Part 52

Paso. = Bong̃a ng̃a naláya ug namalá sa tinúyo, bong̃a ng̃a guibólad arón mamalá, arón pagacuháan sa dugá. * Lacang, pagcaágui, pagcatápon, pagcalálin. * Pagcalacát ng̃a caugalíng̃on sa tagsa tagsa. * Lugar ng̃a pagalácuan, pagaaguían. * Cacúgui, pagpatigáyon sa pagdáng̃at ug pagcúha sa guipanghináot ug guitúyo. * Tonób, timáan sa bisan onsa ng̃a miágui sa bisan diin. * Pagcabálhin sa gahóm, opicio, &c., sa usá ca táuo, sa lain ng̃a táuo. * Pagcasáyod sa magtotóon, sa iang mg̃a guintón-an, sa hingtóngdan ng̃a pagtolón-an. * Pagcasálang sa pagsogál sa mg̃a sogaról. * Paglacát ng̃a caogalíng̃on sa mg̃a soldados. * Ang camatáyon ug bisan onsa ng̃a moábot sa táuo ng̃a malisód caáyo. * Tagsa sa mg̃a paghonóng sa pagsómay sa guiaguían sa atong Guinóong Jesucristo, sa iang santos ng̃a pagpasáquet. * Pagcasádsad, mudansa sa mg̃a pagsabáy. * Pagsólte sa mahínay hinay, sa pagcahalaoáhao. * Pagtúlpoc ng̃a hatáas sa mg̃a tinahían, pagcadoláhot, pagcahalóghog. * Caugalíng̃on ng̃a pagpoyó, ug batásan sa quinabóhi sa tagsa tagsa ca táuo. * Soguílon ng̃a guibótang sa bisan onsang libro con sulat.

Paspié. = Pagsabáy, pagsayáo.

Pasquin. = Papel ng̃a sinolátan sa mg̃a polong ng̃a contra sa dong̃og sa bisan cansang táuo, ng̃a guipílit, guitápot sa cadaigánan arón basáhon sa cadaghánan.

Pasquinada. = Polong ng̃a mabántog contra sa isigcatáuo.

Pasquinar. = Pagdáot sa dong̃og sa isigcatáuo sa mg̃a polong ng̃a guisúlat sa mg̃a pasquin.

Pasta. = Minása, quinómos ng̃a magáma sa bisan onsa ng̃a dinócdoc. * Minása, quinúmus sa binócboc, sa asúcar, lana, &c., ng̃a icabóhat sa mg̃a ojaldre, sa mg̃a pastel, &c. * Minása sa binócboc ug sa tubig ng̃a igabúhat sa fideos, sa tinápay, &c. * Buláoan, salapí, &c., ng̃a tinúnao ug baol pa. * Minása sa panápton ng̃a dinócdoc, dinógmoc, ng̃a igabúhat sa papel. * Minása sa papel ng̃a dinócdoc ng̃a icabúhat sa mg̃a carton. * Pagcahínay sa pagbúhat ug sa pagpamólong. * Pagcalómo, pagcaáyo sa gaoi, sa cagaoían.

Pastar. = Paghátud sa mg̃a mananáp, sa mg̃a hayúpan, arón maning̃áon. * Pagpaning̃áon, pagcáon sa mg̃a mananáp, sa mg̃a hayúpan.

Pasteca. = Moton ng̃a magámit sa mg̃a sacayán.

Pastel. = Calán-on ng̃a magáma sa binócboc ug sa manteca, ng̃a guibotáng̃an sa sulúd sa carne, sa isda, &c., ug pagalotóon sa horno. * Tanóm. * Pagcapóg-oc sa mg̃a dahon sa baraja sa bisan cansa ng̃a mosogál, sa paglímbong sa obán. * Cadaghánan sa mg̃a letra sa imprenta ng̃a oalá nay bale, ug ng̃a quinahánglan ng̃a pagatunáuon ug boháton pagopód. * Pagsábot sa tinágo sa pila ca táuo, sa pagbóhat sa bisan onsa ng̃a díli maáyo, sa daútan ng̃a tuyo. * Táuo ng̃a hamóbo ug matámboc caáyo.

Pastelera. = Asáoa sa pastelero.

Pastelería. = Baláy ng̃a pagabuhátan ug pagabaligyáan sa mg̃a pastel. * Quinaárman sa pagbóhat sa mg̃a pastel.

Pastelero. = Táuo ng̃a magabúhat ug magabalígya sa mg̃a pastel.

Pastelillo. = Calaínan sa matám-is.

Pastelon. = Pastel ng̃a dagcó ng̃a guisórlan sa mg̃a pisó, sa mg̃a cayóbog sa salapáti, &c.

Pastilla. = Minása ng̃a magáhi, ng̃a magacaláin lain sa dagoay ug sa hilimóon, ng̃a silbi sa pagpalína, sa pagtámbal, sa pagcáon, somála sa mg̃a sacót nia.

Pasto. = Pagcapaning̃áon, pagcapanípsip sa mg̃a hayúpan, sa mg̃a mananáp. * Calán-on sa mg̃a mananáp. * Lugar ng̃a calán-an sa mg̃a mananáp. * Calán-on ng̃a ihátag sa macaúsa sa mg̃a langgam.

Pastoforio. = Pinuyánan ng̃a guibúhat sa mg̃a Singbahán, sa mg̃a alampóan sa mg̃a dioatáhan, ng̃a guimpúy-an sa ilang mg̃a Padre.

Pastor. = Baquero, magbalántay. * Ang moátang, ang magabántay sa mg̃a hayúpan, sa mg̃a mananáp. * Ponóan sa Singbahán, ug ang Padreng saserdote ng̃a may sacop ug catongdánan sa pagbántay caníla.

Pastoral. = Ang nahatong̃ód sa mg̃a ponóan sa santa Iglesia, ug hasta ng̃ani sa mg̃a baquero.

Pastoralmente. = Ing̃on sa batásan sa mg̃a ponóan sa santa Iglesia. * Ing̃on sa ang̃ay sa mg̃a baquero.

Pastorear. V. Pastar hasta pagpaning̃áon. * Pagbántay, pagalíma ug maáyo sa mg̃a ponóan sa Singbahán sa ilang mg̃a sacop.

Pastorela. = Pagcanta ng̃a ang̃ay sa mg̃a baquero.

Pastoreo. = Opicio sa pagcabaquero, sa pagbántay ug pagátang sa mg̃a hayúpan.

Pastoría. = Idem. * Cadaghánan sa mg̃a baquero.

Pastoril. = Ang nahatong̃ód sa mg̃a baquero ug ang̃ay niána.

Pastorilmente. = Ing̃on sa batásan sa mg̃a baquero, ug maíng̃on sa ang̃ay caníla.

Pastoso. = Bisan onsa ng̃a mahómoc ug mahínlo sa itilílao ug sa ihilícap. * Ang piníntal sa mg̃a color ng̃a maáyo.

Pastura. = Calán-on, dagámi, &c., ng̃a guipacáon sa mg̃a mananáp. * Lugar ng̃a calán-an sa mg̃a mananáp, sa mg̃a hayúpan. * Calán-on ng̃a guipacáon sa macaúsa sa mg̃a cabayo, mg̃a baca, &c.

Pasturaje. = Lugar ng̃a calán-an sa mg̃a mananáp, sa cadaghánan, ng̃a oaláy tagía ng̃a caugalíng̃on.

Pata. = Tiil sa mg̃a mananáp.

Pataca. = Salapí ng̃a bale ug duhá ca cuarta. * Tanóm.

Patacon. = Salapí ng̃a timbang ug usá ca onsa.

Patache. = Sacayán.

Patada. = Pagcatíndac, pagtíndac.

Patagon. = Indio ng̃a loog caáyo, ihálas.

Patagorrillo. = Guinisál sa atáy sa baboy con sa lain ng̃a mananáp.

Patagua. = Cahoy.

Patalear. = Pagpanícay sicay, paglíhoc sa mg̃a paa ug mg̃a tiil sa masóbsob ug mabáscog caáyo.

Pata leo. = Pagcapanícay sicay. * Ang banha sa mg̃a tiil sa pagpanícay sicay.

Pataleta. = Pagcapúgdao, pagcaoalá sa buot ug sa mg̃a balatían, ng̃a magapasícay sicay ug magapaláin lain sa mg̃a paglíhoc sa lauas.

Pataletilla. = Pagsabáy, pagsayáo ng̃a caráan.

Patan. = Táuo ng̃a borong, molópio sa longsod ng̃a diótay, boquídnon, coláng̃an sa quinaárman, cabos.

Patanería. = Pagcabórong, pagcaboquídnon. * Pagcacábus, pagcaoaláy quinaárman.

Patarata. = Bisan onsa ng̃a tacós ng̃a pasipád-an, ng̃a talamáyon, ng̃a oaláy polós. * Polong con bohat ng̃a guilabíhan sa pagcacúti cuti, sa pagcaábi abi, sa salingcápao.

Pataratero. = Ang cuti cutíhan sa pagcalácad na. * Ang tabían, hinoguilánon sa caoang lamang, sa oaláy cahológan.

Patarraez. = Pisi, lubid ng̃a dagcó, ng̃a magámit sa mg̃a sacayán sa pagtaquílid caníla.

Patata. = Tanóm, gamót ng̃a maíng̃on ing̃on sa camote: magacaláin lain ug dagoay.

Patatús. = Pagcapúgdao, capógdao ng̃a diótay.

Patax ó Pataje. = Sacayán.

Pateadura. = Pagcasícay sicay. * Pagcatíndac.

Pateamiento. = Idem.

Patear. V. Patalear. * Pagtíndac, pagsíndol. * Pagpatigáyon sa pagdáng̃at sa bisan onsa, sa paglacát ug maáyo. * Pagsocó ug dagcó, pagpong̃ót.

Patena. = Polopínggan sa buláoan con sa salapí ng̃a binoláoan ng̃a pagabotáng̃an ug pagatongtóng̃an sa hostia, sa pagmisa sa mg̃a Padre. * Pilit ng̃a dagcó, ng̃a isáb-ong sa doghan sa obán ng̃a mg̃a babáye.

Patente. = Dayág, ang atúbang, ang naháyag, ang napaquíta. * Papel ng̃a sinolátan sa pagtógot ug pagbóot sa hari sa paghátag sa opicio con sa cahímtang sa bisan cansa ng̃a táuo. * Papel ng̃a sinolátan sa pagbóot sa mg̃a ponóan sa mg̃a caparían, arón malálin ug bisan quinsang paría cutub sa usá ca conbento sa lain ng̃a conbento. * Papel ng̃a ihátag sa ponóan sa mg̃a cofradía sa mg̃a sacop, sa pagcamatúod sa ilang pagcahermanos. * Amot, silot ng̃a guipabáyad sa mg̃a táuo ng̃a daan na sa bisan onsang opicio, niádtong mg̃a táuo ng̃a bag-o minsolód sila.

Patentemente. = Sa pagcadayág, sa pagcaoaláy casámoc, cacolían, cabilínggan ug caoláng̃an.

Patentizar. = Pagpaháyag, pagpadayág.

Patera. = Baso ng̃a halagpád sa bába ug haíctin dapit sa sampótan, ng̃a guinagámit sa canhing tiempo sa mg̃a paghálad sa mg̃a dioatáhan.

Paternal. = Ang nahatong̃ód ug ang ang̃ay sa amahán, ang tacós sa amahán.

Paternidad. = Pagcaamahán, cahímtang sa amahán. * Polong ng̃a icahing̃álan sa obán ng̃a mg̃a Padre sa mg̃a caparían.

Paterno. V. Paternal.

Paternoster. = Polong ng̃a linatín: amahán namo. * Cuentas sa rosario, ang icapúlo sa cuentas sa mg̃a rosario. * Balígtos, balíghot ng̃a dagcó.

Pateta. = Táuo ng̃a may cabilínggan sa mg̃a tiil ug sa mg̃a paa.

Patéticamente. = Sa pagcamíng̃ao. * Sa minatúod uyámot, sa guican sa cásing cásing.

Patético. = Bisan onsa ng̃a mamíng̃ao caáyo, ng̃a guibóbat con guipamólong sa guican sa cásing cásing.

Patiabierto. = Bacang, bacáang.

Patialbillo. = Mananáp sa opát ca tiil.

Patíbulo. = Bitáyan, palátyan sa mg̃a táuo ng̃a guihócman sa camatáyon.

Paticojo. = Piáng.

Patihendido. = Mananáp ng̃a guibooácan sa iang mg̃a cocó.

Patilla. = Puthao ng̃a hatáas ng̃a guitaólan sa timon, sa bansálan sa mg̃a sacayán. * Bong̃ot ng̃a paságdan arón tumóbo cutub sa mg̃a dong̃an dong̃an ng̃adto sa obus. * Ang yaoa.

Patin. = Saoang ng̃a diótay. * Langgam. * Capandáyan sa puthao ng̃a masínao caáyo, ng̃a ipahaáng̃ay sa itolonób sa mg̃a sapín, sa paglacát ug pagdalágan sa pagcatólin uyámot sa ibábao sa tubig sa mg̃a subá, sa mg̃a danao, &c., ng̃a natibúoc ug migáhi caáyo, guican sa dagcóng tugnao.

Pátina. = Tayá ng̃a magáma sa mg̃a casangcápan ug capandáyan sa tumbága.

Patio. = Saoang ng̃a linibótan sa mg̃a cotang hamóbo. * Caláng̃an sa mg̃a cahoy.

Patitieso. = Bacól sa mg̃a paa, ang díli macaglíhoc sa iang mg̃a paa. * Ang nating̃ála sa bisan onsa. * Ang parayégon.

Patituerto. = Táuo con mananáp ng̃a guibalíqgan sa iang mg̃a paa. * Bisan onsa ng̃a balíquig, ng̃a díli matúl-id.

Patizambo. = Ang magabiláca sa iang paglacát, bacang, bacáang.

Pato. = Gaquít, itic.

Patochada. = Polong ng̃a díli macaígo sa suguílon, ng̃a caoang, ng̃a oaláy hingtúngdan ug cahológan.

Patojo. V. Patituerto. * Ang magalacáo maíng̃on sa paglacát sa gaquít.

Patología. = Quinaárman ng̃a nahatong̃ód sa pagíla sa mg̃a saquét ug sa ilang guinicánan.

Paton. = Ang may dagcóng mg̃a paa ug mg̃a tiil.

Patraña. = Balítang bacácon, bacac.

Pátria. = Lugar longsod ng̃a guinicánan ug guicatauóhan sa bisan cansa. * Celestial. = Ang Lang̃it, ang pahimáya sa Lang̃it.

Patriarca. = Dagcóng táuo sa batásan ng̃a caráan, ng̃a guinicánan ug pang̃ólo sa mg̃a banay. * Ng̃alan ng̃a banságon ng̃a guitógot sa obán ng̃a mg̃a Obispo. * Ang santos ug pang̃ólo ng̃a nagapatíndog sa bisan onsang caparían.

Patriarcado. = Cahímtang sa pagcapatriarca, ug ang yota ng̃a hingsácpan sa iang gahóm. * Túig ng̃a cadugáyan sa opicio sa pagcapatriarca.

Patriarcal. = Ang nahatong̃ód sa patriarca.

Patricio. = Ang natáuo sa bisan onsang longsod.

Patrimonial. = Ang nahatong̃ód sa patrimonio. * Ang macaígo sa bisan cansa, tong̃ód sa iang longsod con sa iang amahán.

Patrimonialidad. = Gahóm ng̃a nahatong̃ód sa bisan cansa, cay natáuo ug guican sia sa bisan onsang longsod, sa pagdáoat sa bisan onsang opicio con cahímtang.

Patrimonio. = Puhónan, catigayónan sa bisan cansa, ng̃a guican sa iang amahán con sa iang mg̃a apóhan.

Patrimonio real. = Pohónan, catigayónan ng̃a hariánon.

Pátrio. = Ang nahatong̃ód sa longsod ng̃a guicatauóhan sa bisan cansa. * Ang nahatong̃ód ug guican sa amahán.

Patriota. = Ang mahagógma sa longsor, provincia con Guinharían ng̃a guicatauóhan nia.

Patriótico. V. Pátrio hasta cansa.

Patriotismo. = Ang gugma sa hingtúngdan ng̃a Guinharían, provincia con longsod.

Patrocinar. = Paglában, pagtábang, pagpadang̃óp.

Patrocinio. = Pagcatábang, pagcalában. * Ang usá sa mg̃a piesta sa santa Iglesia ng̃a nahatong̃ód cang María Santísima. * Ang usá sa mg̃a piesta usáb ng̃a nahatong̃ód can San José.

Patron. = Manlalában, tomalábang. * Ang magbóot ug magahópot sa bisan onsang sacayán. * Ang santos ng̃a patron sa bisan onsang Singbahán ug longsod. * Ang tagía sa baláy ng̃a halapítan sa bisan cansang táuo, ug labí pa sa mg̃a soldados. * Ang magapaóli sa ila sa iang bihag, con moóndang sa pagolípon canía. * Panigíngnan ng̃a ihóad.

Patrona. = Ang sacayán ng̃a sonód sa capitána.

Patronato. = Gahóm ug pagbóot sa mg̃a patrono. * Cadaghánan sa mg̃a patrono.

Patronazgo. = Idem. * Gahóm sa Guinóong hari, sa pagtógot sa Santos ng̃a Papa, sa pagpíli sa mg̃a táuo ng̃a tacós, arón domáoat sila sa cahímtang sa pagcaobispo con sa pagcacura sa mg̃a Catedral ug sa obán pang mg̃a parroquia.

Patronear. = Pagtúman sa catungdánan sa pagcapatron, sa pagcaponóan sa mg̃a sacayán.

Patronímico. = Ang ng̃alan ng̃a nagáma sa ng̃alan sa amahán, sa apóhan con sa obán ng̃a mg̃a tigúlang. * Ang anac ug bisan quinsa sa mg̃a lioat. * Ang icadúhang ng̃alan sa mg̃a táuo ng̃a nagáma, sa canhing tiempo, sa ng̃alan sa mg̃a amahán.

Patrono. V. Patron hasta panigíngnan. * Ang may gahóm, cay guitogótan sa Santos ng̃a Papa, sa pagpíli sa mg̃a Padre ng̃a tocós sila sa pagdáoat sa pagcaobispo sa pagcacanónigo, sa pagcacura, &c.

Patrulla. = Tapoc sa pila ca buoc ng̃a soldados, ug bisan ng̃a díli soldados, ng̃a nanagsóroy soroy sila sa mg̃a longsod ug mg̃a cadalánan, arón oaláy ug mg̃a pagáoay ug mg̃a buhat ng̃a daótan. * Pila ca buoc ng̃a táuo ng̃a may ilang hingtúngdan ng̃a ponóan.

Patrullar. = Pagsóroy sa longsod con sa mg̃a cadalánan, arón mahósay ang mg̃a táuo.

Patudo. = Ang may dagcó ng̃a mg̃a paa ug mg̃a tiil.

Patullar. = Pagtonób sa mabáscog. * Paglacáo ug maáyo, arón macóha ang tuyo ng̃a guipanghináot.

Paul. = Lugar ng̃a mabasá ng̃a pagatórcan sa balíli ug sa mg̃a dagámi.

Paulatinamente. = Sa pagcaánam anam, sa mahínay hinay.

Paulatino. = Ang mamólong ug magabúhat sa mahínay hinay, sa pagcaánam anam.

Paulina. = Casabáng dagcó ug maháit. * Sulat ng̃a guican sa mg̃a hocmánan sa Santos ng̃a Papa ug guibotáng̃an sa excomunion, arón hiquít-an onta ang guipang̃áoat.

Paulo. = Ng̃alan ng̃a guing̃álan sa ubán ng̃a mg̃a Papa ug mg̃a hari.

Pausa. = Pagcaóndang, pagcahonóng, sa macadiót lamang, sa bisan onsang buhat.

Pausadamente. = Sa pagcahínay, sa pagcadúgay, sa pagcaánam anam.

Pausado. V. Paulatino.

Pausar. = Paghonóng, pagárang, pagóndang.

Pauta. = Papán ng̃a mahínlo caáyo ug binarlísan, ng̃a may silbi sa pagbárlis sa papel sa mg̃a báta ng̃a nanagtóon sa pagsúlat. * Bisan onsa ng̃a capandáyan ng̃a may silbi sa pagbúhat sa bisan onsa panigíngnan, pananglétan, sangletánan, sanglet.

Pautador. = Ang magabárlis ug magabúhat sa mang̃a pauta.

Pautar. = Pagbárlis sa papel ng̃a guiibábao sa pauta, ug bisan ng̃a oaláy pauta. * Pagtórlo, pagtóon sa bisan cansa, sa pagbúhat sa bisan onsa.

Pava. = Pabong baye.

Pavada. = Panón sa mg̃a pabo.

Pavana. = Pagsayáo, pagsabáy sa España.

Pavero. = Baquero, ang muátang, ang magabántay sa mg̃a pabo.

Pavesa. = Agbon, alipáloc, aligáto, agueu. * Ang pabílo ng̃a sinónog sa candela, sa lamparahán, &c.

Pavía. = Bong̃a sa España.

Pávido. = Maharlócon, taláoan.

Pavilon. = Ang gapas, &c., ng̃a nabólag sa luli ug maúsic usáhay.

Pavimento. = Tagsa ca salog sa mg̃a baláy, mg̃a Singbahán, &c.

Paviota. = Langgam.

Pavipollo. = Ang pisó sa pabo.

Pavo. = Pabo, langgam ng̃a nagacaláin sa pagcadagcó, sa dagoay ug sa color.

Pavon. = Langgam. * Tapoc sa mg̃a bitóon.

Pavonada. = Paglacát ng̃a hamóbo, con lain ng̃a caling̃áoan ba sa macariót lamang. * Pagcaámbong ng̃a ipaquíta sa bisan cansa.

Pavonar. = Pagpíntal sa puthao sa color ng̃a oloasul.

Pavonazo. = Color ng̃a mapolá.

Pavonear. = Pagparáyeg, pagpaquíta sa bisan cansa sa iang maáyong pagcatíndog, &c. * Pagólo olo sa bisan cansa, pagpaíbog canía sa bisan onsa.

Pavor. = Cahárloc, calísang, cacólba, cacógmat.

Pavorde. = Ponóan sa bisan onsang caparían, magtotóon sa teología ug sa cánones, sa ubán ng̃a mg̃a Catedral.

Pavordía. = Cahímtang sa pavorde.

Pavorido. = Ang mahárloc, ang guicalisáng̃an, ang nacógmat.

Pavorosamente. = Sa cahárloc, sa calísang, sa cacógmat, sa cacólba.

Pavura. V. Pavor.

Payaso. = Táuo ng̃a macalípat ug macalípay sa mg̃a táuo, sa iang pagcatístis ug pagcaláin lain sa iang pagatúbang, sa mg̃a dula.

Payo. = Burong, buquírnon, cabos.

Paz. = Cadáet, pagcadáit. * Ang usá sa mg̃a hatag sa Dios ng̃a Espíritu Santo. * Pagcahúsay sa mg̃a Guinharían ug sa mg̃a caubánan, sa oaláy pagpang̃óbat ug pagbíquil biquil sa mg̃a cabobót-on. * Pagcasábot sa mg̃a hari, arón mahúsay ang ilang mg̃a Guinharían. * Gaoi ng̃a maáyo, mahúsay. * Pagsigháloc sa mg̃a táuo, sa nauong, sa timáan sa maáyong búot. * Pagcabálos sa mg̃a búhat ug mg̃a polong ng̃a maáyo con daótan. * Pagcabáoi sa nagapíldi sa sugál. * Pagcabáyad sa mg̃a otang. * Tolománon sa mg̃a pagmísa, sa pagháloc sa nagamisa sa patena, sa paggácos sa diácono, sa paggácos usáb sa diácono sa subdiácono, sa pagpaháloc sa mg̃a táuo ng̃a anáa sa coro sa usá ca laráuan con reliquia, ug sa mg̃a táuo opód, ng̃a mg̃a ponóan, ng̃a nanagatúbang sa Singbahán.

Pazguato. = Táuo ng̃a mating̃ála dayon caáyo sa bisan onsa ng̃a guidóng̃og ug guinatán-ao nia.

Pazote. = Tanóm ng̃a mahomót.

PE

Pe á Pa (de). = Cutub sa sinógdan hasta sa catapósan.

Peaje. = Ang salapí ng̃a guibáyad tong̃ód sa pagágui sa mg̃a manggad ug sa mg̃a mananáp sa bisan diin, con sa bisan onsang yotáa.

Peajero. = Ang mudáoat sa salapí ng̃a peaje.

Peal. = Ang bahin sa medias con sa lain ng̃a panápton ng̃a icapótus ug igatábon sa mg̃a tiil. * Medias sa oaláy sorlánan sa tiil. * Táuo ng̃a holohúng̃og, ng̃a oaláy polós.

Peana. = Bolotáng̃an, tilindúgan sa bisan onsa, sa laráuan, sa táuo táuo. * Ang papán ng̃a tonbánan ng̃a guidóol ug guipadápat sa tiílan sa mg̃a altal.

Peaña. = Idem.

Pebete. = Dagoay sa cahoy ng̃a hamóbo, ng̃a nagacaláin lain ug color, ng̃a binóhat sa mg̃a binócboc ng̃a dinócdoc ug minása, ug ng̃a pagadagcótan sa pagpalína sa bisan diin sa iang asó. * Hopot hopot ng̃a diótay ng̃a sinórlan sa pólvora sa pagsílsil sa bisan onsang buhat sa maong pólvora.

Pebetero. = Bolotáng̃an sa mg̃a pebete. * Magbobóhat sa mg̃a pebete.

Pebrada. = Como el siguiente.

Pebre. = Sabáo, salsa ng̃a magáma sa asafran, pimienta, cabos ug sa obán ng̃a mg̃a panácot.

Peca. = Talómtom.

Pecable. = Ang arang macasalá ug ang maong salá. * Ang buhat ng̃a daótan ng̃a arang buháton.

Pecado. = Salá. * Polong, buhat ug húna húna ng̃a díli ang̃ay sa batásan sa Dios y sa mg̃a sugo nia. * Ang díli motaláy sa cataróng̃an. * Ang yaoa. * Pagsogál sa baraja.

Pecador. = Macasasála.

Pecaminoso. = Ang nahatong̃ód sa salá.

Pecante. = Ang nacasalá.

Pecar. = Pagpacasalá, pagbóhat sa salá. * Pagándac. * Pagíbog con pagbóhat sa masóbsob sa bisan onsa. * Pagcápin con pagcólang sa bisan onsa.

Pece. = Ang yota ng̃a mabasá ug ng̃a napísac. * Ang ogdo sa talioála sa mg̃a turling.

Peceño. = Ang may color sa salong, sa pez. * Ang may lalím sa salong.

Pecera. = Sorlánan ng̃a ponó sa tubig, ng̃a pagabotáng̃an sa mg̃a isda ng̃a nagacaláin lain ug dagoay ug color, ug mahímo ng̃a caling̃áoan sa mg̃a táuo.

Pecezuela. = Bahin ng̃a diótay.

Pecezuelo. = Tiil ng̃a diótay. * Isdang magamáy, diótay.

Peciento. = Ang may color ug ang maíng̃on sa salong, sa pez.

Peciluengo. = Bong̃a ng̃a may hatáas ng̃a pong̃á.

Pecina. = Danao ng̃a diótay ng̃a guitobóan ug guibatónan sa mg̃a isda.

Pecinal. = Tubígan, danao ng̃a may daghan ng̃a yánang ng̃a guidaghánan sa lapoc, sa pisac.

Pécora. = Hayúpan ng̃a may balahíbo ng̃a guing̃álan ug lana. * Táuo ng̃a batir, malaláng̃on, malipáyon, matístis, cundátan.

Pecorea. = Pagpang̃áoat sa mg̃a soldados ng̃a nanagsigcolocalágueu sa ilang ubán.

Pecoso. = Talomtómon.

Pectoral. = Ang nahatong̃ód sa doghan. * Ang cruz ng̃a guinacuentas, ng̃a guisáb-ong sa abága ug nabítay dapit sa dughan, ng̃a timáan sa pagcaobispo, ug ng̃a guidála opód sa ubán ng̃a mg̃a ponóan sa Singbahán.

Pecuario. = Ang nahatong̃ód sa mg̃a hayúpan.

Peculado. = Pagpang̃áoat sa caban ng̃a guisórlan sa salapí sa hari con sa Guinharían.

Peculiar. = Ang onay ug caugalíng̃on sa bisan onsa.

Peculiarmente. = Sa labí pa.

Peculio. = Ang puhónan ng̃a guipanógot sa mg̃a amahán ug sa mg̃a agálon sa ilang mg̃a anac ug mg̃a olípon. * Ang salapí ng̃a caogalíng̃on sa tagsa tagsa.

Pecunia. = Salapí sa salapíng tuod, sa buláoan con sa tumbága.

Pecuniariamente. = Sa salapíng tuod.

Pecuniario. = Ang nahatong̃ód sa salapí ng̃a tuod.

Pecha. = Buhis, amot, tampa, tampo.

Pechar. = Pagbúhis. * Pagbáyad sa mg̃a amot, sa mg̃a tampo ug mg̃a tampa.

Pechardigno de manga. = Ang limbong ng̃a guibúhat sa usá ca táuo sa lain ng̃a táuo, sa paglúgos canía arón magbáyad sa otang sa durúha.

Pechazo. = Dughan ng̃a dagcó. * Táuo sa dagcóng cásing cásing, sa calig-ónan, sa maháoan ng̃a boot.

Pechera. = Panápton ng̃a itábon sa doghan. * Dayan dayan sa pagcaquinonót conót ng̃a itápot sa mg̃a sinína, sa dapit sa dughan. * Ang bahin sa sinína ng̃a dapit sa goa sa dughan sa mg̃a babáye. * Ang panit ng̃a ibútang sa mg̃a dughan sa mg̃a mananáp, ng̃a pagahíctan sa mg̃a pisi con mg̃a corea ng̃a icagóyod nila sa bisan onsa.

Pechería. = Cadaghánan sa mg̃a pagbóhis, sa mg̃a amot, mg̃a tampa ug mg̃a tampo. * Padron, listáhan, casayóran sa mg̃a baláiron sa mg̃a táuo ng̃a bomulúhis.

Pechero. = Táuo ng̃a magabúhis. * Bomolóhis. * Táuo ng̃a díli dato.

Pechiblanco. = Mananáp ng̃a guitórcan sa dughan sa balahíbo ng̃a maputí.

Pechicolorada. = Langgam.

Pechicolorado. = Idem.

Pechigonga. = Sogál sa baraja.

Pechina. = Calaínan sa quinháson, tooay.

Pechirojo. = Langgam.

Pecho. = Dughan. * Húna húna ng̃a caugalíng̃on sa mg̃a táuo. * Paghigógma, pagpalángga. * Paghimóot. * Calig-ónan sa buut, caísog sa cásing cásing. * Ting̃ug ng̃a caugalíng̃on sa pagcanta ug sa pagoáli. * Bohis, amot, tampa, tampo.

Pechuga. = Abá. * Dughan sa laláqui ug sa babáye.

Pechugon. = Pagpócpoc sa camót ng̃a guicómcom sa dughan sa lain. * Pagcadámag sa mg̃a táuo sa ilang mg̃a dughan.

Pechuguera. = Obo ng̃a guican sa doghan, mabáscog ug halálom.

Pedagogía. = Ang catongdánan sa pagtórlo ug pagtóon sa mg̃a báta, ug ang maong pagtórlo ug pagtóon caníla.

Pedagogo. = Ang magaobán guihápon sa lain, ug magatórlo canía sa iang pagaboháton.

Pedáneo. = Hocom, capitan, gobernadorcillo sa longsod ng̃a diótay.

Pedante. = Magtotóon sa gramática ng̃a muádto sa mg̃a baláy sa iang mg̃a guintón-an sa pagtórlo caníla. * Ang magapacaálam, labon ng̃a díli sia maálam ng̃a tuod.

Pedantear. = Pagpamólong sa mg̃a polong ng̃a caoang, pagpacaálam sa oaláy hingtúngdan.

Pedantería. = Pagcaoaláy quinaárman, pagcahóng̃og, pagcasámoc, pagcasalí sa pagcapamólong sa bisan onsang pinamólong sa oaláy quinaárman.

Pedantesco. = Pagpamólong ng̃a binóang, ng̃a díli macaígo. * Ang nahatong̃ód sa táuo ng̃a nagapacaálam, labon ng̃a hong̃og sia ug cabos.

Pedazo. = Bahin, tipic, tipac sa bisan onsa, hioa, golot. * Tinábas, pinótol.

Pedernal. = Tiltil, tiltílan, sactícan, batóng magáhi caáyo, lag-it.

Pedestal. = Bungsálan, lingcorán, tilindúgan sa columna, sa laráoan, sa táuo táuo, &c. * Bolotáng̃an sa bisan onsa.

Pedestre. = Ang nagalacát, ang nagalacáo.

Pedicoj. = Pagcalógso logso sa pagcataquíngquing.

Pedicolar. = Saquét ng̃a nahamótang sa paghigóa sa daghánan ng̃a mg̃a toma sa laoas sa masaquét.

Pedido. = Ang hatag ng̃a guipang̃áyo sa mg̃a hari sa ilang mg̃a sacop.

Pedidor. = Ang mang̃áyo, tigpang̃áyo, hing̃áyo.

Pedidura. = Pagcapang̃áyo.

Pedigon. V. Pedidor.

Pedigüeño. = Hing̃áyo caáyo, tigpang̃áyo uyámot, ang mang̃áyo sa masóbsob, sa canúnay, sa díli macaígo.

Pediluvios. = Pagpahamitíis, pagcahúgas sa mg̃a tiil ug sa mg̃a paa agui sa pagcatámbal.

Pedimento (á). = Sa pagcacáyo, sa pagcapang̃áyo, sa pagcaháng̃io.

Pedir. = Cayo, hang̃io, pagpang̃amóyo, pagpang̃aliópo. * Pagbíng̃at sa bisan onsa ng̃a ibalígya. * Pagíbog, pagpanghináot. * Pagtalóctoc, pagpang̃áyo sa mg̃a tigúlang sa bisan cansang babáye ng̃a ipanógot onta nila ang maong babáye, arón mamána sa bisan cansang laláqui. * Paglógos sa mg̃a nanagsugál sa baraja arón ibútang onta nila ang dahon sa magsámang dagoay sa guibútang na.

Pedo. = Otót.

Pedorrera. = Cadaghánan, pagcadághan sa mg̃a otót. * Calsones ng̃a hagóot caáyo.

Pedorrero. = Tigotót. * Ang muotót sa masóbsob.

Pedorreta. = Banha, ting̃og ng̃a guibúhat sa báta sa pagpogóng sa pagguinháoa.

Pedorro. V. Pedorrero.

Pedrada. = Pagcabalítoc, pagcabonó sa bató.

Pedrea. = Idem. * Pagcasángcay. * Pagcaúlan sa mg̃a tolo ng̃a tibúoc ing̃on sa dagoay sa mg̃a bató, guican sa dagcóng tugnao.

Pedregal. = Cabatóhan, cabatóan, lugar ng̃a ponó sa mg̃a batóng diótay.

Pedregoso. = Lugar sa daghánan ng̃a mg̃a bató, cabatóhan, cabatóan. * Táuo ng̃a mobáti sa saquét ng̃a guing̃álan sa bató, cay may bató sa alaguían sa ihi.

Pedrejon. = Batóng dagcó.

Pedreñal. = Pasil ng̃a diótay, hamóbo.

Pedrera. = Lugar ng̃a pagacoháan sa mg̃a bató.

Pedrería. = Cadaghánan, pagcadághan sa mg̃a batóng mahál.