Part 23

Escrutinio. = Pagcasósi, pagcaásoy, pagcasáyod, pagcahíling, pagcalí-li.

Escrutiñador. V. Escrutador.

Escuadra. = Escoála, capandáyan sa mg̃a panday. * Ang tapoc sa pila ca soldados ng̃a guibotáng̃an sa ilang ponóan ng̃a guing̃álan ug cabo, ug ang opicio sa pagcacabo sa mg̃a soldados. * Bisan onsang tapóca sa mg̃a táuo. * Mg̃a sacayán sa pagpang̃óbat, sa guerra, ng̃a nagacaábay abay. * Cadaghánan sa mang̃a sacayán ng̃a nanagsóroy sodóy sa layág ug sa gaod sa mg̃a cabaybayónan sa pagbántay sa mg̃a caáoay ug sa mg̃a pondóhan.

Escuadron. = Ang usá ca bahin sa mg̃a soldados ng̃a macagáma sa pang̃obátan.

Escucha. = Bantay ng̃a modóol sa gabíy sa guihonóng̃an sa mg̃a caáoay, arón masáyor con onsa ba ang mg̃a bohat con mg̃a paglíhoc nila. * Ang babáye con binócot ng̃a may opicio sa pagobán sa monja ng̃a pagadoáuon, arón magapatalínghog ug masáyod sa soguílon sa maong monja ug sa midúao canía. * Talambóan ng̃a diótay ng̃a guibótang sa mg̃a solód sa mg̃a hocmánan sa hari, arón panimation ug pagadónggon sa maong hari ang mang̃a polong sa mg̃a hocom ug sa mg̃a somalámbag nia, sa díli onta sia quít-on ug batíon. * Babáye ng̃a mohígda sa hadóol sa iang señora, arón domóng̃og sia con táogon ogáling.

Escuchar. = Talínghog, pagpamáti, dong̃og, li-li, ting̃od, linhag.

Escudar. = Sagang, laban, tabang, pagpadáng̃op.

Escuderaje. = Pagcaalágad sa sologóon.

Escuderear. = Pagalágad, pagsílbi. * Pagóna sa sologóon con molacát ang agálon.

Escudería. V. Escuderaje.

Escudero. = Sologóon. * Táuo ng̃a lioat sa maáyo ug mahál ng̃a guinicánan, ug ang caobánan sa táuo ng̃a hamíli, bilídhon.

Escudilla. = Yahong, panácsan, caldóhan, tagayán, ipísan.

Escudillar. = Pagbó-bo, pagbótang sa sabáo sa mang̃a yahong, sa mg̃a panácsan.

Escudillito. = Salapíng boláoan ng̃a bali ug pisos, oña miábot sa pagcabale sa pisos ug toló ca cuartiyo.

Escudo. = Tamíng.

Escudriñable. = Ang arang toquíbon.

Escudriñador. = Ang mahagógma magtóquib ug ang boot masáyod, ug mahibaló sa bisan onsa ng̃a halálom ug tinágo.

Escudriñar. = Pagsósi, pagquigsáyod sa macóti coti sa bisan onsa.

Escuela. = Escolahán, baláy ng̃a pagatón-an sa mang̃a báta. * Pagtóon, pagtolón-an sa bisan onsa ng̃a quinaádman.

Escuerzo. = Mananáp sa yota maíng̃on sa baquí.

Escueto. = Maháoan, madayág, sa oaláy samoc.

Esculpir. = Liloc.

Escultor. = Panday ng̃a magalíloc.

Escultora. = Ang asáoa sa magalíloc.

Escultura. = Quinaádman sa paglíloc. * Ang liníloc.

Escupidera. = Lodánan.

Escupidero. = Lugar sa paglóa.

Escupidor. = Ang magalóa, magalóda, magatalíthi, magatalótho.

Escupidura. = Loa, ang guilóa, ang guilóra. * Mang̃a hobág ng̃a diótay ng̃a magáma dayon ug cogan, ng̃a guican sa pagcabáscog sa hilánat, ug ng̃a motoróc sa mg̃a ng̃abil.

Escupir. = Lora, loa, talíthi, talítho. * Pagáyad sa bisan onsa ng̃a tacós ng̃a pasipád-an. * Pagóntol sa badyet, sa sisip, sa cahoy ng̃a boot boc-on, pecáson con badyétan. * Paggóa sa mg̃a bala sa mg̃a lothang, ug sa mg̃a linti sa mg̃a dag-om.

Escuras (a). = Sa pagcang̃ít ng̃it. * Sa pagcaoláy húna húna.

Escurribanda. = Pagcahibólos.

Escurrida. = Babáye ng̃a guihoótan sa mg̃a saya, ng̃a nagabísti sa mg̃a saya ng̃a haíctin, ng̃a colang sa pagcasángcad.

Escurridizo. = Ang madál-os, ang madaliósos sa masáyon. * Ang mapaháoa, ang maoalá sa bisan díin, ang malágueu. * Lugar ng̃a pagadal-ósan, pagadaliosósan.

Escurriduras. = Ang mg̃a tolong catapúsan sa vino, tubig, soca, &c., sa bisan onsa ng̃a sodlánan.

Escurrir. = Paghorót sa bisan onsang ilímnon. * Paglacát sa bisan díin sa pagsolóng ug paghíling sa yota. * Tolo, agas, agay, agáy-ay, dalígdig, dahínggay. * V. Deslizar hasta pagpamólong. * Pagcalágueu, pagpaháoa.

Esencia. = Pagcamáo, pagcaquinaía sa bisan onsa. * V. El siguiente.

Esencial. = Ang onay sa pagcaquinaía sa bisan onsa. * Ang labíng maáyo, ang labíng mahál.

Esfera. = Malíng̃in. * Ang Lang̃it, ang calang̃ítan, ang bolotáng̃an sa mg̃a Lang̃it. * Cahímtang sa pagcamahál con sa pagcaóbos sa mg̃a táuo. * Ang calibótan ng̃a hingsácpan sa yota ug sa tobig.

Esforzadamente. = Sa pagcaísog, sa pagcacosóg, sa maáyong húna húna, sa dagcóng cásing cásing.

Esforzado. = Maísog, mabáscog, cásing casíng̃an.

Esforzar. = Pagpaísog, pagpacosóg.

Esfuerzo. = Caísog, cabáscog, pagcacosóg. * Pagcalába, pagcatábang.

Esgrima. = Quinaádman sa paggámit sa espada, sa cales, sa campílang, sa maáyo, ing̃on sa ang̃ay.

Esgrimidor. = Ang maálam maggámit sa mg̃a hing̃aníban.

Esgrimir. = Paggámit ug maáyo sa mg̃a hing̃aníban, ug pagságang sa mg̃a pagtígbas sa caáoay, sa contra.

Esguazable. = Ang arang labáng̃on.

Esguazar. = Paglabáng sa mg̃a sobá con sa dagat.

Esguince. = Pagcalícay sa laoas con may catáhap sa pagcapócan ug con boot magsagáng sa bisan onsa ng̃a mahólog. * Pagcolíot, pagláin, pagbálhin sa nauong sa timáan ca casocó con sa caól-ol. * Pagcasaquét sa mg̃a loha loha guican sa pagpang̃ósog ng̃a guilabíhan.

Eslabon. = Santic, tagsa ca singsing sa mg̃a talicalá.

Eslabonar. = Paglang̃áquit sa mg̃a singsing ng̃a macagáma sa usá ca talicalá. * Pagsómpay sa maáyo sa mg̃a soguílon, sa mg̃a oáli, &c.

Eslora. = Cahitáson, catáson, guitáson, pagcahatáas sa mg̃a sacayán cutub sa dolong hasta sa olín sa ibábao sa salog con sa cubierta.

Esmaltar. = Pagbóhat sa mg̃a labra sa mg̃a color ng̃a nagacaláin lain, sa salapí, sa boláoan, &c. * Pagdáyan dayan sa bisan onsa sa mg̃a color ng̃a nagacaláin lain.

Esmalte. = Pasta ng̃a binóhat sa salamín ng̃a pagabotáng̃an sa mg̃a color ng̃a nagacaláin lain, sa pagtápot sa mg̃a labra sa salapí, sa boláoan, &c. * Pagcatahóm, pagcaáñag, pagcaníndot.

Esmerado. = Ang guibóhat sa pagcahíngpit caáyo, sa dagcóng cacógui.

Esmeralda. = Batóng mahál, verde ug masíhag caáyo.

Esmerar. = Paghíngpit sa bisan onsa, pagbóhat sa masingcámot sa dagcóng cacógui. * Paghínis, paghínlo.

Esmeril. = Batóng magáhi uyámot ng̃a macacágod ug macabárlis sa bisan onsa, gaoas sa diamante. * Lothang ng̃a diótay.

Esmero. = Cacóguing dagcó, pagcasingcámot, pagbóhat sa bisan onsa sa pagcahíngpit.

Esmoladera. = Capandáyan sa pagbáid sa mg̃a hing̃aníban.

Esófago. = Alaguían sa can-on cotob sa totónlan hasta sa tian, sa cotó cotó.

Esotro. = Canang usá, cadtong usá.

Espaviladeras. V. Despaviladeras.

Espavilar. V. Despavilar.

Espaciar. = Catag, sab-oag, sabólac. * Pagbaláod, pagsóguid, pagmantalá.

Espacio. V. Capacidad. * Pagcadógay sa tiempo, sa túig. * Pagcahínay, pagcaláng̃an.

Espaciosamente. = Sa pagcahínay, sa pagcaláng̃an, sa pagcaláng̃ay lang̃ay.

Espaciosidad. V. Capacidad.

Espacioso. = Dagcó, galagpád halóag, maháoan, maháoay. * Mahináyon, maláng̃ay lang̃áyon, maláng̃an lang̃ánon.

Espada. = Espada, cales, hing̃aníban. * Táuo ng̃a batir, ng̃a maálam, quinaadmánon sa bisan onsa. * Dagoay sa obán ng̃a mg̃a pintal sa mg̃a dahon sa baraja. * Isda ng̃a guidagcóan ug guitaásan sa ng̃abil sa itáas sa pagcadágoay sa espada.

Espadachin. = Ang maálam magbáton ug magáoay sa espada. * Táuo ng̃a magapacalaláqui ug ng̃a mahagúgma magáoay.

Espadaña. = Tanóm.

Espadañada. = Paggóa sa bahá sa dogó, sa tobig, &c., sa mabáscog.

Espadañar. = Pagbólag, pagbóoac, pagsí-si sa bisan onsa ng̃a hatáas, sa daghan ng̃a mg̃a bahin ng̃a haíctin.

Espadería. = Lugar, baláy ng̃a pagabohátan ug pagbaligyáan sa mg̃a espada.

Espadero. = Mananálsal ng̃a magabóhat sa mg̃a espada.

Espadilla. = Espadang hamóbo.

Espadin. = Idem.

Espadrapo. = Panápton ng̃a guibotáng̃an sa haclob con hampol ng̃a icahámpol sa mg̃a samad.

Espalda. = Licód.

Espaldar. = Mg̃a tabil ng̃a hatáas ug haíctin ng̃a ibítay ug ipadápat sa mg̃a bongbong sa pagsándig dihá sa licód. * Idáng̃an.

Espaldarazo. = Pagpócpoc sa bisan onsa sa licód, pagdágpi, paglatós, paglámbos, pagbónal sa licód.

Espaldear. = Pagposá, pagdágpi, pagdápia sa mang̃a balod sa quilid sa mg̃a sacayán con sa olín ba.

Espalder. = Ang gomaláod, ang gomaláyong ng̃a molíngcod ang nahaóna dapit sa olín sa mg̃a sacayán, ug magabóot ug magabántay sa obán ng̃a mg̃a gomaláod arón managagáod sila ug maáyo.

Espaldilla. = Bocó bocó, alíp ip.

Espalditendido. = Ang magacalígad sa pagcahayáng, ang mohayáng sa paghígda.

Espaldudo. = Ang may dagcóng licód.

Espantable. = Maghahárloc, icahárloc, ang macahádloc, macalilísang, cating̃aláhan, hibólng̃an.

Espantablemente. = Sa cahádloc, sa calísang, sa pagcalísang, sa pagcahárloc.

Espantadizo. = Ang masáyon mahaognóc mahádloc malísang.

Espantador. = Ang magapahaognóc, ang magapahádloc, ang magapalísang.

Espantajo. = Hogay, cagol cagol, colágdong. * Bisan onsa ng̃a icabógao sa mg̃a mananáp.

Espantar. = Hadlod, lísang, ognoc. * Bogao, pagpaháoa. * Boá, bos, sicá, is, hut. * Ting̃ála, bolong.

Espanto. = Cahárloc, cacógmat, calísang, pagcahaognóc.

Espantosamente. V. Espantablemente.

Espantoso. V. Espantable.

Español. = Ang nahatong̃ód sa España, táuo ng̃a españahánon, ang natáuo sa España.

Españolado. = Táuo sa lain ng̃a yota ng̃a maíng̃on sa natáuo sa España sa iang pinamólong, sa iang pagbísti, sa iang batásan, &c.

Españoleta. = Sayáo sa canhi, sa España.

Españolizar. = Pagángcon sa bisan onsa sa lain ng̃a yota maíng̃on ng̃a con gomícan ogáling sa España. * Pagáncon sa mg̃a batásan sa España.

Esparavan. = Langgam.

Esparavel. = Layá.

Esparcidamente. = Sa pagcalináin lain, sa pagcatinágsa tagsa.

Esparcido. = Táuo ng̃a malipáyon, matístis, tigtíao, sa maáyong soguílon, sa mahósay ng̃a gaoi.

Esparcimiento. = Pagcabólag, pagcacátag, pagcasáb-oag, pagcasabólac.

Esparcir. = Bolag, bahin, abog, apac, sab-oag, sabólac, sabod, bodbod, sablig, ocay, tiárag, tagónton, patag. * Pagbántog, pagsógid, pagbaláod, pagmantalá. * Pagdóla, paglíng̃ao ling̃ao, pagtíao tiao.

Esparrago. = Tanóm ng̃a maáyong otan.

Esparrancado. = Bacáang, bacang. * Bisan onsa ng̃a magacabólag bolag ug magacahalayó, labon ng̃a magacadóol onta.

Esparrancarse. = Pagbíla, pagbiláca sa mg̃a paa.

Esparto. = Tanóm ng̃a icabóhat sa mg̃a pisi, mg̃a baníg, &c.

Especería. = Baláy ng̃a pagabaligyáan sa mg̃a panácot ug sa obán pa ng̃a mang̃a tolotagídyot.

Especia. = Panácot ng̃a isácot ug icahátag sa lalím sa mg̃a calán-on.

Especial. = Mahál, olosáhon, ang labíng maáyo sa obán ng̃a isigcaíng̃on, al labíng bilídhon.

Especialidad. = Pagcaláin, pagcamahál. * Pagcating̃ála, pagcalabí.

Especialmente. = Labí pa.

Especie. = Hingtóngdan ng̃a nacasácop sa daghánan ng̃a mg̃a sacop, pagcaláin, calaínan, maíng̃on ng̃a ang calaínan sa mg̃a iró, ang calaínan sa mg̃a cabayo, ang calaínan sa mg̃a iríng, &c. * Ang laráoan sa bisan onsa ng̃a mapaquíta sa atong húna húna, sa atong calág. * Bisan onsa ng̃a guipamólong ug guibóhat.

Especiero. = Ang magapatigáyon sa pagpálit ug pagbalígya sa mg̃a panácot.

Especificacion. = Pagcaásoy, pagcasáyod, pagcadayág.

Especificadamente. = Sa pagcaásoy, sa pagcasáyod, sa pagcadayág.

Especificar. = Asoy, sayod, dayág.

Específico. = Ang magabólag sa usá ca calaínan sa lain ng̃a calaínan. * Tambal ng̃a olosáhon, ng̃a may gahóm sa pagtámbal ug pagáyo sa masaquét.

Especioso. = Matahóm, hamíli, bilídhon, maáyo uyámot, hingpit.

Espectáculo. = Dula, cadoláan sa cadaigánan. * Bisan onsa ng̃a nahatábo ng̃a tacós ng̃a cating̃ád-an sa mg̃a táuo.

Espectador. = Ang magasolóng, ang motán-ao sa bisan onsa.

Espectro. = Bisan onsa ng̃a laráoan ng̃a macalilísang, macahahárloc, ng̃a motóngha ug paquíta sa húna húna sa mg̃a táuo.

Especulacion. = Pagcatán-ao, pagcahíling ug maáyo, paglí-li sa dagcóng cacógui. * Pagcapatigáyon sa pagpálit ug sa pagbalígya, sa pagpang̃íta sa pagcabóhi, sa cabohían. * Ang pagpatigáyon.

Especular. = Solíng, hiling, tan-ao, li-li. * Paghóna húna, pagpalándong. * Pagpatigáyon sa pagpálit ug sa pagbalígya, sa pagcomercio.

Especulativa. = Gahóm sa mg̃a calág sa mg̃a táuo sa paghúna húna, sa pagpalándong.

Espejado. = Bisan onsa ng̃a guigáma sa salamín, ang maíng̃on sa salamín.

Espejear. = Paggíla gila, pagsíhag, pagsínao ing̃on sa pagcasíhag sa salamín. * Pagsolóng, pagpang̃anínao sa salamín.

Espejería. = Baláy ng̃a pagabaligyáan sa mg̃a salamín ug sa obán pag mg̃a casangcápan ng̃a icadáyan dayan sa mg̃a baláy.

Espejero. = Ang magabóhat ug magabalígya sa mg̃a salamín.

Espejo. = Salamín.

Espejuelo. = Salamín ng̃a diótay. * Yeso ng̃a nahamótang sa pagcabató ng̃a guisolosápao sapúoan sa mg̃a dolodáhon ng̃a masíhag.

Espeluzar. V. Despeluzar.

Espeluznarse. = Pagpaníndog sa mg̃a bohóc ug mang̃a balahíbo, guican sa cahárloc, sa calísang, sa cacógmat, pagbalócag, pagpang̃alimbárot. * Paggobót sa bohóc.

Espeque. = Ligoat, icalígoat.

Espera. = Pagcahólat, paghólat, pagpaábot. * Tagál.

Esperador. = Ang nagahólat, ang nagapaábot.

Esperanza. = Pagláom, laom. * Ang usá sa totoló ca virtudes ng̃a guing̃álan ug teologales, ng̃a sinogdánan sa maáyong gaui.

Esperanzar. = Pagpaláom, paghátag sa pagláom.

Esperar. = Pagláom. * Paghólat pagpaábot.

Esperezarse. V. Desperezarse.

Esperma. = Tambóc sa ambohótan, sa bong̃asíso, ng̃a mapotí caáyo ug magáhi sa tambóc sa obán ng̃a mg̃a mananáp, sa sebo.

Espesar. = Pagtibúoc, paghágcot. * Pagdóol, paggóol, pagsígpit sa bisan onsa, pagbános.

Espeso. = Ang natibúoc, ang mahágcot, espeso. * Bisan onsang botang ng̃a midóol, nasígpit, nagóot, natopál caáyo sa lain, pagcabános. * Sa masócot, sa masóbsob, sa mabános, sa macadághan. * Bolíng̃on, hogáoan. * Táuo ng̃a díli magbántay, ng̃a díli macógui sa iang bisti.

Espesor. = Pagcabága, guibág-on, cabalágon sa bisan onsa.

Espesura. = Pagcahágcot, pagcabágtoc, sa bisan onsa, pagcaespeso sa vino, sa dogó, &c. * V. el anterior. * Hugao, cahogáoan.

Espetar. = Pagtóhog, pagsálay sa pothao, cahoy, &c., ng̃a matalínis sa bisan onsa, sa carne, sa isda, &c. * Pagsógid, pagásoy. * Paglígdong, pagámbong.

Espetera. = Papán ng̃a guitaólan ug guilansáng̃an sa daghánan ng̃a mang̃a lansang sa balicóng olo, ng̃a pagabitáyan sa carne sa isda, sa mg̃a caláha ug sa obán pang mg̃a casangcápan sa cosina. * Cadaghánan sa mg̃a casangcápan sa cosina.

Espeton. = Pothao ng̃a hatáas ug manípis. * Dagom ng̃a hatáas ng̃a may olo. * Isda, balámban.

Espia. = Maghihíling, maglilí-li, ang magacácap, ang magasólong, ang magatán-ao ug maáyo sa mang̃a buhat sa bisan cansa ng̃a guibantáyan ug guiatáng̃an, sa pag asoy ug pagsoguílon sa nagasógo.

Espiar. = Hiling, li-li, cacap, sólong, tan-ao. * Pagpalacát sa mg̃a sacayán sa pagbótad ug paghípos sa cable ng̃a guihícot sa sinípit ng̃a guihólog sa onáhan.

Espicanardi. = Tanóm sa Siria.

Espicanardo. = Tanóm ng̃a mahomót ug icatámbal, sa India.

Espiche. = Hing̃aníban ng̃a matalínis.

Espiga. = Oháy. * Ang tomóy sa usá ca cahoy ng̃a masolod sa bohó sa lain ng̃a cahoy con sa lain ng̃a botang.

Espigadera. = Ang babáye ng̃a magadaguínot sa mg̃a oháy ng̃a baniáan sa magagálab sa trigo, sa humáy &c.

Espigado. = Ang hatáas. * Báta ng̃a hatáas.

Espigar. = Pagpólot sa mg̃a oháy ng̃a guibiáan sa yota sa nagagálab sa trigo, sa homáy, &c. * Pagbóhat sa tomóy sa mg̃a cahoy ng̃a ipasolód sa bisan onsang ng̃a bohóa. * Pagoháy sa trigo sa homáy, &c. * Pagtóbo sa mg̃a táuo, pagtáas sa ilang laoas.

Espigon. = Oháy ng̃a maháit ug toncan. * Soyod sa mg̃a patiócan, &c., ng̃a igapáac. * Ang tomóy sa bisan onsa ng̃a quinabontólan ng̃a maháoan, ng̃a oalá torcan sa mg̃a cahoy ug sa mg̃a sagbot.

Espin (puerco). = Mananáp ng̃a guilibótan sa panit sa mg̃a tonóc.

Espina. = Tonóc, soyac, sapínit, caguíngquing, silic, bocóg, tiónay.

Espinaca. = Tanóm ng̃a maáyo, mahómoc ug malalím ng̃a otan.

Espinadura. = Pagcatonóc.

Espinal. = Ang nahatong̃ód sa tonóc con sa talódtod, sa cagóngcong.

Espinar. = Lugar ng̃a naponó sa mg̃a tonóc, sa mg̃a sapínit. * Cacolían, calisdánan, caoláng̃an. * Pagtonóc, pagsámad sa tonóc, sa sapínit, sa caguíngquing, sa soyac, sa bocóg.

Espinazo. = Talódtod, cagóngcong, bocó bocó.

Espinel. = Lobid, pisi ng̃a dagcó ng̃a guibitáyan sa obán ng̃a mg̃a pisi ng̃a tinaólan sa mg̃a tagá sa pagcóha sa mg̃a isda, sa pagpasól, sa pagpanágat.

Espineo. = Ang guibóhat sa mg̃a tonóc, ang may tonóc, sapínit, ang toncan.

Espindarga. = Lothang ng̃a holohatáas sa guing̃ánlan ug falconete.

Espinilla. = Bitiis, lolod.

Espinoso. V. Espíneo. * Ang macóli, ang malisód.

Espirador. = Ang magaguinháoa. * Ang mahing̃ótas, ang magating̃á, ang magatíng-ab.

Espirante. = Idem.

Espirar. = Paggóa sa maáyo con sa daótan ng̃a bahó. * Paghátag sa quinabóhi: ang̃ay lamang sa Dios. * Pagágda sa mg̃a paghónhong sa gracia ng̃a guican sa Dios ng̃a Espíritu Santo. * Ang pagguícan sa Dios ng̃a Espíritu Santo sa Amahán ug sa Anac, tong̃ód sa ilang pagsigbigógma ng̃a oaláy sinógdan. * Paghing̃ótas, pagting̃á, pagtíng-ab. * Pagguinháoa. * Paghoyóp sa hang̃in sa mahínay. * Pagtápus, pagtibáoas.

Espiritar. = Pagtándog. * Pagpapong̃ót.

Espiritoso. = Vino ng̃a maísog, ng̃a macalípay, aguardiente, &c., ng̃a masáyon mahong̃áo.

Espíritu. = Espíritu, calág, Ángeles. * Ang cosóg ug gahóm sa lauas. * Caísog, gahóm sa húna húna. * Caísog sa vino, sa aguardiente, &c.

Espiritual. = Ang nahatong̃ód sa Espíritu, sa calág, calágnon, espirituhánon.

Espiritualidad. = Pagcamáo, cahímtang sa Espíritu. * Cahímtang sa mg̃a Padre sacerdote ug sa nagasílbi sa Singbahán. * Bobat con sa bisan onsa ng̃a espirituhánon.

Espiritualizar. = Pagbálhin sa usá ca táuo sa pagcaespiritohánon, tong̃ód sa gracia ug pagtábang sa Dios.

Espita. = Bagácay ng̃a manípis sa pagsóyop ug pagínom, con sa paghóad ug pagpagóa ba sa vino, tobig, &c., sa mg̃a cuba, bariles. * Ng̃alan ng̃a guicahing̃álan sa mg̃a táuo ng̃a hobgánon, ng̃a palailínom, ng̃a palahobóg.

Espito. = Cahoy ng̃a hatáas ng̃a guibalábag sa usá ca tomóy sa usá ca papán, sa pagsáblay ug pagcóha sa papel ng̃a guihaláyhay sa baláy ng̃a pagabohátan sa maong papel ug sa mg̃a imprenta.

Esplendente. = Ang masíhag, ang masíga, ang mogíla gila.

Espléndidamente. = Sa pagcadághan, sa pagcadato.

Esplendidez. = Pagcadághan, pagcamahál, pagcadato.

Espléndido. = Molólot, Parayégon sa pagasta ug sa pagcombida.

Esplendor. = Pagcasoláo, pagcasíhag, pagcasíga, pagcagíla gila. * Pagcahamíli, pagcadato, pagcabilírhon.

Espliego. = Tanóm: ang bolac nia mahomót caáyo ug maáyo ng̃a igapalína.

Esplin. = Casocó, casobó ng̃a dagcó: polong quiní ng̃a iningles.

Esplique. = Batáyan, salóob, lit-ag sa pagdácop sa mg̃a langgam.

Espolada. = Pagcacolámpit, pagcatinicód, sa cabayo, &c., ng̃a guicabayóan sa bisan cansang táuo, arón lomacát, sa tahod tahod, sa espuela, ng̃a guitáod sa ticód sa mg̃a tiil.

Espolazo. = Idem.

Espoleadura. = Ang samad sa tian sa cabayo, guican sa tahod tahod, sa espuela, sa nagacabayo.

Espolear. = Pagcolámpit, pagtinicód sa nagacabayo, arón lomacát ang guicabayóan nia ng̃a mananáp. * Pagágda sa bisan cansa arón magabóhat sa bisan onsa.

Espoleta. = Pinótol ng̃a hamóbo sa cáhoy ng̃a binohóan paglápos, hopot hopot ng̃a sinódlan sa pólvora ng̃a icaseba sa mg̃a bomba.

Espolin. = Lansádera ng̃a diótay ng̃a pagagamíton sa mg̃a maghabábol sa mg̃a panápton ng̃a binódcan ug guisáctan sa mg̃a paglabra ug sa mg̃a bolac bolac.

Espolio. = Cadaghánan sa mg̃a casangcápan ng̃a nahabílin sa pagcamatáy sa mg̃a Obispo ug obán pang mg̃a ponóan sa singbahán, ug hasta ng̃ani sa mg̃a Padre.

Espolique. = Ang táuo, ang sologóon ng̃a magalacát sa onáhan sa mananáp ng̃a guicabayóan sa iang agálon.

Espolista. = Ang nagaábang sa mg̃a casangcápan ng̃a guibílin sa mg̃a ponóan ng̃a nang̃amatáy. * V. el anterior.

Espolon. = Tahód. * Halígueng cota ng̃a guidógang ug guipadápat sa mg̃a cota, arón malíg-on. * Ang cota ng̃a guidógang pagbóhat ug guipadápat sa mang̃a halígueng cota opód sa mg̃a toláy, arón díli onta cancánon ug cagdan sa mg̃a bahá sa sobá. * Tomóy ng̃a pothao ng̃a guitáod sa mg̃a dolong sa mg̃a sacayán. * Pagcahanáyhay sa mg̃a caboquílan ug mg̃a bang̃ílid.

Espolvorear. V. Despolvorear. * Bilibód, bodbod.

Espolvorizar. = Idem.

Esponja. = Boá, soloságbot sa dagat ng̃a magáan, ng̃a guilibótan sa daghánan ng̃a mg̃a bohó bohó ng̃a pinoyánan sa mg̃a mananáp ng̃a diótay, ng̃a macasóyop ug magayópyop sa tobig.

Esponjar. = Pagpagáan sa bisan onsa. * Pagbósog sa gapas, &c. * Pagpalábi labi.

Esponjoso. = Bisan onsa ng̃a magáan, ng̃a may daghan mg̃a bahó bahó. * Gapas, bohóc sa carnero, &c., ng̃a binósgan ug binóscag ug maáyo.

Esponsales. = Pagcasigsáar sa dohá ca táuo ng̃a mamíño, ng̃a mamagtiáyon sila.

Esponsalicio. = Ang nahatong̃ód sa pagsigsáad sa mg̃a táuo ng̃a boot mamíño.

Espontáneamente. = Sa caogalíng̃on ng̃a pagbóot, sa tinúyo caáyo.

Espontáneo. = Ang guican sa pagbóot, sa cabobót-on ng̃a caogalíng̃on.

Esportada. = Ang mahorót sa usá ca bocág, bacat, tagácan, alat, batólan.

Esportear. = Paghácot sa bisan onsa sa bocág, sa bacat, &c.

Esportilla. = Bocág, &c., ng̃a diótay.

Esportillero. = Táuo ng̃a magahácot ug magadála sa bocág, &c., sa bisan onsa ng̃a guipahácot canía.

Esportillo. V. Banasta y Canasta.

Esporton. = Bocág, &c., ng̃a dagcó.

Esposas. = Mg̃a singsing ng̃a pothao ng̃a icagápos sa mg̃a táuo ng̃a saláan.

Esposo. = Ang laláqui ug ang babáye ng̃a nanagsigsáad ng̃a mamíño sila, laláqui ug babáye ng̃a miño.

Espuela. = Tahod tahod ng̃a pothao ng̃a malíng̃in ng̃a guiguínting gintíng̃an ug matalínis, ng̃a itáod sa ticód sa táuo ng̃a magacabayo, sa pagcolámpit ug pagtinícod sa mananáp ng̃a guicabayóan arón lomacát.

Espuerta. V. Banasta y Canasta.

Espulgadero. = Lugar ng̃a pagapanghinomáan ug pagpahing̃ót-an sa mg̃a pobres, sa mg̃a hang̃ol.

Espulgar. = Pagpanghinóma, pagpanghing̃óto. * Pagsolóng, paghíling, paglí-li sa bisang onsa sa dagcóng cacógui.

Espuma. = Bolá.

Espumadera. = Looag ng̃a guibohó bohóan ng̃a icacóha sa bolá sa bisan onsa, sa díli moobán ang sabáo, ang tobig, &c., ng̃a buláan.

Espumajear. = Paggóa sa bulá.

Espumajo. V. Espumarajo.

Espumajoso. = Ang may bulá, ang guibuláan.

Espumar. = Pagcóha sa bulá sa bisan diin. * Pagbolá.

Espumarajo. = Ang bolá ng̃a guican sa bába sa mg̃a táuo ug sa mg̃a mananáp.

Espumero. = Lugar ng̃a pagatibuócan sa tobig sa dagat sa pagcadágoay sa bolá.

Espumilla. = Panápton ng̃a pino caáyo ug masíhag.

Espumillon. = Panápton ng̃a mabága.

Espumoso. V. Espumajoso. * Ang mahímo ug mabálhin sa bolá.

Espundia. = Samad ng̃a mang̃íl-ad sa mg̃a cabayo, &c.

Espurio. = Táuo ng̃a díli anac sa guintiayónan. * Ang díli maáyo ng̃a pagcabóhat. * Ang naláin caáyo sa iang guinicánan.

Espurriar. = Pagsáblig sa bisan onsa, sa tobig ng̃a guican sa bába.

Espurrir. = Pagtóyod sa bisan onsa.

Esputo. = Laoay, loa, lora.

Esquebrajar. = Pagbóoac, pagsí-si sa mg̃a cáhoy.

Esqueje. = Odlot sa bisan onsang tanóm ng̃a mabóhi con itanóm ogáling, ug con ilobóng sa yota.

Esquela. = Solat ng̃a diótay: silbi osáhay sa pagdápit sa mg̃a táuo sa mg̃a piesta, mg̃a paglobóng, &c.

Esqueleto. = Cagóngcong. * Ang laoas sa mg̃a mananáp ng̃a nahamótang sa lonlon ng̃a bocóg, sa mg̃a bocóg lamang, sa oaláy onód, sa nacóha ug naócal ang onód.

Esquena. V. Espinazo.

Esquenanto. = Tanóm sa India ug sa Arabia.

Esquero. = Puyo poyo sa panit ng̃a sodlánan sa baloc, sa santic, ug sa bató ng̃a santícan. * Lucá ng̃a diótay.

Esquiciar. = Pagsógod sa pagbárlis, sa pagpintal.

Esquifada. = Ang lolan ng̃a mahorót ug madála sa usá ca sacayán ng̃a diótay.

Esquife. = Sacayán ng̃a diótay ng̃a pagacaoásan sa mg̃a táuo ng̃a nanagsacáy.

Esquila. V. Cencerro. * Ling̃ánay ng̃a diótay.

Esquilador. = Ang magagónting sa balahíbo sa mang̃a mananáp ug sa bohóc sa mg̃a táuo, magogónting.

Esquilar. = Paggónting sa bohóc sa mg̃a táuo ug sa balahíbo sa mg̃a mananáp.

Esquileo. = Pagcagónting sa balahíbo sa mg̃a mananáp. * Baláy ug ang túig ng̃a pagaguntíng̃an.

Esquileta. V. Esquila.

Esquilmar. = Pagcóha, paghípos sa mg̃a bong̃a. * Pagsóyop sa mg̃a tanóm sa dogá sa yota.

Esquilmeño. = Cáhoy con tanóm ng̃a mobóng̃a caáyo.

Esquilmo. = Ang mg̃a bong̃a ng̃a guican sa mg̃a tanáman, ug ang caposlánan sa mg̃a hayópan.

Esquilon. = Ling̃ánay ng̃a diótay, esquilang dagcó.

Esquina. = Pandógo, catapúsan sa usá ca dalan, baláy, &c., ng̃a pagabalícan ug pagatoyócan sa lain ng̃a dalan, baláy, &c.

Esquinado. = Ang may esquina.

Esquinzar. = Pagtábas tabas sa mg̃a panápton ng̃a icabóhat sa papel.

Esquinzo. = Saoa, halas ng̃a dagcó. * Boáya.