Part 45

Minar. = Pagcále sa ilálom sa yota. * Pagpatigáyon sa masingcámot caáyo sa pagdáng̃at sa bisan cansa, sa guitúyo ng̃a guipanghináot.

Mineraje. = Ang pagbóhat sa mg̃a mina.

Mineral. = Ang nahatong̃ód sa mg̃a mina. * Ang tumbága, buláoan, &c., ng̃a maquíta sa ilálom sa yota. * Guinicánan, sinógdan sa mg̃a tobóran, ug sa bisan onsa.

Mineralogía. = Quinaárman ng̃a nahilábot sa mang̃a mineral.

Mineralogista. = Táuo ng̃a maálam sa quinaárman sa mg̃a mineral.

Minería. = Quinaárman sa pagbóhat sa mg̃a mina.

Minero. = Yota ng̃a pagatórcan sa buláoan, sa salapí, &c. * Ang táuo ng̃a magabóhat sa mg̃a mina.

Miniatura. = Piníntal sa papel, sa garing, &c., ng̃a mahínlo caáyo, sa mg̃a color ng̃a hinílis sa tubig ng̃a sináctan sa tagoc, sa goma.

Mínimo. = Diótay caáyo. * Ang religioso sa caparían ni San Francisco de Paula.

Minio. = Pintura ng̃a mapolá.

Ministerial. = Ang nahatong̃ód sa paghósay sa mang̃a Guinharían.

Ministerio. = Ang opicio, catongdánan sa tagsa tagsa ca táuo. * Bisan onsang buhat. * Paghópot sa mang̃a holosáyon ng̃a labíng mahál ug macúli sa mang̃a Guinharían. * Ang cahímtang sa pagcaministro sa Guinharían ug ang tiempo ng̃a pagadugáyan sa opicio. * Cadaghánan sa mg̃a dagcóng táuo ng̃a ministro sa Guinharían.

Ministra. = Babáye ng̃a magasílbi sa lain. * Ang asáoa sa ministro.

Ministrador. = Ang magasílbi ug magaalágar sa lain.

Ministrante. = Idem.

Ministrar. = Pagsílbi, pagalágar. * Pagtúman sa bisan onsang opicio. * Paghátag, pagtógot sa lain sa bisan onsa, bisti, salapí, &c.

Ministril. = Ministro ng̃a obus, sa diótay ng̃a gahúm, alguasil, &c.

Ministro. = Ang magasílbi ug magaalágar sa lain, sa bisan onsa. * Ang hocom ng̃a magatúman sa mg̃a tolománon sa catarúng̃an. * Dagcóng táuo ng̃a guitugyánan sa mg̃a holosáyon ng̃a labíng mahál ug macúli sa Guinharían. * Ang alguasil ug ang obán ng̃a mg̃a táuo sa justicia, ng̃a obós ug sa diótay ng̃a gahúm. * Padre cura.

Minorar. = Pagdíot sa bisan onsa.

Minorativo. = Ang macadíot sa bisan onsa. * Ang macacóha sa usá ca bahin sa bisan onsa.

Minucia. = Pagcadíot. * Bisan onsa ng̃a diótay uyámot, ng̃a oaláy polós.

Minucioso. = Ang masámoc, ang mahilábot sa mang̃a botang ng̃a oaláy polós.

Minuciosidad. = Pagcacúti cuti ng̃a guilabíhan, sa oaláy polós ug hingtúngdan.

Minué. = Sayáo, pagsabáy ng̃a guican sa mg̃a prancés.

Minuete. = Idem.

Minuta. = Papel ng̃a sinolátan, sa pagcaláctor, sa bisan onsa ng̃a tacós ng̃a timaánan ug pagadomdómon, arón isólat sa mg̃a hatáas ng̃a polong sa oláhing adlao.

Minutar. = Pagsólat sa bisan onsa sa mg̃a lactor ug hamóbong polong.

Minutero. = Ang puthao, tumbága, &c., ng̃a magatórlo sa mg̃a minutos sa mg̃a horásan.

Minutista. = Bulac.

Minuto. = Minuto, ang usá sa canúmam ca bahin ng̃a hingsácpan sa usá ca horas.

Mio. = Áco.

Miope. = Halap.

Mirabel. = Tanóm.

Mirada. = Pagcasolóng, pagcatán-ao, pagcaquíta.

Miradera. = Lugar ng̃a pagasólng̃an, pagatan-áoan sa mg̃a táuo. * Bisan onsang lugar ng̃a anáa sa dayág, ng̃a guitán-ao sa bisan cansa. * Lantáoan.

Mirador. = Ang magasolóng, ang motán-ao, ang macaquíta. * Lugar ng̃a hatáas, lantáoan ng̃a pagadáygan ug pagatan-áoan sa haláyong yota.

Miradura. V. Mirada.

Miramiento. = Idem. * Pagcatimáan, pagcacógui. * Pagtáhor, catahá sa pagbóhat sa bisan onsa.

Mirante. = Ang magasolóng, ang magatán-ao.

Mirar. = Solóng, tan-ao, quita. * Paghíling. * Pagbántay sa mg̃a buhat sa bisan cansa. * Pagtagár sa bisan cansa, paghigúgma canía, pagdóng̃og sa iang mg̃a sambag. * Paghúna húna, pagpalándong, pagmátng̃on. * Paglában, pagtábang, paghópot, pagalíma sa bisan cansa.

Mirífico. = Cating̃aláhan, hibólng̃an.

Miriñaque. = Hias sa mg̃a diótay ng̃a bale, ng̃a oaláy polós caáyo.

Mirla. = Langgam.

Mirlar. = Pagpacalígdong sa salingcápao.

Mirlo. = Calígdong sa salingcápao. * Langgam.

Miron. V. Mirante.

Mirra. = Tagoc ng̃a mahomót, masíhag, masínao ug sa color ng̃a molomapolá.

Mirrado. = Ang sináctan sa mirra.

Mirrauste. = Calán-on ng̃a magáma sa mg̃a Coyóbog sa salapáti, sa mg̃a almendras, sa asúcar ug sa obán ng̃a mg̃a panácot.

Mirro. = Cahoy cahoy.

Misa. = Misa, paghálad ng̃a guipanagbóhat sa mg̃a Padre, sa paghálad nila sa Dios ng̃a Amahán sa bilídhon ng̃a laoas ug dugó sa atong Guinóong Jesucristo sa ilálom sa mg̃a dagoay sa tinápay ug sa bino. * Pagólden sa pagcapadre.

Misacantano. = Ang guioldenáhan sa pagcapadre ug ang magamisa ng̃a naháona, bag-o.

Misal. = Librong dagcó ng̃a pagabasáhan sa mg̃a padre sa pagmisa nila.

Misantropía. = Casucóng dagcó, caligótgot, pagcadomót, pagcalícay sa usá ca táuo sa ubán ng̃a mg̃a isigcatáuo nia.

Misántropo. = Ang díli mahagógma magdóol sa iang isigcatáuo, tong̃ód sa iang casocó, casobó, caligótgot ug camíng̃ao.

Misario. = Ang báta ng̃a motábang ug magaayurál sa pagmisa sa mg̃a Padre.

Miscelánea. = Pagcasácot, pagcahiósa sa nagacaláin lain ng̃a mg̃a botang.

Miserable. = Aláot, táuo ng̃a oaláy palad, ang guicayógtan, ang guicalísdan. * Ang napaóbos, ang oaláy cosóg ug gahóm. * Hicáoan, daguinótan, hacog, caguísan.

Miserablemente. = Sa pagcaaláot, sa pagcaoaláy palad, sa malisód uyámot, sa dagcóng cayógot. * Sa pagcahícao, sa pagcadaguínot, sa pagcahácog.

Miseracion. V. Misericordia.

Míseramente. V. Miserablemente.

Miserear. = Paghícao, pagdaguínot, paghácog.

Miserere. = Ang piesta sa cuaresma sa pagsíngba sa atong Guinóong Jesucristo, sa pagpang̃ádye con pagcanta sa maong miserere. * Saquét ng̃a nahamótang sa pagágui sa bába sa hugao, sa tae.

Miseria. = Casaquítan, calisód, cagóol, pagcaaláot, pagcaoaláy palad. * Caháng̃ol, pagcapobres, pagcacólang sa mg̃a quinahánglan. * Cahícao, pagcadaguínot, bisan onsa ng̃a diótay caáyo, ng̃a oaláy bale.

Misericordia. = Calóoy, pagcaginóclog.

Misericordiosamente. = Sa calóoy, sa pagpoáng̃od, sa pagcahinóclog.

Misericordioso. = Mang̃iloóyan, ang malóoy, ang mapoang̃ódon, mahinoclógon.

Mísero. = Hicáon, daguinótan, hacog, caguísan.

Misero. = Ang musíngba sa masóbsob, ang mahagógma magsíngba sa masócot.

Mision. = Pagsógo. * Pagsóroy soroy sa mg̃a Padre, sa mg̃a calongsóran, sa pagoáli sa mg̃a camatoóran sa Evangelio. * Oáli ng̃a maínit caáyo.

Misionero. = Palaoáli, ang Padre ng̃a magaoáli.

Misivo. = Papel ng̃a sinolátan, solat ng̃a guipadála sa bisan cansa.

Mismo. = Mao, mao gayúd. * Magsáma, topóng, maíng̃on ng̃a tood.

Mistamente. = Ang ang̃ay sa gahóm sa mg̃a hocmánan sa mg̃a Padre ug sa díli Padre.

Mistela. = Ilímnon ng̃a magáma sa aguardiente, tubig, asúcar ug canela.

Misterio. = Ang díli mahímo ng̃a hibalóan ug tuquíbon. * Ang polong ng̃a halálom caáyo. * Ang macúli ug malisód ng̃a pagasabóton. * Ang mg̃a camatoódan sa atong Pagtóo ng̃a tinágo sa santos ng̃a cabobót-on sa Dios. * Ang tinágo, ang guibóhat sa hilom.

Misteriosamente. = Sa hilom, sa tinágo.

Misterioso. = Ang díli matóquib. * V. El anterior.

Mística. = Quinaárman, tolománon sa paghúsay sa quinabúhi sa pagcadebotos, sa pagcamaampóon.

Místicamente. V. Misteriosamente.

Místico. V. Misterioso. * Sacayán sa duhá ca layág. * Maampóon.

Mistifori. V. Mistamente.

Misto. = Ang sináctan sa mg̃a butang ng̃a nagacaláin lain. * Sinimbógan.

Mistura. = Pagcasácot, pagcasímbog.

Misturar. = Pagsácot, pagbóloc. * Pagsimbóg, pagsambóg.

Mita. = Pagcahúsay sa padron arón hibalóan ang mg̃a táuo ng̃a somosógot, ng̃a managbóhat sa mg̃a buhat sa longsod.

Mitad. = Tong̃á, pecas, pacas, acob.

Mitayo. = Táuo ng̃a somosógot, timbol.

Mitigacion. = Pagcahínay hinay, pagcaárang arang.

Mitigador. = Ang magapahínay.

Mitigar. = Paghínay, pagcóha coha, pagárang arang.

Mitigativo. V. Mitigador.

Mitigatorio. = Idem.

Mitología. = Historia, solat ng̃a bacácon sa mg̃a dios dios ug sa mg̃a táuo ng̃a bantógon sa mg̃a dioatáhan.

Miton. = Bisti sa mg̃a babáye ng̃a guitábon nila sa mg̃a bocton cutub sa popólan hasta sa sico.

Mitote. = Sayáo, pagsabáy sa mg̃a indio, sa pagsigcóbot cobot nila sa ilang mg̃a camót.

Mitra. = Calo calo sa mg̃a Obispo ug mg̃a Arzobispo sa pagtóman nila sa mg̃a catongdánan sa pagcaobispo nila. * Ang cahímtang sa Arzobispo ug sa Obispo.

Mitrado. = Ang táuo ng̃a guitogótan sa pagdála dala sa iang olo sa calo calo sa mg̃a Arzobispo ug mg̃a Obispo.

Mitrar. = Pagobispo.

Miz. = Polong ng̃a igatáoag sa iríng.

MO

Moblar. = Pagsángcap sa bisan onsang baláy, solód &c., sa mg̃a casangcápan.

Mocadero. = Paño, panápton ng̃a icapáhid sa ilong, sa sip-on.

Mocador. = Idem.

Mocante. = Idem.

Mocarro. = Sip-on, cogmo ng̃a mobítay sa ilong.

Mocear. = Pagcóndat, pagbóhat sa mg̃a bohat ng̃a ang̃ay sa mg̃a olitáuo.

Mocedad. = Pagcaolitáuo. * Pagcacóndat sa mg̃a olitáo.

Mocero. = Laláqui ng̃a moaólag ng̃a mahagógma maghilábot sa mg̃a babáye.

Moceton. = Táuo ng̃a báta pa, matámboc, sa dagcóng hosog.

Mocion. = Pagcalíhoc. * Pagcabóyoc sa húna húna. * Pagcahónghong sa Dios sa mg̃a calág.

Mocito. = Bag-ong olitáuo, oloolitáuo.

Moco. = Sip-on, pong-it, taping, cogmo. * Ang pabílo ng̃a nasónog sa mg̃a sugá. * Tayá, tambacólong sa pothao. * Ang talo ng̃a natólo sa mg̃a candela ng̃a dinagcútan.

Mocoso. = Sip-ónon, cogmóhon, pong-íton, tapíng̃on.

Mochada. = Pagcaómpog, pagcasóngco sa olo sa bisan diin. * Pagcapácog sa olo.

Mocheta. = Catapúsan sa mg̃a columna ng̃a paglingcódan ug hunóng̃an sa mg̃a arco.

Mochil. = Báta ng̃a pagasogóon, sologóon sa mg̃a táuo ng̃a nanagbóhat sa yota.

Mochila. = Poyo poyo, pontél sa panit, ng̃a pagasórlan sa mg̃a soldados sa ilang bisti ug ilang balon.

Mocho. = Mananáp ng̃a guipótlan sa mg̃a song̃áy. * Ang guigontíng̃an ug guialótan sa bohóc. * Cahoy ng̃a guipótlan sa mg̃a sang̃á ug odlot. * Mg̃a torres ug bisan onsa ng̃a oalá botáng̃an sa tomóy sa catapúsan.

Mochuelo. = Langgam ng̃a ing̃on ing̃on sa bucao.

Moda. = Batásan, bag-ong usos sa mg̃a dagoay sa mg̃a bisti.

Modal. = Caogalíng̃on ng̃a batásan sa pagbóhat, sa paglacáo, sa pagpamólong, &c., sa tagsa tagsa.

Modelar. = Pagbóhat sa bisan onsa ng̃a dagoay con táuo táuo sa yota, sa talo, &c.

Modelo. = Panigíngnan, laráoan, pananglétan.

Moderacion. = Casaráng̃an. * Pagcaóbos sa bale sa bisan onsa ng̃a ibalígya.

Moderadamente. = Sa casaráng̃an.

Moderado. = Ang mahamútang sa casaráng̃an.

Moderar. = Pagápas sa casaráng̃an.

Modernamente. = Sa bag-o pa, carón bag-o, díli pa dugay. * Cadón cadón.

Moderno. = Bag-o. * V. El anterior.

Modestamente. = Sa pagcaólay, sa maáyong pagcahúsay ug pagcabótang.

Modestia. = Pagcaólay. * Pagcaáng̃ay sa mg̃a buhat sa tagsa ca táuo, sumála sa cahímtang nia. * Pagcahúsay sa matá sa pagsolóng.

Modesto. = Olay. * Ang magapaáng̃ay sa iang mg̃a buhat ug mg̃a polong sumála sa cahímtang nia. * Ang díli motótoc sa iang mg̃a matá sa pagsolóng nia.

Módico. V. Moderado. * Diótay, dolodíot.

Modificacion. = Pagcabálic, pagcahióli sa mg̃a botang sa ilang pagcabótang ng̃a daan. * Pagcabótang sa bisan onsa sa casaráng̃an, sa pagcóha sa pagcacólang ug sa pagcacápin, sa pagcadagcó ug sa pagcadiótay.

Modificar. = Pagbótang sa bisan onsa sa casaráng̃an, sa oaláy pagcacápin ug pagcacúlang, pagcadagcó ug pagcadiótay.

Modismo. = Caogalíng̃on ng̃a pagsángpot sa tagsa ca pinamólong.

Modista. = Ang moápas sa bag-ong batásan, sa bag-ong usos sa pagbísti. * Ang magatahí ug magabóhat sa mg̃a bísti ing̃on sa bag-ong batásan.

Modo. = Pagcabótang ng̃a caogalíng̃on sa bisan onsa. * Casaráng̃an sa pagbóhat ug sa pagpamólong. * Catahóran, catahá, maáyong pagatóbang. * Gaui, cagaoían ng̃a maáyo sa bisan cansa.

Modorra. = Pagcabórong sa olo, pagcabóg-at sa laoas, pagcatólog ng̃a dagcó ug mabóg-at.

Modorro. = Ang mobáti sa saquét sa pagcabórong sa olo, sa cabóg-at sa laoas, sa pagcatólog ng̃a mabórlay. * Táuo ng̃a oaláy quinaárman ug salabótan.

Modrego. = Táuo ng̃a oaláy polós, ng̃a oaláy quinaádman sa ng̃atanán.

Modulacion. = Pagcaláin lain, pagcalírog lirog sa ting̃og, sa pagcanta.

Modular. = Pagláin lain, pagtáas ug pagóbos, paglírog lirog sa ting̃og, sa pagcanta.

Mofa. = Pagcayóbit, pagcatámay.

Mofador. = Tigyúbit, tigtámay.

Mofante. = Idem.

Mofar. = Yubit, tamay, sood sood.

Moflete. = Aping ng̃a dagcó, matámboc.

Mofletudo. = Ang guitambócan sa aping.

Mogollon. = Pagcahilábot sa bisan cansa sa díli onta quinahánglan.

Mogote. = Bongtod, bolobóngtod. * Tapoc sa mg̃a bináng̃an, sa mg̃a baat, sa mg̃a bogcos.

Mogrollo. = Táuo ng̃a borong, ng̃a oaláy pagtáhod.

Moharrache ó Moharracho. = Ang táuo ng̃a nagapacaláin sa bisti, arón pagalipátan ug pagalipáyon ang nagasolóng canía. * Bisan onsang dagoay ng̃a malágsot.

Mohatra. = Pagcapálit sa bisan onsa sa pagsáad sa hatáas ng̃a bale sa salingcápao lamang, arón palíton, sa pagcamatúod, sa diótay ug obos ng̃a bale.

Mohecer. = Pagagóp-op.

Moheda. = Boquid, solóp ng̃a guitobóan sa mg̃a cahoy ng̃a mabános, masónson caáyo.

Mohina. = Casocó, song̃ot, capong̃ót, caligótgot.

Mohino. = Ang nasocó, naligótgot, napong̃ót. * Ang guisóng̃ot.

Moho. = Agóp-op. * Pagcalícay sa pagbóhat, guican sa catápol.

Mohoso. = Ang guiagóp-op.

Mojada. = Pagcahomód, pagcabasá. * Ang samad ng̃a guican sa pagsóntoc sa hing̃aníban ng̃a matalínis.

Mojador. = Ang magapahomód, ang magabasá.

Mojadura. V. Mojada.

Mojar. = Basá, homód, holom. * Paghilábot sa bisan onsa.

Mojarrilla. = Táuo ng̃a matístis, malipáyon sa canúnay, ng̃a díli maálam manoyó.

Moje. = Sabáo sa bisan onsa.

Mojicon. = Pagpócpoc sa nauong, sa camót ng̃a quinómcom.

Mojiganga. = Dula sa cadaigánan. * Bisan onsa ng̃a hing̃alatáoan.

Mojigato. = Táuo ng̃a malaláng̃on, ng̃a magapacalígdong ug magapacatálao, sa pagcóha ug pagdáng̃at sa iang guipanghináot.

Mojon. = Timáan sa cota, &c., ng̃a ibótang sa mg̃a cadalánan, sa pagtimáan sa mg̃a caotlánan. * Caotlánan. * Tae sa táuo ng̃a tibúoc ug magáhi. * Tobol.

Mojonera. = Lugar ng̃a pagabotáng̃an sa mg̃a mojon. * Caotlánan.

Mola. = Onód ng̃a motóbo sa tian sa obán ng̃a mg̃a babáye, ug pagaíngnon ng̃a mabdos sila.

Molada. = Cadaghánan sa color ng̃a guilígis sa macaúsa.

Molar. = Ang nahatong̃ód sa ligsánan, ug ang maáyo sa paglígis.

Molde. = Marca, hormáhan. * Táuo ng̃a boótan, quinaarmánon, &c., ng̃a mahímo onta sia ug panigíngnan sa obán. * Patic.

Moldear. = Paglíloc.

Moldura. = Bisan onsang dagoay ng̃a guilíloc sa tumbága, sa bató, &c. * Patic.

Moldurar. V. Moldear.

Mole. = Mahínlo, mahómoc. * Bisan onsang dagcóng booc.

Molécula. = Tagsa ca bahin ng̃a magamáy caáyo sa bisan onsa. * Ang usá ca taguígdiot.

Moledero. = Ang mahímo ng̃a pagalígson, ang lilígson.

Moledor. = Maglilígis, ang magalígis. * Bisan onsa ng̃a macasámoc, magabórlay, magaaling̃ása. * Cuti cutíhan.

Molendero. = Maglilígis, ang magahátod sa bisan onsa ng̃a pagalígson onta.

Moler. = Ligis. * Docdoc, dogmoc. * Pagsámoc, pagbórlay, pagaling̃ása. * Pagdáot, pagláglag, paggobá.

Molero. = Ang magabóhat ug magabalígya sa mg̃a batóng ligsánan.

Molestador. = Ang magasámoc, samócan, condátan, ang magabórlay.

Molestamente. = Sa pagcasámoc, sa pagcabórlay, sa pagcaaling̃ása.

Molestar. = Pagbórlay, pagsámoc, pagcúndat, pagaling̃ása.

Molestia. = Casocó. * Casámoc, cabórlay, cacápoy.

Molesto. = Condátan, ang macasámoc, samócan, ang magabórlay.

Moleta. = Bató ng̃a magáhi caáyo, ng̃a pagagamíton sa paglígis sa mg̃a pintura. * Capandáyan ng̃a icalígis sa tinta sa mg̃a impresor.

Molibodena. = Tombága ng̃a molomapolá ug mahómoc.

Molicie. = Pagcahínlo, pagcahómoc. * Salá ng̃a mang̃íl-ad, ng̃a díli ang̃ay sa mg̃a táuo.

Molienda. = Pagcalígis. * Ang guilígis sa macaúsa. * Cabórlay, cahágo, casámoc.

Moliente. V. Moledor.

Molificacion. = Pagcahómoc.

Molificante. = Ang magapahómoc.

Molificar. = Paghómoc.

Molificativo. V. Molificante.

Molimiento. V. Molienda.

Molinera. = Ang asáoa sa molinero.

Molinero. = Bisan onsa ng̃a maáyo sa paglígis. * Tagía sa ligsánan. * Ang magalígis.

Molinete. = Capandáyan sa mg̃a sacayán sa pagsácoat sa mg̃a sinípit, &c.

Molinillo. = Ligsánan ng̃a diótay. * Ang cahoy con capandáyan ng̃a icahílis, igalínis, icacútao ug igabatíl sa socolate sa batirol.

Molino. = Ligsánan, lilígsan. * Táuo ng̃a cundátan ng̃a díli mahamótang. * Ang macasámoc ug magabúrlay. * Ang bába.

Molitivor. V. Molificante.

Molondro ó Molondron. = Matalác-on, matác-hon. * Ang coláng̃an sa pagtáhod ug sa catahá.

Mollar. = Mahómoc, ang masáyon pagapótlon, pagadocdócon ug pagadogmócon. * Carne, onód sa oaláy bocóg. * Bisan onsa ng̃a may dagcóng polós, ng̃a macapolós. * Táuo ng̃a masáyon pagalimbóng̃an ug pagaólo olóhan.

Mollear. = Pagbóyoc sa bisan onsa tong̃ód sa pagcahómoc nia.

Molledo. = Ang bahin ng̃a ondan ug malíng̃in sa laoas, sa mg̃a paa, sa mg̃a bocton, &c. * Ang bahin ng̃a mahómoc sa tinápay, sa ilálom sa panit.

Molleja. = Baticólon.

Mollejon. = Táuo ng̃a matámboc apan maluyáhon ug sa oaláy cosóg. * Ang mahináyon sa gaui.

Mollera. = Alimpólo.

Molleta. = Tinápay ng̃a minása usáhay sa gatas. * Ang aping ng̃a dagcó, matámboc.

Molletudo. = Táuo sa dagcóng aping.

Mollina. = Olan ng̃a mahínay, binabáye.

Molliznar ó Molliznear. = Pagólan sa mahínay.

Momentáneamente. = Sa macadíot, sa madalí caáyo, sa usá ca pagpíloc sa matá.

Momentáneo. = Ang madalí, ang malágmit caáyo, ang díli madúgay.

Momento. = Macadiót lamang, usá ca pagpíloc sa matá.

Momería. = Pagbóhat sa mg̃a dula sa pagláin lain sa nauong ug sa laoas.

Momio. = Onód sa oaláy tamboc.

Momo. = Pagcaculíot sa nauong. * Pagcayúbit, pagcatámay.

Momordiga. = Tanóm, (calaínan.)

Mona. = Amó, alíoas ng̃a baye. * Pagcahobóg.

Monacal. = Ang nahatong̃ód sa mg̃a Padreng monje.

Monacato. = Cahímtang sa mg̃a monje.

Monacillo. = Báta ng̃a magasílbi sa mg̃a Singbahán sa pagtábang ug pagayurál sa pagmisa sa mg̃a Padre.

Monacordio. = Clabe ng̃a diótay, tolónggon ng̃a may coldas ug ng̃a pagacablíton maíng̃on ng̃a sa pagcáblit sa órgano.

Monada. = Pagcatístis, pagcacolíot sa nauong, pagparáyeg ng̃a guilabíhan. * Pagcaógay ogay.

Monago ó Monaguillo. V. Monacillo.

Monarca. = Hari.

Monarquía. = Guinharían ng̃a guinahóptan sa hari.

Monárquico. = Ang nahatong̃ód sa Guinharían.

Monasterial. = Ang nahatong̃ód sa monasterio, sa conbento.

Monasterio. = Baláy, conbento ng̃a guinpúy-an sa mg̃a monje.

Monásticamente. = Ing̃on sa mg̃a tolománon sa mang̃a Padreng monje.

Monástico. V. Monasterial. * Ang nahatong̃ód sa cahímtang sa mg̃a Padreng monje.

Monda. = Pagcapón, pagcaháoan sa mg̃a cahoy, sa pagcóha sa mg̃a sang̃á ng̃a patáy ug daótan.

Mondadiente ó Mondadientes. = Palito, gung̃i sa pagcúhit sa mahabílin sa talioála sa mg̃a ng̃ipon.

Mondador. = Ang magapaháoan, ang magapáhid, ang magahínis, ang magapánit sa mg̃a bong̃a, &c.

Mondadura. = Pagcaháoan, pagcapáhid, pagcahínis, pagcapánit. * Ang quinóha sa bisan onsa cay oaláy bale. * Ang panit, &c., sa mg̃a bong̃a, &c.

Mondaorejas. = Caohe, icolóhit sa dalónggan.

Mondar. = Olay, haoan, pahid, hinis, nosnos, quias, coscos. * Pagpánit sa bisan onsa ng̃a may panit. * Paggónting, pagálot sa bohóc ug sa bong̃ot. * Pagcóha, pagpang̃áoat sa bisan onsa, ug labí pa sa salapí sa isigcatáuo.

Mondo. = Ang oaláy hugao ug buling. * Ang oalá dogáng̃an sa bisan onsa.

Mondonga. = Polong ng̃a guicahing̃álan sa mg̃a sologóon ng̃a babáye.

Mondongo. = Ang solód sa guinháoa, sa tian sa mg̃a mananáp.

Mondonguero. = Ang magaguisál ug magabalígya sa ng̃atanán ng̃a solód sa guinháoa sa mg̃a mananáp.

Moneda. = Salapí ng̃a icapálit sa bisan onsa, sa boláoan, sa salapí con sa tumbága. * Pisos, caháte, sicápat, sicaoálo, cuartos, &c.

Monedería. = Opicio sa pagbóhat sa salapí, sa mg̃a pisos, mg̃a caháte, &c.

Monedero. = Ang magabóhat ug magamarca sa mg̃a pisos, sa mg̃a caháte, &c.

Monería. V. Monada. * Bisan onsa ng̃a oaláy bale ug polós.

Monesco. = Ang mahatong̃ód ug ang̃ay sa mg̃a amó.

Monetario. = Cadaghánan sa salapí, mg̃a pisos, mg̃a caháte, &c., sa mg̃a tiempo ng̃a miági, ug sa nagacaláin lain ng̃a mg̃a lugar. * Ang mg̃a sorlánan ug ang solód ng̃a guibotáng̃an sa maong salapí.

Monicion. = Pagpahibaló, pagbaláod, pagmantalá.

Monigote. = Ang religioso ng̃a lego, oldog. * Táuo ng̃a oaláy quinaárman.

Monipocio. = Pagsábot sa bisan onsa, sa mg̃a táuo ng̃a nanaghiúsa sila.

Monís. = Bisan onsang diótay ug maníndot, maáñag.

Monises. = Salapí.

Mónita. = Pagcalaláng, quinaárman sa paglímbong, sa pagólo olo.

Monitoria. = Papel ng̃a sinolátan sa mg̃a hocom, sa mg̃a ponóan sa Singbahán, sa pagtáoag sa hocmánan sa bisan cansa, sa pagpang̃otána canía sa bisan onsa.

Monitorio. = Ang magapahibaló ug magapamátng̃on sa bisan onsa.

Monja. = Binócot.

Monje. = Boghó, Padre ng̃a mopoyó sa caming̃áoan. * Padre ng̃a mopoyó sa conbento, sa monasterio. * Langgam.

Monjil. = Hábito, bisti sa mg̃a monja, sa mg̃a binócot.

Monjío. = Cahímtang sa mg̃a monja, sa mg̃a binócot. * Pagcasolód sa mg̃a babáye sa pagcamonja.

Mono. = Maáyo, maníndot, maáñag, matahóm. * Amó. * Alíoas.

Monocerote. = Mananáp, (calaínan.)

Monóculo. = Ang guibotáng̃an, sa usá lamang ca matá.

Monograma. = Polong ng̃a sinolátan sa mg̃a letra ng̃a nang̃alang̃áquit ug sa pagcaláctud.

Monomaquia. = Pagcaáyat, pagcaáoay sa dohá lamang ca táuo.

Monopastos. = Motón sa usá lamang ca malíng̃in.

Monopolio. = Pagbalígya sa pila lamag ca táuo sa bisan onsa arón maíla lang ang tobo, labon ng̃a tacós onta ng̃a ibalígya sa cadaghánan, arón pagapóslan onta ng̃atanán. * Pagcasábot sa mg̃a comerciante sa pagbalígya sa mg̃a manggad sa maong ng̃a bili.

Monotonía. = Pagcaáng̃ay sa soguílon con sa ting̃og ng̃a díli maáyo, ug mao da sa guihápon.

Monseñor. = Polong ng̃a ióna sa Italia sa mg̃a ng̃alan sa mg̃a ponóan sa Singbahán, ug sa ng̃alan sa anac ng̃a pang̃ánay sa mg̃a hari sa Prancia ug sa obán ng̃a mg̃a dagcóng táuo.

Monserga. = Pinamólong, soguílon ng̃a mabóloc ug ng̃a díli masábot.

Monstruo. = Bisan onsa ng̃a cating̃aláhan ug hibólng̃an ng̃a contra sa tolománon sa pagcabóhat sa isigcaíng̃on. * Bisan onsa ng̃a dagcóan caáyo, malágsot ug mang̃íl-ad uyámot.

Monstruosamente. = Sa pagcadagcó caáyo, sa pagcang̃íl-ad.

Monstruosidad. = Pagcadíli ang̃ay sa bisan onsa sa obán ng̃a isigcaíng̃on. * Pagcang̃íl-ad, pagcalágsot sa bisan onsa.

Monstruoso. V. Monstruo.

Monta. = Pagcaípon sa daghánan ng̃a mg̃a ihap. * Pagcabále, ang bili ng̃a caugalíng̃on sa mg̃a butang.

Montado. = Ang cabayo ng̃a andam sa mg̃a quinahánglan arón pagacabayóan. * Soldados ng̃a may cabayo.

Montador. = Ang magacabayo.

Montadura. = Cadaghánan sa mg̃a quinahánglan sa mg̃a cabayo arón cabayóan.

Montaje. = Pagcabótang sa mg̃a lothang sa mg̃a cureña. * Mg̃a casangcápan sa mg̃a luthang.

Montanera. = Solóp ng̃a pagabohían sa mang̃a baboy arón maning̃áon.

Montanero. = Magbalántay sa mg̃a solóp.

Montano. = Ang nahatong̃ód sa buquid.

Montanada. = Pagcaándac ng̃a oaláy hingtúngdan. * Pagcadághan, cadaghánan sa bisan onsa.

Montante. = Espadang halagpád.

Montantear. = Pagándac.

Montaña. = Buquid. * Mg̃a caboquílan sa yota sa Búrgos.

Montañés. = Ang nahatong̃ód sa mg̃a caboquílan. * Ang natáuo sa yota sa mg̃a buquid sa Búrgos.

Montañoso. = Yota ng̃a may boquid, baquílid, bang̃ílid.

Montar. = Pagcabayo. * Pagsáca, pagtóngtong sa bocó bocó sa cabayo. * Pagábot sa mg̃a cuenta sa bisan onsang isip, cantidad.

Montaraz. = Boquídnon, loog, ihaláson. * Gaui ng̃a maísog, maháit. * Magbalántay sa mg̃a buquid.

Monte. = Boquid. * Solóp. * Cacolían, cabilínggan, caoláng̃an sa pagbóhat sa bisan onsa. * Olo ng̃a guidaghánan sa bohóc. * Sogál sa baraja.

Montea. = Quinaárman ng̃a magaásoy sa pagsápsap ug pagtábas sa mg̃a bató ng̃a igabúhat sa mg̃a arco.

Montera. = Calo calo sa panápton con sa panit ng̃a igatábon sa olo.

Montería. = Pagpang̃áyam sa mg̃a baboy sa boquid, sa mg̃a osa ug sa obán ng̃a mg̃a mananáp ng̃a ihálas.

Montero. = Mang̃ang̃áyam, ang mang̃áyam sa mg̃a caboquílan.

Montés. V. Montaraz.

Montescos y capeletes (haber.) = Pagáoay, paglális lalis.

Montesino. V. Montaraz.

Monton. = Tapoc, ogdo.

Montoya. = Calaínan sa sayáo, sa sabáy.

Montuoso. = Boquid, yota ng̃a guibanósan, guisonsónan sa mg̃a cahoy.

Montura. V. Montadura.