Part 76

Testuzo. = Idem.

Tesura. = Pagcagáhi sa bisan onsa.

Teta. = Soso.

Tétano. = Pagcabacól sa laoas.

Tetar. V. Atetar.

Tetera. = Sorlánan ng̃a pagalotóan sa sá.

Tetona. = Babáye ng̃a guidagcóan, sa mg̃a soso.

Tetragrámaton. = Polong ng̃a magáma sa opát lamang ca letras. * Ang ng̃alan sa Dios.

Tetrarca. = Ang Guinóo sa icaópat ca bahin sa usá ca probinsia con sa usá ca Guinharían.

Tetrarquía. = Cahímtang sa pagcatetrarca.

Tétrico. = Mosolóbon, ming̃áuon, ang nagasobó.

Tetuda. V. Tetona. * Aseitunas sa dagoay sa soso.

Teucrio. = Tanóm.

Texto. = Ang maong mg̃a polong sa táuo ng̃a nagasúlat sa bisan onsang libro. * Mg̃a polong sa santos ng̃a Sulat.

Textorio. = Ang nahatong̃ód sa quinaárman sa paghábol.

Textual. = Ang nahatong̃ód ug ang̃ay sa texto.

Textualmente. = Ing̃on sa cahológan sa texto.

Textura. = Pagcabótang, pagcaáng̃ay sa mg̃a lugás sa mg̃a panápton. * Pagcabótang sa usá ca butang ng̃a musonód ug ng̃a mahiósa sa lain ng̃a butang.

Tez. = Nauong ng̃a mahínlo ug masínao sa bisan onsa. * Panit sa nauong.

Tezado. = Maítom caáyo.

TI

Ti (á, por). = Canímo.

Tiara. = Dayan dayan ng̃a ibútang sa olo sa mg̃a táuo sa obán ng̃a mg̃a Guinharían. * Mitra, calo calo sa Santos ng̃a Papa. * Cahímtang sa Santos ng̃a Papa.

Tibia. V. Flauta. * Bitíis.

Tibiamente. = Sa pagcabúgnao, sa pagcaoaláy cacúgui.

Tibieza. = Pagcainádlao, pagcadíli maínit ug pagcadíli usáb mabógnao. * Pagcaoaláy cacúgui. * Pagcabógnao sa buot, sa cásing cásing.

Tibio. = Inádlao, maínit init, molomaínit. * Tapólan. * Ang guibognáoan sa buot, sa húna húna, sa cásing cásing.

Tibor. = Tibor, surlánan sa yota sa China.

Tiburon. = Iho.

Tiempo. = Pagcadúgay, cadugáyan sa ng̃atanán ng̃a calibutánon. * Túig, tiempo. * Edad sa tagsa tagsa. * Cahigayónan. * Pagcabótang sa hang̃in. * Pagcabótang sa mg̃a hulusáyon sa usá ca Guinharían.

Tienda. = Balong balong, payág. * Toldo sa mg̃a sacayán. * Ang tabon sa mg̃a careton, mg̃a galíng̃an. * Tiendáhan.

Tienta. = Capandáyan sa puthao ng̃a holohatáas, ng̃a igasócod sa mg̃a mananámbal sa cahilármon sa mg̃a samad. * Pagcalaláng sa pagsúsi, sa pagpaquigsáyod sa bisan onsa.

Tiento. = Pagcahícap, pagcacúbil, pagcacápcap. * Ang sogcod sa mg̃a bota. * Ang cahoy ng̃a hatáas ng̃a guitímbang timbang sa mg̃a táuo ng̃a nanagsayáo sa ibábao sa mg̃a pisi, arón díli sila mang̃ahólog. * Pagcahúna húna, pagcapalándong, pagcaboótan, pagcasalabótan.

Tiernamente. = Sa pagcalómo, sa paghigógma, sa pagpalángga, sa cahírlao.

Tierno. = Mahómoc, malómo. * Ang bag-o. * Ang masáyon muhílac. * Ang mahagúgma, ang magapalángga.

Tierra. = Yota. * Longsod ng̃a guicatauóhan sa tagsa tagsa. * Calibútan.

Tiesamente. = Sa pagcalíg-on. * Sa pagcagáhi.

Tieso. = Magáhi. * Libon. * Masúpang, sa maáyo ug mapíscay ng̃a laoas. * Maísog, cásing casíng̃an. * Hagóot. * Ang malíndong ng̃a guilabíhan. * Ang magáhi sa húna húna sa iang caugalíng̃on ng̃a pagbóot, ang díli pagsámbag.

Tiesta. = Ang daplin sa mg̃a papán sa mg̃a cuba.

Tiesto. = Tipac. * Tipic sa saro, sa colon, &c. * Sorlánan ng̃a binúhat sa yota. * Masetasán.

Tifon. = Alimpólos sa hang̃in.

Tigre. = Mananáp sa opát ca tiil, sa pagcadágoay sa iríng, ng̃a matúlin, bascógon ug maísog uyámot.

Tijera. = Gunting. * Balaháan sa mg̃a tubig sa yota ng̃a tubígan.

Tijerada. V. Tijeretada.

Tijeretada. = Pagcatábas sa gunting.

Tijeretear. = Pagtábas sa gunting, pagbóot sa mg̃a hulusáyon sa lain.

Tila. V. Tilo.

Tildar. = Pagpánas, pagpápas sa bisan onsa ng̃a guisúlat. * Pagpílit. * Pagbótang sa mg̃a pilit sa mg̃a letra. * Pagtimáan.

Tilde. = Pilit. * Bisan onsa ng̃a diótay, magamáy caáyo.

Tilo. = Cahoy.

Tímalo. = Isda ng̃a maníndot caáyo.

Timbal. V. Atabal.

Timbalero. = Ang magatóctoc sa timbal.

Timbrar. = Pagmarca.

Timbre. = Timáan, marca. * Bisan onsang buhat ng̃a bantógon, banságon.

Timiama. = Cahomót ng̃a guigámit sa mang̃a judíos sa ilang Singbahán ug sa pagsíngba sa Dios.

Tímidamente. = Sa cahárloc.

Timidez. = Cahárloc. * Pagcaálang alang sa buot.

Tímido. = Maharlócon, taláoan.

Timo. V. Tímalo.

Timon. = Bansálan. * Capandáyan ng̃a magapalíhoc sa mg̃a máquina.

Timonear. = Paghópot sa timon.

Timonel. = Ang magahúpot sa bansálan.

Timonera. = Lugar ng̃a guibotáng̃an sa padalóman, ug sa caling sa bansálan. * Tagsa ca balahíbo ng̃a dagcó sa icog sa mg̃a langgam.

Timonero. V. Timonel.

Timorato. = Ang mahárloc sa Dios.

Timpanillo. = Tináod con capandáyan ng̃a guitabónan sa panit ng̃a mahómoc ug ng̃a guipaáng̃ay sa licód sa timpano sa mg̃a pigsánan sa mg̃a imprenta, sa pagmarca.

Timpanítico. = Ang mobáti sa saquét sa timpanítis.

Timpanítis. = Saquét ng̃a mahamútang sa pagcahubág ug pagcagáhi sa tian.

Tímpano. = Panit panit sa solód sa dalónggan, ng̃a nahamútang sa idolóng̃og. * Tináod sa opát ca cahoy ng̃a manípis ng̃a nabalábag, ng̃a guitabónan sa panit ng̃a mahómoc, ng̃a guisocsócan sa lain ng̃a mg̃a mahómoc, sa paglíg-on dihá sa papel ng̃a pagamarcáhan sa mg̃a imprenta.

Tina. = Surlánan ng̃a dagcó, ng̃a silbi sa pagtína ug sa obán ng̃a mg̃a quinahánglan.

Tinaco. = Tinang dagcó.

Tinada. = Tapoc sa mg̃a cahoy ng̃a sológnod. * Atóp atóp ng̃a pagadángpan sa mg̃a hayúpan sa tiempo sa init, sa ulan ug sa tugnao.

Tinador. = Idem desde atóp atóp.

Tinaja. = Taryao.

Tinajería. = Lugar ng̃a pagatipígan sa mg̃a taryao.

Tinajero. = Idem. * Ang magabúhat sa mg̃a taryao.

Tinajon. = Taryao taryao, sorlánan ng̃a pagasalólan sa tubig sa olan.

Tinao. V. Tinada desde atóp atóp.

Tinaon. = Camálig sa mg̃a baca.

Tinelero. = Táuo ng̃a magaalíma sa lugar ng̃a calán-an sa mg̃a táuo.

Tinelo. = Calán-an sa mg̃a táuo.

Tiniebla. = Cang̃itng̃ítan. * Pagcaoaláy quinaárman. * Ang mg̃a maytines sa miércoles, jueves ug sa viernes sa semana ng̃a santos.

Tinillo. = Lugar ng̃a pagatigúman sa dugá sa mg̃a ubas.

Tino. = Pagcatóltol, pagcaígo. * Caboótan sa bisan onsa ng̃a buot ng̃a pagabuháton.

Tinta. = Tinta. * Bisan onsa ng̃a itilína ug icapíntal.

Tintar. V. Teñir.

Tinte. = Pagcatína. * Bisan onsa ng̃a itilína. * Baláy ng̃a pagatináan sa mg̃a panápton.

Tintero. = Tinteróhan, sorlánan sa tinta ng̃a icasúlat.

Tintilla de Rota. = Bino ng̃a mahál ug matám-is.

Tintillo. = Bino ng̃a molomaítom.

Tintirintin. = Calánog, ting̃og ng̃a manípis sa mang̃a tolónggon.

Tinto. = Bino ng̃a maítom.

Tintorería. = Baláy ng̃a pagatináan sa mg̃a panápton.

Tintorero. = Ang magatína.

Tintura. = Pagcatína. * Itilína. * Ang icadíhog sa nauong sa mg̃a babáye. * Quinaárman, caálam sa ibábao lamang. * Dugá sa bisan onsa.

Tinturar. V. Teñir. * Pagásoy sa bisan onsa, sa pagcaláctod.

Tiña. = Pono. * Mg̃a hubág ng̃a diótay ng̃a motoróc sa olo ug managcágod sa panit. * Pagcahícao.

Tiñería. = Pagcahícao, cahícao.

Tiñoso. = Ponóon. * Hicáoan, daguinótan ng̃a guilabíhan.

Tio. = Iyo, oyóan.

Tiorba. = Calaínan sa tolónggon ng̃a may coldas.

Tiple. = Ting̃og ng̃a matágning, manípis caáyo. * Táuo ng̃a may ting̃og ng̃a matágning. * Ang vino.

Tiplisonante. = Ang may ting̃og ng̃a matágning.

Tipo. = Panigíngnan, pananglétan, marca.

Tipografia. = Quinaárman sa pagimprenta.

Tipográfico. = Idem. * Ang nahatong̃ód sa imprenta.

Tipógrafo. = Ang magaímprimir.

Tiquis miquis. = Mg̃a polong ng̃a caoang, ng̃a oaláy hingtúngdan. * Tinábas sa panápton, hatáas ug haíctin.

Tirabraguero. = Bacos ng̃a panit ng̃a icalíg-on sa lagáy sa mg̃a daloácan.

Tirabuzon. V. Sacacorchos.

Tiracuello. = Bacos ng̃a isáblay sa abága ng̃a dapit sa toó, ug ng̃a moábot ang mg̃a tomóy sa obos sa payod sa dapit sa oála, ng̃a pagabitáyan sa espada.

Tirada. = Pagcabútad. * Pagcahalayó cutub sa usá ca lugar sa lain ng̃a lugar.

Tiradera. = Calaínan sa paná ng̃a pagagamíton sa mg̃a indio. * Talicalá.

Tiradero. = Lugar ng̃a pagapúy-an sa táuo ng̃a buot magpusil sa mg̃a langgam.

Tirador. = Ang magabono. * Ang magapusil. * Ang magahínat sa mg̃a panápton. * Capandáyan ng̃a icahínat.

Tiramiento. = Pagcabútad. * Pagcahógot.

Tiramira. = Dalan ng̃a haíctin.

Tiramollar. = Paglóag sa mg̃a pisi.

Tirana. = Pagcanta sa España.

Tiranamente. V. Tiránicamente.

Tiranía. = Pagcapógos. * Pagcamahál sa mg̃a manggar. * Cailíbgon ng̃a buot magdáog sa húna húna, sa cabobót-on.

Tiránicamente. = Sa pagcapógos, sa pagcalógos, sa linugsánay.

Tiránico. V. Tirano.

Tiranizacion. V. Tiranía hasta cailíbgon.

Tiranizadamente. V. Tiránicamente.

Tiranizar. = Pagpógos, paglógos. * Pagdáog sa mg̃a cailíbgon sa húna húna, sa casing casing.

Tirano. = Mamomógos. * Ang magabalígya sa mang̃a manggad ug mahál caáyo. * Cailíbgon ng̃a macadáog ug macapógos sa casing casing, sa boot.

Tirante. = Ang magabútad. * Ang nahógot. * Corea ng̃a igabútad sa mg̃a mananáp sa mg̃a coche. * Tinábas ng̃a panápton con sa panit ng̃a isáblay sa mang̃a abága, sa pagpogóng sa mg̃a calson, sa mg̃a pantalones.

Tirantez. V. Tension.

Tirapié. = Corea ng̃a hatáas ug haíctin, ng̃a pagagamíton sa mg̃a sapatero sa paglíg-on sa mg̃a sapín ng̃a pagabuháton ug pagatahíon nila, sa ibábao sa ilang tohod.

Tirar. = Pagbalíbag, pagsalibáy, pagbonó. * Pagpusil, pagbúhi sa mg̃a luthang. * Pagíng̃on, pagsáma. * Paggóyod. * Pagbótong, pagbúhat sa mg̃a caoat sa mg̃a tumbága. * Pagbúclar, pagtóyod. * Paghínat. * Pagúsic. * Pagdáot sa isigcatáuo. * Pagtolód. * Pagpaháoa sa bisan cansa.

Tirela. = Panápton ng̃a binórcan.

Tirica. = Tinábas ng̃a linabráhan ng̃a itápot sa asintos sa mg̃a sinína.

Tiritaña. = Panápton ng̃a mahínag sa igagáma. * Bisan onsa ng̃a oaláy polós, sa diótay ng̃a bale.

Tiritar. = Pagcoróg coróg guican sa dagcóng tugnao, pagtáquig.

Tiro. = Pagcabalíbag, pagcasalibáy, pagcabonó. * Pagcabúhi sa mg̃a luthang ug ang ilang pagbotó, ang ilang tonóg. * Cadaghánan sa pólvora ng̃a quinahánglan sa tagsa ca pagbúhi sa mg̃a luthang. * Alabótan sa paná, &c. * Pagcapang̃áoat. * Cadaghánan sa mg̃a mananáp ng̃a molomagsáma sa pagcatáas ug sa balahíbo, ng̃a managgóyod sa mg̃a coche, &c. * Ang pisi ng̃a tináor sa moton, sa pagbútad sa dapit sa itáas sa bisan onsa. * V. Tirante desde corea hasta mg̃a coche.

Tiron. = Ang bag-o pa nagatóon sa bisan onsang opicio con quinaárman. * Pagcabótad sa mabáscog caáyo.

Tirotear. = Pagósob osob sa paglóthang, paglóthang sa macadághan, sa masóbsob.

Tiroteo. = Pagcaópod opod sa paglúthang.

Tirria. = Daótan ng̃a pagbóot ng̃a guibótang sa isigcatáuo.

Tisana. = Ilímnon ng̃a italámbal, ng̃a magáma sa mg̃a tanóm ng̃a nagacaláin lain ng̃a liná-ga sa tubig.

Tísica. V. Tísis.

Tísico. = Ang mabúti sa saquét sa obo ng̃a mamalá.

Tísis. = Saquét sa obo ng̃a mamalá.

Tisú. = Panápton sa hilo sa buláoan con salapí ng̃a binúlac bulácan.

Titan. = Gigantes ng̃a guinatoóhan sa mg̃a dioatáhan ng̃a caráan.

Títere. = Táuo táuo ng̃a binistíhan. * Táuo sa malágsot ng̃a dagoay.

Titerero. V. Titiritero.

Titerista. = Idem.

Tití. = Calaínan sa amó ng̃a diótay.

Titilacion. = Pagcatándog sa laoas.

Titímalo. = Tanóm.

Titiritaina. = Banha, pagcasabá, pagcasínggit sa daghan ng̃a mg̃a táuo ng̃a nanaglípay.

Titiritero. = Ang magadála dala sa mg̃a táuo táuo ng̃a icalípat sa isigcaíng̃on.

Tito. = Calaínan sa liso, sa balátong, ng̃a maáyong calán-on.

Titubeante. = Ang magahóno hono, ang magaótol sa pagbalíbad.

Titubear. = Pagoalá sa pagcalíg-on sa mg̃a baláy, sa mg̃a cota, &c. * Pagótol otol, paghóno hono sa pagpamólong ug sa pagbalíbad. * Pagdúha duha sa bisan onsa. * Pagálang alang sa buot.

Titular. = Ang may ng̃alan, ang may bansag. * Pagbótang sa ng̃alan sa bisan onsa.

Título. = Sulat ng̃a ibútang sa bisan diin arón hingsáidan ang cahológan ng̃a díli madayág, ng̃a anáa sa tinágo. * Ng̃alan, bansag. * Camotoóran sa pagcatagía sa bisan onsa. * Táuo ng̃a guitugútan sa cahímtang ug sa bansag sa pagcarmarqués, sa pagcaconde, &c., sa Guinharían.

Tiza. = Song̃áy ng̃a sinónog, sa usá.

Tizna. = Bisan onsa ng̃a igabúling.

Tiznar. = Pagbóling. * Pagcóha sa dong̃og sa isigcaíng̃on.

Tizne. = Anóos ng̃a nadócot sa sampot sa mg̃a caláha, sa mg̃a caoa, &c., boling.

Tiznon. = Mansa sa boling.

Tizo. = Olíng ng̃a oalá masónog ug maáyo.

Tizon. = Aguipó. * Saquét sa trigo, sa humáy, &c. * Ang bahin sa bató ng̃a musolód sa cota, sa pared. * Pagcadáot sa dong̃og.

Tizona. = Ang espada.

Tizonada. = Como el siguiente.

Tizonazo. = Pocpoc ng̃a guipócpoc sa aguipó. * Casáquet sa mg̃a pinilían sa infierno.

Tizoncillo. = Saquét sa trigo, sa humáy, &c.

Tizonera. = Cadaghánan sa olíng ng̃a oalá masónog ug maáyo.

TO

To. = Polong ng̃a igatáoag sa iró.

Toalla. = Pamahíran. * Panápton ng̃a ibúclar sa ibábao sa mg̃a onlánan sa higdáan.

Toalleta. V. Serbilleta.

Toba. = Calaínan sa bató ng̃a magáan. * Qui qui sa ng̃ipon.

Tobera. = Bohó sa dapóg ng̃a pagasórlan sa hopot hopot ng̃a igahóyop sa caláyo.

Tobillo. = Singcol, bool bool.

Toca. = Panápton, dayan dayan ng̃a igatábon sa olo sa mg̃a babáye.

Tocado. = Pagcadáyan dayan, pagcasúrlay ng̃a caugalíng̃on sa bohóc sa mg̃a babáye. * Cadaghánan sa mg̃a sintas ng̃a igadáyan dayan sa bohóc sa mg̃a babáye.

Tocador. = Ang magahícap, ang magacúbil. * Dayan dayan sa olo sa mg̃a babáye. * Lamesa ng̃a guibotáng̃an sa salamín ug sa obán ng̃a mg̃a quinahánglan, arón manórlay ug magdáyan dayan ang mg̃a babáye sa ilang bohóc ug sa ilang laoas. * Ang solód ng̃a guibotáng̃an niíning lamesa. * Ang magalímbong sa sugál sa baraja.

Tocamiento. = Pagcahícap, pagcacúbil. * Pagcatándog sa húna húna.

Tocante. V. Tocador hasta dayan dayan.

Tocar. = Paghícap, pagcúbil. * Pagcáblit, pagtáihop sa mg̃a tolónggon. * Pagálam, pagsáyor sa bisan onsa, sa pagcamatóod. * Pagpatándog sa casing casing, sa húna húna. * Pagtóctoc sa mg̃a pultahán. * Pagsánghil. * Pagsoláy sa quinaárman sa bisan cansa. * Pagtacód sa mg̃a saquét. * Pagsórlay, pagdáyan dayan sa mg̃a bohóc. * Paghápit, pagábot sa bisan diin. * Pagcóha sa bisan onsa, sa pagrípa. * Pagcaubánan sa bisan cansa.

Tocayo. = Sang̃ay.

Tocinero. = Ang táuo ng̃a magabalígya sa onód ug sa tamboc sa baboy.

Tocino. = Ang onód ug ang tamboc sa baboy. * Hampac.

Tocon. = Ang ponóan ug ang mg̃a gamót ng̃a mahabílin sa ilálom sa yota, sa pagtagá sa mg̃a cahoy.

Tochédad. = Pagcahóng̃og. * Pagcaoaláy maáyong pagtórlo. * Pagcacólang sa pagábi abi.

Tocho. = Hung̃og. * Táuo ng̃a colang sa pagábi abi, sa maáyong pagtórlo. * Cahoy ng̃a malíng̃in.

Tochura. = Polong con buhat ng̃a binóang, ng̃a oaláy hingtúngdan ug cahológan.

Todabuena. = Tanóm.

Todavía. = Bisan pa niána, bisan pa niíni. * Díli pa, ting̃áli pa, cahá.

Todo. = Ng̃atanán.

Todopoderoso. = Macagagáhom sa ng̃atanán: ang̃ay sa Dios.

Toesa. = Socod sa mg̃a franses.

Tofo. = Hobág ng̃a magáma sa tian sa mg̃a nating baca.

Toga. = Bisti ng̃a hatáas ug manggásan sa mg̃a abogado ug sa mg̃a oidor. * Pagcahímtang sa pagcaoidor, sa pagcaabogado.

Togado. = Oidor, hocom, abogado. * Ang magabísti sa bisti ng̃a toga.

Toison. = Timáan sa pagcamahál ug pagcahamíli sa obán ng̃a mg̃a dagcóng táuo sa Guinharían.

Tojino. = Cahoy ng̃a guipatíndog sa mg̃a sacayán, sa pagtácgos dihá sa bisan onsa, arón mamalíg-on con magatolotaquílid ang maong mg̃a sacayám.

Tojo. = Cahoy cahoy ng̃a ihálas.

Tolano. = Saquét sa mg̃a laoas sa mg̃a mananáp. * Bohóc ng̃a hamóbo ng̃a motoróc sa tangcógo, sa tingcoy.

Toldadura. = Panápton ng̃a ibútang sa bisan diin, sa pagsalípod sa arlao, sa init, sa paglándong.

Toldar. V. Entoldamiento.

Toldero. = Ang magabalígya sa asín.

Toldilla. = Panápton ng̃a igatábon sa mg̃a salog ng̃a dapit sa olíng sa mg̃a sacayán.

Toldillo. V. Toldo. * Orimón, tarabón ng̃a may atóp atóp.

Toldo. = Tabon sa panápton ng̃a ibútang sa bisan diin, sa paglándong.

Tole tole. = Mg̃a polong ng̃a linatín: banha, sabá, pagcagobóc, pagcabóloc, pagcasínggit sa daghan ng̃a mg̃a táuo.

Tolerable. = Ang arang antóson, ang mahímo ng̃a pagailóbon.

Tolerablemente. = Sa pagcaántos, sa pasiensia.

Tolerancia. = Pagcaílob, pagcaántos. * Pagcapasáilo sa saláan ng̃a tacós unta ng̃a castigóhun.

Tolerante. = Ang muántos, ang magapasáilo sa saláan ng̃a tacós unta ng̃a castigóhon, ang magaílob.

Tolerantismo. = Paghúna húna sa ubán ng̃a mg̃a táuo, ng̃a mobóot sila ng̃a paságdan unta ang mg̃a religion ng̃a nagacaláin lain sila.

Tolerar. = Pagílob, pagántos, pagpasáilo sa táuo ng̃a tacós onta sa castigo.

Tolete. = Cahoy ng̃a hamóbo ng̃a itúlpoc sa ibábao sa mg̃a ng̃ilit sa mg̃a sacayán, ng̃a pagalig-ónan sa gayóng.

Tolondro ó Tolondron. = Hobág sa bisan diin ug labí pa sa olo.

Tolondron. = Ang táuo ng̃a magabúhat sa iang mg̃a buhat sa pagcabinóang.

Tolva. = Cajon cajon ng̃a diótay ng̃a guibútang sa ibábao sa mg̃a ligsánan, ng̃a pagaaguían sa trigo, &c., ng̃a pagalígson.

Tolvanera. = Agbon ng̃a magalibót sa mg̃a alimpólos sa hang̃in.

Tolladar. V. Atolladero.

Tollina. = Pagcabúnal, pagcahámpac, pagcagáer.

Tollo. = Isda. * Bohó ng̃a dagcó sa yota. * V. Atolladero.

Toma. = Pagcadáoat, pagcacaláoat. * Pagcacóha sa bisan onsang longsod, cota, baluarte, &c., sa gahóm sa mg̃a soldados ug sa mg̃a hing̃aníban. * Bisan onsa ng̃a macóha sa macaúsa. * Alaguían ng̃a diótay sa tubig, ng̃a pagabuháton sa luyo sa mg̃a balaháan ng̃a dagcó.

Tomada. V. Toma desde pagcacóha hasta bisan onsa.

Tomadero. = Lugar ng̃a pagcacuháan sa bisan onsa. * V. Toma desde alaguían. * Conót conót sa mg̃a bisti.

Tomador. = Ang magacúha. * Pisi ng̃a igabáat sa mg̃a layág sa mg̃a sacayán ng̃a guilólos na.

Tomadura. = Pagcacóha. * Bisan onsa ng̃a macóha sa macaúsa.

Tomajon. = Ang magacúha sa masóbsob. * Oficiales sa justicia.

Tomar. = Pagcóha, pagcóyot, pagcópot sa bisan onsa, sa camót. * Pagdáoat, pagcaláoat sa bisan onsa. * Pagcóha sa mg̃a longsod, &c., sa gahóm sa mg̃a hing̃aníban ug sa mg̃a soldados. * Pagcáon ug pagínom. * Pagálam, pagsaólo sa bisan onsa. * Pagpang̃áoat, pagticás, pagcáhas. * Pagólang sa mang̃a cadalánan. * Pagpálit sa bisan onsa. * Pagpanigíng̃on. * Pagpíli. * Pagpang̃asáoa sa mg̃a mananáp.

Tomate. = Camates.

Tomatero. = Tanóm ng̃a mabóng̃a sa mg̃a camates.

Tomento. = Gomon sa lino.

Tomillo. = Tanóm ng̃a mahomót caáyo.

Tomin. = Ang icatólo ca bahin sa usá ca adarme sa buláoan, &c.

Tominejo. = Langgam ng̃a diótay uyámot.

Tomista. = Ang maganonót sa pagtolón-an ni santo Tomás de Aquino.

Tomiza. = Pisi, lubid ng̃a magamáy.

Tomo. = Pagcadagcó, pagcabága sa bisan onsa. * Tagsa ca libro.

Tomon. V. Tomajon.

Ton. = Hingtúngdan.

Tona. = Caibabáoan sa tubig, sa vino, &c.

Tonada. = Pagcanta.

Tonadica. = Idem.

Tonante. = Ang magapalínti.

Tonar. = Pagdalógdog, paglínti.

Tondino. = Dayan dayan sa mg̃a columna.

Tonel. = Caban ng̃a diótay, bariles ng̃a dagcó.

Tonelada. = Socod sa mg̃a lulan sa mg̃a sacayán. * Cadaghánan sa mg̃a tonel.

Tonelería. = Quinaárman ug opicio sa pagbúhat sa mg̃a tonel. * Cadaghánan sa mg̃a tonel ng̃a ilúlan sa mg̃a sacayán.

Tonelero. = Ang magabúhat sa mg̃a tonel.

Toneleto. = Hing̃aníban ng̃a caráan.

Tongada. = Tabon sa bisan onsa. * Ang ibútang sa bisan diin.

Tónico. = Tambal ng̃a icapahínay hinay sa mg̃a saquét.

Tonillo. = Ting̃og ng̃a díli maáyo sa obán ng̃a mamólong ug magaoáli.

Tonina. = Isda, lomba lumba.

Tono. = Tonóg sa ting̃og sa táuo ng̃a mamólong, ng̃a magaoáli con magacanta. * Caogalíng̃on ng̃a pagbúhat sa bisan onsang pagcanta ng̃a pagcacantáhon sa música. * Capandáyan sa asero ng̃a igaáng̃ay sa ting̃og sa mg̃a clabe, &c.

Tontuna. V. Tontería.

Tonsura. = Pagcagónting sa bohóc. * Ang nahaóna ng̃a pagándam sa mg̃a pagorden ng̃a guing̃álan ug diótay.

Tonsurar. = Paggónting sa bohóc.

Tontada. = Polong con buhat ng̃a binóang.

Tontamente. = Sa pagcabinóang.

Tontear. = Pagbinóang.

Tontedad. V. Tontería.

Tontera. = Idem.

Tontería. = Pagcaoaláy quinaárman. * Pagcabóang.

Tontillo. = Bisti ng̃a guibísti sa mg̃a babáye, sa ilálom, arón bomócar ang mang̃a saya sa ibábao.

Tonto. = Táuo ng̃a cabos, ng̃a oaláy quinaárman. * Boang boang.

Topacio. = Batóng mahál.

Topada. V. Topetada.

Topadizo. V. Encontradizo.

Topador. = Ang magasogát sa lain, ang magasóngco sa lain.

Topar. = Pagsóngco. * Pagcáplag, paghibálag.

Toparquía. = Pagcaagálon, pagcataguía, pagcabóot sa bisan onsang longsod.

Tope. = Ang labíng hatáas sa bisan onsa ng̃a musóngca sa lain ng̃a butang. * Pagcasóngco sa mg̃a butang, sa mg̃a táuo con sa mg̃a mananáp cacolían sa bisan onsa. * Ang labíng hatáas sa mg̃a talároc sa mg̃a sacayán. * Pagcaáoay, pagcalális lalis.

Topera. = Bohó ng̃a guibúhat sa yota sa mananáp ng̃a guing̃álan ug topo.

Topetar. = Pagpácog, pagpácong, pagdócol. * Pagsóngco.

Topeton. = Pagcapácog, pagcapácong, pagcadócol. * Pagcasóngco.

Topetudo. = Ang may batásan sa pagpácog.

Tópico. = Ang nahatong̃ód sa caugalíng̃on ug tinórlong lugar.

Topo. = Mananáp ng̃a maíng̃on ing̃on sa ilagá. * Ang magasóngco ug magapácog sa bisan diin.

Topografía. = Casayóran sa bisan onsang lugar.

Topográficamente. = Ing̃on sa mg̃a tulumánon sa topografía.

Topográfico. = Ang mahatong̃ód sa topografía.

Topógrafo. = Ang maálan sa topografía.

Toque. V. Tocamiente hasta pagcatándog. * Pagcabágting sa mg̃a ling̃ánay. * Pagcasánghil sa buláoan, &c., arón hiílhan ang pagcamahál. * Sanghílan. * Pagcasuláy sa bisan onsa. * Pagcatándog sa casing casing guican sa mg̃a paghónghong sa gracia sa Dios. * Pagcatóctoc sa mg̃a tamból.

Toqueado. = Pagtóctoc sa bisan onsa, sa bisan diin.

Toquería. = Cadaghánan sa mg̃a panápton ng̃a igatábon sa olo sa mg̃a babáye.

Toquero. = Ang magahábol sa mg̃a toca.

Toquilla. = Panápton ng̃a masíhag ng̃a igadáyan dayan ug igalibót sa mg̃a calo.

Tora. = Buhis sa mg̃a judíos. * Ang libro sa batásan sa mg̃a judíos.

Torada. = Cadaghánan sa mg̃a toro.

Toral. = Ang may dagcóng cosóg ug gahóm. * Ang talo ng̃a malalág pa, sa oalá pa putíon.

Torbellino. = Hang̃in ng̃a magaalimpólos. * Cadaghánan sa bisan onsa ng̃a mahatágbo ng̃a dong̃an sa bisan diin. * Táuo ng̃a cundátan.

Torcaz. = Salapáti ng̃a ihálas, balor.

Torce. = Singsing sa mg̃a talicalá. * Dayan dayan sa liog sa mg̃a babáye.

Torcecuello. = Langgam.

Torcedero. V. Torcido. * Capandáyan ng̃a igalúbag, igabílic, igalúbid.

Torcedor. = Ang magabílic, ang magalúbid, ang magalúbag, ang magalángbid, ang magaquilís: ang magapalisód, magapagóol, macasáquet.

Torcedura. = Pagcabílic, pagcalúbid, pagcalúbag, pagcalángbid, pagcaquilís.

Torcer. = Bilic, lubid, lubag, langbid, quilís. * Paglábag, pagbalíquig. * Pagbúlag sa dalan ng̃a lactod.

Torcida. V. Pábilo ó Pabilo.

Torcidamente. = Sa pagcabalíquig. * V. Oblicuamente.

Torcidillo. = Igagáma ng̃a binílic.

Torcido. = Calaínan sa matám-is.

Torcijon. = Pagcasóol, caól-ol ng̃a maháit sa tian.

Torcimiento. V. Torcedura. * Pagcabólag sa maáyong batásan.

Tórculo. = Pigsánan ng̃a diótay.

Tordella. = Calaínan sa dalansíang.

Tórdiga. = Tinábas sa panit.

Tordillo. = Ang may color ing̃on sa color sa dalansíang.

Tordo. = Dalansíang. * Ang binórcan ug sinambágan sa color ng̃a maítom ug maputí.

Toreador. = Ang magaatúbang sa mg̃a toro ng̃a ihálas sa mg̃a baca.

Torear. = Pagatúbang sa mg̃a toro ng̃a ihálas sa mg̃a baca.

Toreo. = Pagcaatúbang sa mg̃a toro ng̃a ihálas sa mg̃a baca. * Pagcasóod sood.

Torete. = Nati sa baca. * Bisan onsa ng̃a malisód ug macúli ng̃a pagasabóton ug pagatugcálon. * Solosuguílon sa longsod.

Torga. = Bilanggóan ng̃a itáor sa liog sa mg̃a mananáp.

Toril. = Lugar ng̃a pagasórlanan sa mg̃a toro sa mg̃a baca.

Tormenta. = Onós ng̃a dagcó, baguio. * Calisód, cayógot.

Tormentario. = Quinaárman sa pagbáton ug pagbúhi sa mg̃a luthang.

Tormentilla. = Tanóm ng̃a italámbal.

Tormentin. = Talároc ng̃a itáor sa mg̃a bauprés sa mg̃a sacayán.

Tormento. = Pagcasáquet, casaquétan, icasáquet, cagóol, calisód.

Tormentoso. = Ang magapaonós. * Sacayán ng̃a maquílas, malíhoc caáyo.

Tormo. = Pangpang ng̃a hatáas ug dagcó.

Torna. = Pagcaóli sa guicúha con sa guipang̃áoat. * Alaguían sa tubig ng̃a guican sa balaháan ng̃a dagcó, pagcabáyad. * Pagcabálos.

Tornaboda. = Adlao ng̃a sonód sa arlao sa pagcasál.

Tornada. = Pagcaóli, pagcabálic, pagcasíbog.

Tornadizo. = Ang magabía sa bisan onsang dapig, sa bisan onsang opicio.

Tornadura. V. Tornada.

Tornapunta. = Salagúnting.

Tornar. = Pagbálic, pagóli, pagsíbog. * Pagopód, pagósob.

Tornasol. V. Girasol.

Tornátil. = Ang linálic.

Tornaviaje. = Paglacát arón magabálic sa lugar ng̃a guiguicánan.

Tornaviron. V. Torniscon.