Part 5

Barquillo. = Tinápay ng̃a manípis, ug maíng̃on ing̃on sa hostias sa oaláy bínhi con levadura. * Guisáctan sa matám-is ug guilíquit sa pagcadágoay sa usá ca pinótol ng̃a bagácay, diot diot sa lúyong tomúy, ug dagcó sa lúyo.

Barquinazo. V. Baque.

Barra. = Pothao ng̃a hatáas ng̃a igacále ug igalíguat sa mg̃a bató ug mg̃a mabóg-at, sagóngsong. * Guiboáng̃an. V. Banco y Bajo de arena ó piedra.

Barraca. = Payág, baláy ng̃a diótay sa mg̃a cabalánan, balong balong.

Barragana. = Babáye ng̃a sandil, camaáyo.

Barraganería. V. Amancebamiento.

Barranca. = Sapá, alaguían sa tubig sa ólan, balaháan.

Barranco. V. Barranca. * Caculian sa mg̃a bóhat.

Barrancoso. = Lugar ng̃a may daghánan ng̃a mg̃a sapá, mg̃a balaháan.

Barrear. = Paglíbot sa bisan ónsang lugála sa mg̃a cahoy, pagálad.

Barredor. = Maninílhig, ang nagasílhig.

Barredura. = Sinílhig, sinilhígan.

Barrena. = Locob, bilíbod, hilíhod, quilícot.

Barrenar. = Idem. * Pagbohó.

Barrendero. V. Barredor.

Barreno. V. Barrena.

Barreño. = Baso con panonódlan ng̃a dagcó sa yóta ng̃a pagahogásan sa mg̃a pínggan.

Barrer. = Pagsílhig.

Barrera. = Lugar ng̃a pagacoháan sa yóta ng̃a igabóhat sa mg̃a colon.

Barriga. = Tian, tiyan.

Barrigon. = Dágcong tian.

Barrigudo. = Ang may dágcong tian.

Barril. = Bariles, solódlan sa vino, sa súca, &c., ng̃a binóhat sa mg̃a papán.

Barrio. = Pagmólo, baláng̃ay, lugar ng̃a guimpóy-an sa píla ca búoc ng̃a táuo.

Barrizal. = Cayanáng̃an, pisácan.

Barro. = Yanáng, pisac.

Barroso. V. Barrizal.

Barrote. = Toong.

Barruntar. = Tahap, taghap, húna húna, hang̃op.

Barullo. = Pagcabóloc, pagcasacót, pagbánha sa daghánan ng̃a mg̃a táuo, boruca.

Barzon. = Paglacát sa oaláy tuyo.

Barzonear. = Idem.

Basa. = Lingcodánan, tilingdógan, himotáng̃an, tiílan sa mg̃a columna ug mg̃a ladáoan.

Basalto. = Bató sa color ug cagáhi sa póthao.

Basamento. V. Basa.

Basca. = Calóod sa guinháoa.

Bascosidad. = Hugao.

Base. V. Basa.

Basílica. = Palacio, baláy ng̃a hadiánon. * Singbahán ng̃a dagcóan ug matahóm.

Basquear. = Paglóod.

Basquiña. = Saya ng̃a maítom, ng̃a ibísti sa mg̃a babáye sa ibábao sa obán.

Bastar. = Igo, adang na, ondang, toman, obay obay.

Bastardo. = Anac sa mg̃a táuo ng̃a díli síla macagmíño bisan bóot pa ónta.

Bastidor. = Toclang.

Bastimento. = Balon, cadaghánan sa mg̃a colán-on.

Baston. = Sogcod, songcod.

Bastonazo. = Bonal sa sogcod.

Bastonero. = Ang táuo ng̃a magabóot sa mg̃a nanagsayáo ug magatódlo sa mg̃a táuo ng̃a magapádang sa pagsabáy.

Basura de mar ó rio, broza. = Salíbog, loloc.

Basura. = Hogao, saguibónhon, ta-i sa mg̃a mananáp, íti sa mg̃a lánggam.

Bata. = Bisti ng̃a hatáas ng̃a guibísti sa mg̃a laláqui sa baláy.

Batacazo. = Hagbong.

Batahola. = Banhá, saba.

Batalla. = Pagáoay, pagpang̃óbat.

Batallador. = Maquiaoáyon, tigáoay, mang̃ong̃óbat.

Batallar. = Pagáoay, pagpang̃óbat, pagdámag.

Batallon. = Pagcadághan sa mg̃a soldados ng̃a nagacabáhin bahin sa mg̃a tapoc tapoc.

Batan. = Pagabonálan sa mg̃a panápton ug sa mang̃a pánit.

Batanar. = Pagbónal, paglígis sa mang̃a panápton ug sa mg̃a pánit.

Batanear. = Pagbónal, pagcastigo sa mg̃a táuo.

Batata. = Tanóm ng̃a may onód sa gamót maíng̃on íng̃on sa camote.

Batea. = Batía, dolang.

Batel. = Sacayán diótay, bote.

Batería. = Cadaghánan sa mg̃a lothang ng̃a guitáod sa mg̃a cota ug mg̃a bantayán, sa pagsócol sa mang̃a caáoay.

Batir, revolver algo. = Colocóso, coso coso, labógay, simbóg, sambóg. * V. Aplastar, aplastarse algo, arruinarse algo, arruinar. * Plata, &c. = Bacbac.

Batista. = Panápton ng̃a píno, manípis ug maputí caáyo, sa lino.

Baturrillo. = Pagcasacót sa daghánan ng̃a mg̃a botang ng̃a díli ang̃ay. * Ang pagpamólong ng̃a sinacót ng̃a oaláy cahológan.

Baul. = Caban, panunúdlan sa mg̃a bísti ug sa bisan onsa.

Bauprés. = Cahoy ng̃a dagcó ng̃a binútang ug guióbay sa dólong sa mg̃a sacayán, sa pagpalíg-on dihá niána sa mg̃a estay sa mg̃a foque.

Bautismal. = Ang nanong̃ód sa pagbúñag.

Bautismo. = Ang pagbóñag, ang nahaúna sa mang̃a Sacramento sa átong Inahán ng̃a ang santa Iglesia.

Bautisterio. = Ang lugar sa pagbóñag, ng̃a pagaboñágan, boñagán, lugar ng̃a guibotáng̃an sa boñagán.

Bautizante. = Bomolóñag, ang nagabóñag.

Bautizo. V. Bautismo.

Bayeta. = Panápton ng̃a guigáma sa balahíbo sa mang̃a carnero.

Bayeton. = Como el anterior.

Bayo. = Ang may color sa boláoan.

Bayoneta. = Hing̃aníban sa mg̃a soldados, ng̃a guipanóp-ot ug guitáod nila sa tomóy sa ílang mang̃a pusil.

Bayonetazo. = Pagsóntoc sa bayoneta.

Baza. = Ang cadaghánan sa dáhon sa baraja ng̃a guihípos sa nagasogál ug ibútang tong̃ód canía: pagsácoat sa mg̃a dáhon con sa mg̃a carta ang nagasogál sa baraja ug nacadáog.

Bazo. = Baga.

Bazucar. = Quinó, og og, cono.

BE

Beata. = Babáye ng̃a maampóon.

Beaterio. = Baláy ng̃a guimpóy-an sa mg̃a beata, sa mg̃a babáye ng̃a maampóon.

Beatificar. = Ang pagmatóod sa Santos ng̃a Papa sa pagcasantos sa mg̃a táuo ng̃a nanagalágad ug maáyo sa Dios, sa buhi pa síla.

Beatitud. = Ang paghimáya sa Lang̃it, capaládan, cabolahánan ng̃a dayon. * Ng̃alan ng̃a icahing̃ánlan sa Santos ng̃a Papa.

Beato. = Boláhan, paládan sa oaláy catapúsan. * Ang magatúman sa mg̃a bóhat sa pagcacristianos. * Ang guipacasantos na sa Santos ng̃a Papa.

Bebedero. = Ilímnan, pagaímnan sa mg̃a lánggam, ilimnánan.

Bebedizo. = Tobig ng̃a ilímnon.

Bebedor. = Hing̃ínom, palaínom, palaimnánon, hobgánon.

Beber. = Inom, tong̃ab. * Para catar ó probar. = Dimdim. * Los perros y otros brutos. = La-lá. * De bruces. = Suyup.

Bebida. = Ilímnon.

Bebido. = Ang nacaínom labí sa casadáng̃an.

Beca. = Timáan ng̃a guinabísti sa mang̃a colegiales, ng̃a máo ang úsa ca tinábas con bagcos ng̃a panápton, ng̃a guicóros níla sa atobáng̃an sa dóghan, guitóngtong níla sa mg̃a abága, ug guipamítay níla ang duhá ca tomóy sa ílang licód.

Becerrillo, lla, to, ta. * V. Becerro.

Becerro. = Nati, anac sa toro ug sa baca.

Bedel. = Ang nagabántay sa pagátang sa mg̃a estudiantes sa aula, sa escolahán, sa pagatón-an.

Befa. = Pagyóbit, pagtámay, pagtíao ng̃a mabóg-at.

Befar. = Pagyóbit, pagtíao, pagtámay.

Befo. = Langbi, langbic.

Bejuco. = Ooáy, hanámhan, palásan, manónton, tagalóla, &c.

Bejuquillo. = Talicalá ng̃a boláoan ng̃a idáyan dáyan ug ibítay sa liog sa mg̃a táuo.

Beldad. = Caáñag, catahóm, caníndot.

Beleño. = Tanóm.

Beleso. = Tanóm.

Belfo. = Ang táuo ng̃a guibitáyan sa ng̃abil sa obus. * V. Befo.

Belicoso. = Mang̃ong̃óbat, ang táuo ng̃a naánad sa pagpang̃óbat, sa pagáoay, maquiaoáyon, tigáoay.

Bellaco. = Táuo ng̃a dáutan, tampalásan, malágsot, mang̃íl-ad, matámas támas.

Bellaquear. = Pagtampálas, pagbóhat ug pagpamólong sa mg̃a bóhat ug mg̃a polong ng̃a dáutan, pagtámas támas.

Belleza. V. Beldad.

Bello. = Matahóm, maníndot, maáñag.

Bellota. = Bong̃a sa mg̃a cáhoy ng̃a guing̃álan encina, roble ug sa obán pa ng̃a maíng̃on íng̃on: maíng̃on caná sa dágoay sa bóng̃a ng̃a malámon.

Bendecir. = Pagdaláng̃in, pagbendicion.

Bendicion. = Daláng̃in, bendicion.

Bendito. V. Beato. * Santos.

Benedícite. = Polong ng̃a linatín ng̃a icapang̃áyo sa mg̃a Padre ug licencia con pagtógot sa ílang mang̃a ponóan.

Beneficencia. = Pagtábang, paglában sa isigcatáuo, pagbóhat canía sa maáyo.

Beneficiar. = Ang pagbóhat sa mg̃a bóhat ng̃a maáyo, pagcalóoy, pagpoáng̃od.

Beneficio. = Caáyo, caayóhan. * Pagbóhat sa yota arón homátag sa maáyong panúig. * Pólos ng̃a quinóha sa mg̃a Padre sa ílang pagcacura.

Beneficioso. = Polos, catigayónan.

Benéfico. = Ang magatábang, magalában ug magabóhat sa mg̃a caayóhan sa isigcatáuo.

Benemérito. = Ang tacós ng̃a pagacaloóyan ug tagáan sa maáyong dóng̃og ug sa maáyong opicio.

Benévolo. = Ang táuo sa malómong cásing cásing. * Ang mahagúgma ug magapalángga sa lain.

Benignidad. = Poáng̃od, paghinóclog. * Pagcalínao.

Benignísimo. = Mapoang̃ódon, mahinoclógon oyámot.

Benigno. = Táuo ng̃a malómo, mayómyom, manáya naya, alaíhan, mapoang̃ódon, mahinoclógon, sa maáyong cásing cásing, sa maháoan ng̃a búot.

Berbiquí. V. Barrena.

Bercería. = Pagbaligyáan sa mg̃a berzas ug obán pang mg̃a ótan.

Berengena. = Talóng.

Berengenal. = Yotang guitámnam sa mg̃a talóng.

Bergante. = Tampalásan, táuo ng̃a oaláy caúlao.

Bergantin. = Sacayán sa duhá ca talároc.

Berlina. = Coche sa duruhá ca lingcodánan.

Bermejear. = Pagpóla pola.

Bermejo. = Mapóla pola, ing̃on sa color sa boláoan.

Bermejuela. = Isda sa mg̃a sobá sa España.

Bermellon. = Color ng̃a mapóla, lino.

Berrera. = Tanóm.

Berrido. = Ting̃og sa baca.

Berrin. = Ang nanoyó, nasocó, naligótgot, nabaláca caáyo.

Berrinche. = Casucó, panoyó, caligótgot, caáquig ng̃a dagcó.

Berro. = Tanóm ng̃a pagaotánon.

Berroqueña. = Bató ng̃a may color maíng̃on íng̃on sa abó.

Berza. = Otan, tanóm ng̃a maáyong otan.

Besamanos. = Pagháloc sa camót sa hadi.

Besana. = Ang nahaónang tádha con tódlis sa pagdáro sa yota.

Besar. = Haloc, pagháloc.

Beso. = Idem.

Bestia. = Mananáp. * Ang táuo ng̃a borong caáyo, ug ng̃a oaláy quinaádman bisan diriót.

Bestial. = Pagcaoaláy bóot. * Cailíbgon ug bohat ng̃a mang̃íl-ad.

Bestialidad. = Como el anterior.

Bestialmente. = Sa pagcang̃íl-ad, maíng̃on sa mananáp.

Besucar. = Pagháloc sa masóbsob.

Besugo. = Isda sa obán ng̃a mg̃a cadagátan sa España.

Besuguero. = Ang nagabalígya sa mg̃a isdang besugo. * Tagá ng̃a igadácop sa mg̃a besugo.

Beta. = Pisi sa mg̃a sacayán, pinótol ng̃a pisi, sa pisi.

Betun. = Bolit.

Bezote. = Bitay bítay, ariyo ng̃a guinabítay sa canhing tiempo sa mg̃a tagpilipino sa ng̃abil sa óbus.

Bezudo. V. Befo.

BI

Biblia. = Ang santos ng̃a Sulat.

Biblioteca. = Catilíngban, cadaghánan sa mg̃a libro.

Bibliotecario. = Ang magabántay ug magabáton sa mg̃a libro.

Bicenal. = Ang pagcadógay, ang cadogáyan sa caloháan ca túig.

Bicoca. = Cotang diótay, bantayán, lantáoan, ilíhan ng̃a díli malíg-on caáyo. * Bisan onsa ng̃a oaláy bali.

Bicho. = Mananáp ng̃a diótay ng̃a oaláy hingtúngdan ng̃a ng̃alan. * Ang táuo sa malágsot ug calatáoan, ng̃a dágoay.

Bien. = Caáyo, caayóhan, catigayónan, bahándi.

Bienal. = Ang cadogáyan, ang pagcadógay sa duha sa duruhá, sa tagórha, sa tinagórha ca túig.

Bienaventurado. V. Beato.

Bienaventuranza. V. Beatitud.

Bienestar. = Catigayónan, maáyong pagcabótang.

Bienhablado. = Ang mamólong sa maáyong pagtáhod, ang díli magalíbac sa isigcatáuo.

Bienhechor. V. Benéfico.

Bienquerer. V. Apreciar.

Bienquisto. = Ang guihigógma, tauo ng̃a may maáyong dóng̃og.

Bienvenida. = Ang pagábi abi sa bág-o miábot, ang calípay tong̃ód sa pagábot sa atong ila.

Bigamia. = Ang pagcamíño sa bálo, ang icadúhang pagcamíño sa bisan quinsang táuo.

Bígamo. = Ang guicasál, ang namíño sa nacadohá.

Bigardo. = Ang tigsódoy sódoy lamang sa díli macógi sa pagbóhat, ang malibod líbod.

Bigote. = Bong̃ot sa ng̃abil sa itáas.

Bilioso. = Ang magaláoy ug mahágcot.

Billa. = Ang pagsolód sa usá ca malíng̃in sa bohó, sa sogál ng̃a guing̃álan ug billar.

Billon. = Usá ca libo ng̃a calibóhan.

Bimestre. = Ang cadogáyan, ang pagcadógay sa dohá ca bolan, sa dohá, sa tagódha, sa tinagódha ca bólan.

Biografía. = Casayódan sa quinabóhi sa mg̃a táuo.

Biombo. = Pagasalípdan, bongbong ng̃a binóhat sa panápton ng̃a piníntal, ng̃a icabálhin bálhin bínsan díin, ug masáyon hipóson ug pilóon.

Bípede. = Ang may duhá lang ca tíil.

Birloche. = Coche sa dorohá con sa ópat ba ca rueda ug may dohá ca lingcodánan.

Birola. V. Argolla.

Birrete. = Calo calo ng̃a mapóla ng̃a ihátag sa Santos ng̃a Papa sa mg̃a Cardenales, sa pagtógot caníla sa ilang bag-ong cahímtang.

Bisabuelo. = Amahán sa apóhan, song̃áy.

Bisagra. = Capandáyan sa póthao con sa tombága, sa pagpogóng, pagábli, pagócab ug paglócab sa mg̃a tacop ug mg̃a talambóan.

Bisiesto. = Túig ng̃a pagaisípan sa caluháan ug siám ca adlao sa íang bólan sa Febrero.

Bisojo. = Libat, balábag ug matá, solimáo.

Bisturí. = Capandáyan sa mg̃a mananámbal, maíng̃on sa labajang diótay, ng̃a igacádlit sa may quinahánglan.

Bitácora. = Panonódlan sa padalóman.

Bituminoso. = Ang may bolit, ang binolítan.

Bizarría. = Pagcaang̃áyan, pagcabáihon. * Pagcaísog, pagcaoaláy catálao ug cahádloc.

Bizarro. = Ang oaláy cahádloc. * Malólot.

Bizcocho. = Tinápay ng̃a tinosta, tinapá. * Tinápay ng̃a sináctan sa ítlog ug sa matám-is, ug maáyo sa sopas sa socolate ug sa pagtónlob sa vino.

Bizma. = Hampol, haclop.

Biznieto. = Ang anac sa apó.

BL

Blanco, por haber perdido el color. = Doás, mapotí. * Animal. = Ogís.

Blancura. = Maputí, pagcaputí.

Blandamente. = Sa pagcahómoc, sa pagcalómo, sa pagcahínay hinay, sa pagcaálam alam, sa pagcaánam anam.

Blandear. = Pagláin sa húna húna, pagárang adang, pagoloóndang. * Pagáng̃ay, pagóyon.

Blandir espada ó sable. = Oloy, holot. * Moverse cosa larga con agitacion trémula. = Lobay, boyóc.

Blando. = Mahómoc, malómo. * Bien cocido. = Latá. * Suave al tacto. = Yocyoc, hanglas, hinlo, homoc.

Blandon. = Candela sa tálo ng̃a dagcó ug mabagá. * Candelero con bolotáng̃an sa candela ng̃a dancóan.

Blandura. = Cahómoc, pagcahómoc.

Blanqueador. = Magpolotí, ang magapotí.

Blanquear. = Pagpotí.

Blanquecino. = Doás.

Blanqueo. = Pagpotí.

Blanquete. = Icadíhog sa mg̃a babáye arón pagaíngnon ng̃a mapotí síla.

Blanquizco. = Doás.

Blasfemador. = Ang mamólong sa mg̃a pólong ng̃a mang̃íl-ad oyámot contra sa Dios.

Blasfemar. = Pagpamólong sa daótan ug mang̃íl-ad caáyo contra sa Dios.

Blasfemia. = Polong ng̃a mang̃íl-ad ug maláo-ay contra sa Dios ug contra opód sa isigcatáuo.

Blason. = Dang̃in, bansag.

Blasonar. = Idem. * Andac.

Blonda. = Panápton ng̃a binoldáhan ng̃a icadáyan dáyan sa mg̃a bísti sa mg̃a babáye.

Bloquear. = Paglíbot, paglípot sa mg̃a cota ug sa mg̃a calongsódan, sa pagpang̃óbat ug sa pagcóha caníla.

Bloqueo. = Ang paglíbot, ug paglípot sa mang̃a caáoay sa mang̃a longsod, cútub sa lugar ng̃a díli hiabótan sa mang̃a bala sa mang̃a lóthang, sa mg̃a tagilóngsod, arón díli pagasódlan sa mang̃a calán-on ug sa mang̃a quinahánglan sa pagsócol.

BO

Boa. = Saoá ng̃a dagcóan.

Boato. = Pagpadáyeg ng̃a guilabíhan, pagháyag sa pagcadágcong táuo ug sa catigayónan sa bisan quinsa.

Bobada. = Pacahóng̃og, bóhat con pólong ng̃a oaláy hingtúngdan, cáoang.

Bobamente. = Sa pagcaoaláy hingtúngdan, sa pagcacáoang.

Bobarron. = Bodong, hóng̃og, bong̃og ng̃a dagcó.

Bobatel. V. Bobo.

Bobático. V. Bobamente.

Bobazo. V. Bobarron.

Bobear. = Pagtinóntos, paghóng̃og, pagbóng̃og, pagbóhat, pagpamólong sa oaláy polos.

Bobería. V. Bobada.

Bobillo, lla, to, ta. V. Bobo.

Bobísimamente. V. Bobamente.

Bobo. = Ang táuo bodong, hong̃og, bong̃og, hodong, boang boang.

Bobon, boboncillo, bobote. V. Bobarron.

Boca. = Bába. * Torcida. = Hioi. * Pequeña, recogida. = Himos. * De rio, entrada. = Guiboáng̃an. * Capacidad de lazo ó trampa. = Laáng. * Arriba. = Hayang, tighayá, holos. * Abajo. = Colob, hapa, dagpa, yaob.

Bocacalle. = Sodlánan sa usá ca dalan.

Bocado. = Pináac, tináng̃ag, inángcab, pináhit, pinánghit, inítlib.

Bocal. = Saro sa bábang diótay.

Bocamanga. = Báhin sa mangga sa mg̃a bistí ng̃a labíng hadóol sa camót.

Bocanada. = Ang tobig, vino, &c., ng̃a mahodót sa atong bába sa tagsa ca pagínom. * Ang aso ng̃a ipaági sa bába sa pagtabaco. * Cadaghánan sa mang̃a táuo ng̃a nanagsighagóot síla. * De viento. = Boso boso, bos-og, damag, ambac.

Bocateja. = Ang nahaónang tesa sa mg̃a atóp, dapit sa balisbísan.

Bocaza. = Bábang dagcóan.

Bocina. = Bodyong. * Quinháson ng̃a dagcó, maputí ug binódcan sa maítom.

Bochorno. = Alang̃á-ag, alang̃íi, aling̃ása.

Boda. = Pagcasál, ang conbida sa baláy ng̃a guicáslan.

Bodega. = Pinsa, silong, lugar sa ilálom sa baláy ng̃a pagasódlan sa bisan onsa dihá.

Bofe. = Baga.

Bofetada. = Sagpá, tagpá, sombag. * De revés. = Tampalíng.

Bofeton. = Como las dos anteriores.

Boga. = Isda sa mang̃a sobá sa España, ug sa mang̃a cadagátan. * Ang paggáod, paggayóng, pagbógsay.

Bogada. = Ang paglacát sa sacayán ug ang guitolínan sa tagsa ca paggáod.

Bogador. = Tiggáod, gomaláod, gomalayóng, bomológsay tigbógsay.

Bogante. = Idem.

Bogar. = Paggáod paggayóng, pagbógsay.

Bogavante. = Ang nahaónang gomaláod sa mg̃a sacayán.

Boj. = Cahoy sa España, madálag ug magahí, matíga caáyo.

Bojar. = Paglíbot, paglípot sa mg̃a capopód-an, sa mg̃a polo.

Bojeo. = Ang pagcadagcó, ang cadagcóon sa mg̃a polo, con sa yota ba.

Bojo. = Idem.

Bola. = Malíng̃in.

Bolchaca. = Poyo poyo, bolseta, panonódlan sa salapí con sa bisan onsa ng̃a guinatáod sa mg̃a bísti sa mg̃a táuo dapit sa solód, dápit sa sapao, sa ilálom.

Bolero. = Somalayáo magsalabáy, magsalayáo. * Ang mang̃íta sa cabohían sa íang pagsayáo. * Sabáy, sayáo sa España, sones ng̃a guing̃álan ug bolero.

Boleta. = Diótay ng̃a papel ng̃a sinolátan cotob sa may quinaháglan, ug ng̃a ihátag sa táuo ng̃a quinahanglánon niána.

Boletin. = Camatoódan sa pagpaníng̃il ug sa pagdáoat sa salapí. * Papel ng̃a sinolátan sa pagsolód sa mg̃a dola.

Bolillo. = Cáhoy ng̃a diótay ng̃a may silbi sa pagbóhat sa mg̃a sagigoálo con mg̃a cordon, mg̃a pisi sa igagáma, sa bohóc, &c., con sa mg̃a sintas.

Bolina. = Banhá, pagsínggit sa mg̃a táuo ng̃a nanaglális lális, nanagáoay. * Pagsacáy sa bolina, sa pagatóbang ug pagpólos sa háng̃in.

Bolsa. V. Bolchaca.

Bolsear. = Pagconót conót sa mg̃a bisti ug sa mg̃a panápton.

Bolsico. = Poyo poyo ng̃a diótay.

Bolsilla. = Idem. * Panonódlan sa salapí.

Bolsillo. = Idem.

Bolsita. = Idem.

Bolson. = Poyo poyo ng̃a dagcóan.

Bollar. = Pagmárca, pagtimáan sa mg̃a panápton, arón hingbalóan ang lugar ng̃a guibohátan ug guiháblan.

Bollo. = Tinápay ng̃a diótay, ng̃a sináctan sa manteca, itlog, &c.

Bomba. = Capandáyan sa paghinóbig sa mg̃a sacayán, ug sa ubán ng̃a mg̃a tubígan ng̃a halálom. * Malíng̃in ng̃a pothao ng̃a pagapónan sa pólvora ug ipalopád, arón magobá ang mg̃a cabaláyan ug mg̃a baluarte.

Bombardear. = Pagbóhi sa mg̃a bomba ng̃a sinódlan sa pólvora.

Bombardeo. = Idem.

Bombardero. = Ang magasolód sa pólvora sa mg̃a bomba ug magabóhi, magapalopád caníla.

Bombazo. = Ang tonóg, ang botó sa bomba.

Bombear. V. Bombardear.

Bombo. = Tambol ng̃a dagcóan ng̃a ubán sa mg̃a tolónggon ng̃a icahímo sa música. V. Aturdido y Atolandrado.

Bonachon. V. Afable.

Bonancible. = Calínao, pagcaháoan sa calibótan.

Bonanza. = Idem.

Bonazo. = Táuong maquigdaítong, maáyo, sa maáyong batásan. * V. Afable.

Bondad. = Caáyo, pagcaáyo.

Bondadoso. = Ang táuo ng̃a maáyo. V. Afable y Apacible.

Bonete. = Calo calo sa opát ca tomóy ng̃a itáod ug ibótang sa olo ang mg̃a Padre ug mg̃a colegiales.

Bonificar. = Pagáyo.

Bonito. = Matahóm, sa maáyong dágoay, sa maáyong báihon, maáñag. * Isda sa mg̃a cadagátan sa España.

Bonzo. = Ang Padre, ang nagacura sa mg̃a insic.

Boqueada. = Pagting̃á, pagtíng-ab.

Boquear. = Pagng̃áng̃a, pagbang̃áng̃a, paghing̃ótas.

Boquera. = Alaguían sa tóbig sa mg̃a sobá arón mamasáyon ang pagbó-bo sa yota ug sa mg̃a tanóm.

Boqueron. = Bohó, bang̃ág ng̃a dagcó. * Isda sa mang̃a dagat sa España.

Boquete. = Alaguían, bohó, bang̃ág ng̃a diótay, ng̃a masígpit.

Boquiabierto. = Ang táuo ng̃a sigbang̃áng̃a.

Boquiancho. = Ang may dagcó ug halagpád ng̃a bába.

Boquihendido. = Yacmo, yacmol.

Boquilla. = Ang ablí, ang bohó dapit sa obus sa tágsa ca páa sa calson, sa mg̃a salooál. * Ang alaguían sa tobig sa mg̃a daplin sa mg̃a balaháan. * Ang sop-ot ng̃a diótay ng̃a isóp-ot sa clarinete, &c., sa pagtáihop.

Boquinegro. = Ang may ug bába ng̃a maítom ug mang̃a ng̃abil ba.

Boquiroto. = Ang masáyon mamólong sa bisan onsa, ang tabían.

Boquirubio. = Ang táuo ng̃a magatúg-an sa ng̃atanán ng̃a hingbalóan sa oaláy catungdánan ug quinahánglan.

Boquituerto. = Hioi.

Borballar. = Olbog.

Borbollon. = Bondáog, olbog.

Borboton. = Como el anterior. * Pagpamólong sa madalí caáyo.

Borceguí. = Sapín ng̃a moábot cótob sa bagtac.

Borda. = Ang sandígan sa ibábao sa salog, sa cubierta, sa mg̃a sacayán.

Bordada. = Ang paglacát, ang guitolínan sa mg̃a sacayán sa tágsa ca pagbíra bira con pagbálic bálic.

Bordado. = Ang guilíloc, ang biboldáhan, ang panápton con bisan onsa pa ng̃a guibotáng̃an sa mang̃a bólac con lain ng̃a dágoay, sa pagágui agui ug pagtolotóngtong sa igagáma, &c.

Bordador. = Bomolórda, magbobórda, ang nagabórda, ang macagáma sa mg̃a bólac bólac con sa lain ng̃a dagoáya sa mg̃a panápton.

Bordadura. = Ang pagbólda ug ang binólda.

Bordar. = Paglabra, pagbólda sa mg̃a panápton.

Borde. = Daplin, ng̃ilít, dalíli, sidsid, toletíhan, ng̃abil. * Ang táuo ng̃a díli anac sa guintiayónan, sa magtiáyon, sa mg̃a táuo ng̃a quinasál, anac sa olítao ug sa dalága.

Bordear. = Pagbíra bira.

Bordo. = Ang quilid sa mg̃a sacayán dapit sa goa. * Ang maong sacayán. * Ang pagpunta, pagtóon, pagdólong sa mg̃a sacayán sa luyo ug sa luyó con manóngsong síla sa háng̃in, sa pagábong ug sa pagsácop sa háng̃in ng̃a tolód, ng̃a maáyo. * Sogcod, songcod ng̃a hatáas. * Coldas ng̃a mabagá sa mang̃a sesta, mg̃a rabel, &c.

Borla. = Ponpon, pongpong, pamalóngpong, palóngpong. * Cerdas que cuelgan de los puños ó de las empuñaduras de campilanes, &c. = Colíli.

Bornear. = Tooang, toang, taquílid. * Pagtóyoc sa mg̃a sacayán ng̃a guilaoígan, sa pagbálhin sa háng̃in con sa sológ. * Paglálic, pagsápsap sa mang̃a cáhoy ug mg̃a columna sa libót.

Borni. = Langgam ng̃a manágit.

Borona. = Daoa.

Borra. = Balahíbo ng̃a mabagá ug hamóbo sa mang̃a carnero, balahíbo sa mg̃a canding. * Lalóg sa vino, sa lana, &c.

Borrachear. = Paghobóg sa masóbsob.

Borrachera. = Pagcahobóg, cahobóg.

Borrachez. = Idem. * Pagcaoalá sa bóot.

Borrachísimo. = Ang hing̃ínom, hobgánon, ang mahobóg caáyo, oyámot, lotong pagcahobóg.

Borracho. = Hobóg, hobgánon.

Borrachon. V. Borrachísimo.

Borrachuela. = Tanóm.

Borrador. = Nahaónang solat ng̃a hohoálon pa.

Borraja. = Tanóm.

Borrajear. = Pagsólat sa oaláy túyo, sa pagtíao tíao lamang.

Borrar. = Panas, hanap, pala.

Borrasca. = Onós, pagcahodós, cahodós, baguio.

Borrascoso. = Háng̃in ng̃a mahodós caáyo. * Lugar con dágat ba ng̃a pagaonósan sa masóbsob.

Borregada. = Cadaghánan sa mang̃a carnero.

Borrego. = Ang carnero ng̃a báta pa. * Táuo ng̃a oaláy quinaádman.

Borreguero. = Baquero, ang magbalántay sa mg̃a carnero.

Borreguillo. = Carnero ng̃a diótay pa.

Borricada. = Cadaghánan sa mg̃a borrico. * Pólong con bóhat ba ng̃a oaláy hingtóngdan, ng̃a binóang ng̃a oalá húna hunáon ug maáyo.

Borrico. = Mananáp ng̃a maíng̃on ing̃on sa cabayo, apan diot diot, ug ang dalónggan nía dagcó ug hatáas. * Táuo ng̃a oaláy quinaádman bisan didíot.

Borricon. = Idem. * Ang táuo ng̃a moilóbon caáyo, ng̃a magaántos oyámot.

Borriquero. = Ang magbalántay sa mg̃a borrico.

Borro. = Nati, anac sa carnero ng̃a diótay pa.

Borron. = Tinóltog sa tinta, pinánas, pinála.

Borroso. = Ang may daghan lalóg.

Boscaje. = Cadaghánan sa mg̃a cáhoy ng̃a nanagbános caáyo.

Bósforo. = Saoang, alaguían sa usá ca dagat sa talioála sa duruhá ca yóta ug ng̃a mosógat sa lain ng̃a dágat.

Bosquejar. = Pagpintál sa bisan onsa sa pagcabáol pa ug díli híngpit, pagsógod sa bisan ónsang bóhat, ug pagándam ba, sa díli paghománon.

Bosquejo. = Bisan ónsang bóhat ng̃a guisógdan ug oalá tapóson, humánon.

Bostezador. = Mahohóyab, ang mohóyab.

Bostezar. = Hoyab.

Bota. = Panonórlan sa vino, sodlánan sa vino: mahímo caná sa usá ca pánit ng̃a diótay ng̃a tinahí ug binolítan sa solód, sa salong. * Sapín ng̃a pánit ng̃a magatábon sa tíel ug sa páa hasta sa bagtac con cotub sa tohod.

Botador. = Ang nagabalíbag, tigbalíbag. * Capandáyan sa póthao sa pagíbot sa mg̃a lansang ng̃a díli icaíbot sa cómpit, sa sipit.

Botafuego. = Cáhoy ng̃a guitaólan sa tomóy sa mecha ng̃a dinagcótan, sa pagsílsil sa artillero cútub sa halayó, sa pólvora ng̃a guisébo sa mg̃a lothang.

Botalon. = Cáhoy ng̃a hatáas ng̃a magámit sa mg̃a sacayán con may quinahánglan.

Botamen. = Cadaghánan sa mg̃a panonódlan sa vino, sa tubig, &c., ng̃a guilólan sa mg̃a sacayán.

Botana. = Cáhoy ang diótay ug malíng̃in ng̃a igatábon sa mg̃a bohó sa mg̃a pánit ng̃a panonódlan sa vino. * Ang hampol ng̃a ibótang sa mg̃a samád ug mg̃a hobág.

Botánica. = Quinádman ng̃a nahatong̃ód sa mg̃a tanóm, sa pagíla sa tagsa tagsa, ug sa mg̃a capuslánan níla.

Botánico. = Ang táuo ng̃a may quinaádman sa pagíla sa mg̃a cáhoy ug mg̃a tanóm.

Botanista. = Idem.

Botar. = Balíbag, salibáy, tolód, yabo.