Part 53

Pedrero. = Tigsápsap, ang magasápsap sa mg̃a bató. * Luthang ng̃a diótay.

Pedrisco. = Mg̃a tolo sa ulan ng̃a mang̃ahólog sa dagoay sa pagcabató ng̃a dolodagcó, guican sa dagcóng tugnao. * Cadaghánan sa mg̃a bató ng̃a guibalíbag, guisalibáy, guibonó. * Pagcadághan sa mg̃a bató.

Pedrisquero. V. Pedrisco hasta cadaghánan.

Pedriza. = Idem desde cadaghánan.

Peer. = Pagotót.

Pega. = Pagcapílit, pagcadocót. * Pagcadíhog sa bisan onsa, pagbólit sa salong, sa pez.

Pegadizo. = Ang masáyon mapílit, matápot, madocót. * Ang matacód. * Ang modóol caáyo.

Pegado. = Hampol, haclop ng̃a guibotáng̃an sa bisan onsa ng̃a mahágcot, mapílit ug matápot.

Pegadura. V. Pega hasta Pagcadíhog.

Pegajoso. = Mahágcot. * V. Pegadizo. * Ang mahómoc, malómo. * Opicio, cahímtang con catundánan sa paghilábot sa salapí.

Pegamiento. V. Pega hasta Pagcadíhog.

Pegante. V. Pegajoso.

Pegar. = Tapot, pilit, docót. * Pagpahiósa, paglang̃áquit. * Pagdóol, pagsígpit. * Pagbónal, pagpasáquet, pagcastigo. * Pagtacód. * Paghigógma, pagpalángga. * Pagíbog, pagpanghináot. * Pagdámag, pagdósmog.

Pegaso. = Cabayo ng̃a guihúna húna sa mg̃a dioatáhan sa canhing tiempo ng̃a pac-an sia. * Tapoc sa mg̃a bitóon.

Pegata. = Limbong. * Pagcayóbit, pagcatíao ng̃a mabóg-at.

Pegote. V. Pegado. * Bisan onsang guinisál, calán-on con bisan onsa pa ng̃a mahágcot caáyo. * Bisan quinsa ng̃a díli mabólag sa lain, ug labí sa horas sa pagcáon. * Bisan onsa ng̃a guibótang sa salingcápao lamang, ug ng̃a díli ang̃ay, díli mahiósa sa guibutáng̃an.

Pegotear. = Pagsolód sa bisan cansa sa mg̃a cabaláyan sa horas ng̃a igacáon, sa díli sia pagdapíton, sa oalá taogon.

Peguera. = Tapoc sa mg̃a cahoy ng̃a pagacoháan sa pez, sa sinónog na.

Peguero. = Ang magapatigáyon sa pagpálit ug sa pagbalígya sa pez, sa salong, ug ang magabúhat niána.

Pegujal. V. Peculio. * Puhónan ng̃a diótay sa salapí, sa mg̃a hayúpan con sa mg̃a cabalánan.

Pegujalero. = Táuo ng̃a may diótay ng̃a baol, con diótay ng̃a panón sa mg̃a hayúpan.

Pegujon. = Cadaghánan sa mg̃a bohóc con mg̃a balahíbo ng̃a nang̃apílit, nang̃atápot.

Pegunta. = Timáan, marca ng̃a guibútang sa mang̃a carnero, sa salong.

Peguntar. = Pagmarca, pagtimáan sa salong, sa pez, sa mg̃a carnero.

Peinada. V. Peinadura.

Peinado. = Laláqui ng̃a nagadáyan dayan sa iang bisti ing̃on sa mg̃a pagdáyan dayan sa mg̃a babáye, laláquing babayénon sa iang pagbísti. * Pagcasóhay, pagcadáyan dayan sa bohóc.

Peinador. = Tigsórlay, ang magasórlay. * Pamahíran, panápton ng̃a ibótang sa liog sa napaálot ug nagapagónting sa bohóc.

Peinadura. = Pagcasórlay. * Ang mg̃a bohóc ng̃a guiíbot ug guidála sa sodlay.

Peinar. = Sorlay, solod. * Pagsóhay sa bohóc sa surlay. * Pagcóbil, pagdósdos sa mahínay hinay sa bisan onsa. * Pagcóha, sa obán ng̃a yota sa bisan diin, con pagtábas sa obán ng̃a mg̃a bató sa mg̃a caboquílan. * Paglíhoc, pagbálhin sa mahínay hinay sa bisan onsa.

Peinazo. = Cahoy ng̃a nabalábag sa mg̃a marco ng̃a tindog sa mg̃a tacop ug sa mg̃a talambóan, ug ng̃a macagáma sa mg̃a hunta hunta nila.

Peine. = Surlay, sulud. * Bool bool sa mang̃a tiil.

Peinería. = Baláy ng̃a pagabohátan ug pagbaligyáan sa mg̃a sudlay ug mg̃a solod.

Peinero. = Magbobóhat, tigbúhat, ang macagáma ug magabúhat sa mg̃a surlay ug mg̃a sulud.

Peineta. = Surlay ng̃a dagcó sa sisic, &c., ng̃a icadáyan dayan sa mg̃a señora sa ilang bohóc.

Peje. = Isda. * Táuo ng̃a batid, malaláng̃on ng̃a maálam mang̃íta ug magpatigáyon. * Mulier. = Isda, duyon.

Pejepalo. = Isda, talaóng̃an.

Pejerey. = Isda ng̃a molomasíhag, ug ng̃a guitolotolpócan sa iang laoas sa mg̃a mansa ng̃a maítom.

Pejesapo. = Isda.

Pejira. = Bisan onsa ng̃a macasámoc ug macaólang sa oaláy polós.

Pelada. = Panit sa cornero ng̃a guicoháan sa balahíbo.

Peladero. = Lugar ng̃a pagalapoáhan sa mg̃a langgam ug mg̃a baboy, sa paghibólbol caníla ug sa pagquías sa balahíbo.

Peladilla. = Bong̃a ng̃a guing̃álan ug almendra, talísay ng̃a pinótos sa matám-is. * Batóng diótay, magáhi ug mahínlo.

Peladura. = Pagcapánit, pagcapácpac sa bisan onsa.

Pelafustan. = Tapólan, táuo ng̃a pobres, hang̃ol, tong̃ód sa batásan niang daútan.

Pelagallos. = Polong ng̃a icahing̃álan sa táuo ng̃a oaláy opicio, sa mang̃íl-ad ng̃a batásan.

Pelagatos. = Polong ng̃a icahing̃álan sa táuong pobres, hang̃ol.

Pelagianismo. = Catilíngban sa mg̃a táuo ng̃a nanagpanonót sa pagtolón-an ng̃a inherejes ni Pelagio.

Pelagiano. = Ang nahatong̃ód cang Pelagio ng̃a herejes.

Pelaire. = Táuo ng̃a mamomóo sa baláy ng̃a pagaháblan sa mg̃a panápton, ug magahaláyhay caníla.

Pelairía. = Opicio sa pagcapelaire.

Pelaje. = Calaínan, quinaía sa bohóc, sa balahíbo. * Pagcabútang sa bisan onsa, ug labí pa sa mg̃a bisti.

Pelambre. = Cadaghánan sa mg̃a panit. * Mang̃a anit ng̃a pagacoháan sa balahíbo. * Cadaghánan sa bohóc ug sa balahíbo, ug labí pa ang naíbot. * Ang sacót sa apog ug túbig ng̃a igacurti sa mg̃a anit. * Pagcaoalá sa bohóc con sa balahíbo sa mg̃a bahin sa laoas ng̃a bohócan ug balahibóon unta.

Pelambrera. = Lugar ng̃a pagaquiásan sa balahíbo sa mg̃a panit. * Tapoc, pagcadághan sa bohóc con balahíbo ng̃a masónson ug hatáas.

Pelambrero. = Táuo ng̃a magaquías sa balahíbo sa mg̃a anit.

Pelamen. V. Pelambre.

Pelamesa. = Pagcaáoay, aoay sa pagsiggúnit sa bohóc ug sa bong̃ot. * Bohóc con bong̃ot ng̃a arang captan ug guníton.

Pelandusca. = Babáyeng bigáon.

Pelantrin. = Magbabáol, palaóma sa diótay ng̃a puhónan.

Pelar. = Pagálot, pagónting, pagquías, pagcóha, pagíbot sa bohóc, sa balahíbo ug sa bong̃ot. * Pagbólbol sa mg̃a langgam, pagpánit, pagpácpac sa mang̃a bong̃a ng̃a may panit, pacpac. * Pagdáog sa mang̃a pagsugál. * Pagcóha, pagcáoat, pagticás, pagcáhas, sa pagcalaláng, sa bisan onsa sa isigcatáuo. * Pagúpao, pagnónho, paglórot, paglógdot, paghólog sa bohóc ug sa balahíbo. * Pagpang̃aról sa mang̃a langgam.

Pelaruecas. = Babáyeng pobres, ng̃a mang̃íta sa pagcabúhi sa paggáling.

Peleza. = Dagámi sa humáy, &c. * Pagcaáoay, pagcalális.

Peldaño. = Ang ang sa hagdanán.

Peldefebre. = Calaínan sa panápton ng̃a caráan.

Pelea. = Pagpang̃óbat, pagcadámag, pagcadósmog, pagcaáoay. * Pagcógui sa pagdáog ug pagpogóng sa mg̃a cailíbgon ng̃a daótan. * Cabórlay, cahágo, calisód sa pagbóhat sa bisan onsa.

Peleador. = Ang nagaáoay, ang nang̃óbot.

Peleante. = Idem.

Pelear. = Gobat, aoay, damag, dosmog. * Pagbátoc. * Paglális, pagsócol sa mg̃a cailíbgon ng̃a daótan. * Pagcógui, pagpatigáyon sa masingcámot, sa minatúod, sa pagdáng̃at sa bisan onsa.

Pelechar. = Pagtoróc sa bohóc, sa balahíbo, cay nalógdot ang nahaóna. * Pagsógod sa maáyong dong̃og.

Pelele. = Táuo táuo ng̃a magáma sa doláan sa mg̃a táuo. * Táuo ng̃a holohóng̃og, ng̃a oaláy polós.

Peleona. = Aoay, pagáoay, pagcalális lalis, pagcadámag.

Pelete. = Pobres, hang̃ol.

Peletería. = Opicio sa pagcúrti sa mang̃a anit ng̃a manípis ug maníndot. * Baláy ng̃a pagabaligyáan sa mg̃a panit.

Peletero. = Ang nagacúrti sa mg̃a panit ng̃a pino ug magabalígya niána.

Pelgar. V. Pelagallos.

Peliagudo. = Mananáp ng̃a may balahíbo ng̃a hatáas ug manípis. * Bisan onsa ng̃a may dagcóng cacolían, cabilínggan. * Táuo ng̃a batid.

Peliblanco. = Ang bohóc con balahíbo ng̃a maputí.

Peliblando. = Ang may balahíbo con bohóc ng̃a mahómoc.

Pelicano. = Táuo ng̃a ubánon.

Pelícano. = Langgam.

Pelico. = Hingtúngdan sa pagáoay, ng̃a diótay ug tacós ng̃a pasipád-an ug díli unta tagdan.

Pelicorto. = Ang may bohóc con balahíbo ng̃a hamóbo.

Película. = Panit ng̃a diótay ug pino.

Peliforra. = Babáyeng maláo-ay, bigáon.

Peligrar. = Tahap, pagpoyó sa may catáhap sa pagcadaótan, sa icadáot.

Peligro. = Cadáot, icadáot, catáhap sa icadáot.

Peligrosamente. = Sa pagcatáhap, sa may catáhap.

Peligroso. = Ang guicatahápan, ang may catáhap ng̃a macadáot. * Táuo sa maísog ug madalíon ng̃a gaoi.

Pelilargo. = Ang may balahíbo con bohóc ng̃a hatáas.

Pelilloso. = Táuo ng̃a cuti cutíhan, ng̃a madalí sasaquétan.

Pelinegro. = Ang may balahíbo con bohóc ng̃a maítom.

Pelirojo. = Ang may bohóc con balahíbo ng̃a bulágao.

Pelirubio. = Idem. * Ang may balahíbo con bohóc ng̃a molomapolá.

Pelitieso. = Ang may bohóc con balahíbo ng̃a magáhi, colóng̃on.

Pelitre. = Tanóm.

Pelitrique. = Bisan onsa ng̃a oaláy polós, dayan dayan ng̃a caoang, sa bisti ug sa bohóc.

Pelma. V. Pelmazo.

Pelmacería. = Pagcadúgay, pagcaláng̃an lang̃an, pagcahínay, pagcabóg-at sa mg̃a paglíhoc.

Pelmazo. = Bisan onsa ng̃a nadásoc caáyo. * Calán-on ng̃a díli mahílis sa cotó cotó. * Mahináyon, maláng̃an lang̃ánon, madugáyon.

Pelo. = Bohóc, balahíbo. * Lugás ng̃a manípis caáyo sa bisan onsa. * Ang color sa panit sa mg̃a mananáp. * Barlis sa bisan onsang color, ng̃a díli ang̃ay, sa mg̃a batóng mahál. * Lotac, balána, sa boláoan, sa tombága, &c. * Saquét ng̃a guinabáti sa mg̃a babáye sa ilang mg̃a soso, ug guican sa pagcahágcot ug pagcatibúoc sa gatas. * Bisan onsa sa diótay ng̃a bale.

Pelon. = Ang oaláy bohóc, ang guigontíng̃an sa bohóc. * Ang pobres, ang coláng̃an sa catigayónan.

Pelonería. = Pagcapobres, Pagcacólang sa mg̃a quinahánglan, pagcaháng̃ol.

Pelosilla. = Tanóm.

Peloso. = Bohócan, balahíboan, bochan.

Pelota. = Malíng̃in ng̃a diótay sa balahíbo sa mg̃a carnero con sa mg̃a canding, ng̃a bináat sa pagcahógot sa mg̃a quilís con sa hilo, ug sinápao sa panit con sa panápton. * Bisan onsang malíng̃in sa bisan onsang hilimóon ng̃a mahómoc, ug masáyon pagamasáhon ug pagacómos comóson. * Ang bala ng̃a igacarga ug isolód sa mg̃a lothang ug sa mg̃a pusil.

Pelotazo. = Pocpoc, pagcabonó sa pelota.

Pelote. = Balahíbo sa mg̃a canding.

Pelotear. = Pagágui, pagsúmay sa mg̃a cuenta ug pagtándig sa mg̃a isip sa ilang caugalíng̃on ug hingtúngdan ng̃a camatuódan. * Pagdúla sa pelota. * Pagtúbag tubag, paglális lalis, pagíndig indig. * Pagbalíbag sa bisan onsa, sa pagcabálic balic, sa pagcaósob osob. * Pagcaáoay.

Pelotera. = Pagcaáoay, pagcalális lalis, ug labí pa sa mg̃a babáye.

Pelotería. = Pagcadághan sa mg̃a pelota, cadaghánan sa balahíbo sa mg̃a canding.

Pelotero. = Tigbúhat, magbubúhat, ang magabóhat sa mg̃a pelota.

Pelotica. = Malíng̃in sa talo ng̃a tinolpócan ug linansáng̃an sa mg̃a tipic sa lamín, ng̃a guicahámpac ug guicasáquet, niádtong tiempo, sa laoas, ng̃a guibútang sa tomóy sa mg̃a saplina, sa mg̃a ihalámpac.

Peloton. = Cadaghánan sa bohóc con sa balahíbo ng̃a nangdocót, nanagpílit, nanagtápot, nanápot. * Tapoc sa mg̃a táuo ng̃a nanagbóloc ug nang̃óbot.

Peltre. = Tombága ng̃a magáma sa tingga ug sa estaño.

Peltrero. = Ang magabúhat sa bisan onsa, sa peltre.

Peluca. = Bohócan, tagbong, tagalábong. * Táuo ng̃a may bohócan, tagbong. * Casabá, pagcabárlong, pagcasáoay sa ponóan sa mg̃a sacop.

Peludo. = Ang guidaghánan sa bohóc con sa balahíbo.

Peluquera. = Asáoa sa peluquero.

Peluquería. = Baláy ng̃a pagabuhátan ug pagabaligyáan sa mg̃a bohócan, sa mang̃a tagbong.

Peluquero. = Ang may opicio sa pagsórlay sa mg̃a táuo, ug sa pagbúhat ug pagbalígya sa mg̃a bohócan, sa mg̃a tagbong, sa mg̃a tagalábong.

Peluquin. = Bohócan, tagbong ng̃a diótay.

Pelusa. = Bolobalahíbo ng̃a mahómoc ug magamáy sa ubán ng̃a mg̃a tanóm ug mg̃a bong̃a. * Ang balahíbo ng̃a natáctac sa mg̃a hablon ug sa mg̃a bisti ng̃a nadúgay dugay na.

Pelusila. = Idem.

Pella. = Minása ng̃a magáma sa pagcalíng̃in. * Langgam. * Mg̃a tombága ng̃a baol pa, boláoan, salapí, &c. * Cadaghánan sa salapíng tuod.

Pellada. = Ang apog con yeso ng̃a guicóha sa panday sa cota, sa tagsa ca pagcábo, sa pagbúlit sa bongbong, sa pared, &c.

Pellejas. = Ang panit, ang anit ng̃a inócal na sa laoas sa mananáp.

Pellejería. = Baláy ng̃a pagacurtíhan ug ng̃a pagabaligyáan sa mg̃a panit, ang opicio sa pagcúrti sa mg̃a anit. * Cadaghánan sa mg̃a panit.

Pellejero. = Ang magacúrti ug magabalígya sa mg̃a panit.

Pellejina. = Panit ng̃a diótay.

Pellejo. = Panit, anit. * Hobgánon, hobóg, palailínom.

Pellejudo. = Ang may dagcóng panit.

Pelleta. V. Pelleja.

Pelletería. V. Pellejeria.

Pellica. = Haboc, tabon sa higdáan sa mg̃a panit ng̃a pino, magamáy. * V. Pellico. * Panit, anit ng̃a diótay.

Pellico. = Solosupa ng̃a dagcó sa panit, ng̃a guibísti sa mg̃a baquero sa mg̃a canding ug sa mg̃a carnero.

Pelliquero. = Ang magabúhat ug magabalígya sa mg̃a pellica.

Pelliza. = Bisti ng̃a guisápao sa mg̃a panit.

Pellizcador. = Ang magacotól, hing̃otól, tigcotól.

Pellizcar. = Cotól, pagquiliquíti, paglósi, pagquímpit, pagcómpit. * Pagcúha sa tolotagídyot sa bisan diin. * Pagpanghináot sa bisan onsa, sa dagcóng caíbog.

Pellizco. = Cotól, quiliquíti, losi. * Ang tolotagídyot ng̃a macúha sa bisan diin.

Pellon. = Bisti ng̃a caráan, ng̃a guigáma sa mg̃a panit.

Pellote. = Idem.

Pelluzgon. V. Mechon.

Pena. = Castigo, pagpasáquet tung̃ód sa salá. * Casáquet, cayógot, calisód, cagóol. * Caculían, cabilínggan. * Ang bahin ng̃a dapit sa itáas sa mg̃a berga sa mesana sa mg̃a sacayán.

Penacho. V. Copete. * Dayan dayan sa mg̃a balahíbo sa mg̃a langgam, ng̃a ibútang sa bisan diin, sa mg̃a calo, &c. * Ang may dagoay sa lambóng̃ay.

Penado. = Ang ponó sa mg̃a casáquet sa mg̃a cagóol, sa mg̃a calisód. * Sorlánan ng̃a cadáan, sa España, sa diótay caáyo ng̃a bába. * Bisan onsa ng̃a malisód, macúli.

Penal. = Ang nagatong̃ód sa castigo, sa pagpasáquet.

Penalidad. = Calisód, cagóol. * Casaquét.

Penante. = Ang mobáti sa saquét, ang guicasaquétan, guicalísdan, guicayógtan.

Penar. = Pagcastigo, pagpasáquet. * Pagsaquét, pagántos, pagílob. * Paglisód, pagyógot, paggóol. * Pagting̃á, paghing̃ótas sa pagcadúgay.

Penates. = Mg̃a dios dios ng̃a guisíngba sa mang̃a dioatáhan: guipacaíng̃on nila ng̃a nanagbántay sa mg̃a cabaláyan.

Penca. = Dahon sa obán ng̃a mg̃a tanóm. * Ang tinábas ng̃a panit ng̃a icahámpac sa mg̃a saláan.

Pencar. = Paghámpac sa berdugo sa mg̃a saláan.

Pencazo. = Hampac ng̃a guihámpac sa penca.

Pencudo. = Ang may dahon ng̃a guing̃álan ug penca.

Pencuria. = Babáyeng bigáon.

Penchicarda. = Pagcalaláng sa ubán ng̃a mg̃a táuo, arón mahamísic sila sa oaláy bayad sa mg̃a calán-on ng̃a guipang̃áon nila sa mg̃a halapítan, sa paggáma nila pagtúyo sa mg̃a paglális lalis, arón pagaíngnon ng̃a nagaáoay sila ng̃a tuod.

Pendanga. = Babáyeng bigáon.

Pendejo. = Balahíbo ng̃a mutoróc sa poson ug sa bolog. * Táuo ng̃a taláuan, maharlócon.

Pendencia. = Pagcaáoay, aoay, pagcalális lalis.

Pendenciar. = Pagáoay, paglális lalis.

Pendenciero. = Ang magatúyo ug mahagúgma sa mg̃a pagáoay ug mg̃a paglális.

Pender. = Pagbítay sa bisan onsa. * V. Depender. * Paghúsay pa sa capolong̃ánan.

Pendiente. = Pagcahándig, pagcahanáyhay. * Bitay bitay sa mg̃a dolónggan, ariyos, aretes. * Ang nabítay sa bisan diin. * Ang bahin ng̃a dapit sa obus sa mg̃a bandela ug sa mg̃a estandarte.

Pendil. = Pandong sa mg̃a babáye.

Pendingue (tomar el). = Pagoalá, pagpaháoa, paglacát.

Péndol. = Buhat ng̃a guibúhat sa mg̃a grumete, sa pagnósnos sa mg̃a bahin sa mg̃a sacayán ng̃a anáa sa ilálom sa tubig, sa pagbótang sa mg̃a mabóg-at sa luyo arón mataquílid.

Péndola. = Capandáyan ng̃a magáma sa usá ca puthao, caoat, &c., ng̃a guitaólan sa tomóy ng̃a dapit sa obus sa bisan onsang mabóg-at, arón magapalacát sa horasan sa iang mg̃a pagtábiog tabiog.

Pendolaje. = Gahóm sa pagángcon sa nagadácop sa bisan onsang sacayána ng̃a caáoay, sa ng̃atanán ng̃a mg̃a manggad ng̃a hiquít-an sa ibábao sa cubierta.

Pendolario. = Como el siguiente.

Pendolista. = Ang maálam magsúlat sa pagcaáyo ug sa pagcatúlin.

Pendon. = Timáan sa mg̃a soldados: mao ang usá ca bandela ng̃a diótay ng̃a magapaláin lain sa mg̃a tapoc sa maong mg̃a soldados. * Timáan sa mg̃a cofradía ug mg̃a Singbahán, ng̃a magáma sa usá ca tinábas ng̃a panápton ng̃a guitáod sa usá ca cahoy ng̃a hatáas, ug may silvi sa pagóna sa mg̃a procesion. * Ang sang̃á ng̃a guican sa maong ponóan sa mg̃a cahoy. * Táuo ng̃a hatáas uyámot, ng̃a oaláy caang̃áyan sa iang laoas.

Péndulo. V. Pendiente y Péndula.

Peneque. = Ang nahobóg.

Penetrabilidad. = Pagcasáyon arón tahóson, lahóson, ang usá sa butang sa lain ng̃a butang.

Penetrable. = Ang arang lahóson, tahóson.

Penetracion. = Pagcalápos, pagcalahós, pagcatahós. * Pagcasábot, pagcatóquib sa bisan onsa ng̃a halálom ug macúli. * Pagcasóyop, pagcayópyop. * Pagcabátid, pagcatalínis sa húna húna.

Penetrador. = Batid, táuo sa matalínis ng̃a húna húna. * Táuo sa gaoi, cagaoían ng̃a madalíon.

Penetrante. = Ang magalahós, magatahós, magalápos, ang magalágbas. * Ting̃og ng̃a hatáas ug matágning.

Penetrar. = Lahós, tahós, lapos, solód, lagbas. * Pagól-ol sa pagcaháit sa mg̃a samad, mg̃a hobág, &c. * Pagbáti sa bisan onsa, sa tugnao, sa mg̃a pagsínggit, &c., sa pagcabáscog. * Pagsábot, pagtúquib sa mg̃a macóli.

Penetrativo. V. Penetrante.

Penígero. = Ang may mg̃a pacó, ang pac-an.

Península. = Yota ng̃a guilibótan sa dagat gaoas sa usá ca luyo con bahín lamang ng̃a nanáyon sa lain ng̃a yota.

Peninsular. = Ang nanong̃ód sa península.

Penisla. V. Península.

Penitencia. = Sacramento ng̃a, tong̃ód sa pagdaláng̃in sa Padre ng̃a may gahóm, sa mg̃a táuo ng̃a managcompisal, ing̃on sa ang̃ay, macaoalá sa mg̃a saláng tanán. * Casáquet paghinólsol, pagbásol, ng̃a guican sa grasia ug santos ng̃a pagtábang sa Dios, sa mg̃a salá ng̃a guibúhat sa tagsa ca táuo, ug ng̃a quinahánglan ng̃a pagaobánan sa matúod ng̃a pagsáad ng̃a díli na maósob sa pagpacasalá. * Pagcasáquet sa laoas, sa pagbáyad sa atobáng̃an sa Dios sa mg̃a otang sa mg̃a salá. * Bisan onsang casáquet sa laoas. * Ang penitensia ng̃a guibótang, guihátag sa Padre ng̃a guicompisálan sa táuo ng̃a nagatóg-an sa iang mg̃a salá. * Casáquet, paghinólsol tong̃ód sa bisan onsang cadaótan ng̃a guibúhat. * Ang castigo ng̃a guibótang sa cadaigánan, sa hocmánan sa Inquisision, sa mg̃a saláan contra sa Pagtúo sa mang̃a cristianos.

Penitenciado. = Ang guicastigo.

Penitencial. = Ang nahatong̃ód sa penitensia ug ang ang̃ay canía.

Penitenciar. = Pagbótang, paghátag sa castigo, pagpasáquet sa laoas sa mg̃a saláan, ing̃on sa ilang mg̃a pahanóngdan.

Penitenciaría. = Hocmánan sa Singbahán sa Roma, ng̃a mao ang alaguían sa mg̃a pagtógot sa Santos ng̃a Papa, somála sa guipang̃áyo canía sa mg̃a binuñágan, sa paghúsay sa ilang calág ug consiensia. * Cahímtang sa pagcapenitenciario.

Penitenciario. = Padre ng̃a may catongdánan sa pagpacompisál sa mg̃a táuo, sa bisan onsang Singbahán ng̃a tinórlo sa Sr. Obispo. * Ang Padreng cardenal ng̃a ponóan sa hocmánan sa penitenciaría sa Roma.

Penitenta. = Ang babáye ng̃a mocompisál ug magatúg-an sa iang mg̃a salá.

Penitente. = Ang mahatong̃ód sa penitensia. * Táuo ng̃a magabúhat sa penitensia. * Ang magacompisál ug magatúg-an sa iang mg̃a salá. * Ang caobán sa pagbóhat sa bisan onsang buhat ng̃a díli maáyo. * Ang maobán sa mg̃a procesion sa pagbóhat sa bisan onsang penitensia.

Penol. = Ang mg̃a tomóy sa mg̃a berga sa mg̃a layág sa mg̃a sacayán.

Penosamente. = Sa pagcalisód, sa pagcagóol, sa pagcayógot.

Penoso. = Malisód, ang may caculían ug cabilínggan. * Ang guicayógtan, ang guicasaquétan, ang guicalísdan.

Pensado (de). = Sa tinúyo gayúd, guican sa pagbáot ng̃a caugalíng̃on.

Pensamiento. = Húna húna. * Pagcadalí, pagcalágmit, pagcalágsic. * Catáhap, catághap.

Pensar. = Paghúna húna, pagpalándong, pagpamátng̃on. * Pagtúyo sa pagbóhat sa bisan onsa. * Pagpacáon sa mg̃a mananáp.

Pensativo. = Ang magahúna húna, ang magapalándong, ang magapamátng̃on. * Ang guicabórcan sa boot tong̃ód sa bisan onsa ng̃a guidóng̃og, guitán-ao con miábot canía.

Penseque. = Abi co, naco.

Pensier. = Tanóm.

Pensil. = Ang nabítay. * Tanáman sa mg̃a bulac ng̃a maníndot.

Pension. = Sohol ng̃a guibáyad sa hari sa mg̃a táuo ng̃a nanagsílbi canía. * Gahóm sa pagdáoat sa bisan onsang sohol, con sa mg̃a bong̃a sa mg̃a baol, tong̃ód sa bisan onsang opicio. * Calisód, cabórlay. * Cacógui sa bisan onsa.

Pensionado. = Ang guitogótan sa bisan onsang sohol.

Pensionar. = Pagbótang sa bisan onsang catungdánan.

Pensionario. = Ang magabáyad sa bisan onsa, tong̃ód sa catongdánan. * Ang somolosámbag, ang mang̃ialáman sa mg̃a leyes, ang abogado.

Pensionista. V. Pensionado. * Ang magapuyó sa bisan onsang colegio con baláy, ug may catungdánan sa pagbáyad sa bisan onsa.

Pentatéuco. = Ang nahaónang lilíma ca libro sa santos ng̃a Sulat ng̃a guisúlat ni Moysés.

Pentecostes. = Pasco sa Pentecostes. * Pagánhi sa Espíritu Santo sa ibábao sa mg̃a tinón-an ni Jesucristo sa pagcadágoay sa mg̃a dilang caláyo. * Piesta sa mg̃a Judíos, sa canhing tiempo, sa pagdómdom nila sa batásan ng̃a guihátag caníla sa Dios, sa buquid ng̃a guing̃álan ug Sinaí.

Penúltimo. = Ang guisóndan sa catapúsan.

Penumbra. = Ang landong ng̃a nahatalioála sa pagcang̃ít ng̃it ug sa pagcalámdag, sa mg̃a pagbaconáoa.

Peña. = Batóng dagcó ng̃a baol.

Peñarse. = Paglágueu.

Peñascal. = Lugar ng̃a cabatóhan, ng̃a ponó sa mg̃a batóng dagcó, sa mg̃a pangpang.

Peñasco. = Pangpang, batóng dagcóan caáyo ug hatáas. * Panápton ng̃a mudúgay caáyo.

Peñascoso. = Capangpáng̃an.

Peñol. V. El siguiente.

Peñon. = Pangpang ng̃a dagcó ug hatáas uyámot, buquid sa lonlon ng̃a mg̃a bató.

Peon. = Ang nagalacát. * Magbobóhat tong̃ód sa sohol, mamomóo.

Peonada. = Ang buhat ng̃a guibúhat sa tagsa ca adlao sa tagsa ca mamomóo.

Peonaje. = Cadaghánan sa mg̃a soldados ng̃a oaláy cabayo. * Cadaghánan sa mg̃a mamomóo.

Peonería. = Yota ng̃a pagabohátan sa tagsa ca táuo, sa tagsa ca adlao.

Peonía. = Tanóm. * V. el anterior.

Peonza. = Cásing. * Táuo ng̃a diótay ug condátan, ng̃a malíhoc caáyo.

Peor. = Ang butang ng̃a labíng daútan sa lain ng̃a butang.

Peoría. = Pagcadúgang sa cadáot, pagcalabíng daútan.

Pepino. = Tanóm ng̃a mobóng̃a sa mg̃a pepino usáb.

Pepion. = Salapí ng̃a caráan, sa España.

Pepita. = Liso. * Ang binhi sa obán ng̃a mg̃a tanóm ug mg̃a bong̃a. * Saquét ng̃a guibáti sa mg̃a manóc, sa dila. * Ang bató ng̃a lonlon ng̃a buláoan.

Pepíta de S. Ignacio. = Igásod.

Pepitoria. = Guinisál ng̃a magáma sa mang̃a pacó sa mg̃a tiil, sa atáy, sa casing casing, &c., sa mg̃a langgam. * Cadaghánan sa mg̃a botang ng̃a nahasácot, ng̃a oalá mahúsay ug maáyo.

Pepitoso. = Ang guidaghánan sa mg̃a liso. * Ang manóc ng̃a nasaquét sa saquét sa pepita.

Pepon. V. Sandía.

Pequeñamente. = Sa pagcadiótay, sa pagcadíot.

Pequeñez. = Pagcadíot, sa pagcadiótay. * Pangcabáta, diótay ng̃a edad.

Pequeñito. = Diótay uyámot.

Pequeño. = Diótay. * Hamóbo. * Ang báta pa, ang may diótay ng̃a edad. * Táuo ng̃a pobres. * Mapaobsánon.

Pequin. = Panápton sa igagáma sa Guinharían sa mg̃a insic.

Pera. = Bong̃a sa España, ng̃a malalím caáyo. * Ang bong̃ot ng̃a guipatóbo sa tomóy sa sulang con sa maong sulang. * Opicio ng̃a macapolós caáyo ug díli macacabórlay, díli macasámoc.

Perada. = Matám-is sa pera ng̃a quinílquig, quinódcor.

Peral. = Cahoy ng̃a mobóng̃a sa mg̃a peras.

Peralejo. = Calaínan sa cahoy sa España, ng̃a guing̃álan ug álamo blanco.

Peranton. = Paypay ng̃a dagcóan caáyo, ng̃a guican sa Indias. * Táuo ng̃a hatáas uyámot.

Perca. = Isda sa sobá.

Percance. = Polós ng̃a macóha sa mg̃a sologóon, labot pa sa ilang sohol. * Casáquet, calisód, cabórlay, cahágo ng̃a guican sa opicio, sa pagcahímtang ng̃a caugalíng̃on.

Percatar. = Paghúna húna, pagpalándong.

Percepcion. = Pagcabáti sa mg̃a balatían. * Laráoan ng̃a mahabílin sa mg̃a húna húna sa mg̃a táuo, sa ilang calág, tong̃ód sa guinatán-ao nila, guinadóng̃og, guihícap, &c. * Pagcadáoat.

Perceptible. = Ang arang batíon sa mg̃a balatían. * Ang arang daoáton.

Perceptiblemente. = Sa pagcadayág gayód.

Perceptivo. = Ang may gahóm sa pagbáti.

Percibir. = Pagdáoat. * Pagbáti sa mg̃a balatían. * Pagíla, pagsábot, pagtúquib sa bisan onsa.

Percibo. V. Percepcion.

Percocería. = Mg̃a buhat ng̃a diótay sa salapí, mg̃a singsing, mg̃a cuentas, &c.

Percuciente. = Ang macabónal, ang macagsámar.

Percudir. = Pagcóha sa casínao sa bisan onsa, paglóm-it.

Percusion. = Pagcapácog, pagcadámag sa duhá ca lauas.

Percusor. = Ang magabúnal, ang magasámar.

Percha. = Cahoy ng̃a hatáas ug manípis ng̃a guibalábag sa lain ng̃a cahoy, ng̃a pagabotáng̃an sa bisan onsa. * Taólan ng̃a cahoy ng̃a pagabitáyan ug pagasabláyan sa mg̃a panápton, sa mg̃a bisti. * Isda.

Perchado. = Langgam ng̃a nabátog sa mg̃a sang̃á.

Perchar. = Pagsáblay sa mg̃a panápton.