Diccionario Español-Bisaya

Part 51

Chapter 513,699 wordsPublic domain

Parabien. = Pagcalípay, pagpasábot sa calípay sa bisan cansa, tong̃ód sa maáyong palad sa lain.

Parábola. V. Enigma. * Suguílon ng̃a halálom, ng̃a díli matúquib, ng̃a malisód pagatogcálon, gaday, tigmo.

Parabolano. = Ang mamólong sa malisód ng̃a pagasabóton ug tuquíbon.

Parabólico. = Ang soguílon ng̃a malisód pagatuquíbon ug tugcálon, ang guibotáng̃an sa baláybay.

Paracaídas. = Máquina, capandáyan ng̃a guinagámit sa mg̃a táuo ng̃a magalupád sa mg̃a globo, ng̃a guitagána nila sa ilang pagcahólog.

Parácleto ó Paráclito. = Ang Espíritu Santo.

Paracronismo. = Pagcasayóp sa pagísip sa mg̃a catuígan.

Parada. = Pagcahonóng, pagcapoyó. * Lugar ng̃a pagatigúman sa mg̃a hayúpan. * Ting̃ób, pagcatígom sa mg̃a soldados. * Ang salapí ng̃a guisugál sa macaúsa.

Paradero. = Lugar ng̃a pagahunúng̃an. * Catapúsan sa bisan onsa.

Paradeta. = Sayáo, pagsabáy, sa España.

Paradigma. V. Ejemplar hasta catalágman.

Paradilla. V. Parada.

Paradislero. = Mang̃ang̃áyam ng̃a nagahúlat sa mg̃a mananáp. * Ang mahagógma sa mg̃a balíta, ug magagáma, macamáo mao sa mg̃a suguílon.

Parado. = Táuo ng̃a oaláy cacúgui sa iang mg̃a buhat ng̃a caugalíng̃on, ng̃a mahináyon sa iang mg̃a paglíhoc.

Paradoja. = Bisan onsa ng̃a cating̃aláhan, ng̃a díli maíng̃on sa guihúna húna sa mg̃a táuo.

Paradójico. V. Paradoja.

Paradojo. = Cating̃aláhan, hibólng̃an. * Ang magaláin caáyo sa paghúna húna.

Parador. = Ang magapoyó, ang magahonóng. * Ang magaposta sa mabáscog sa sugál. * Halapítan ng̃a pagasórlan sa mg̃a coche, mg̃a caró, mg̃a galíng̃an, &c.

Parafrasear. = Pagásoy, pagsáyor sa magacaláin lain sa bisan onsa.

Paráfrasis. = Casayóran sa pagcaláin lain sa bisan onsa. * Casayóran sa usá ca polong con suguílon ng̃a halálom sa lain polong con suguílon ng̃a masáyon pagasabóton.

Paraguay. = Calaínan sa perico, sa loro.

Paraguas. = Payong.

Parahuto. = Calaínan sa barena, sa locob, sa taladro.

Paraiso. = Tanáman ng̃a matahóm caáyo, ng̃a ponó sa mg̃a bong̃ang tanán ng̃a matám-is ug malalím oyámot, ng̃a guibotáng̃an ug guipapóy-an sa Dios cang Adán sa human na ang pagbóhat canía. * Pahimayáan, padoláan, calipáyan sa mg̃a buláhan, sa Lang̃it. * Bisan onsa ng̃a maníndot.

Paraje. = Lugar, bolotáng̃an. * Pagcabótang sa bisan onsa.

Paral. = Cahoy ng̃a guitongtóng̃an sa quilla sa sacayán ug ng̃a pagadihógon sa sebo, sa tamboc, arón pagadanglógan ug pagdalagánan sa maong sacayán con ibótang ug ipalotáo sa tubig.

Paralelo. = Ang guibótang sa pagcahalayó ng̃a magsáma. * Ang maíng̃on, ang mahatong̃ód sa pacamagsáma. * Pagcatándi, pagcatándig sa bisan onsa, sa lain ng̃a butang.

Paralisis. V. Perlesía.

Paraliticado. = Ang nabacól.

Paralítico. = Bacól.

Paralogismo. = Soguílon ng̃a díli matúod, ng̃a nahamútang sa mg̃a polong ng̃a malaláng̃on.

Paralogizar. = Pagsámbag sa mg̃a soguílon ng̃a may camatóod sa salingcápao lamang.

Paramento. = Dayan dayan sa bisan onsa. * Panápton ng̃a itábon sa bocó bocó sa mg̃a cabayo. * Ng̃atanán ng̃a quinahánglan sa pagmisa sa mg̃a Padre.

Páramo. = Caming̃áoan, cahaoánan. * Bisan onsang lugar ng̃a mabúgnao caáyo ug ng̃a ualá pagapúy-an.

Parancero. = Mang̃ang̃áyam ng̃a may mg̃a capandáyan sa pagdácop sa mg̃a langgam ug sa mg̃a mananáp.

Parangon. = Pagcatándi, pagcatándig. * Pagcasáma, pagcaíng̃on.

Parangonar. = Pagtándig, pagtándi.

Paraninfo. = Ang amáon sa mg̃a pagcasál.

Paranza. = Ogdo, bolobóngtod ca yota ng̃a pagsalípdan sa boot magposíl sa mg̃a mananáp.

Parao. = Sacayán ng̃a diótay ng̃a pagalayágan ug pagagaóran.

Parapetarse. = Pagsalípod sa bisan diin. * Pagándam, pagtagána, paglícay sa mg̃a icaráut.

Parapeto. = Ogdo, bolobóngtod ng̃a binóhat pagtúyo ng̃a pagasalípdan sa mg̃a soldados, arón díli onta pagadaóton sila sa mg̃a bala sa ilang mg̃a caáoay. * Cota, bongbong, &c., ng̃a pagasandígan, ug ng̃a guibótang arón díli onta mahólog ang magalacáo sa mg̃a tuláy, ang manáog sa mg̃a hagdan, &c.

Parar. = Poyó, honóng. * Pagábot sa catapúsan. * Pagbálhin sa usá ca botang sa lain ng̃a butang. * Pagpogóng, pagságang. * Pagtagána, pagándam. * Pagtóg-an sa salapí ng̃a iposta sa sugál. * Pagárang, pagóndang.

Pararayo. = Máquina, capandáyan ng̃a ibútang sa bisan diin arón moánha dihá ang mg̃a linti.

Parasceve. = Viernes ng̃a santos, arlao ng̃a guicamátyan sa atong Guinóong Jesucristo, ng̃a parasceve sa mg̃a judíos, con pagcaándam sa pasco.

Paraselene. = Laráoan sa bolan ng̃a maquíta sa mg̃a dag-om.

Parasismo. = Pagcapógdao ng̃a dagcó, pagcaoalá sa mg̃a balatían, sa boot, sa húna húna, sa pagcadúgay.

Parásito. = Ang boot magcáon, ug ang mucáon, sa oaláy paggasto, sa mg̃a calán-on sa lain. * Tanóm ng̃a macóyot ug magacoyátot, magacápot sa lain ng̃a tanóm con cahoy ug motóbo sa dugá sa guigácos ug guicoyatótan.

Parasol. V. Paraguas.

Parastado. = Halígueng cota, columna ng̃a guipadápat sa lain ng̃a columna ug ng̃a guihonóng̃an sa sinógdan sa mg̃a arco.

Parazonio. = Espada ng̃a halagpád ug ng̃a oaláy tomóy.

Parca. = Camatáyon.

Parcamente. = Sa tolotagídyot, sa mahínay hinay, sa pagcahícao.

Parce. = Papel ng̃a guihátag sa mg̃a magtotóon sa mg̃a tinón-an ng̃a may pahanóngdan, ng̃a sinolátan sa mg̃a pagpasaílo caníla, con masayóp sila ogáling sa oláhing adlao.

Parcial. = Ang nahatong̃ód sa bisan onsang bahin sa usá ca tibúoc. * Ang magabóyoc sa bisan onsang dapig, ug ang magalában guihápon sa bisan cansa. * V. Afable.

Parcialidad. = Pagcaáng̃ay, pagcahiósa sa pila ca táuo, sa pagbúhat sa bisan onsa. * Cadaghánan sa mg̃a táuo ng̃a nanaghiósa sila ug nanagbúlag sa obán. * Pagcahigála, pagcaábian. * Pagcalómo, pagcaáyo sa gaui. * Pagcapíli sa mg̃a táuo sa pagtábang sa obán bisan ng̃a díli tacós, ug sa pagáyad sa obán bisan ng̃a tacós sila.

Parcialmente. = Sa pagcahigála.

Parcidad. = Casaráng̃an ng̃a nahamútang sa pagcasabót sa paghátag ug sa pagpáhat sa bisan onsa.

Parco. = Ang magaápas ug maganonót sa casaráng̃an sa paghátag, sa paggámit ug sa pagbóhat sa bisan onsa, ug sa pagcáon ug pagínom.

Parchazo. = Pagcayóbit, pagcatíao ng̃a mabóg-at.

Parche. = Haclop, hampol. * Ang panit sa mg̃a tambol. * Bisan onsa ng̃a guibótang lamang sa ibábao sa lain ng̃a botang, sa salingcápao ug sa díli ang̃ay.

Pardal. = Táuo sa mg̃a longsod ng̃a diótay. * Táuo ng̃a malaláng̃on, tolotampalásan. * Mananáp sa opát ca tiil. * Langgam.

Pardear. = Paglabáo, paglabí sa color ng̃a molomaítom.

Par diez. = Sa pagcamatúod.

Pardilla. = Langgam.

Pardillo. = Panápton sa balahíbo sa mg̃a carnero ng̃a molomaítom. * Langgam.

Pardo. = Color ng̃a molomaítom, mabóloc boloc. * Cang̃ít ng̃it sa mg̃a pang̃ánod.

Pardusco. = Color ng̃a mabóloc boloc.

Parear. = Pagpares, pagpárang, pagtopóng, pagpaáng̃ay sa dohá ca botang. * Pagtinagórha, pagtagórha sa mg̃a butang.

Parecer. = Húna húna, pagcasábot. * Pagcabótang sa baihon sa nauong. * Pagtóngha, pagpaquíta sa bisan onsa. * Pagcaáng̃ay, pagcabótang ng̃a maáyo, pagcahúsay sa mg̃a butang.

Parecido (bien ó mal). = Bisan onsa sa maáyo con sa daótan ng̃a dagoay con baihon.

Pareciente. = Ang maíng̃on, ang magsáma, ang topóng sa lain. * Ang motóngha ang mapaquíta.

Pared. = Pared, bongbong, dingding ng̃a cota. * Baláy ng̃a caogalíng̃on sa tagsa tagsa.

Paredaño. = Ang anáa sa talioála sa mg̃a bongbong.

Paredon. = Pared, bongbong ng̃a dagcó. * Ang potol ng̃a pared ng̃a mahabílin sa pagcatíndog sa mg̃a baláy, mg̃a cota, &c., ng̃a nagubá, nabóncag, napócan.

Pareja. = Pares, duhá ca botang ng̃a magtopóng, magsáma, maíng̃on.

Parejo. = Ang maíng̃on ug magsáma sa lain ng̃a botang.

Parejura. = Pagcaíng̃on, pagcasáma, pagcatopóng.

Parénesis. = Sambag, tambag, pagágda.

Parenético. = Ang magasámbag, ang magatámbag, ang magaágda, somalámbag, tigsámbag.

Parentacion. = Piesta sa Singbahán ng̃a masolóbon, tong̃ód sa mg̃a minatáy.

Parentela. = Pagcacaobánan, cadaghánan sa mang̃a caubánan.

Parentesco. = Pagcacaobánan. * Pagcaáng̃ay, pagcahiósa sa mg̃a butang.

Paréntesis. = Pagcasácot sa pila ca polong ng̃a díli onta quinahánglan sa usá ca suguílon. * Pagcaárang, pagcaóndang sa bisan onsa.

Pareo. V. Parejura.

Parérgon. = Pagcasómpay, pagcadógang sa bisan onsa, sa lain. * Ang guisómpay ug guidógang sa bisan onsang botang.

Pares y Nones (jugar, echar á). = Pagsogál sa pares lones, pagsómbol, paghánip. * Secundinas. = Inónlan.

Parias. = Ang bohis ng̃a guinabáyad sa usá ca hari sa lain ng̃a hari, ng̃a igacaíla sa iang pagcaponóan canía.

Paricion. = Túig, tiempo ng̃a igaánac sa mg̃a mananáp, sa mg̃a hayúpan, tangánac sa mg̃a guimbúhi.

Paridad. = Pagcatándig, pagcatándi sa mg̃a butang, pagcasáma, pagcatopóng, pagcaíng̃on nila.

Paridera. = Babáye con baye ng̃a tigánac. * Lugar ng̃a pagaáncan sa mg̃a hayúpan. * Pagcaánac sa mg̃a hayúpan, ug ang túig ng̃a igaánac nila.

Parida. = Ang bag-o nagaánac.

Pariente. = Caubánan. * Maíng̃on, magsáma. * Dapig. * Ang bana, ang asáoa.

Parietal. = Tagsa ca bocóg ng̃a labíng dagcó sa olo.

Parietaria. = Tanóm.

Parificar. = Pagmatúod sa guiíng̃on, sa guisoguílon, sa mg̃a pananglétan.

Parihuela. = Tarabón, orimón.

Parir. = Pagánac. * Pagítlog sa mg̃a langgam, &c. * Pagbíhod sa mg̃a isda. * Pagásoy, pasáyor ug maáyo sa anáa sa húna húna. * Pagtóngha, pagpaquíta sa bisan onsa.

Parla. = Ting̃og, pagpamólong, pagcasáyon sa pagsuguílon. * Pagcatábi sa oaláy hingtóngdan.

Parladillo. = Soguílon ng̃a palábi labíhon, maandácon.

Parlador. V. Hablador.

Parladuría. V. Habladuría.

Parlaembalde. = Ang tigsoguílon caáyo sa oaláy cahológan, sa caoang.

Parlamental. = Ang nahatong̃ód sa mg̃a soguílon sa mg̃a catilíngban sa mg̃a dagcóng táuo.

Parlamentar. = Pagsigsoguílon sa mg̃a táuo, pagsoguílon sa mg̃a táuo sa ubán ng̃a isigcaíng̃on. * Pagsábot sa bisan onsa.

Parlamentario. = Bisan quinsa sa mg̃a dagcóng táuo sa mg̃a catilíngban sa pagsábot sa mg̃a holosáyon sa Guinharían.

Parlamento. = Pagsoguílon sa mg̃a catilíngban sa mg̃a dagcóng táuo. * Catilíngban sa mg̃a dagcóng táuo sa Guinharían, ng̃a nanígom sila sa pagsábot sa mg̃a holosáyon ng̃a labíng mahál.

Parlanchin. V. Parlaembalde.

Parlante. V. Hablador.

Parlar. V. Hablar.

Parlatorio. = Idem. * Lugar ng̃a pagasoguilánan.

Parlería. V. Habladuría. * Suguílon ng̃a bacácon. * Pagcatíng̃og sa mg̃a langgam. * V. Murmurio.

Parlero. V. Hablador. * Hinoguilánon caáyo, tabían. * Ang magadála dala sa mg̃a suguílon ng̃a bacácon. * Langgam ng̃a tigtíng̃og. * Bahá sa tubig ng̃a mobánha. * Bisan onsa ng̃a magapasábot sa anáa ng̃a tinágo sa húna húna.

Parleron. = Como el anterior hasta ang magadála.

Parleta. = Solte. * Cagóla, soguílon sa caling̃áoan lamang.

Parlon. = Ang hinólte, hinoguilánon caáyo sa oaláy polós ug hingtóngdan.

Parlotear. = Pagsoguílon caáyo sa oaláy lamí, hingtóngdan ug cahológan.

Parnaso. = Ang buquid ng̃a guinapóy-an sa mg̃a musa, ing̃on sa guihúna húna sa mg̃a caráan ng̃a táuo. * Cadaghánan sa mg̃a sulat ng̃a guibutáng̃an sa mg̃a berso, sa mg̃a garay, sa mg̃a balac.

Parodia. = Hinóad sa bisan onsang sulat ng̃a maáyo sa pagyúbit canía.

Parola. = Pagcatábi, soguílon, solte ng̃a oaláy polós cagúla ng̃a hatáas sa oaláy cahológan.

Paroximal. = Ang nahatong̃ód sa pagcapógdao.

Paroxismo. V. Parasismo.

Parpadear. = Pagpamíloc sa masóbsob.

Párpado. = Tabon tabon sa mg̃a matá, alobáob.

Parpar. = Ang ting̃og sa gaquít, sa itic.

Parque. = Lugar ng̃a pagadoláan, ng̃a guilibótan sa cota ug harúul sa mg̃a baláy sa mg̃a hari. * Lugar ng̃a pagabotáng̃an sa pólvora, sa mg̃a bala, &c., ug sa balon, sa mg̃a calán-on sa guihonóng̃an sa mg̃a pang̃obátan.

Parquedad. V. Parcidad.

Parra. = Paras, tanóm ng̃a mobóng̃a sa ubas. * Sorlánan sa yota sa duhá ca caláptan, coloptánan.

Parrado. = Tanóm con cahoy sa hatáas ng̃a sang̃á, masámba caáyo.

Párrafo. = Bahin, pagcalináin lain sa mg̃a sulat.

Parral. = Paras ng̃a guibótang sa dalámba. * Paras ng̃a oalá capónan. * Baso, sorlánan ng̃a dagcó sa yota.

Parrar. = Pagsámba sa mg̃a cahoy ug mg̃a tanóm, pagtáas caáyo sa mg̃a sang̃á nila.

Parricida. = Ang nagapatáy sa iang amahán con sa inahán nia.

Parricidio. = Pagpatáy sa bisan cansa sa iang amahán con inahán.

Parrillas. = Taláphan, salárang. * Tinghoy ng̃a diótay dapit sa bába ug dagcó dapit sa sampot.

Parrizo. = Paras ng̃a ihálas.

Parro. = Gaquít, itic.

Párroco. = Ang cura sa usá ca longsod.

Parron. V. Parrizo.

Parroquia. = Singbahán ng̃a ponóan sa tagsa ca longsod ng̃a pagapaambítan sa mg̃a sacramentos ug sa mg̃a caposlánan ng̃a calágnon sa mg̃a sacop ng̃a hingtóngdan. * Cadaghánan sa mg̃a sacop ug ang yota ng̃a hingsácpan sa tagsa ca parroquia. * Ang mg̃a Padre ng̃a nanagsílbi sa tagsa ca parroquia.

Parroquial. = Ang nahatong̃ód sa parroquia.

Parroquialidad. = Yota, &c., ng̃a guitórlo sa pagcasácop sa tagsa ca parroquia.

Parroquiano. = Sacop sa tagsa ca parroquia. * Ang táuo ng̃a magapálit guihápon sa iang mg̃a quinahánglan sa usá lamang ca tiendáhan.

Parsimonia. = Casaráng̃an sa ng̃atanán.

Parte. = Bahin sa bisan onsa. * Ang guipáhat sa bisan onsa. * Táuo ng̃a may gahúm. * Tagsa sa mg̃a táuo ng̃a may capolong̃ánan. * Ang luyo, dapig, &c., ng̃a guibóyocan ug guilabánan sa bisan cansa. * Bisan onsang pagpahibaló con balíta ng̃a guihátag sa bisan cansa.

Partear. = Pagpanábang sa nagaánac.

Partero. = Mananábang.

Partería. = Opicio sa pagcamananábang.

Partero. = Mananábang ng̃a laláqui.

Partesana. = Hing̃aníban ng̃a maíng̃on ing̃on sa dagoay sa bangcao.

Particion. = Pagcabáhin, pagcabólag.

Particionero. V. Partícipe.

Participacion. = Pagcaámbit. * Pagpahibaló, balíta ng̃a ipasábot.

Participante. V. Partícipe.

Participar. = Pagpahibaló, pagsáyod, pagásoy. * Pagámbit.

Partícipe. = Ang moámbit sa bisan onsa.

Partícula. = Bahin ng̃a diótay.

Particular. = Ang ang̃ay ug onay sa bisan onsa, ang quinaía, ang caogalíng̃on. * Tagsa ca buoc. * Mahál, cating̃aláhan, hibólng̃an. * Táuo ng̃a oaláy opicio, con pagcahímtang ng̃a magapaláin canía sa obán. * Tuyo ng̃a hingtúngdan sa suguílon.

Particularidad. = Pagcatinágsa, pagcatágsa, pagcaláin sa bisan onsa. * Pagcapalángga. * Tagsa ca bahin con bisan onsa ng̃a nagapaláin sa usá ca botang sa lain ng̃a botang.

Particularizar. = Pagásoy, pagsáyor sa bisan onsa sa macúti cuti. * Pagpalángga sa bisan cansa labí ng̃a sa obán ng̃a mg̃a táuo. * Paglabáo, paglábi sa bisan onsa.

Particularmente. = Labí pa. * Sa pagcapiníli. * Pagcatinágsa tagsa.

Partida. = Pagcaguícan. * Ang camatáyon. * Ang sulat sa mg̃a libro sa mg̃a Singbahán, sa mg̃a táuo ng̃a natáuo ug guibuñágan, sa mg̃a quinasál ug sa mg̃a guipirmáhan, ug ang hinóad niána. * Tapoc sa mg̃a soldados ng̃a may ilang hingtúngdan ng̃a cabo sa pagcaponóan, ng̃a guipaádto sa bisan diin. * Ang isip sa mg̃a cuenta ng̃a guitigóman sa obán ng̃a mg̃a ihap ng̃a tolotagídyot ug nagacaláin lain. * Cadaghánan, tapoc sa bisan onsa, sa mg̃a táuo, sa mg̃a manggad, sa hamáy, &c. * Tagsa ca pagsugál. * Caogalíng̃on ng̃a gaoi con batásan ng̃a maáyo sa tagsa tagsa ca táuo.

Partidamente. = Sa pagcalináin lain, sa pagcabáhin.

Partidario. = Ang mananámbal ng̃a magasóroy soroy sa mg̃a lugar. * Ang magalában, mapasácop con magaápil sa bisan onsa ng̃a dapig.

Partido. = Dapig. * Pagcahiósa, pagcasábot sa pila ca táuo sa pagbóhat sa bisan onsa. * Polós, caposlánan, pagcalában, pagcatábang. * Obán, caobánan sa táuo ng̃a nagasugál. * Bisan onsang alaguían con pagpatigáyon ng̃a guihúna húna sa pagbóhat con sa pagdáng̃at sa bisan onsa. * Guinhócman ng̃a nagasácop sa mg̃a longsod ng̃atanán sa tagsa ca cabecera con hocmánan. * Longsod ng̃a quinahánglan ng̃a pagapóy-an con pagaduáuan sa mg̃a masaquét sa caogalíng̃on ng̃a mananámbal, tong̃ód sa sohol ng̃a guisabótan. * Cadaghánan sa mg̃a táuo ng̃a apil sa usá ca dapig.

Partidor. = Ang magabáhin, ang magalápa, ang magabúlag sa bisan onsa. * Ang magapáhat. * Ang capandáyan ng̃a icabáhin ug icalápa.

Partimiento. V. Particion.

Partir. = Pagbáhin, pagbólag, paglápa. * Pagbóoac, paglíqui, pagbalána, pagbásag. * Pagpáhat. * Pagláin lain. * Pagdámag, pagdósmog. * Pagguícan.

Partitivo. = Ang arang bahínon, bolágon, lapáon. * Ang arang paháton.

Parto. = Pagcaánac. * Ang guiánac. * Bisan onsang buhat ng̃a guibóhat ug nahúman na. * Bisan onsang húna húna.

Parturiente. = Babáye ng̃a mugalánac, ialánac.

Parulis. = Hobág ng̃a mutóbo sa ilálom sa dila con sa mg̃a lagos.

Parva. = Humáy, daoa, &c., ng̃a guicátag sa yota arón guiócon. * Tapoc, ogdo ng̃a dagcó.

Parvedad ó Parvidad. = Pagcadiótay, pagcadíot, diríot. * Ang calán-on ng̃a diótay ng̃a icapaínit sa adlao ng̃a pagapoasáhan, sa pagpoása.

Parvo. = Diótay, diot.

Parvulez. V. Pequeñez.

Párvulo. = Diot, diótay. * Ang bátang diótay caáyo. * Ang táuo ng̃a masáyon pagaólo olóhon ug pagalimbóng̃an. * Táuo ng̃a mapaobsánon.

Pasa. = Ubas ng̃a namalá. * Pagcaágui sa mg̃a langgam cutub sa usá ca banua sa lain ng̃a banua.

Pasacaballo. = Sacayán sa canhing tiempo.

Pasacalle. = Sones ng̃a guisónes sa sesta ug sa obán pang mg̃a tolónggon.

Pasada. = Pagcaágui. * Pohónan ng̃a igo sa pagcabóhi. * Bohat ng̃a daótan sa pagdáot sa isigcatáuo.

Pasadera. = Tagsa ca bató ng̃a ibótang sa pagtáytay ug pagágui sa mg̃a balaháan sa tubig, sa mg̃a cayanáng̃an, &c.

Pasaderamente. = Sa pagcaárang arang.

Pasadero. = Ang maáyo ayo, ang arang arang. * Ang masáyon pagaaguían ug pagalabáng̃an. * Ang arang pagaantóson ug pagailóbon.

Pasadillo. = Pagborda sa duhá ca nauong.

Pasadizo. = Alaguían ng̃a haíctin, taytáyan ng̃a talapónan cutub sa usá ca lugar sa lain ug lugar.

Pasador. = Ang muágui, ang matápon, ang magatáytay. * Paná ng̃a matalínis uyámot. * Tranca ng̃a pothao, ng̃a itralanca sa mg̃a pultahán ug mg̃a talambúan. * Sab-it, cao-it, dagom sa bohóc, ng̃a icapogóng, igahípus ug icadáyan dayan sa bohóc. * Capandáyan sa mg̃a sacayán, sa puthao, sa pagsómpay ug sa pagcólat sa mg̃a pisi.

Pasados. = Mg̃a tigúlang, mg̃a catiguláng̃an, guinicánan.

Pasagonzalo. = Pocpoc sa dinalí ug sa pagcalágmit caáyo.

Pasaje. = Pagcaágui, pagcatápon, salapí ng̃a icabáyad tong̃ód sa pagágui sa bisan diin ng̃a lugar ng̃a pagaaguían ug pagatapónan. * Abang, bayad ng̃a icabáyad tong̃ód sa táuo ng̃a musacáy sa sacayán sa lain, ug tong̃ód sa mg̃a manggad, &c., ng̃a ilúlan. * Saláng̃an, alaguían sa talioála sa duhá ca polo. * Pagcaábi abi sa bisan cansa.

Pasajero. = Lugar, dalan, &c., ng̃a pagaaguían sa masóbsob sa daghánan ng̃a mg̃a táuo. * Ang madalí ug malágmit moágui, ang dilí mudúgay. * Langgam ng̃a magabálhin sa pinoyánan ug sa banua, somála sa pagcaláin sa tiempo, sa tugnao con sa init. * Ang muágui sa usá ca lugar sa lain ng̃a lugar.

Pasamanar. = Pagbóhat, paglála sa mg̃a galon con mg̃a sintas.

Pasamanería. = Galon con sintas ng̃a linála. * Ang opicio sa paglála sa mg̃a sintas con mg̃a galon, ug ang baláy ng̃a pagabohátan niána.

Pasamanero. = Ang magabóhat ug magalála sa mg̃a sintas con mg̃a galon.

Pasamano. = Ang catapúsan dapit sa itáas sa mg̃a sandígan ug hambóyan, sa mg̃a hagdanán, &c., sa pothao, sa bató, &c. * Ang alaguían sa luyo ug sa luyo sa mg̃a sacayán ng̃a harúul sa bongbong. * Galon con sintas sa hilo, igagáma, &c.

Pasamiento. V. Tránsito.

Pasante. = Ang moágui. * Ang muubán obán sa mg̃a magtotóon sa bisan onsang quinaárman, arón magahíngpit sa iang caálam, arón masáyor sia ug maáyo. * Magtotóon sa bisan onsang quinaárman.

Pasantía. = Opicio, cahímtang sa pagcamagtotóon.

Pasapan. V. Gargüero.

Pasaporte. = Pagtógot, lisensia ng̃a sinólat ng̃a guican sa mg̃a ponóan, arón muádto bisan quinsang táuo cutub sa usá ca longsod sa lain ng̃a longsod. * Pagtógot, lisensia sa pagbóhat sa bisan onsa.

Pasar. = Pagdála. * Paghátud. * Pagbálhin, pagláin, pagtápon. * Pagágui, paglabáng. * Pagdócot, pagtacód. * Paglában, paglabí. * Pagtóhog. * Pagsolód, pagsóol. * Pagágag, pagáyag. * Pagtólon. * Paghílom sa bisan onsa ng̃a tacós unta ng̃a ipamólong. * Pagbása sa salingcápao lamang sa oalá húna hunáon ug pamatng̃ónon ug maáyo. * Pagsúmay sumay sa pagtolón-an. * Pagpaláya, pagpamalá, pagbólad sa bisan onsa. Paghápit sa bisan diin sa magalacát. * Paghaágom sa ing̃ong catigayónan sa pagcabóhi, sa cabuhían. * Pagóyon, pagáng̃ay sa cabobót-on sa lain.

Pasatiempo. = Dula, caling̃áoan.

Pasavolante. = Bisan onsang buhat ng̃a guibúhat sa madalí caáyo, sa pagcalágmit. * Luthang ng̃a diótay.

Pascasio. = Ang estudiante ng̃a muádto sa iang longsod sa tiempo sa pasco.

Páscua. = Pasco.

Pascual. = Ang nahatong̃ód sa pasco.

Pascuilla. = Ang nahoónang domingo sa lioas sa pagcabúhi usáb sa atong Guinóong Jesucristo.

Pase. = Pagtógot sa mg̃a ponóan arón buháton sa bisan cansa sa guitógot ng̃a daan canía. * V. Pasaporte.

Paseadero. = Lugar ng̃a maáyo ng̃a pagalácuan.

Paseador. = Ang mahagógma maglacát, magpasear, maglacáo.

Paseante. = Idem. * Ang oaláy opicio.

Pasear. = Paglacát, paglacáo lacáo, pagpascar. * Paghúna húna sa salingcápao lamang. * Pagsóroy soroy sa oaláy opicio ug buhat. * Caling̃áoan.

Paseo. = Pagcalacát, pagcalacáo. * Lugar ng̃a guitagána sa paglacáo lacáo ug paglíng̃ao sa mg̃a táuo. * Dalan ng̃a guilácuan sa mg̃a saláan ng̃a guihócman sa catarúng̃an sa pagpatáy caníla con sa lain ng̃a castigo.

Pasera. = Lugar ng̃a pagabulálan sa mg̃a bong̃a arón mamalá ug maláya.

Pasero. = Ang cabayo, &c., ng̃a maálam maglacát sa pagcapináso.

Pasibilidad. = Pagcasáquet, pagacasaquét.

Pasible. = Ang arang masáquet ug masaquét. * Ang mahímo ng̃a panagsaquíton.

Pasicorto. = Ang magalácang ug hamóbo.

Pasilargo. = Ang magalácang ug hatáas.

Pasillo. = Solód ng̃a diótay ug haíctin, ug alaguían sa obán ng̃a mg̃a solód sa mg̃a baláy.

Pasion. = Pagpasáquit. * Ang santos ng̃a pagpasáquit ng̃a guiaguían sa atong Guinóong Jesucristo. * Cabóloc, pagcaláin sa húna húna. * Paghigógma, pagpalángga ng̃a guilabíhan. * Caíbog, pagpanghináot ng̃a labí sa casaráng̃an sa bisan onsa. * Oáli sa tong̃ód sa santos ng̃a pagpasáquet sa atong Guinóong Jesucristo, ng̃a ioáli sa jueves ng̃a santos. * Ang bahin sa opát ca Evangelio ng̃a nagaásoy sa pagpasáquit sa atong Guinóong Jesucristo.

Pasionaría. = Tanóm sa color ng̃a asul ug matahóm.

Pasionario. = Libro ng̃a guisolátan sa pasion ng̃a guibótang sa punto.

Pasionero. = Ang magacánta sa pasion sa semana santa.

Pasionista. = Idem.

Pasito. = Sa mahínay hínay, sa pagcahalaoáhao, sa pagcahínay.

Pasitrote. = Pagcalacát sa mg̃a cabayo, &c., sa pagcaoloólpoc.

Pasivamente. = Sa pagcasáquet. * Sa pagcapaságad.

Pasivo. = Ang guisáquet, ang guinasáquet. * Ang nagapaságad.

Pasmado. = Táuo ng̃a guicolocabórcan sa buot, ng̃a nabolobang̃áng̃a lamang guican sa pagcating̃ála nia.

Pasmar. = Pagbóloc, pagoalá sa mg̃a balatían ug sa buot. * Pagbúgnao caáyo. * Pagláya, pagpacamalá sa mg̃a tanóm, guican sa dagcóng tugnao. * Pagábot sa hilánat ng̃a dagcó, guican sa paglacát sa maínit, con sa pagcalígo sa maínit caáyo ang laoas, &c.

Pasmarota. = Timáan ng̃a nagapaíla sa saquét sa pasmo. * Bisan onsang timáan ng̃a guipaquíta sa táuo ng̃a nating̃ála sa bisan onsa.

Pasmo. = Saquét ng̃a nahamútang sa pagcabacól con pagcagáhi sa bisan onsang bahin sa laoas. * V. Pasmar desde pagábot. * Pagcating̃álang dagcó. * Pagcabóloc sa boot, pagcaoalá sa mg̃a balatían. * Bisan onsang cating̃aláhan ug hibólng̃an.

Pasmosamente. = Sa pagcating̃ála.

Pasmoso. = Cating̃aláhan. * Hibólng̃an.