Part 30

Garitero. = Ang tagía sa baláy ng̃a pagasogálan sa baraja. * Ang sogaról ng̃a moádto sa masóbsob sa baláy ng̃a pagasogálan. * Tabon tabon, cagon cagon sa mg̃a caoatán.

Garito. = Lugar ng̃a pagatambóng̃an sa pagsogál sa mg̃a sogaról.

Garla. = Pagpamólong, solti, soguílon.

Garlador. = Tigpólong, hinoguilánon caáyo sa oaláy lamí ug hingtóngdan.

Garlante. = Idem.

Garlito. = Bobo. * Bonóan sa mg̃a bongsod. * Galao, lit-ag. * Mg̃a paglaláng sa pagdáot sa isigcatáuo.

Garlopa. = Sepiyo ng̃a hatáas, sa pagsepiyo ug sa paghínlo sa mg̃a cahoy.

Garnacha. = Bisti ng̃a halagpád, hatáas ug manggásan, boctónan. * Catilíngban con pagcaobán sa mg̃a táuo ng̃a nanagsóroy soroy sa mg̃a calongsóran sa pagbóhat sa mg̃a dola.

Garo. = Isda. * Ang dugá ng̃a guican sa mg̃a isda ng̃a inasínan.

Garra. = Camót con tiil sa mg̃a mananáp ug sa mg̃a langgam.

Garrafa. = Sorlánan sa vino, sa tobig, &c., sa salamín, sa tombága, &c., ng̃a malíng̃in ug halagpád, sa hatáas ug haíctin ng̃a liog.

Garrafal. = Calaínan sa bong̃a sa España ng̃a guing̃álan ug guindas. * Bisan onsa ng̃a dagcó caáyo.

Garrama. = Tampo, tampa, amot ng̃a guipamáyad sa mg̃a dagcóng táuo ng̃a turco sa ilang mg̃a hari. * Quináoat.

Garramar. = Pagpang̃áoat, pagticás, pagcáhas.

Garrancha. = Espada, cales, campílang.

Garrancho. = Sang̃á sa cahoy ng̃a nabalí, nasánggi, nasáng̃i.

Garrapata. = Otol, cató.

Garrapato. = Barlis ng̃a pagaboháton sa pluma, sa oaláy tuyo ug sa oaláy hingtóngdan.

Garrar. = Pagsíbog, pagánod sa sacayán sa obos na nahólog ang sinípit, cay oalá somacát.

Garrido. = Matahóm, maníndot, maáñag, maáyo caáyo.

Garroba ó Algarroba. = Ang bong̃a sa tanóm sa maong ng̃alan. * Calaínan sa balátong ng̃a molomaítom, ng̃a ipacáon sa mg̃a salapáti.

Garrobal. = Yota ng̃a guitámnan sa mg̃a algarrobas.

Garron. = Ang tahód sa mg̃a langgam.

Garrotazo. = Pagcalámbos, pagcabónal.

Garrocha. = Cahoy ng̃a hatáas ng̃a guitaólan sa tomóy sa usá ca pothao maíng̃on sa pothao sa isi con sa salapáng.

Garrote. = Cahoy ng̃a díli dagcó caáyo ug díli opód hatáas. * Castigo ng̃a guipanghátag sa mg̃a hocom sa mg̃a saláan ng̃a dagcó, sa pagpatáy caníla sa usá ca capandáyan ng̃a pothao ng̃a magalóoc caníla. * Pagcatóltol sa mg̃a pisi ng̃a guibáat sa bisan onsa. * Pagcabáat ng̃a mahógot caáyo sa mg̃a bocton ug mang̃a paa. * Pagcalábag.

Garrotillo. = Pagcahobág sa totónlan.

Garrucha. = Motón.

Garrudo. = Ang may mg̃a paa ng̃a dagcó.

Gárrulo. = Táuo ng̃a tigpólong, hinoguilánon caáyo. * Langgam ng̃a motíng̃og sa masóbsob.

Garrulla. = Ang mg̃a ubas, mg̃a paras ng̃a nanaglobó, ng̃a nang̃ahólog sa mg̃a bolig. * Pagcasácot, pagcagobót sa bisan onsa, con sa mg̃a táuo.

Garza. = Talábon.

Garzo. = Ang color ng̃a asul.

Garzon. = Olitáo ng̃a sopang, sa dagcóng hosog, ng̃a ang̃áyan, sa maáyong pagcatíndog.

Garzota. V. Garza. * Dayan dayan ng̃a binóhat sa mg̃a balahíbo ng̃a maníndot ng̃a ibótang sa mg̃a calo.

Gasa. = Panápton ng̃a manípis, fino ug masíhag caáyo.

Gastable. = Ang arang horton, ang arang gamíton.

Gastado. = Ang malóya. * Ang guicoháan, ang napánas, ang ponas, ang nahorót.

Gastador. = Maosícon. * Soldado ng̃a guing̃álan ug gastador, ng̃a may opicio sa panglóngcab sa mang̃a cota, mg̃a baluarte, &c.

Gastamento. = Pagcahorót sa bisan onsa.

Gastar. = Pagpálit sa bisan onsa sa salapí, pagoalá, paghorót sa salapí, sa pagpálit sa bisan onsa. * Paghorót sa bisan onsa. * Pagtibáoas, pagoalá, pagláglag. * Pagpánas, pagpónas. * Pagdáot.

Gasto. = Pagcahorót. * Salapí ng̃a guigasto sa pagpálit sa bisan onsa.

Gata. = Iríng ng̃a baye.

Gatada. = Polong con bohat ng̃a malaláng̃on.

Gatallon. = Tampalásan.

Gatazo. = Iríng ng̃a dagcó. * Limbong sa pagcóha sa salapí con sa bisan onsa sa isigcatáuo.

Gateado. = Ang may color sa balahíbo sa mg̃a iríng. * Cahoy sa América ng̃a magáhi ug mabóg-at caáyo ug masáyon pagasináoan.

Gatear. = Pagcámang. * Pagcómos.

Gatera. = Bohó ng̃a guitagána sa bisan diin arón omágui ang mg̃a iríng.

Gatería. = Cadaghánan sa mg̃a iríng.

Gatesco. = Ang nahatong̃ód sa iríng.

Gatillazo. = Pagpócpoc, pagcahólog sa pothao ng̃a macacaláyo sa mg̃a posil, sa pagtóctoc sa batong santícan. * Pagcaoalá sa pagláom sa bisan cansa, pagcadíli matóman ang guilaóman.

Gatillo. = Capandáyan ng̃a pothao sa pagíbot sa mg̃a ng̃ipon ug sa mg̃a bag-ang. * Pothao ng̃a magapahólog sa santic sa mg̃a posil, sa pagbóhi caníla, con magacaláyo sa pagtóctoc sa batong santícan. * Báta ng̃a caoátan, maninicás.

Gato. = Iríng ng̃a laqui. * Poyo poyo, pontél ng̃a pagasódlan ug tipigánan sa salapí. * Caoatán, maninicás. * Capandáyan ng̃a pothao sa pagcúmpit, sa cahoy, sa pothao, sa tombága, &c., con may quinahánglan. * Mang̃ang̃áhas.

Gatuna. = Tanóm.

Gatuno. = Ang nahatong̃ód sa mg̃a iríng, ang ang̃ay caníla.

Gatuña. = Tanóm ng̃a italámbal.

Gatuperio. = Pagcasácot sa daghánan ng̃a mg̃a botang.

Gaudeamus. = Polong ng̃a linatín. * Calípay, himáya, combidang dagcó, pagcadághan sa mg̃a calán-on ug mg̃a ilímnon.

Gaveta. = Cajon cajon ng̃a honos honos, sa mang̃a papelera, &c.

Gavia. = Jalua ng̃a cahoy, tancal ng̃a pagabilanggóan sa mg̃a boang ng̃a dagcó, bohó ng̃a pagatámnan sa mg̃a cahoy. * Mg̃a layág, mg̃a mastelero ug mg̃a verga ng̃a mosonód sa mg̃a taládoc ng̃a mayor sa mg̃a sacayán.

Gaviero. = Ang táuo, ang grumete ng̃a magahópot ug magabántay sa gavia.

Gavilan. = Banóg. * Ang barlis ng̃a diótay ug manípis sa catapúsan sa mg̃a letra. * Mg̃a pothao ng̃a nahamótang, sa pagcadágoay sa crus, sa mg̃a polóan con caláptan sa mg̃a espada.

Gavilla. = Baat, bináng̃an sa mg̃a dagámi sa trigo, sa humáy, &c. * Catilíngban sa mg̃a táuo ng̃a obos, ng̃a nang̃obót ug nanagsácot sila.

Gavillada. = Cadaghánan sa mg̃a manggad ug sa bisan onsa ng̃a mg̃a quináoat.

Gavillador. = Táuo ng̃a pang̃ólo ng̃a magatígom sa mg̃a caoatán.

Gaviota. = Langgam.

Gaya. = Barlis, boloc ng̃a nagacaláin lain ug color.

Gayadura. = Dayan dayan sa mg̃a bisti, &c., sa mg̃a barlis ng̃a nagacaláin lain ug color.

Gayar. = Pagdáyan dayan sa bisan onsa sa mg̃a barlis, sa mg̃a boloc ng̃a nagcaláin lain ug color.

Gayomba. = Tanóm.

Gayuba. = Tanóm ng̃a italámbal.

Gaza. = Pinótol sa pisi ng̃a dagcó ng̃a guilíbot ug guilícos sa mg̃a moton sa pagbítay caníla sa bisan diin.

Gazapera. = Bálay bálay sa mg̃a conejos, ng̃a ilang dalángpan ug pagabatónan sa ilang mg̃a anac. * Lugar ng̃a tinágo ng̃a pagatíngban sa mg̃a táuo, sa pagbóhat sa mg̃a bohat ng̃a díli maáyo caáyo.

Gazapina. = Catilíngban sa mg̃a táuo sa malágsot ug mang̃íl-ad ng̃a batásan.

Gazapo. = Conejo ng̃a diótay pa. * Táuo ng̃a malaláng̃on. * Bacac ng̃a dagcó.

Gazmiar. = Pagólit.

Gazmiarse. = Gaoad, hanólsol.

Gazmoñería. = Pagparáyeg sa bisan cansa, arón pagaíngnon ng̃a maáyo sia, ng̃a quinaadmánon, mang̃iloóyan, &c.

Gazmoño. = Táuo ng̃a parayégon, arón pagaíngnon sa obán ng̃a maáyong táuo sia.

Gaznápiro. = Coliró, hong̃og.

Gaznatada. = Pagpócpoc sa camót, sa liog, sa totónlan.

Gaznate. = Totónlan.

Gazofilacio. = Lugar ng̃a guitigóman sa mg̃a limos, sa pohónan ug sa mg̃a dona sa Singbahán sa Jerusalém.

Gazpacho. = Sopa ng̃a pagaboháton sa mg̃a tipic ng̃a pan, ng̃a hinolóman sa tobig ng̃a sináctan sa suca, lana ug seboyas.

Gazuza. = Gotóm ng̃a dagcó.

GE

Gelatina. = Matám-is, sabáo, &c., ng̃a espeso, mahágcot caáyo. * Ang dogá sa obán ng̃a mg̃a bong̃a ng̃a pagaboháton ug matám-is ng̃a espeso, mahágcot ug masíhag.

Gelido. = Ang mabógnao caáyo, ang natibúoc guican sa dagcóng tognao.

Gemela. = Bulac.

Gemelo. = Calóha.

Gemido. = Pagcabachó, pagcaagólo.

Gemidor. = Tigbachó, tigagólo, ang nagabachó, nagaagólo.

Géminis. = Timáan sa zodiaco ng̃a nahatong̃ód sa bolan sa mayo. * Haclop, hampol ng̃a pagaboháton sa pintura ng̃a maputí ng̃a guing̃álan ug albayalde, sa talo ng̃a tinúnao, sa lana ng̃a rosado ug sa tobig.

Gemir. = Pagagólo, pagbachó. * Pagtíng̃og sa mang̃a mananáp ug pagtonóg sa bisan onsa, maíng̃on sa mg̃a pagbachó sa mg̃a táuo.

Genciana. = Tanóm ng̃a italámbal.

Genealogía. = Cadaghánan sa mg̃a guinicánan, sa mg̃a guinlioátan sa usá ca táuo.

Genealogista. = Ang táuo ng̃a nahilábot sa pagsáyod sa mg̃a guinicánan sa mg̃a táuo.

Generable. = Ang arang ilíoat.

Generacion. = Ang paglíoat. * Ang mg̃a lioat sa usá ca guinicánan. * Cadaghánan sa mg̃a táuo. * Ng̃atanán ng̃a bohi.

General. = Ang solód ng̃a pagatón-an sa mg̃a quinaádman, escolahán. * Ang ponóan sa tagsa ca pang̃obátan sa mg̃a soldados. * Ang ponóan ng̃a labí ug dagcóan sa mg̃a caparían.

Generala. = Pagcagobóc, pagtóctoc sa mg̃a tambol, arón managátang ang mg̃a soldados sa lugar ng̃a pagaatáng̃an.

Generalato. = Opicio con cahímtang sa pagcaponóan sa mg̃a caparían, ug ang túig, ang tiempo ng̃a pagadogáyan sa ilang opicio.

Generalidad. = Pagcadághan, cadaghánan sa bisan onsa.

Generalísimo. = Ang ponóan ng̃a labí sa obán ng̃a mang̃a ponóan sa mg̃a soldados.

Generalizar. = Pagbántog, pagbaláod, pagsóguid sa cadaigánan sa bisan onsa.

Generante. = Ang magalíoat.

Generativo. = Ang may gahóm sa paglíoat.

Genérico. = Ang ang̃ay sa daghan ng̃a mg̃a calaínan.

Género. = Ang ang̃ay ug macasácop sa daghan ng̃a mg̃a táuo con botang. * Manggad.

Generosidad. = Pagcadato, pagcahamíli ng̃a guican sa mg̃a tigúlang, sa mg̃a guinlioátan. * Pagcalólot. * Pagcabáscog sa cásing cásing, sa mg̃a bohat ng̃a macóli ug malisód.

Generoso. = Táuo ng̃a hamíli, bilídhon, sa maáyong guinicánan. * Malólot, homalátag. * Bisan onsa ng̃a mahál, maáyo labí sa isigcaíng̃on.

Genetliaca. = Quinaádman, tolohóan ng̃a bacácon sa pagtágna sa palad sa mg̃a táuo, tong̃ód sa adlao ug sa horas ng̃a guicatauóhan níla.

Genial. = Ang ang̃ay ug ang nahatong̃ód sa gaui, sa cagaoían, sa batásan sa bisan cansa.

Genialidad. = Ang batásan ng̃a ang̃ay sa gaoi ng̃a quinaía sa tagsa ca táuo.

Genialmente. = Ing̃on sa ang̃ay sa gaoi sa tagsa ca táuo.

Geniazo. = Gaoi ng̃a maísog.

Genio. = Gaui, cagaoían, batásan. * Ng̃alan ng̃a guihátag sa canhíng tiempo sa mg̃a dioatáhan sa usá ca dios dios ng̃a magbobóhat sa ng̃atanán.

Genista. = Tanóm.

Genital. = Quinatáuo, boto, utin, laís.

Genitivo. = Ang arang maglíoat.

Gente. = Mg̃a táuo. * Cadaghánan sa mg̃a soldados. * Banay, pagcacaobánan.

Gentecilla. = Mg̃a táuo ng̃a obos, sa molomalágsot ng̃a batásan.

Gentil. = Dioatáhan, táuo ng̃a díli cristianos. * Táuo ng̃a cosgon, ang̃áyan, baihónan, sa maáyong pagcatíndog. * Sologóon sa mg̃a hari.

Gentileza. V. Gallardía. * Pagábi abi.

Gentilicio. = Ang nahatong̃ód sa mg̃a táuo ug sa mang̃a Guinharían. * Ang nahatong̃ód sa mg̃a banay, sa mg̃a lioat con calioátan.

Gentílico. = Ang nahatong̃ód sa mg̃a dioatáhan, sa mg̃a táuo ng̃a díli cristianos.

Gentilidad. = Religion ng̃a daótan ug bacácon sa mang̃a dioatáhan. * Cadaghánan sa mg̃a dioatáhan.

Gestilismo. = Idem.

Gentilizar. = Pagdioáta, pagnonót sa mg̃a toloóhan ng̃a bacácon, sa mg̃a dioatáhan.

Gentilmente. = Sa pagcaáng̃ay, sa caang̃áyan. * Ing̃on sa batásan sa mg̃a dioatáhan.

Gentío. = Pagcadághan, cadaghánan, catilíngban sa mg̃a táuo.

Gentualla. = Mg̃a táuo ng̃a tacós pasipád-an, mang̃a táuo ng̃a labíng talamáyon.

Gentuza. = Idem.

Genuflexion. = Pagcalohód sa usá ca tohod.

Genuino. = Ogalíng̃on, caogalíng̃on. * Táuo ng̃a díli coti cotíhan, sa maháoan ng̃a boot.

Geografía. = Quinaádman ng̃a magaásoy sa pagcabótang sa ng̃atanán ng̃a yota sa calibótan.

Geográficamente. = Ing̃on sa nahamótang sa geografía.

Geográfico. = Ang nahatong̃ód sa geografía, sa quinaádman ng̃a nagaásoy sa pagcabótang sa mg̃a longsod, &c., sa tibuoc ng̃a calibútan.

Geógrafo. = Ang maálam sa geografía.

Geología. = Quinaádman sa magaásoy sa pagcabótang sa ng̃atanán ng̃a motoróc ug magáma sa luyo ug sa luyo, sa bisan diin sa calibótan.

Geomancía. = Quinaádman ng̃a bacácon, toloóhan ng̃a daótan, ng̃a guican sa pagcabótang sa mg̃a binóhat ng̃a hingcaplágan sa yota, sa mg̃a barlis, &c., ng̃a pagaboháton sa maong yota.

Geometría. = Quinaádman ng̃a magaásoy sa cadagcóon ug sa mg̃a socod sa ng̃atanán.

Geométricamente. = Ing̃on sa ang̃ay sa geometría.

Geométrico. = Ang nahatong̃ód sa geometría, sa quinaádman ng̃a igacaíla sa cadadagcóon ug sa socod sa ng̃atanán.

Geranio. = Tanóm, dagámi ng̃a ing̃on sa dalópang.

Gerifalte ó Garifalco. = Langgam. * Lothang ng̃a holohatáas sa diótay ng̃a bohó. * Caoatán.

Gérmen. = Sinógdan, guinicánan sa bisan onsa. * Binhi.

Germinacion. = Pagcatoróc.

Germinar. = Toróc.

Gerundiada. = Polong ng̃a talamáyon ng̃a tacós pasipád-an.

Gestero. = Ang magaláin lain sa nauong, ang magcolíot.

Gesticulacion. = Pagcaláin sa nauong, pagcaculíot, pagcahímot.

Gesticular. = Pagláin sa nauong, pagculíot, paghímot, paguíng uing, pagosáng̃ab.

Gesto. = Nauong, baihon. * Culíot, uing uing, himot, osáng̃ab.

GI

Giganta. = Tanóm.

Gigante. = Táuo ng̃a hatáas oyámot, labíng hatáas sa obán ng̃a mg̃a isigcatáuo nía. * Ang magalabáo sa obán sa cosóg, sa quinaádman, sa boot, &c.

Gigánteo. = Ang nahatong̃ód sa mg̃a gigante.

Gigantesco. = Idem.

Gigantez. = Pagcadagcó, pagcatáas ng̃a guilabíhan oyámot.

Gigantilla. = Táuo táuo ng̃a diótay sa gigante, ng̃a may dagcóng olo.

Giganton. = Laráoan, táuo táuo ng̃a dagcó, hatáas caáyo, ng̃a ipagóa sa mg̃a dola ug mg̃a piesta sa mg̃a longsod.

Gimnasio. = Lugar ng̃a pagatón-an, sa cadaigánan, sa mg̃a nagacaláin lain ng̃a mg̃a quinaádman.

Gimotear. V. Gemir.

Gimoteo. V. Gemido.

Ginebra. = Ilímnon, aguardiente ng̃a guináma sa mang̃a nagacaláin lain ng̃a mg̃a panácot. * Pagcagobót, pagcasámoc, pagcagobóc. * Banha, sabá, mg̃a pagsínggit ng̃a nagacabóloc boloc. * Capandáyan ng̃a guigáma sa daghánan ng̃a mg̃a cahoy, ng̃a mabánha ug matonóg caáyo.

Gineta. = Mananáp ng̃a maíng̃on sa iríng.

Gingidio. = Tanóm, dagámi.

Girada. = Pagtóyoc sa mg̃a táuo ng̃a nanagsabáy sa tomóy lamang sa usá ca tiil.

Girándula. = Malíng̃in, bacolóng ng̃a guilibótan sa mg̃a bomba ng̃a sinódlan sa pólvora, arón mobotó sa pagcaólos olos.

Girante. = Ang magatóyoc, ang magalibót.

Girar. = Toyoc, libót, licos. * Pagpadála sa mang̃a papel, sa mg̃a solat, sa bisan diin ng̃a longsola ug sa bisan cansa, arón domáoat sa salapí ng̃a nahamótang sa maong mg̃a solat, ug arón magabáyad sa tobo ng̃a hingtóngdan ing̃on sa batásan.

Girasol. = Tanóm ng̃a magatóyoc somála sa pagcatóyoc ug paglibót sa adlao.

Giratorio. V. Girante.

Giro. = Pagcatóyoc, pagcalibót. * V. Girar, desde pagpadála.

Gitanada. = Bohat con polong ng̃a ang̃ay sa mang̃a gitano. * Paglímbong, polong ng̃a iálam alam ug malaláng̃on, sa pagcóha ug pagdáng̃at sa guitóyo.

Gitanamente. = Sa mg̃a polong ng̃a ang̃ay sa mang̃a gitano, sa mg̃a polong ng̃a limbóng̃on, malaláng̃on.

Gitanear. = Pagpamólong sa mg̃a polong ng̃a lingbóng̃on ug malaláng̃on, sa pagdáng̃at sa guitóyo sa guipanghináot.

Gitanería. = Pagcaábi abi, pagálam alam ng̃a ondan, malaláng̃on ug malimbóng̃on ng̃a ang̃ay sa mang̃a gitano.

Gitano. = Lioat, calioátan, catilíngban sa mg̃a táuo ng̃a oaláy pinoyánan ng̃a malíg-on, ug ng̃a nanagsóroy soroy sila sa oaláy honóng sa mg̃a calongsóran: matud ng̃a guican sila sa mang̃a táuo ng̃a egipcios. * Ang maálam magcábig ug magcóha sa cabobót-on sa lain. * Ang maálam maglímbong, magólo olo.

GL

Gladiator. = Táuo ng̃a nagaáoay sa iang isigcatáuo, sa tiempo sa mg̃a romanos, hasta sa pagcamatáy sa iang contra.

Gladiol. = Espada ng̃a haíctin. * Tanóm.

Glándula. = Losay.

Glasé. = Panápton, hinábol sa igagáma ng̃a sináctan sa boláoan con sa salapí, ng̃a masínao ug matahóm caáyo.

Glasto. = Tanóm.

Glaucio. = Tanóm.

Glauco. = Quinháson, tooay.

Gleba. = Ang yota ng̃a tibúoc ng̃a guicále ug guisácoat sa daro.

Globo. = Malíng̃in. * Poyo poyo ng̃a dagcó sa papel con sa panápton, ng̃a pagapón-an sa asó con sa hang̃in ug ipalopád. * Malíng̃in sa cahoy, &c., ng̃a pagapintálan sa mg̃a bitóon, &c., ug guing̃álan ug globo celeste con lang̃ítnon. * Malíng̃in maíng̃on sa guiíng̃on carón, ng̃a pagapintálan sa yota ug mg̃a dagat, sa mg̃a sobá, &c., ug guing̃álan ug globo terráqueo con sa calibótan.

Globoso. = Bisan onsa ng̃a malíng̃in.

Glóbulo. = Malíng̃in ng̃a diótay.

Globuloso. = Ang nahímo sa mg̃a malíng̃in ng̃a diótay.

Gloria. = Dong̃og ng̃a maáyo, sangyao. * Paghimáya sa Lang̃it, cabolahánan, paghimayáan, caboháyan, caolgánan. * Calípay. * Cacóguing dagcó. * Pagcaámbong, pagcahamíli, pagcahalángdon. * Pagcaníndot, pagcatahóm, pagcaáñag. * Panápton ng̃a manípis caáyo ug masíhag.

Gloriarse. = Pagándac, pagparáyeg. * Paglípay, paghimáya.

Glorieta. = Lugar ng̃a guitagána sa mg̃a tanáman, sa mg̃a jardin, sa pagcáon ug sa paglíng̃ao ling̃ao: osáhay guiátpan sa mg̃a linálang cahoy ng̃a guicoyatótan sa mg̃a paras, sa mg̃a balágon, &c.

Glorificacion. = Pagcadáyeg, pagcaológ, pagcadáyao.

Glorificador. = Ang magadáyeg, ang magaológ, ang magadáyao, tigdáyeg, tigológ, tigdáyao. * Ang Dios ng̃a mohátag sa paghimáya sa Lang̃it.

Glorificante. = Idem.

Glorificar. = Dayeg, dayao, ológ. * Paghátag sa cabolahánan, sa paghimáya, sa caolgánan, sa caboháyan sa Lang̃it sa bisan cansa: ang̃ay lamang sa Dios.

Gloriosamente. = Sa paghimáya. * Sa maáyong dong̃og.

Glorioso. = Tacós sa maáyong dong̃og, tacós sa mg̃a pagdáyeg, sa mg̃a pagológ. * Ang mopoyó sa Lang̃it, ang boláhan. * Ang maandácon, ang guilabíhan sa paráyeg. * Mahimayáon.

Glosa. = Pagásoy sa bisan onsang polong ng̃a macóli ug malisód ng̃a pagasabóton. * Pagmátng̃on ng̃a ibótang sa mg̃a solat ug mg̃a cuenta, tong̃ód sa bisan onsang caculían nila.

Glosar. = Idem.

Glosario. = Diccionario, libro ng̃a sinolátan sa mg̃a pagásoy sa mg̃a polong ng̃a malisód pagatoquíbon.

Gloton. = Hing̃áon caáyo, olítan, hacógan, dalóan.

Glotonear. = Pagcáon sa masóbsob ug sa dagcóng caíbog.

Glotonería. = Idem.

Gluten. = Bisan onsa ng̃a mahágcot caáyo, ng̃a icatápot, igapílit sa bisan onsa, cola, ipilílit.

Glutinosidad. = Pagcahágcot, pagcapílit.

Glutinoso. V. Gluten.

GN

Gnómon. = Ang pothao ng̃a nagatórlo sa mg̃a horas sa horásan sa adlao.

Gnomónica. = Quinaárman ng̃a magaásoy sa pagbóhat sa mg̃a horásan sa adlao.

GO

Gobernacion. V. Gobierno.

Gobernador. = Magholópot, ponóan, magbobóot, magbolóot, maghohópot.

Gobernante. = Idem.

Gobernar. = Hopot, pagbóot.

Gobierno. = Pagcahópot, pagcabóot, pagcaalíma. * Opicio con cahímtang sa pagcamagbobóot, sa pagcaponóan. * Ang yota ng̃a hingsácpan sa gahóm ug sa pagbóot sa mg̃a ponóan. * Pagcadógay sa gahóm sa mg̃a ponóan.

Gobio. = Isda.

Goce. = Pagcaágom, pagcalípay.

Gocha. = Baboy ng̃a baye, anáyon.

Gocho. = Baboy ng̃a laqui.

Godeño. = Dato, salapían, arunáhan.

Gofo. = Boang boang, coliró, hong̃og. * Táuo ng̃a hamóbo.

Gola. = Totónlan, alaguían sa can-on ug sa ilímnon.

Goleta. = Sacayán sa doróha ca talároc ug may layág ng̃a guing̃álan ug cangreja.

Golfo. = Dagat sa talioála sa dohá ca yota. * Dagcóng dagat, lauod.

Golilla. = Dayan dayan ng̃a maítom ng̃a pagasapáoan sa panápton ng̃a mapotí ug masíhag, ng̃a guilibót sa liog sa mg̃a hocom sa mg̃a audiencia, sa mg̃a hocmánan ng̃a labí. * Ang hocom con ang táuo ng̃a nagabísti niána.

Golondrera. = Tapoc sa mg̃a soldados.

Golondrina. = Sayao. * Isda ng̃a mopoyó sa cahiládman sa dagat.

Golondrinera. = Tanóm, dagámi ng̃a guing̃álan ug golondrina.

Golondrino. = Sayao ng̃a laqui, táuo ng̃a tigsóroy soroy, ng̃a nagabolobáhin sa pinoyánan, ng̃a tiglálin caáyo. * Hobág ng̃a motoróc sa ilog.

Golondro. = Caíbog sa bisan onsa.

Golosamente. = Sa pagcaólit, sa caólit.

Golosina. = Calán-on ng̃a pagaolítan, matám-is, mg̃a bong̃a, &c.

Golosinar. = Pagólit.

Golosinear. = Idem.

Goloso. = Olítan.

Golpe. = Pocpoc, toctoc, bacbac, pocsag, bonal, lambos, dacdac, pacáng, tampoc, hantoc, docol, hacdol, ogdang, balágsa, hagsa, lapdos. * Cadaghánan sa bisan onsa. * Casáquet, calisdánan, cayógot ng̃a ahat.

Golpeadero. = Lugar ng̃a pagabacbácan, pagabonálan, pagalambósan, &c.

Golpeador. = Ang nagabónal, nagabácbac, nagapócpoc, nagalámbos.

Golpear. V. Golpe.

Gollería. = Calán-on ng̃a mahál caáyo, pagcóti sa pagcáon. * Mg̃a calán-on ng̃a guilabíhan.

Gollero. = Caoatán ng̃a mang̃áoat sa mg̃a catilíngban sa mg̃a táuo sa pagcahagóot nila.

Gollete. = Ang totónlan, dapit sa olo. * Liog ng̃a hatáas ug haíctin sa obán ng̃a mg̃a sorlánan, mg̃a boteya, mg̃a damajuana, &c. * Asintos sa mg̃a hábito sa mg̃a sologóon sa mg̃a caparían ng̃a guing̃álan ug donado.

Golloría. V. Gollería.

Goma. = Tagoc sa mg̃a cahoy ug mg̃a tanóm. * Hobág sa olo, sa totónlan, sa mg̃a bocton ug sa mg̃a paa.

Gomarra. = Manóc ng̃a baye.

Gomarrero. = Caoatán sa mg̃a manóc.

Gomarron. = Pisó sa mg̃a manóc.

Gomia. = Táuo ng̃a hing̃áon caáyo, ng̃a magalámoy sa mg̃a calán-on ng̃a guihátag canía sa madalí caáyo ug sa dagcóng caíbog. * Ang macahorót, ang macatibáoas sa bisan onsa. * Polong ng̃a igacahárloc sa mg̃a báta.

Gomosidad. = Ang ang̃ay sa tagoc ug sa bisan onsa ng̃a mahágcot, ng̃a mapílit.

Góndola. = Sacayán ng̃a pagagaóran.

Gonorrea. = Saquét ng̃a nahamótang sa pagágui sa masóbsob sa tobig tobig ng̃a maísog ug mahápdos caáyo sa alaguían sa ihi.

Gordiflon. = Ang matámboc caáyo apan sa mahómoc ng̃a onód.

Gordo. = Matámboc, sopang, sa dagcóng hosog, dagcó. * Bisan onsa ng̃a may daghan ng̃a manteca con tamboc. * Ang dagcóan oyámot ug ng̃a nagalabí ug milabáo sa obán ng̃a isigcaíng̃on. * Táuo ng̃a arunáhan, salapían. * Ang manteca, tamboc con sebo sa mg̃a mananáp.

Gordolobo. = Tanóm ng̃a italámbal.

Gordura. = Tamboc, pagcatámboc.

Gorjeador. = Ang nagalírog lirog sa ting̃og sa pagcanta.

Gorjear. = Paglírog lirog, pagláin lain sa ting̃og sa nagacanta. * Pagsógod sa pagtíng̃og sa mg̃a báta.

Gorjeo. = Pagcalírog lirog, pagcaláin lain sa ting̃og.

Gorgojo. = Bocboc.

Gorgojoso. = Bisan onsa ng̃a guibócboc.

Gorgoritear. V. Gorjear.

Gorgoritos. V. Gorjeo.

Gorgorotada. = Ang tobig, vino, &c., ng̃a guirnom sa usá ca pagtolón.

Gorgotero. = Táuo ng̃a magabalígya sa mg̃a tolotagídyot.

Gorguera. = Dayan dayan ng̃a ibótang sa liog ug ng̃a pagaboháton sa panápton ng̃a potíon ng̃a guicónot conót.

Gorguz. = Bangcao, salapáng, paná, odyong ng̃a isalibáy.

Gorigori. = Polong ng̃a pagagamíton sa mg̃a táuo arón panigíngnan nila ang pagcanta ng̃a ming̃áuon tong̃ód sa mg̃a minatáy.

Gorja. = Liog, totónlan.

Gorjal. = Bisti sa mg̃a saserdote ng̃a guilibót sa liog.

Gorra. = Bisti sa mg̃a táuo ng̃a itábon sa olo. * Calo calo sa mg̃a soldados.

Gorrero. = Ang magbobóhat sa mg̃a gorra. * Ang mahagógma mosóroy soroy sa mg̃a cabaláyan arón pacánon sia.

Gorrin ó gorrino. = Baboy ng̃a diótay ug bisan ng̃a dagcó na.

Gorrinera. = Alad, tangcal ng̃a pagabilanggóan, ng̃a pagahipósan sa mg̃a baboy.

Gorrion. = Langgam.

Gorrionera. = Lugar ng̃a dalángpan sa mg̃a táuo ng̃a daótan, sa mang̃íl-ad ng̃a batásan.

Gorrista. = Ang mocáon sa masóbsob sa mg̃a baláy sa iang isigcatáuo, sa díli sia magbáyad.

Gorro. = Birrete, calo calo sa panápton ng̃a igatábon sa olo.

Gorron. V. Gorrista. * Bató ng̃a magáhi malíng̃in ug mahínlo. * Táuo ng̃a daótan, sa mang̃íl-ad ng̃a batásan, ng̃a mahagógma magpoyó ug magobán obán sa mg̃a babáyeng bigáon, maólag, honay.

Gorrona. = Babáyeng bigáon, daótan, maólag, honay.

Gorronal. = Lugar ng̃a ponó sa mg̃a batóng magáhi ug mahínlo.

Gorrullo. = Tapoc ng̃a malíng̃in sa gapas, sa balahíbo sa carnero, &c.

Gota. = Tolo. * Saquét ng̃a nahamótang sa pagcahobág sa mg̃a loha loha sa mg̃a camót ug sa mg̃a tiil ng̃a maól-ol oyámot, gugtas, lugtas.

Goteado. = Ang guitolóan.

Gotear. = Pagtólo. * Paghátag sa bisan onsa, sa maghínay hinay sa inánam anam.

Gotera. = Tolo, pagtólo sa masóbsob sa bisan diin, pagágui sa atóp sa tobig sa olan.

Goteron. = Tolo ng̃a dagcóan caáyo.

Gotoso. = Táuo ng̃a mobáti sa saquét sa gota, sa gugtas, sa lugtas.

Gozar. = Agom. * Paglípay, paghimáya.

Gozne. = Looat, loat.

Gozo. = Calípay, himáya. * Siga ng̃a nahímo con masónog ang mg̃a cahoy ng̃a manípis ug mamalá caáyo. * Pang̃adyéon, garay ng̃a maampóon ng̃a ibótang sa catapósan sa mg̃a novena.

Gozosamente. = Sa calípay, sa himáya, sa pagcalípay.

Gozoso. = Malipáyon, ang nalípay, ang nahimáya, ang guiábot sa maáyong boot.

Gozque. = Iróng diótay ng̃a maósig caáyo.

GR

Grabado. = Quinaádman ng̃a nagaásoy sa paglíloc ug sa pagbóhat sa mg̃a dagoay dagoay sa mg̃a cahoy, sa tombága, sa pothao, &c.

Grabador. = Ang táuo ng̃a magalíloc.

Grabadura. = Pagcalíloc.

Grabar. = Liloc.