pagpahátur, pagcábig.

Trafagador. = Ang magapatigáyon sa mg̃a pagcomersio. * Ang guisamócan sa daghan ng̃a mg̃a buhat ug mg̃a hulusáyon.

Trafagante. = Idem.

Tráfago. = Pagcapatigáyon sa pagpálit ug sa pagbalígya. * Cadaghánan sa libang ug mg̃a buhat ng̃a macasámoc ug macabórlay.

Trafagon. V. Trafagador.

Trafalmejo. = Cásing casíng̃an. * Maísog, ang díli mahárloc ug matáhap.

Traficacion. V. Tráfago hasta cadaghánan.

Traficante. V. Trafagador.

Traficar. = Pagcomersio, pagpatigáyon sa pagpálit ug sa pagbalígya.

Tráfico. V. Tráfago hasta cadaghánan.

Tragacanta. = Tanóm.

Tragacete. = Hing̃aníban sa mg̃a moros.

Tragadero. V. Esófago.

Tragador. = Hing̃áon caáyo.

Tragahombres. V. Perdonavidas.

Tragaldabas. = Ang táuo ng̃a hing̃áon uyámot.

Tragaleguas. = Ang táuo ng̃a magalacát guihápon sa madalí caáyo.

Tragaluz. = Talambóan sa mg̃a atóp, &c., ng̃a pagaaguían sa calámdag.

Tragamallas. = Hing̃áon caáyo.

Tragantada. = Pagínom ng̃a dagcó sa macaúsa.

Traganton. V. Tragamallas. * Tiglámoy. * Pagcatolón ng̃a malisód guican sa cahárloc, sa calísang, sa cacúlba, sa casáquet. * Pagcalisód sa pagtúo sa bisan onsa.

Tragar. = Pagtolón. * Paglámoy. * Pagtághap, pagtóo sa bisan onsa, sa oalá pa omábot. * Pagcágon cagon, pagtábon.

Tragazon. = Pagcáon ng̃a labí sa casaráng̃an.

Tragedia. = Dula ng̃a masolóbon. * Bisan onsa ng̃a malisód, ng̃a macasáquet, macayógot.

Tragedioso. V. Trágico.

Trágicamente. = Sa pagcaanógon, sa pagcaaláot, sa pagcalisód caáyo, sa daútan ng̃a palad.

Trágico. = Anógon, aláot, sa oaláy palar, malisód uyámot.

Tragicomedia. = Calaínan sa dula.

Trago. = Pagínom, pagcaínom. * Daótan ng̃a palar, calisód, cagóol, casáquet ng̃a dagcó.

Tragon. = Hing̃áon caáyo, tiglámoy.

Tragonería. = Batásan sa pagcáon caáyo. * Pagcaolítan.

Tragonía. = Idem.

Traicion. = Pagcabúrhi.

Traida. = Pagcadála.

Traido. = Ang dugay dugay na. * Bisti ng̃a guibísti ug dolodáan na.

Traidor. = Burhíon.

Traidoramente. = Sa pagcabúrhi.

Trailla. = Lubid, pising magamáy. * Pisi ng̃a igahocót sa mg̃a iró. * Pangcol. * Capandáyan sa pagpátag sa yota.

Traillar. = Pagpátag, pagdatág sa yota.

Trainel. = Sologóon sa cagon cagon.

Traite. = Pagcahínlo sa mg̃a panápton ng̃a nanagbítay.

Traje. = Pagcabisti ng̃a caugalíng̃on sa tagsa ca táuo, con sa mulópio sa tagsa ca longsod con probinsia. * Bisti ng̃a tuman sa usá ca babáye.

Trajear. = Paghátag sa usá ca táuo sa mg̃a bisti ng̃a tuman ug ng̃a ang̃ay canía.

Trajin. V. Tráfago hasta cadaghánan. * V. Trajino.

Trajinante. = Ang magadála sa mg̃a balígya cutub sa usá ca longsod sa lain ng̃a longsod.

Trajinar. = Pagdála dala sa mg̃a balígya cutub sa usá ca longsod sa lain ng̃a longsod.

Trajinería. V. Trajino.

Trajinero. V. Trajinante.

Trajino. = Pagcadála dala sa mg̃a balígya cutub sa usá ca longsod sa lain ng̃a longsod.

Tralla. = Pisi, lubid.

Trama. = Holog. * Limbong ng̃a icadáot sa isigcaíng̃on.

Tramador. = Ang magabútang sa holog sa mg̃a hablon. * Ang magapatigáyon sa mg̃a paglímbong.

Tramar. = Pagándam sa holog sa mang̃a hablon. * Pagpatigáyon sa mg̃a paglímbong ng̃a icadáot sa lain.

Trámite. = Pagcaágui sa usá ca lugar sa lain ng̃a lugar. * Tagsa ca patigáyon sa bisan onsang hulusáyon.

Tramo. = Bahin sa bisan onsa. * Hunta hunta sa mg̃a hagdanán.

Tramojo. = Bináat, bugcus ng̃a diótay sa trigo, &c., sa paggálab na. * Ang dagámi sa trigo, &c., ng̃a guibáat sa mg̃a bugcus sa maong trigo, &c.

Tramontana. = Hang̃in ng̃a amíhan. * Pagpalábi labi.

Tramontano. = Ang tua sa luyo sa mg̃a caboquílan.

Tramontar. = Pagádto sa luyo sa mg̃a caboquílan. * Pagsálop sa adlao, cay magasalípod sa mg̃a cabuquílan.

Tramoya. = Máquina sa pagpaquíta sa mg̃a dula sa bisan onsa ng̃a cating̃aláhan. * Limbong ng̃a pagaíngnon ng̃a maáyong buhat.

Tramoyista. = Ang magabúhat sa mg̃a tramoya. * Malilímbong, malimbóng̃on.

Trampa. = Lit-ag. * Pultahán ng̃a pagabuháton sa mg̃a salog sa mg̃a baláy con sa yota, ng̃a alaguían sa mg̃a pensa con sa mg̃a solód sa ilálom sa yota. * Limbong ng̃a icadáot sa isigcatáuo. * Otang ng̃a pagabáyan bayánan.

Trampal. = Danao, cayanáng̃an.

Trampantojo. = Limbong sa pagdáot sa isigcaíng̃on.

Trampeador. = Ang magalímbong sa iang mg̃a pagótang.

Trampear. = Pagótang sa paggámit sa mg̃a polong ng̃a malilímbong, sa mg̃a bacac. * Paglímbong sa isigcatáuo.

Trampilla. = Talambóan ng̃a diótay ng̃a pagabuháton sa mg̃a salog sa itáas sa mg̃a baláy, arón hilng̃on cutub dihá ang musulúd sa silong ug sa mg̃a solód sa obus. * Panápton ng̃a igatábon sa si-si sa mg̃a calson sa dapit sa atubáng̃an.

Trampista. = Bacácon, malimbóng̃on, malilímbong.

Tramposo. = Idem. * Ang magalímbong sa mg̃a pagsugál.

Tranca. = Cahoy ng̃a ibalábag dapit sa sulúd sa pagtranca sa tacop sa pultahán ug sa mg̃a talambóan. * Balítang, locob, ilulúcob.

Trancada. V. Trancazo y Tranco.

Trancanil. = Cahoy ng̃a malíg-on ng̃a igalang̃águit sa cubierta, sa salog sa sacayán ug sa mg̃a quilid.

Trancar. V. Atrancar.

Trancazo. = Pocpoc ng̃a guipócpoc sa tranca.

Trance. = Cahigayónan sa icadáot. * Tiempo ng̃a catapúsan sa quinabúhi ug harúul na sa comatáyon.

Tranco. = Lacang ng̃a hatáas. * Ang ganháan sa pultahán.

Tranchete. = Capandáyan ng̃a pagagamíton sa mg̃a sapatero sa pagbúhat ug sa pagáyo sa mg̃a sapín.

Trangallo. = Pangcol, tangcol.

Tranquera. = Alad sa mg̃a bogsoc ng̃a malíg-on.

Tranquero. = Bató ng̃a sinápsap sa pagbútang sa mg̃a pultahán ug sa mg̃a talambóan.

Tranquilamente. = Sa maáyong pagcabútang, sa pagcahúsay.

Tranquilar. = Paghúsay, pagáng̃ay.

Tranquilidad. = Maáyong pagcabútang, cadáit. * Pagpahamórlay, pagpahóoay.

Tranquilizar. = Pagpahínay sa boot sa bisan cansa.

Tranquilo. = Ang mahamútang ug maáyo, ang maháoan sa boot.

Tranquilla. = Limbong, pagcalaláng sa pagcúha sa tuyo ng̃a guipanghináot.

Trans. = Polong ng̃a linatín: sa luyo, sa licód.

Transaccion. = Pagcasábot ng̃a caugalíng̃on ug tinúyo sa mg̃a táuo ng̃a nanaglális lalis, con may capolong̃ánan ba.

Transbordar. = Paglálin sa lulan sa usá ca sacayán sa lain ng̃a sacayán.

Tránseat. = Polong ng̃a linatín: maáyo man lagui.

Transeunte. = Domolóong, ang muhápit, muágui lamang.

Transido. = Ang guibógtas, ang guicasaquétan, ang guicayógtan, ang guicalísdan. * Hicáoan, daguinótan.

Transigir. = Pagsábot sa mang̃a táuo ng̃a may capolong̃ánan.

Transitar. = Pagbiaje, paglacát sa mg̃a calongsóran, sa paghápit hapit sa mg̃a halapítan.

Transitivo. = Ang moágui sa usá ca táuo sa lain ng̃a táuo.

Tránsito. = Pagcaágui cutub sa usá ca lugar sa lain ng̃a lugar. * Túig ng̃a guitagál sa paghunóng sa táuo ng̃a magabiaje. * Alaguían sa bisan diin. * Pagcabálhin sa usá ca pagcabútang sa lain ng̃a pagcabútang. * Ang camatáyon sa mg̃a matárong.

Transitoriamente. = Sa ibábao lang, sa oaláy pagpamátng̃on.

Transitorio. = Ang malágmit caáyo, ang díli madúgay, ang madalí matápus, matibáoas.

Tranzadera. = Pagcasalápid.

Tranzar. = Pagpótol.

Tranzon de tierra. = Ang yota ng̃a pagabuhátan sa tagsa ca magbabáol.

Trapa. = Banhang dagcó, pagsínggit. * Caparían sa mg̃a religioso ng̃a guing̃álan de la Trapa.

Trapacear. = Paglímbong.

Trapacería. V. Trapaza.

Trapacero. V. Trapacista.

Trapacete. = Libro ng̃a pagasulátan sa salapí ng̃a ihátag tong̃ód sa tobo ug sa mg̃a manggar ng̃a ibalígya.

Trapacista. = Bacácon, malilímbong.

Trapajo. = Tinábas sa panápton ng̃a noog ug guisi.

Trapajoso. = Ang guibúhat sa mg̃a noog, ang nagadála sa bisti ng̃a guisi ug sa mg̃a noog.

Trápala. = Banhang dagcó, pagcasínggit. * Ang bilanggóan. * Batásan sa pagpamólong caáyo, sa oaláy hingtúngdan. * Táuo ng̃a hinuguilánon uyámot, sa oaláy cahológan.

Trapalear. = Pagpamólong caáyo, sa oaláy cahológan.

Trapalon. V. Trápala desde táuo.

Trápana. = Presóhan, bilanggóan.

Trapaza. = Limbong ng̃a malaláng̃on ng̃a icadáot sa isigcatáuo sa mg̃a balígya ng̃a pagapalíton.

Trapazar. V. Trapacear.

Trape. = Sapao sa mg̃a bisti.

Trapecio. = Bisan onsa ng̃a may opát ca nauong ng̃a díli topóng.

Trapense. = Padreng religioso sa Trapa.

Trapería. = Cadaghánan sa mg̃a noog.

Trapero. = Ang magadaguínot ug magapólot sa mg̃a cadalánan ug sa mg̃a cabaláyan sa mg̃a noog.

Trapicio. = Camaáyo ng̃a obos.

Trapillo (de). = Sa bisti sa matagádlao, sa oaláy dayan dayan ug cuti cuti.

Trapiche. = Máquina sa pagpíga sa tobó ng̃a icabúhat sa asúcar.

Trapisonda. = Pagcaáoay ng̃a guiubánan sa mg̃a pagsínggit ng̃a dagcó.

Trapo. = Tinábas sa panápton ng̃a noog. * Ang mg̃a layág sa mg̃a sacayán.

Traque. = Botó, tonóg sa bomba, luthang.

Tráquea. = Alaguían sa tutúnlan, sa pagguinháoa.

Traquear. = Pagbánha. * Paglo-gó sa bino, sa tubig, &c., sa surlánan. * Pagópod opod sa pagbúhat sa bisan onsa. * Paghícap, pagcúbil sa nacadághan.

Traqueo. = Pagcabotó, tonóg ng̃a canúnay sa mang̃a luthang. * Pagcalíhoc sa bisan onsa ng̃a guilálin ug guibálhin cutub sa usá ca lugar sa lain ng̃a lugar.

Traquido. = Idem hasta pagcalíhoc.

Tras. = Sa oláhi, sa pagcasonód, sa licód.

Trasalcoba. = Ang solód ng̃a sonód sa solód ng̃a guibutáng̃an sa higdáan.

Trasalpino. V. Trasmontano.

Trasanteayer. V. Anteanteayer.

Trasañejo. = Ang capin sa toló ca túig.

Trasca. = Tinábas sa panit ng̃a mabága.

Trascabo. V. Traspié.

Trascanton. = Ang bató ng̃a dagcó ng̃a ipadápat sa mg̃a esquina arón díli onta mang̃adáot. * Táuo ng̃a andam sa pagbála sa ipabála onta canía.

Trascartarse. = Pagoláhi sa dahon sa baraja ng̃a guipacaíng̃on ng̃a moóna onta.

Trascarton. = Pagoláhi sa dahon sa baraja ng̃a pagadaógan onta, ug pagóna sa pagapildíhan.

Trascendencia. = Pagcaámbit sa usá ca butang sa lain ng̃a butang. * Pagcabátid, pagcatalínis sa buot, pagcasonód sa bisan onsa sa mg̃a guinsóndan.

Trascendental. = Ang moábot sa bisan onsa.

Trascendente. = Idem. * Ang moágui sa lugar ng̃a dapit ng̃anhi, sa lugar ng̃a dapit ng̃adto.

Trascender. = Pagágui sa dapit ng̃adto ang anáa sa dapit ng̃anhi. * Pagámbit. * Paghómot. * Pagsábot sa pagcasáyon.

Trascendido. = Ang mosábot sa madalí cay matalínis ang iang húna húna.

Trascolar. = Pagsála sa mg̃a ilímnon, sa mg̃a tambal, &c. * Pagágui sa dugá sa laoas sa mg̃a bohó ug diótay sa maong laoas.

Trasconejarse. = Pagbílin sa mg̃a langgam, sa mg̃a mananáp, sa oláhi sa mg̃a ayam ng̃a nanagápas caníla.

Trascordarse. = Paghicalimót.

Trascoro. = Ang lugar ng̃a sonód sa coro sa mg̃a Singbahán.

Trascorral. = Ang lugar ng̃a sonód sa mg̃a coral, sa mg̃a alad. * Ang sampot, ang ililíngcod.

Trascribir. = Paghúar sa mg̃a sulat.

Trascuarto. = Ang solód ng̃a sonód sa solód ng̃a labíng maáyo.

Trascurso. = Pagcaágui agui sa tiempo, sa túig.

Trasdós. = Ang nauong sa mg̃a bató ng̃a ilubóng sa mg̃a cóta.

Trasdosear. = Paglíg-on sa mg̃a bongbong, &c., sa dapit sa licór.

Trasegador. = Ang magabálhin, ang magalálin sa mg̃a butang. * Ang magasácot.

Trasegar. = Paglálin, pagbálhin sa mg̃a butang. * Pagsácot. * Paghúad sa bino, sa tubig, &c., sa usá ca surlánan sa lain ng̃a surlánan.

Traseñalador. = Ang magabálhin sa bisan onsang marca con timáan.

Traseñalar. = Pagbálhin sa bisan onsang timáan con marca.

Trasera. = Licód. * Sampot.

Trasero. = Idem. * Guinicánan, guisóngdan, tigúlang.

Trasferidor. V. Trasegador hasta butang.

Trasferir. V. Trasegar hasta pagsácot. * Pagtógot sa bisan cansa sa iang gahóm ug sa bisan onsa, sa isigcatáuo.

Trasfigurable. = Ang masáyon mabálhin sa usá ca dagoay sa lain ng̃a dagoay.

Trasfiguracion. = Pagcabálhin sa usá ca dagoay sa lain ng̃a dagoay. * Pagcabálhin sa dagoay sa atong Guinóong Jesucristo sa buquir ng̃a Tabór, sa atubáng̃an ni S. Pedro, ni San Juan ug ni Santiago.

Trasfigurarse. = Pagbálhin sa dagoay sa bisan onsa.

Trasfixion. = Pagcasámar sa pagcalápus, pagcalágbas. * Mg̃a casáquet ni María Santísima.

Trasfixo. = Linágbas, ang guisamálan sa pagcalápus.

Trasflorar. = Paghúar sa bisan onsang pintal ng̃a pasihágon.

Trasflorear. = Pagpíntal sa ibábao sa buláoan con sa salapí.

Trasformacion. V. Trasfiguracion.

Trasformador. = Ang magabálhin sa dagoay sa bisan onsa.

Trasformar. V. Trasfigurar. * Pagbálhin sa gaoi, sa batásan.

Trasfregar. V. Estregar.

Trasfretano. = Ang anáa sa tabóc, sa luyo ng̃a dapit ng̃adto sa dagat.

Trásfuga. = Lomalágueu, ang nalágueu.

Trásfugo. = Idem.

Trasfundicion. V. Trasfusion.

Trasfundir. = Paghúad sa bino, &c., sa mahínay hinay, sa usá ca surlánan. * Pagámbit.

Trasfusion. = Pagcaámbit, pagcaambítan. * Pagcahúar sa bino, &c., sa mahínay hinay, sa usá ca surlánan sa lain ng̃a surlánan.

Trasgo. = Batang cundátan, ng̃a díli mahamútang. * Balbal, asoang.

Trasgresion. = Pagcalípas, pagcalápas, pagcatalápas, pagcasálang, díli pagtúman sa catungdánan.

Trasgresor. = Ang malipáson, ang malapáson, ang magatalápas, ang magasálang, ang díli magatúman sa mg̃a tulumánon sa mg̃a sogo ug sa catungdánan.

Trasguear. = Pagpanigíng̃on sa mg̃a pagbánha sa mg̃a balbal.

Trasguero. = Ang magapanigíng̃on sa mg̃a buhat ug mg̃a pagbánha sa mg̃a balbal.

Trashoguero. = Ang puthao ng̃a halagpád ng̃a guitápot sa bongbong sa dapóg arón díli masónog.

Trashojar. = Pagágui agui sa mg̃a dahon sa mg̃a libro.

Trashumante. = Hayúpan ng̃a magabálhin balhin, sa lugar ng̃a calán-an.

Trashumar. = Pagágui sa mg̃a hayúpan sa usá ca lugar ng̃a calán-an, sa lain ng̃a lugar.

Trasiego. = Pagcabálhin, pagcalálin sa mg̃a butang. * Pagcahúar sa mg̃a ilímnon.

Trasijado. = Maníoang caáyo.

Traslacion. V. Trasiego. * Pagcahúbar sa mg̃a sulat ug sa mg̃a polong sa usá ca pinamólong sa lain ng̃a pinamólong.

Trasladacion. = Idem.

Trasladante. = Ang magabálhin, ang magalálin sa mg̃a butang. * Ang magahúad sa mg̃a pinamólong. * Ang magahúar sa mg̃a sulat.

Trasladar. V. Trasegar. * Paghóbar sa mg̃a polong sa usá ca pinamólong sa lain ng̃a pinamólong. * Paghúar sa mg̃a sulat.

Traslado. = Hinúad sa bisan onsang sulat. * Pagcasáma, pagcaíng̃on, panigíngnan sa bisan onsa.

Traslaticiamente. = Sa cahológan ng̃a díli macaígo sa mg̃a polong.

Traslaticio. = Polong ng̃a may cahológan ng̃a lain sa caogalíng̃on.

Traslativo. = Idem.

Traslato. = Idem.

Trasloar. = Pagdáyeg sa bisan onsa ng̃a labí sa casaráng̃an.

Traslúcido. = Masíhag, matín-ao, masínao caáyo.

Trasluciente. = Ang masíhag.

Traslucirse. = Pagsíhag. * Pagtáhap.

Traslumbramiento. = Pagcasuláo. * Pagcaoalá sa bisan onsa sa madalí, tong̃ód sa pagcalágmit sa pagágui.

Trasluz. = Ang sugá ng̃a moágui sa bisan onsa ng̃a masíhag.

Trasmallo. = Layá ng̃a mahínag, ng̃a guitapótan sa lain ng̃a mg̃a bohó ng̃a mabános banos.

Trasmano (á). = Sa holohalayó.

Trasmañana. = Damlag.

Trasmarino. V. Trasfretano.

Trasmatar. = Pagpanghináot ng̃a muóna ang camatáyon sa lain, sa caugalíng̃on ng̃a camatáyon.

Trasmigracion. = Pagcalálin sa pinuyánan.

Trasmigrar. = Paglálin sa pinuyánan, sa longsod.

Trasminar. = Paglacát sa ilálom sa yota. * Pagbahó, paghómot caáyo. * Pagtáslop.

Trasmisible. = Ang arang itógot ug ibílin sa lain.

Trasmision. = Pagcatógot, pagcabílin sa bisan onsa sa lain.

Trasmitir. = Pagtógot, pagbílin, paghátag sa lain, sa bisan onsa.

Trasmontar. V. Tramontar.

Trasmota. = Ilímnon ng̃a magáma sa mg̃a ubas ng̃a piníga na, ng̃a hinolóman sa tubig.

Trasmudar. V. Trasegar.

Trasmutable. = Ang arang balhínon sa usá ca pagcabútang sa lain ng̃a pagcabútang.

Trasmutacion. = Pagcabálhin sa usá ca pagcabútang sa lain ng̃a pagcabútang.

Trasmutar. = Pagbálhin sa usá ca butang sa lain ng̃a butang.

Trasmutativo. = Ang may gahóm sa pagbálhin sa usá ca butang sa lain ng̃a butang.

Trasmutatorio. = Idem.

Trasnochada. = Ang gabíy ng̃a guinsóndan sa adlao ng̃a nagaatúbang. * Pagcatucáo, pagcahócao.

Trasnochado. = Ang magadáot, ang napán-os, cay guiaguían sa usá ca gabíy.

Trasnochador. = Ang magatucáo, ang nagahúcao.

Trasnochar. = Paghúcao, pagtucáo.

Trasnombrar. = Pagtagílis sa mg̃a ng̃alan.

Trasnominacion. = Pagcatagílis sa mg̃a ng̃alan.

Trasoir. = Pagbalíng̃ag.

Trasojado. = Ang guilagóman sa mg̃a matá.

Trasoñar. = Pagpamatúod sa díli matúod.

Traspadano. = Ang anáa sa luyo sa subá ng̃a guing̃álan ug Pó.