Part 42
Maestrescuela. = Cahímtang, opicio sa usá ca Padreng canónigo sa mg̃a Catedral.
Maestría. = Quinaárman sa pagtóon sa bisan onsa. * Cahímtang sa pagcamaestro sa mg̃a caparían.
Maestril. = Ang bohó sa mg̃a orlan sa mg̃a putiócan.
Maestro. = Magtotóon, ang magatórlo, magatóon sa obán. * Ang maálam. * Ang quinaarmánon, ang mang̃ialáman.
Maganto. = Salaquítan, masaquéton. * V. Macilento.
Magarza. = Tanóm.
Magia. = Quinaárman ng̃a nagatórlo sa pagbóhat sa mg̃a buhat ng̃a cating̃aláhan.
Mágica. = Idem.
Mágico. = Ang maálam magbóhat sa mg̃a bohat ng̃a cating̃aláhan ug hibólng̃an.
Magin. = Húna húna.
Magisterio. = Pagcabóot, pagcahópot sa magtotóon sa iang tinón-an. * Ang ng̃alan sa pagcamaestro sa bisan cansa. * Pagpamólong ng̃a palábi labíhon, arón pagaíngnon sa obán ng̃a quinaarmánon ang mamólong.
Magistrado. = Ponóan, hocom, opicio, cahímtang sa pagcahócom. * Hocmánan.
Magistral. = Ang nahatong̃ód sa magtotóon. * Opicio sa usá ca Padreng canónigo sa mg̃a Catedral, ug ang maong Padre.
Magistralmente. = Sa pagcaálam, sa quinaárman, sa pagcatúman caáyo.
Magistratura. = Opicio, cahímtang sa hocom ug ang tiempo ng̃a pagadugáyan sa opicio.
Magnánimamente. = Sa dagcóng cásing cásing, sa pagcaáyo oyámot, sa tuman caáyo.
Magnanimidad. = Pagcadagcó sa boot, sa casing casing.
Magnánimo. = Táuo ng̃a casing casíng̃an, sa dagcóng buot.
Magnate. = Táuo ng̃a mahál, hamíli ug bilírhon.
Magnesia. = Yota ng̃a maputí caáyo, ng̃a macóha sa lalog sa asín sa higuerra, ng̃a ipulurga.
Magnético. = Ang nahatong̃ód sa batóng baláni. * Ang may gahóm sa pagcábig ug pagcáhig sa bisan onsa.
Magnetismo. = Ang gahóm sa pagcábig ug pagcáhig sa batóng baláni.
Magnetizar. = Pagpaámbit sa pothao sa gahóm sa pagcábig ug pagcáhig, sa pagdíhog niána sa batóng baláni.
Magníficamente. = Sa pagcadináto, sa pagcamahál, sa pagcaáyo uyámot.
Magnificar. = Pagdáyao, pagdáyeg, pagológ.
Magníficat. = Pagcánta ng̃a guigáma ni María Santísima sa pagduáo nia sa iang igágao ng̃a si Sta. Isabel.
Magnificencia. = Pagcalólot sa paggásto ug dagcó. * Pagcabántog, pagparáyeg.
Magnífico. = Mahál uyámot, bantógon caáyo.
Magnitud. = Pagcadagcó sa bisan onsa. * Camahálan.
Magno. = Dagcó, dagcóan.
Mago. = Quinaarmánon sa magia.
Magra. = Hioa sa paa sa baboy.
Magro. = Maníoang, ang colang sa tamboc.
Maguillo. = Cahoy ng̃a ihálas.
Magujo. = Capandáyan sa puthao ng̃a balicó, ng̃a igacúhit sa solót sa mg̃a costuras sa mg̃a papán sa mg̃a sacayán.
Magulladura. = Pagcapíslat sa bisan onsang bahin sa laoas, cay hinglugpítan, cay hingpácng̃an, &c.
Magullamiento. = Idem.
Magullar. = Pislat, pislit.
Mahometano. = Ang maganonót sa Pagtóo ni Mahoma, sa pagcamoros.
Mahometismo. = Ang Pagtóo ni Mahoma, catilíngban sa mg̃a táuo ng̃a nahasácop sa pagtolón-an ni Mahoma.
Mahon. = Panápton sa gapas.
Mahona. = Sacayán sa mg̃a turco.
Maitinante. = Ang may batásan ug maánad sa pagátang ug pagtámbong sa maitines. * Ang Padre ng̃a may catungdánan sa pagtámbong sa maitines.
Maitines. = Ang nahaúnang pang̃adyéon ng̃a catungdánan sa mg̃a Padre, sa adlao arlao ng̃atanán.
Maíz. = Maís.
Maizal. = Ang yota ng̃a pinogásan sa maís, maisán.
Majada. = Lugar ng̃a pagadángpan sa gabíy sa mg̃a hayópan ug sa mg̃a baquero.
Majadal. = Yota ng̃a pinogásan con guitámnan, ng̃a guimpóy-an ng̃a daan sa mg̃a hayúpan.
Majadear. = Pagdang̃óp sa mg̃a hayúpan, sa gabíy, sa bisan diin.
Majadería. = Polong con bohat ng̃a binóang, ng̃a díli macaígo, ng̃a oalá paobánan sa salabótan.
Majadero. = Táuo ng̃a mamólong ug magabóhat sa oaláy salabótan, sa pagcabinóang, sa oaláy caboótan ug maáyong húna húna.
Majador. = Ang magadócdoc, ang magadógmoc.
Majagranzas. = Táuo ng̃a oalá quinaárman, hong̃og.
Majano. = Tapoc sa mg̃a bató ng̃a guinatápoc sa mg̃a baol, con sa mg̃a pagasogátan sa mg̃a cadalánan.
Majar. = Docdoc, so-so, dogmóc. * Pagbórlay, pagaling̃ása sa bisan cansa ng̃a táuo sa iang isigcaíng̃on.
Majestad. = Pagcahalángdon, pagcaámbong. * Pagcabántog sa pagbóhat sa bisan onsa. * Polong ng̃a macaígo lamang sa Dios: carón tiempóha guipahanong̃ód opód sa mg̃a hari.
Majestuosamente. = Sa pagcahalángdon, sa pagcaámbong sa pagcalígdong.
Majestuosidad. = Pagcahalángdong, pagcaámbong, pagcalígdong.
Majestuoso. = Maámbong, halángdon, malígdong.
Majo. = Táuo ng̃a parayégon, ng̃a magapacadagcó sa iang pagbísti, sa iang pagpamólong, sa iang pagatúbang ug mg̃a paglíhoc.
Majuela. = Bong̃a sa majuelo.
Majuelo. = Cahoy ng̃a mobong̃a sa mg̃a majuela. * Yota ng̃a bag-ong guitámnan sa mg̃a paras.
Mal. = Cadáot, cadaótan, icadáot. * Saquét, casaquét.
Mala. = Sorlánan sa mg̃a solat ng̃a ipadála sa mg̃a longsod.
Malacostumbrado. = Ang may batásan ng̃a daótan, ang guibatasánan ug naánad sa díli maáyo.
Malagueta. = Bong̃a sa América.
Malamente. = Sa pagcadaótan, sa díli matárong, sa pagcang̃íl-ad.
Malandanza. = Daótan ng̃a palad.
Malandrin. = Táuo ng̃a daótan, sa malágsot ng̃a batásan, tampalásan.
Malaquita. = Bató ng̃a verde ug binórcan.
Malavenido. = Táuo ng̃a cuti cutíhan, ng̃a malisód moáng̃ay sa isigcatáuo.
Malaventura. = Palad ng̃a daótan, calisód, cagóol.
Malaventurado. = Táuo ng̃a oaláy palar, ang guicalísdan, aláot.
Malaventuranza. V. Malaventura.
Malbaratar. = Pagbalígya sa bisan onsa sa obos ng̃a bali.
Malcasar. = Pagpatigáyon sa mg̃a tigúlang arón mamíño ang mg̃a anac, sa oalá pagatágdon ang mg̃a quinahánglan arón mahamótang sa maáyong pagtiáyon, sa pagcamíño ng̃a paláran.
Malcaso. = Pagcabórhi, bohat ng̃a daótan, malágsot, pagcatampalásan.
Malcocinado. = Mg̃a tináe ug ng̃atanán ng̃a solód sa tian sa mg̃a hayópan ng̃a guipatáy, ug ang lugar ng̃a pagabaligyáan niána.
Malcomido. = Ang mocáon sa diótay ng̃a calán-on.
Malcontento. = Ang nagasobó, ang namíng̃ao. * Condátan, mang̃ogobót sa isigcaíng̃on.
Malcorage. = Tanóm ng̃a italámbal.
Malcriado. = Anac ng̃a parayégon caáyo, ng̃a coláng̃an sa pagtórlo ug pagtóon, ng̃a oalá pagahóptan ug maáyo, ug ing̃on sa ang̃ay, sa iang mg̃a tigúlang.
Maldad. = Cadaótan, pagcadáot, bohat ng̃a contra sa catarúng̃an.
Maldecidor. = Ang nagalíbac libac sa lain.
Maldecir. = Pagtónglo, paglíbac libac.
Maldiciente. = Tigtónglo, ang manónglo.
Maldicion. = Tonglo, guimlo. * Pagpanghináot sa bisan onsang cadáot sa isigcatáuo.
Maldita. = Ang dila.
Maldito. = Daótan, mang̃íl-ad, tampalásan, sa malágsot ng̃a batásan. * Ang pinilían, ang guihócman sa Dios sa casaquétan sa impierno.
Maleable. = Bisan onsa ng̃a pagaboháton sa tombága, sa salapí, &c., ng̃a binácbac.
Maleante. = Ang magahópot sa lain sa pagbóhat sa mg̃a bóhat ng̃a daótan. * Tigyóbit, tampalásan.
Malear. = Pagdáot sa bisan onsa.
Malecon. = Taytáy tuláy ng̃a libon, cotang malíg-on ug mabága sa mg̃a baybáyon sa dagat con sa sobá, ng̃a icapogóng sa mg̃a bahá ug mg̃a balod.
Maledicencia. = Paglíbac libac.
Maleficencia. = Pagbatásan, pagcaánad sa pagdáot.
Maléfico. = Ang magadáot sa lain sa mg̃a buhat ng̃a ang̃ay sa mg̃a balbal, sa mg̃a hoclog, sa mg̃a lomáyan.
Malestar. = Pagcabótang ng̃a daótan.
Maleta. = Poyo poyo, pontél, sorlánan sa panit ng̃a pagasórlan sa panápton sa magalacát. * Babáyeng bigáon ng̃a guidála dala sa bisan cansa sa pagábang canía ug sa pagtípig sa poiós.
Maletero. = Ang nagabóhat sa mg̃a maleta.
Malevolencia. = Domót, daótan ng̃a pagbóot.
Malévolo. = Ang nahagógma magdáot sa isigcatáuo.
Maleza. = Bongláyon sa mg̃a cabalánan. * Mg̃a casagbótan ng̃a masónson, mabános.
Malgastar. = Pagósic sa salapí, sa puhónan.
Malhablado. = Tampalásan ng̃a oaláy caólao, pagtáhor ug catahá sa iang pagpamólong, sa iang soguílon, sa iang solte.
Malhecho. = Buhat ng̃a daótan, mang̃íl-ad. * Táuo sa malágsot ng̃a laoas, ng̃a díli ang̃áyan, boctóton, piáng, pongcol, &c.
Malhechor. = Saláan. * Ang magabúhat sa bisan onsang saláa.
Malherir. = Pagsámar sa samad ng̃a mamalátyon.
Malhumorado. = Solosalaquétan. * Ang nabaláca, ang guicabog-átan sa boot, ang guihaítan sa gaoi, ang nagasobó.
Malicia. = Cadáot, cadaótan, caíbog, pagcabóyoc sa pagbóhat sa mg̃a bohat ng̃a daótan ug ng̃a guinadíli sa batásan ng̃a maáyo. * Catáhap.
Maliciar. = Pagtáhap.
Maliciosamente. = Sa catáhap, sa catahápan, sa may catáhap.
Malicioso. = Matahápon. * Ang tacós ng̃a pagacatahápan.
Malignamente. = Sa daótan ng̃a húna húna.
Malignante. = Ang magadáot.
Malignar. = Pagdáot.
Malignidad. = Pagcasáyon sa húna húna, sa cásing cásing, sa pagbóhat sa mg̃a buhat ng̃a daútan. * Ang macadáot sa bisan onsa.
Maligno. = Ang mahagógma magdáot. * Ang daútan, malágsot.
Malilla. = Sogál sa baraja.
Malintencionado. = Ang may daótan ng̃a húna húna.
Malmandado. = Soquíhan, masinocólon, ang díli boot magsógot ug maáyo.
Malmirado. = Ang colang sa pagábi abi, ang díli maábi abíhon.
Malo. = Daótan, malágsot, mang̃íl-ad, maláo-ay. * Ang macadáot sa quinabúhi. * Táuo sa daótan ng̃a batásan, sa mang̃íl-ad ng̃a quinabúhi, tampalásan, mapíntas, mabáng̃is.
Malograr. = Díli pagpolós sa bisan onsa. * Díli pagdáng̃at, pagcóha sa guipanghináot.
Malparado. = Ang guiábtan sa bisan onsa ng̃a icadáot sa quinabóhi, sa mg̃a hayúpan, sa pohónan, &c.
Malparida. = Babáye ng̃a guicacoháan, guicaapásan ng̃a bag-o.
Malparir. = Pagápas, pagcóha sa báta sa tian sa inahán.
Malparto. = Pagcaápas, pagcacóha, pagtáctac sa báta con sa anac sa mananáp, sa tian sa inahán.
Malquerencia. = Domót, daótan ng̃a boot.
Malquistar. = Pagpatigáyon arón magaáoay ang mg̃a táuo. * Paghópo, pagágda, pagsámbag sa mg̃a táuo arón masigáoay, arón magacaáoay sila.
Malquisto. = Ang nagaáoay sa lain.
Malrotar. = Pagósic sa salapí, sa puhónan.
Malsano. = Ang magadáot sa quinabúhi, ang macasaquét. * Táuo ng̃a salaquétan, masaquéton.
Malsin. = Ang magalíbac libac sa isigcatáuo.
Malsufrido. = Ang díli maálam magántos, magílob.
Maltraer. = Pagdáot.
Maltratamiento. = Pagcadáot.
Maltratar. = Pagdáot sa bisan cansa sa polong con sa buhat.
Maltrato. V. Maltratamiento.
Maltrecho. = Ang guidáot.
Malva. = Tanóm, dalópang.
Malvabisco. = Tanóm ng̃a italámbal.
Malvadamente. = Sa pagcadaótan, sa daótan ng̃a húna húna ug cásing cásing, sa pagcaoaláy cataróng̃an.
Malvado. = Daótan uyámot, mang̃íl-ad, mabáng̃is.
Malversacion. = Pagcaósic.
Malversador. = Maosícon.
Malversar. = Osic.
Malvís. = Langgam ng̃a maíng̃on ing̃on sa dalansíang.
Malvíz. = Idem.
Malla. = Matá, bohó sa mg̃a anod, mg̃a layá, &c.
Mamá. = Polong ng̃a igahing̃álan ug igatáoag sa mg̃a báta ug sa obán pang mg̃a táuo sa ilang mg̃a inahán.
Mamacallos. = Táuo ng̃a cabós, ng̃a oaláy polós sa bisan onsa.
Mamada. = Cadogáyan sa pagsóso sa mg̃a báta.
Mamadera. = Capandáyan sa salamín sa pagcóha sa gatas sa mg̃a soso sa mg̃a babáye.
Mamador. = Ang magasóso.
Mamente. = Idem.
Mamar. = Pagsóso, pagyópyop sa gatas sa mg̃a soso. * Pagcáon sa pagcaólit, sa mabáscog. * Paglámoy.
Mamarrachada. = Bohat ng̃a díli macaígo sa tuyo.
Mamarracho. = Laráoan ng̃a díli maáyo, dayan dayan con piníntal ng̃a malágsot.
Mamay. = Cahoy sa América.
Mamila. = Soso sa mg̃a babáye ug sa mang̃a baye, gaoas ang atng̃al.
Mamola. = Pagcóbot sa solang sa isicaíng̃on, con pagbótang sa camót sa ilálom sa maong solang, sa pagálam alam con sa pagyúbit canía.
Mamon. = Ang magasóso. * Ang nadúgay caáyo sa pagsóso, ug labí sa isigcaíng̃on.
Mamoso. = Ang báta con mananáp ng̃a magasóso ug maáyo.
Mampara. = Tolotábil ng̃a ibótang sa atubáng̃an sa mg̃a pultahán.
Mamotreto. = Libro ng̃a pagasolátan sa bisan onsa ng̃a may quinahánglan ng̃a pagahusáyon, arón díli hicalímtan.
Mamparo. = Bongbong sa mg̃a sacayán, sa pagláin lain sa mg̃a camaróte, mg̃a pensa, &c.
Mampostear. = Paggáma sa mg̃a buhat sa bató.
Mampostería. = Bisang onsang buhat sa mg̃a bató ug sa apog. * Opicio sa pagbóhat sa mg̃a cota, mg̃a Singbahán, &c.
Mampostero. = Ang magabóhat sa mg̃a bohat sa bató ug sa apog.
Mampuesto. = Ang hilimóon sa mg̃a bohat sa bató ug sa apog.
Mamujar. = Pagbálic balic sa pagsóso, pagsóso sa oaláy gogma, sa oaláy ganas, sa tiao lamang.
Mamullar. = Pagcáon ug pagósap sa pagbótang sa nauong ug sa bába maíng̃on sa magasóso. * Pagyóng̃it, pagpamólong sa díli maáyong pagcasángpot.
Maná. = Cating̃aláhan ng̃a yamog ng̃a guipacáon sa Dios sa mg̃a israelitas sa caming̃áoan. * Tagoc sa usá ca cahoy sa Sicilia, ug maáyo ng̃a ipulurga.
Manada. = Panón sa mg̃a hayópan ug mg̃a mananáp. * Bináng̃an sa dagámi, &c., ng̃a arang sacpon sa usá ca camót.
Manadero. = Ang motobór. * Baquero ca usá ca panón sa mg̃a hayópan.
Manante. = Idem hasta baquero.
Manantial. = Tobóran, guinicánan sa mg̃a tubig. * Sinógdan sa bisan onsa.
Manar. = Pagtobór. * Pagsonód, pagguícan sa usá ca butang sa lain ng̃a butang. * Pagdághan sa bisan onsa.
Mancamiento. = Pagcacúlang, pagcaoalá sa bisan onsa.
Mancar. = Pagpiáng, paglisá.
Manceba. = Sandil, camaáyo.
Mancebo. = Laláqui sa diótay ng̃a edad, olitáuo. * Ang magabóhat tong̃ód sa sohol sa obán ng̃a mg̃a opicio.
Mancer. = Anac sa babáyeng bigáon.
Mancera. V. Esteva.
Mancilla. V. Mancha.
Mancipar. = Pagbihag, pagolípon.
Manco. = Piáng, pongcol. * Ang coláng̃an sa bisan onsa.
Mancomun (de). = Sa pagcahiósa sa duruhá con capin ba ca táuo.
Mancomunadamente. = Sa paghiósa, sa pagcasábot.
Mancomunar. = Paghiósa sa bisan onsa.
Mancomunidad. = Pagcahiúsa.
Mancha. = Boling, mansa.
Manchado. = Bulíng̃on, ang may boling, binóling.
Manchar. = Pagbóling, paghúgao. * Pagdáot sa dong̃og sa isigcaíng̃on.
Manchon. = Tolotagídyot sa yota ng̃a guibalánan, ng̃a guitórcan sa humáy, sa maís, &c., sa pagcasónson, sa pagcabános.
Manda. = Saar, pagsáad. * Ang hatag ng̃a guibílin, sa nagabúhat sa testamento, sa lain.
Mandadero. = Sinógo, sologóon.
Mandado. = Sogo, pagbóot.
Mandamiento. = Idem: ang tagsa sa mg̃a napólo ca sogo sa Dios ug sa lilíma sa santa Iglesia. * Ang limá ca torlo sa camót con mang̃áon ang mg̃a táuo sa oaláy cuchara ug tenedor.
Mandante. = Ang magasúgo, ang magabúot.
Mandar. = Pagsógo, pagbúot. * Paghópot, pagalíma, pagbáton. * Pagbílin sa bisan cansa sa usá ca bahin sa cabílin, sa testamento.
Mandarin. = Ang magabóot, ang magholópot, ang magasógo sa usá ca provincia sa mg̃a insic.
Mandarria. = Paló, bacbac, pagcáng ng̃a pagagamíton sa mg̃a táuo ng̃a managsolót sa mg̃a sacayán.
Mandatario. = Ang nahilábot sa bisan onsa cay guisógo sia sa lain.
Mandato. V. Mandado. * Tolománon sa santa Iglesia, ng̃a pagasomáyon sa Jueves santo, sa paghúgas sa mg̃a ponóan sa mg̃a tiil sa napólo ug duha ca táuo, sa pagdúmdum sa guibóhat ni Jesucristo sa iang mg̃a guintón-an, sa gabíy sa pagpanihápon caníla.
Mandil. = Panápton ng̃a ibótang sa mg̃a táuo dapit sa atubáng̃an, ug tinácgos sa haoac, arón díli mamahúgao ug mabóling ang bisti nila.
Mandilada. = Catilíngban sa mg̃a táuo sa daótan ug mang̃íl-ad ng̃a batásan.
Mandilandin. = Sologóon sa mg̃a babáyeng sa cadaghánan, bigáon.
Mandilar. = Pagpáhid sa laoas sa cabayo sa usá ca panápton.
Mandilon. = Táuo ng̃a taláuan, sa diótay ng̃a cásing cásing.
Mando. = Pagsógo, pagbóot sa mg̃a ponóan sa ilang mg̃a guinsacópan.
Mandoble. = Pagbónal, pagtígbas, &c., sa pagcápot sa bonal, sa espada, &c., sa dohá ca camót. * Pagcasabá, pagsáoay ng̃a maháit.
Mandon. = Ang magasúgo ug labí sa casaráng̃an, ang magapalabí sa pagbóot.
Mandrachero. = Ang magabáton sa mg̃a pagsogál sa baraja sa iang baláy.
Mandracho. = Baláy ng̃a pagasogálan sa baraja.
Mandrágora. = Tanóm ng̃a italámbal.
Mandria. = Táuo ng̃a oaláy polós sa bisan onsa, taláoan. * Coliró, hong̃og, boang.
Mandril. = Amó ng̃a maísog caáyo.
Manducacion. = Pagcacáon.
Manducar. = Pagcáon.
Manecica, lla, ta. = Cao-it sa tombága, sa salapí, &c., ng̃a icalíg-on sa mang̃a sapao sa mg̃a libro, &c. * Timáan sa dagoay sa camót ng̃a ibótang usáhay sa mg̃a sulat sa mg̃a libro, sa pagtimáan sa bisan onsa. * Ang pothao ng̃a magatórlo sa mg̃a horas, sa mg̃a horásan.
Manejable. = Ang masáyon pagagamíton, pagahóptan, pagabatónan ug pagaalimáhan.
Manejar. = Pagcápot, pagcóbot, pagcóyot, pagcóbil, paghícap. * Pagbáton, paghópot. * Paglíhoc sa bahin sa laoas ng̃a napiáng, nabácol ng̃a daan.
Manejo. = Pagpatigáyon. * Pagcahópot, pagcabáton.
Manera. = Caogalíng̃on ng̃a pagbóhat sa bisan onsa. * Pagcaatóbang, pagpamólong, &c., ng̃a caogalíng̃on sa tagsa ca táuo. * Ang si-si, ang qui-si sa mg̃a saya, sa mg̃a calsones, &c., ng̃a pagasorlánan sa mg̃a camót.
Mánes. = Mg̃a dios dios sa mg̃a dioatáhan, ng̃a guipacaíng̃on nila ng̃a nanagbántay sa mg̃a impierno, ug ng̃a nanagpaólay sa mg̃a calág.
Manfla. V. Manceba.
Manflota. = Baláy ng̃a guimpóy-an sa mg̃a bigáon.
Manflotesco. = Ang muádto sa masóbsob sa mg̃a baláy ng̃a pinoyánan sa mg̃a babáyeng bigáon.
Manga. = Manggas, bocton, boctónan. * Ang bisti sa mg̃a crus ng̃a hatáas ug sa mg̃a siriales sa Singbahán. * Saláhan sa tubig, sa bino, &c. * Buháoe. * Bong̃a.
Manglar. = Catónggan.
Mangle. = Cahoy sa catónggan, tong̃og.
Mango. = Polóan. * Togdánan. * Patoc.
Mangonear. = Paglíbod libor, pagsóroy sa oaláy buhat. * Paghilábot sa bisan cansa, sa díli iang catongdánan.
Mangorrero. = Bisan onsa ng̃a oaláy bale, ng̃a oaláy polós. * Cuchillo ng̃a may polóan.
Mangorta. = Mananáp sa opat ca tiil.
Mangote. = Manggas ng̃a halagpád ug hatáas.
Manguera. = Polopúntel ng̃a hatáas, sa panápton ng̃a mabága, ng̃a maíng̃on sa dagoay sa saláhan sa tubig, bino, &c., apan binohóan sa luyo ug sa luyo, sa isigcadáplin, sa paglímas sa mg̃a sacayán ug sa pagsolód sa hang̃in sa bodega.
Manguito. = Polopúntel ng̃a maíng̃on sa dagoay sa manggas ng̃a binohóan sa isigcatomóy, sa pagsolód sa mg̃a camót sa tagsa tagsa ca tomóy, sa tiempo sa tugnao. * Manggas ng̃a haíctin, ng̃a guibísti sa mg̃a señora cutub sa popólan hasta sa sico.
Manía. = Pagcabóang, cabóang. * Caogalíng̃on ng̃a gaoi ng̃a molomalágsot. * Huna húna ng̃a caogalíng̃on ng̃a díli macaígo caáyo.
Maniatar. = Paggápus.
Maniático. = Boang, usáhay.
Manicorto. = Hicáoan, ang díli mahagógma caáyo maghátag.
Manida. = Dalángpan sa bisan cansa.
Manido. = Ang natágo, ang nahóbong.
Manifestacion. = Pagcaháyag, pagcadayág, pagcaásoy, pagcasáyor.
Manifestador. = Ang magapaháyag, ang magapadayág, ang magaásoy.
Manifestar. = Asoy, sayod, hayag, dayág. * Pagpahibaló, pagsóguir.
Manifiestamente. = Sa pagcadayág, sa pagcasáyod, sa pagcaoaláy duha duha.
Manifiesto. = Dayág, hayag, ang nasáyor, naásoy ug maáyo, ang natúod, ang oaláy duha duha. * Casayóran.
Manija. = Coloptánan sa mg̃a capandáyan. * Bacólong, singsing sa tombága, sa pothao, &c., sa pagpalígon sa bisan onsa.
Minilargo. = Ang may mg̃a camót ng̃a hatáas.
Manilla. = Bucála. * Singsing ng̃a pothao ng̃a icagápos sa mg̃a táuo, sa ilang mang̃a camót.
Miniobra. = Bisan onsang bohat ng̃a pagaboháton. * Mg̃a paglíhoc ug pagtúyoc tuyoc sa mg̃a soldados * Quinaárman sa paghúpot sa mg̃a sacayán, tong̃ód sa maáyong pagpatigáyon sa timon, sa mg̃a layág, &c. * Cadaghánan sa mg̃a casangcápan sa mg̃a sacayán.
Maniobrar. = Pagbóhat sa mg̃a camót. * Pagpatigáyon ug pagpang̃íta sa mg̃a quinahánglan ng̃a icacóha ug icadáng̃at sa bisan onsa. * Pagpalíhoc sa mg̃a sacayán tong̃ód sa maáyong paghópot sa timon, sa bansálan, sa mg̃a layág, &c. * Pagbóhat sa mg̃a soldados sa ilang mang̃a paglíhoc, mg̃a paglacát, mg̃a pagtóyoc túyoc, sa guitaláyan nila, &c.
Maniobrista. = Ang maálam sa paghópot ug pagbáton sa mg̃a sacayán ug sa mg̃a soldados.
Manipulante. = Ang mahilábot sa bisan onsa.
Manipular. = Paghilábot sa bisan onsa.
Manípulo. = Bisti sa mg̃a Padre sa pagtúman nila sa ilang mg̃a catungdánan sa pagcapadre, sa pagmisa: mao sa dagoay sa estola, apan hamóbo, ug isáblay sa boton sa oála, sa ibábao sa manggas sa alba.
Manir. = Pagpahómoc sa carne ug sa isda, sa pagtípig niána sa usá ca arlao con capin ba.
Maniroto. = Táuo ng̃a malólot ug dagcó, maosícon.
Manivacío. = Ang táuo ng̃a oaláy dala sa iang mang̃a camót.
Manjar. = Calán-on. * Caling̃áoan ng̃a macalípat sa húna húna.
Mano. = Camót. * Tiil sa pang̃onáhan sa mg̃a mananáp. * Ang pothao, &c., ng̃a nagatórlo sa mg̃a horas sa mg̃a horásan. * Idolócdoc, idológmoc sa bisan onsa. * Tagsa ca pagágui sa pintal sa bisan onsa. * Caloháan ug limá ca pliegos ng̃a papel. * Gahóm sa pagsógo ug pagbóot. * Ang nahaóna sa mg̃a táuo ng̃a nanagsogál, ang nagasogál pagóna.
Manobrero. = Ang magabántay sa paghípos sa mang̃a cahugáoan.
Manojo. = Baat, bináng̃an sa bisan onsa ng̃a icasácop sa comót.
Manosear. = Pagcúbil, paghícap sa macadághan sa bisan onsa.
Manoseo. = Pagcacóbil, pagcahícap sa bisan onsa.
Manotada. = Sagpá, tagpa. * Pocpoc ng̃a guipócpoc sa camót.
Manotear. = Pagpócpoc, pagdápi, pagdolápi sa camót. * Paglíhoc, pagcolocómpas sa mg̃a camót, sa pagsólte ug sa pagásoy sa anáa sa húna húna.
Manoteo. = Pagcapócpoc, pagcadápi, pagcolocómpas sa mg̃a camót.
Manquear. = Pagpaquíta sa bisan cansa sa iang pagcapiáng, pagcapóngcol.
Manquedad. = Piáng, capóngcol. * Pagcalisá sa mg̃a bahin sa laoas.
Mansamente. = Sa pagcaághop, sa pagcaháoan sa buot. * Sa mahínay, sa oaláy banha.
Mansedumbre. = Pagcaághop, sa pagcaáyo sa buot, pagcaháoon sa cásing cásing.
Mansejon. = Mananáp ng̃a aghop caáyo.
Mansion. = Pagcapoyó, pagcadógay, pagcahonóng sa bisan diin.
Manso. = Aghop, sa maáyong boot ug cagaoían.
Manta. = Habol. * Hapín, hanig sa mg̃a cabayo, &c.
Mantaterilla. = Panápton ng̃a icabóhat sa mg̃a hapín sa mg̃a mananáp.
Mantear. = Pagpalopád sa táuo, sa mananáp, &c., ng̃a binútang sa usá ca habol, sa pagsalibáy, pagsalógpo, canía dapit sa itáas, arón mohólog sa maong habol.
Manteca. = Tamboc sa mg̃a mananáp. * Ang dugá ng̃a maholohágcot, mahomót ug lanáhon sa obán ng̃a mg̃a bong̃a.
Mantecada. = Inárlip ng̃a pan, ng̃a diníhog sa tamboc sa baca ug sa asúcar.
Mantecado. = Tinápay ng̃a minása sa manteca, sa tamboc.
Mantecon. = Táuo ng̃a mahagúgma magcáon sa mg̃a calán-on ng̃a maáyo.
Mantecoso. = Ang may daghan ng̃a manteca. * Ang maíng̃on ing̃on sa manteca.
Manteista. = Ang nagabísti sa bisti ng̃a guing̃álan sotana ug manteo, ug magatámbong sa escolahán sa cadaigánan.
Mantel. = Panápton ng̃a igatábon sa lamesa ng̃a calán-an, hanig, hapín. * Ang panápton ng̃a dagcó ng̃a igatábon sa altal.
Mantelería. = Cadaghánan sa mg̃a mantel ug mg̃a serbilleta.
Mantelete. = Bisti sa mg̃a Sres. Obispos ng̃a guibísti nila sa ibábao sa roquete ug moábot hasta sa obos sa mg̃a tohod.
Mantener. = Pagpacáon sa bisan cansa. * Pagbáton, paghópot sa bisan onsa. * Pagdáyon sa guibóhat. * Paglában, pagtábang, pagpadang̃óp sa bisan cansa. * Pagdáyon sa guihúna húna.
Manteniente (á). = Bisan onsa ng̃a guibúhat sa duhá ca camót, sa tibúoc, ng̃a cosóg.
Mantenimiento. = Calán-on, pagpacáon.
Manteo. = Bisti ng̃a hatáas ug ng̃a may asintos, ng̃a guibísti sa mg̃a Padreng clérigo sa ibábao sa sotana. * Saya sa mg̃a babáye.
Mantequera. = Sorlánan ng̃a balotáng̃an sa manteca.
Mantequero. = Ang magabalígya sa manteca.
Mantequilla. = Manteca ng̃a minása sa asúcar. * Gatas ng̃a tibúoc ng̃a sináctan sa asín.
Mantero. = Ang magabóhat ug magabalígya sa mg̃a habol.
Mantilla. = Mantiya, panápton ng̃a putíon ug malíng̃in dapit sa obus, ng̃a igadóngdong ug igatábon sa mg̃a babáye sa olo ug sa ilang laoas hasta sa obos sa haoac. * Hapín sa mg̃a bátang diótay, ng̃a igapótus caníla. * Hanig, hapín ng̃a igatábon sa mg̃a payod sa mg̃a cabayo.
Mantillo. = Cahogáoan, sagbot, tae sa mg̃a mananáp ng̃a nadógmoc ug nadonót na.
Manto. = Pandong. * Ang bisti sa mg̃a Padreng religioso ng̃a guibísti nila sa ibábao sa ilang túnica con hábito. * Bisti ng̃a mahál uyámot ng̃a guibísti sa mg̃a hari ug sa obán pang mg̃a dagcóng táuo ng̃a hamíli caáyo, ng̃a guisáb-ong sa liog ug magagóyod dapit sa licód. * Ang icasalípod sa bisan onsa.
Manuable. V. Manejable.
Manual. = Ang guibúhat sa mg̃a camót. * Ang masáyon pagagamíton, pagaboháton. * Táuo sa maáyong cagaoían, masinógton. * Libro ng̃a guisolátan sa mg̃a tolománon sa pagbóhat sa mg̃a sacramento. * Ang libro ng̃a sinolátan sa mg̃a táuo ng̃a comerciante, &c., sa salapí, &c., ng̃a guidáoat ug ng̃a guigásto nila, sa paghóad nila oña sa librong dagcó.
Manualmente. = Sa mg̃a camót.
Manubrio. = Polóan, caláptan, coloptánan sa bisan onsang capandáyan.
Manucodiata. = Langgam.
Manuella. = Cahoy ng̃a igatúyoc sa cabrestante sa mg̃a sacayán.