Diccionario Español-Bisaya

Part 22

Chapter 223,894 wordsPublic domain

Equiponderar. = Pagtímbang ng̃a magsáma, topóng, sa mg̃a botang.

Equitacion. = Quinaádman ng̃a nahatong̃ód sa pagcabayo ug maáyo, ug paghópot sa cabayo ing̃on sa ang̃ay. * Pagcabayo.

Equitativo. = Ang matárong, ang may cataróng̃an, ang mahamótang sa pagcatárong.

Equivalencia. V. Equipolencia.

Equivalente. V. Equipolente.

Equivalentemente. = Sa pagcaíng̃on, sa pagcatopóng, sa pagcasáma.

Equivaler. = Pagíng̃on, pagsáma sa bili sa mg̃a botang.

Equivocacion. = Pagcasayóp, sayóp.

Equivocadamente. = Sa pagcasayóp.

Equivocar. = Sayóp. * Pagíng̃on. * Pagbalíng̃ag.

Equívoco. = Polong ng̃a may cahológan ng̃a nagacaláin lain ug hingtóngdan. * Ang arang onta sabóton sa magacaláin lain ng̃a pagsábot.

ER

Era. V. Época. * Túig, panúig, panuígan. * Yota ng̃a datag ug maháoan ng̃a pagaguiócan sa trigo, humáy, &c. * Cristiana. = Túig, tiempo ng̃a pagaisípon cutub sa pagcatáuo sa atong Guinóong Jesucristo.

Eral. = Nati sa baca sa dohá ca túig.

Erar. = Pagándam sa yota arón pagatámnan.

Erario. = Lugar ng̃a pagtipígan sa salapí sa mg̃a hari con sa mg̃a Guinharían.

Ereccion. = Pagcatíndog, pagcabáng̃on sa bisan onsa, pagcaósoag. * Pagsógod, sinógdan sa bisan onsa. * Pagcagóot, pagcahagóot.

Erector. = Ang magapatíndog, ang magabáng̃on.

Eremítico. = Ang nahatong̃ód sa táuo ng̃a mopoyó sa caming̃áoan, sa cahaoánan, boghó.

Eremitorio. = Lugar ng̃a guitindógan sa mg̃a solosíngbahan ng̃a diótay ng̃a guing̃álan ug ermita.

Erguir. = Pagtíndog, pagbáng̃on sa bisan onsa. * Pagpalábi labi.

Erial. = Yota ng̃a oalá pagabohátan ug pagatámnan.

Eriazo. = Idem.

Erigir. = Pagtíndog, pagbóhat sa usá ca baláy, sa usá ca Singbahán, &c.

Erisipela. = Apoy.

Erizado. = Ang nalocóp, ug guilibótan sa mg̃a tonóc.

Erizar. = Pagpaníndog sa bohóc, libácag libádot.

Erizo. = Mananáp ng̃a guilócpan sa iang panit sa mg̃a tonóc: diótay sia ug ang dagoay sa iang laoas maíng̃on ing̃on ng̃a ang sa baboy. * Quinháson, toyom, tayom.

Ermita. = Singbahán ng̃a diótay ng̃a nahamótang sa mg̃a cahaoánan, sa holohalayó sa mg̃a calongsódan.

Ermitaño. = Ang mopoyó sa ermita, ug magaalíma ug magabántay niána. * Táuo ng̃a boghó, ng̃a mopoyó sa caming̃áoan, sa cahaoánan, sa halayó sa mg̃a táuo. * Mapenitenciahon.

Erogar. = Pagpáhat, pagbáhin sa salapí con sa mang̃a catigayónan.

Erótico. = Ang nahatong̃ód sa gogma, sa paghigógma.

Erradamente. = Sa pagcasayóp.

Erradicacion. = Pagcaíbot sa mg̃a cahoy con sa mang̃a tanóm ubán ang gamót, pagcapóo.

Erradicar. = Ibot, pagíbot sa bisan onsa ohán ang mg̃a gamót, pagpóo, pagipó.

Erradizo. = Ang magasaláag.

Errado. = Ang masayóp, masaláypon.

Errante. = Tigsóroy sa oaláy toyo ug pagahonóng̃an. * V. Erradizo.

Errar. = Pagsayóp. * Pagsálang sa caogalíng̃on ng̃a catongdánan. * Pagdáot sa isigcatáuo.

Errata. = Sayóp sa mg̃a solat, pagbácac sa pagsólat.

Errático. V. Errante.

Erratil. = Ang magadóha doha, ang oaláy calig-ónan sa iang húna húna.

Erre que erre. = Mao da guihápon, sa pagcatinóyo. * Mao ng̃a mao.

Erróneamente. V. Erradamente.

Erróneo. = Soguílon, pagtolón-an &c., ng̃a guibotáng̃an, ng̃a hingsácpan sa sayóp.

Erronía. = Daótan ng̃a boot, domót.

Error. = Sayóp, salá. * Húna húna ng̃a díli macaígo sa cataróng̃an. * Casaypánan.

Erubescencia. = Caólao ng̃a quinaía sa táuo ng̃a mang̃ioláoan.

Eructacion. = Pagcatóg-ab.

Eructar. = Pagtóg-ab, pagpanóg-ab.

Eructo. = Tog-ab, pagtóg-ab.

Erudicion. = Caálam, quinaádman.

Eruditamente. = Sa caálam, sa quinaádman, sa pagcaálam.

Erudito. = Mang̃ialáman, quinaadmánon, maálam, batid.

Eruginoso. = Ang espeso, ang mahágcot caáyo.

Erupcion. = Pagcagóa sa daótan dogá sa laoas sa mang̃a táuo con sa mg̃a mananáp. * Paggóa sa caláyo, sa abó ug sa obán ng̃a natónao sa cahiládman sa mg̃a volcan.

Eruptivo. = Saquét sa aláp-ap, sa cascaro con sa mg̃a noca ng̃a guican sa caínit sa dogó, ug sa daótan ng̃a dogá sa mg̃a laoas.

ES

Esbelteza. = Pagcatáas ng̃a ang̃ay sa mg̃a laoas sa mg̃a táuo ng̃a bohi ug sa mg̃a laráoan.

Esbelto. = Ang táuo con laráoan ng̃a matahóm ug sa ang̃áyan ng̃a ug pagcatáas ug pagcatíndog.

Esbirro. = Alguasil, mananácop, ang may opicio sa pagdácop.

Esbozo. = Nahaónang pagbárlis, pagsógod sa bisan onsa ng̃a boot boháton.

Escabeche. = Guinámos, isdang guinámos.

Escabechar. = Paggámos sa bisan onsa ng̃a calán-on sa pagsácot sa mg̃a panácot, sa vino, dahon sa laurel, soca, lana, &c., arón malalím caáyo.

Escabel. = Tinócod sa papán ng̃a ibótang sa atobáng̃an sa mg̃a silla, arón pagatónban ug pagatongtóng̃an sa tíil sa magalíngcod.

Escabiosa. = Tanóm, dagámi ng̃a tambal.

Escabrosidad. = Pagcadíli patag, díli hinlo sa bisan onsa. * Táuo sa maísog ng̃a gaoi. * Polong con solat ng̃a maháit. * Cabatóhan.

Escabroso. = Yota ug bisan onsa ng̃a díli patag, ng̃a díli hinlo. * Bisan onsa ng̃a guibotáng̃an sa mang̃a casámoc, sa mg̃a cacolían, sa mg̃a caoláng̃an. * Táuo sa daútan ug magáhi ng̃a cagaoían.

Escabullirse. = Pagoalá, paglágueu.

Escala. = Hagdan, hagdanán ng̃a díli pirme. * Lugar ng̃a pagadonggóan sa mg̃a sacayán sa pagpatigáyon ug sa pagpálit sa balon ug ubán pang mg̃a quinahánglan sa dagat.

Escalada. = Pagcasalácay, pagsáca, pagcóha sa mang̃a cota ug mg̃a baluarte sa mg̃a hagdan ng̃a ibótang dapit sa goa.

Escalado. = Isda ng̃a guibosbósan sa tian ug guiasínan.

Escalador. = Ang nagasalácay sa usá ca cota, sa usá ca baláy, &c.

Escalafon. = Padron, listáhan ng̃a sinolátan sa mang̃a ponóan sa mg̃a soldados, somála sa ilang cahímtang ug pagcadáan.

Escalamiento. V. Escalada.

Escálamo. = Tolete. * Cahoy ng̃a hamóbo ng̃a guitáod sa ibábao sa ng̃ílit sa mg̃a sacayán ng̃a pagagaódan, sa pagtácgos ug paglíg-on dihá sa gaod, con sa gayóng.

Escalar. = Salácay. * Pagsolód sa bisan díin, sa paglóngcab sa bongbong con sa atóp. * Pagsácoat, pagósoag sa papán con tacop tacop ng̃a nagasámpong sa alaguían, sa balaháan sa tobig.

Escaldada. = Babáye sa mang̃íl-ad ng̃a batásan, masáyon, maólag, ng̃a oaláy caólao.

Escaldar. = Lapoa, dilao, pagdígo pagbó-bo sa bisan onsa sa tobig ng̃a binócal, ng̃a maínit caáyo. * Pagpáso sa bisan onsa.

Escalera. = Hagdan, hagdanán sa mg̃a baláy, salác-an.

Escalerilla. = Hagdan hagdan, hagdanán ng̃a diótay. * Pagcaípon sa usá ca camót, sa totoló, opat con capin ba ca dahon sa baraja, ng̃a nagacasonód sonód sila sa pagcabáli, sa pagcaísip.

Escaleta. = Capandáyan ng̃a icatóngtong ug icatáod sa mg̃a lothang ng̃a dagcó sa ilang mg̃a cureña.

Escalfador. = Saro, sodlánan sa tombága ng̃a pagabotáng̃an sa tobig ng̃a igaálot sa mg̃a magalálot. * Bagahán ng̃a may toló ca tiil, ng̃a itóngtong sa lamesa sa pagínit sa can-on.

Escalfar. = Paglóto sa tobig con sa sabáo ng̃a binócal sa mg̃a itlog ng̃a pagacoháan ng̃a daan sa panit.

Escalio. = Yota ng̃a guibalánan ng̃a daan apan ng̃a guibiáan, calibónan.

Escalofrio. = Nagnob, pagcatolotógnao, pagcatolotáquig, holohilánat.

Escalon. = Ang ang, balítang. * Que se hace en las palmas, para subir á ellas. = Hachac.

Escama. = Hingbis. * Cogan ng̃a magamáy ng̃a matoróc osáhay sa laoas sa mg̃a táuo ug sa mg̃a mananáp. * Cogan sa mg̃a noca ug sa mg̃a samad. * Catáhap. * Pagcatagám tong̃ód sa cadáot ng̃a guidáot sa bisan cansa sa iang isigcatáuo.

Escamada. = Mg̃a labra ng̃a guibótang sa obán ng̃a mg̃a panápton ng̃a binoldáhan, maíng̃on íng̃on sa dagóay sa hingbis.

Escamado. = Bisan onsang ng̃a buhat ng̃a may dagóay sa hingbis.

Escamar. = Paghíngbis, pagquías sa hingbis sa mang̃a isda. * Pagpatagám sa bisan cansa. * Pagtagám, paglícay sa isigcatáuo tong̃ód sa cadáot ng̃a guibóbat nía.

Escamocho. = Mg̃a tola, ang biniáan sa guicáon ug guiínom.

Escamonda. = Pagcatagá, pagcapótol sa mg̃a sang̃á sa mg̃a cahoy, pagcapón.

Escamondadura. = Ang mg̃a sang̃á ng̃a malágsot ng̃a guipótol sa mg̃a cahoy.

Escamondar. = Pagcapón sa mg̃a cahoy, pagpótol, pagtagá sa mg̃a sang̃á ng̃a díli maáyo, pagpádpad, pagcóha, pagpó-po sa mg̃a dahon ng̃a laya. * Salóso, saplag, calísquis, agos, bagos.

Escamondo. V. Escamonda.

Escamonea. = Tambal ng̃a igapurga, ng̃a guican sa tanóm sa maong ng̃alan.

Escamonearse. = Hanólsol, gaoad.

Escamoso. = Hingbíson, ang may hingbis.

Escampar. = To-ang. * Pagóndang, pagárang sa bisan onsang bohat. * Paghínay sa bisan onsa ng̃a boot ng̃a pagaboháton onta sa maínit ng̃a húna húna. * Pagháoan sa bisan onsang lugar, pagcóha sa mg̃a casámoc ug mg̃a caoláng̃an. * Lorang, hompay, tolac.

Escampavia. = Sacayán ng̃a diótay ug matólin.

Escanciador. = Táuo ng̃a nagatíing sa mg̃a ilímnon ug nagapaínom sa mg̃a dinápit sa mg̃a conbida.

Escanciar. = Pagtíing sa mg̃a ilímnon, ug pagpaínom sa mg̃a táuong dinápit sa mg̃a conbida.

Escandalizador. = Ang magaescándalo.

Escandalizar. = Pagescándalo, pagbóhat con pagpamólong sa daótan, malágsot ug mang̃íl-ad, ng̃a icahátag sa daótan ng̃a pinigíngnan sa obán ng̃a mg̃a táuo. * Pagsocó, pagpong̃ót, pagligótgot.

Escándalo. = Polong con bohat ng̃a macahímo sa cadáot ng̃a espirituhánon ug calágnon sa isigcatáuo. * Polong con bohat sa bisan cansa ng̃a díli macaígo sa cataróng̃an, ug sa tong̃ód niána pagasoguilánan ug pagalibácan sa obán ng̃a mg̃a isigcatáuo. * Sabá, banha, samoc, cagobót, cabóloc, cagóboc, pagáoay. * Bisan onsang bohat ng̃a cating̃aláhan, pagcating̃ála. * Pagpaáoat ng̃a malágsot.

Escandalosamente. = Sa pagcaescándalo, sa pagcang̃íl-ad.

Escandaloso. = Táuo ng̃a oaláy caólao, maólag, daótan, sa malágsot ug mang̃íl-ad ng̃a batásan.

Escandallar. = Pagsócod sa pagcahalálom sa tobig sa dagat con sa sobá.

Escandallo. = Tingga con bató ng̃a mabóg-at ng̃a icasócod sa pagcahalálom sa tobig, sa cahiládman sa dagat con sa sobá.

Escandencia. = Pagcaligótgot, pagcapong̃ót ng̃a dagcó.

Escandecer. = Pagligótgot, pagpong̃ót.

Escaño. = Lingcoránan ng̃a hatáas ug ng̃a guibotáng̃an sa sandígan.

Escañuelo. = Lingcoránan ng̃a diótay ng̃a pagbotáng̃an sa mg̃a tiil.

Escapada. = Pagcalágueu, pagpaháoa sa hílom, sa tinágo.

Escapar. = Laguio, calágueu, paháoa, pagmísic. * Pagpamólong sa díli macaígo.

Escaparate. = Panonódlan sa mg̃a santos ug mang̃a laráoan, ng̃a guitaólan sa mg̃a tacop ng̃a salamín.

Escapatoria. = Pagcalágueu, pagpaháoa, pagmísic. * Pagbalíbad sa pagcalágueu sa mg̃a pagbóyboy sa bisan cansa, pagpaligás sa soguílon.

Escape. = Idem. * Pagdalágan.

Escapular. = Paglipót sa mg̃a catarmán, sa mg̃a tacot, sa mg̃a hunásan, sa mg̃a táuo ng̃a nanagsacáy.

Escapulario. = Tinábas ng̃a panápton ng̃a may liab sa talioála sa pagsolód sa olo arón tomónton ug magbítay ang mg̃a tomóy dápit sa atobáng̃an ug dapit sa licód, ng̃a guinabisti sa mg̃a Padre sa obán ng̃a mg̃a caparían. * Dohá ca pedazo con tinábas ng̃a panápton, ng̃a nagacalang̃áquit sa duruhá ca saguioálo, cordon con sintas, sa pagsáb-ong ug pagsáblay sa abága.

Escarabajear. = Paglacát, pagquíbot, pagquípot, pagguímoc maíng̃on sa pagquípot ug pagguímoc sa bacócang ng̃a guing̃álang ug escarabajo. * Pagsólat ng̃a díli maáyo, sa mg̃a daótan ng̃a letra ug sa mang̃a balíquig ng̃a dalan. * Paglisód sa bisan cansa tong̃ód sa mg̃a holosáyon ng̃a tacós pagatománon ug pagaatobáng̃on onta nia.

Escarabajo. = Mananáp ng̃a pac-an ng̃a maíng̃on ing̃on sa bacócang. * Ng̃alan ng̃a guicahing̃álan sa táuo ng̃a diótay, hamóbo ug sa malágsot ng̃a dagóay, ug sa mg̃a letra ng̃a díli maáyo, ug sa mang̃a dalan sa mg̃a solat ng̃a balíquig.

Escaramuza. = Pagcaáoay sa mg̃a soldados ng̃a nanagcabayo, ng̃a nagacadámag sila usáhay ug usáhay nanagpang̃alágueu. * Poglális, pagíndig indig, pagbolabáilo sa soguílon, pagtóbag tobag.

Escaramuzar. = Pagáoay, pagdolodámag sa mg̃a soldados ng̃a nanagcabayo.

Escarapela. = Pagcaáoay, paglális lalis, pagdolodámag sa paggónit sa mg̃a bohóc, labí pa con managáoay ang mg̃a babáye. * Timáan ng̃a nagáma sa mang̃a sintas ng̃a nagacaláin ug color, ng̃a ipanagtáod sa mg̃a soldados sa ilang mg̃a calo, arón hiílhan ang mg̃a Guinharían ng̃a hingtóngdan nila, ug ang mang̃a dapig ng̃a guiángcon sa tagsa tagsa ca táuo.

Escarapelear. = Pagáoay, paglális lalis, pagdolodámag.

Escarbadero. = Lugar ng̃a pagacacháan, pagacoycóyan, pagacaycáyan, pagacahígan, pagaoahíng̃an, pagacopóan sa mg̃a mananáp.

Escarbador. = Ang nagacácha, nagacóycoy, nagacáycay nagacáhig, nagaoáhing, nagacopó. * De oidos. = Caohe, hing̃atóle.

Escarbaorejas. = Idem.

Escarbar. = Cachá, coycoy, caycay, cahig, oáhing, copó. * Hing̃atóle, pagcáohe.

Escarcela. = Poyo poyo ng̃a tipigánan sa santic, sa batóng santícan ug sa baloc.

Escarceo. = Mg̃a balod ng̃a diótay maíng̃on ing̃on sa mg̃a paglimbócad sa tobig ng̃a mabócal, ng̃a magáma sa dagat ng̃a masológ.

Escarcina. = Colocampílang ng̃a hamóbo ug balicó.

Escarcha. = Yamog, ton-og sa gabíy, ng̃a tibúoc tong̃ód sa dagcóng tognao.

Escarchado. = Lábra ng̃a molabáo sa mg̃a panápton ng̃a binoldáhan.

Escarchar. = Pagtibúoc sa ton-og sa gabíy tong̃ód sa tognao ng̃a dagcó.

Escarcho. = Isda sa dagcóng olo ug maíng̃on sa dagoay sa olo sa iríng.

Escarda. = Saról, icalále ng̃a diótay sa pagbónglay, ng̃a igcabónglay. * Pagbónglay, paggóna.

Escardador. = Ang magabónglay ang magagóna.

Escardadura. V. Escarda.

Escardar. = Bonglay, gona.

Escardillo. = Capandáyan ng̃a pothao sa paggíbot sa mg̃a bongláyon, sa mg̃a sagbot, ibolónglay, igagóna.

Escarlata. = Panápton, ng̃a mapolá. * Saquét ng̃a guican sa pagcaínit sa dogó.

Escarlatina. = Panápton ng̃a mapolá, saquét maíng̃on ing̃on sa tipdas.

Escarmenar. = Pagsóhay sa nagobót, sa nasácot.

Escarmentar. = Tagám, logda. * Pagsáoay, pagbárlong, pagcastigo sa nacasalá, sa nasayóp.

Escarmiento. = Catalágman, catágman, talágman. * Castigo, pagcasáquet.

Escarnecedor. = Tigtámay, tigyóbit, ang nagayóbit, ang nagatámay, ang nagapídya.

Escarnecidamente. = Sa pagcayóbit, sa dagcóng pagpacaólao.

Escarnio. = Pagtámay, pagyóbit, pagpídya.

Escaro. = Isda. * Táuo ng̃a loing, lolid.

Escarola. = Tanóm ng̃a maáyo pagaotánon ug boháton ug ensalada.

Escarolado. = Ang may color ug dagoay sa escarola.

Escarpa. = Pagcahanáyhay, pagcahándig.

Escarpar. = Pagquías sa mg̃a labra sa mg̃a cahoy, mg̃a pothao, mg̃a tombága, &c., pagsápsap sa nalíloc dihá, sa napátic.

Escarpia. = Lansang ng̃a may dagcóng olo ng̃a balicó, sa pagbítay ug pagsáb-ong sa bisan onsa.

Escarpidor. = Sorlay sa mg̃a ng̃ipon ng̃a mahínag, ng̃a icasóhay sa mg̃a bohóc.

Escarpin. = Sapín.

Escasamente. = Hapit, sa pagcamalisód, sa pagcacóli.

Escasear. = Paghícao, pagdaguínot, paghátag sa diriót da, tolotagidyot lamang. * Pagcopós, pagcábos, pagdíot diot.

Escasez. = Cahícao, pagcadagínot. * Pagcacólang, pagcacopós, pagcacábos, pagcadíot.

Escaso. = Diótay, hamóbo, alang alang, colang coláng̃an, díli toman, díli topóng. * Hicáoan, daguinotán, imot. * Díli igo.

Escatimado. = Idem.

Escatimar. = Pagdaguínot, pagdíot diot, pagpacábos, pagpacólang colang, pagímot, pagníhit, pagmíhit.

Escatimosamente. = Sa daótang hahúna húna, sa pagcalaláng.

Escatimoso. = Malaláng̃on, matahápon, táuo sa daótan ng̃a húna húna, malágsot.

Escena. = Lugar ng̃a pagabohátan sa mg̃a dola, mang̃a comedya. * Higdáan ng̃a pagaboháton sa mg̃a sang̃á ug mg̃a sagbot.

Escible. = Ang tacós sabóton, hibalóan.

Esciente. = Ang maálam, ang mahibaló, ang nasáyod.

Escirro. = Hobág ng̃a magáhi caáyo ng̃a díli maól-ol, apan daútan uyámot.

Escision. = Pagsí-si pagquísi. * Pagcabólag sa mang̃a caobanán ug sa mg̃a higála.

Esclarecer. = Hayag, lamdag. * Hoyag hoyag, aláman daman. * Sogá. * Paghamíli. * Paghátag sa maáyong dong̃og.

Esclarecido. = Hamíli, halángdon, donggánon, donggan, mahál, bilídhon.

Esclarecimiento. = Pagcaháyag, pagcalámdag, pagcahóyag huyag. * Pagcahamíli, pagcahalángdon, pagcamahál.

Esclavitud. = Pagcabíhag, cabihágon, cabihágan. * Catilíngban sa mg̃a táuo ng̃a nanagpacatúman sila sa mg̃a bohat ng̃a maalampóon, ug sa pagcalóoy sa isigcatáuo. * Pagcasácop sa mg̃a cailíbgon ng̃a calibotánon.

Esclavizar. = Pagbíhag, pagpamíhag, pagádto sa pang̃ayáoan. * Pagpabóhat sa bisan cansa sa oaláy láng̃an, sa canónay.

Esclavo. = Bihag. * Ang nahasácop sa obán ng̃a mg̃a cofradía ng̃a guing̃álan de esclavitud. * Ang pagsácop sa mg̃a cailíbgon ng̃a calibotánon, laoásnon ug mang̃íl-ad. * Ang masinógton, ang mapaobsánon. * Ang napadáog sa gogma sa babáye.

Esclusa. = Sampóng̃an sa mang̃a balaháan sa tobig, sa cota con sa cahoy.

Escoba. = Silhig.

Escobada. = Pagcasílhig, pagsílhig.

Escobadera. = Ang babáye ng̃a magasílhig.

Escobajo. = Silhig ng̃a daan na ug hamóbo. * Botay.

Escobar. = Pagsílhig.

Escobazar. = Pagsáblig sa tobig ng̃a guibó-bo sa usá ca sang̃á.

Escoben. = Ang bohó sa mg̃a dolong sa sacayán ng̃a pagaaguían sa cable con sa talicalá ng̃a guihícot sa ancla, sa sinípit.

Escobilla. = Silhig ng̃a diótay sa mg̃a balahíbo sa mg̃a baboy con sa icog sa mg̃a cabayo, ng̃a icahínis ug icasílhig sa mg̃a panday sa salapí sa mang̃a hias.

Escobillon. = Capandáyan, cahoy ng̃a hatáas ng̃a guibotáng̃an sa usá ca tomóy sa mg̃a balahíbo sa cabayo, sa pagnósnos ug paghínis sa mg̃a bohó sa mg̃a lothang.

Escobina. = Ang quináon sa locob, sa hilíhod, sa pagbohó na sa mg̃a cahoy, sa pothao, tombága, &c.

Escobon. = Silhig ng̃a dagcó sa pagnósnos sa anóos sa alasóhan, ang guitáod sa tomóy sa usá ca cahoy ng̃a hatáas.

Escocer. = Hapdos, ng̃ot ng̃ot. * Pagpaóbos sa boot.

Escoda. = Bingcong sa pagsápsap sa mg̃a bató.

Escodar. = Pagsápsap sa mg̃a bató.

Escofina. = Limbas sa ng̃ipon ng̃a dagcó, sa paglímbas ug paghínlo sa bisan onsa ng̃a casangcápan con guinamíton sa cahoy.

Escofinar. = Paghínlo sa mg̃a cahoy sa limbas.

Escogedor. = Ang magapíli.

Escoger. = Pili.

Escogidamente. = Sa pagcapíli. * Sa pagcatóltol, sa pagcaígo.

Escogido. = Piníli.

Escogimiento. = Pagpíli, pagcapíli.

Escolapio. = Padre ng̃a nagatóon sa mg̃a báta.

Escolar. = Ang nahatong̃ód sa nagatóon sa escolahán, ang nagatóon sa escolahán, tinón-an.

Escolástico. = Idem.

Escolimado. = Táuo ng̃a maloyáhon, salaquétan.

Escolimoso. = Ang madalí saquétan, ang díli moántos, díli boot magílob, ang sa magáhing gaui.

Escolio. = Pagásoy ng̃a lactod sa bisan onsang solat ng̃a macóli sabóton ug toquíbon, sa halálom ng̃a cahológan.

Escolopendra. = Olahípan. * Isda ng̃a binódcan sa magacaláin lain ng̃a mg̃a color.

Escolta. = Tapoc sa pila ca soldados ng̃a moobán sa bisan cansa. * Ang sacayán ng̃a moábay sa lain.

Escoltar. = Pagobán, pagábay sa bisan cansa, arón díli onta matáhap sa iang paglacát.

Escollo. = Honásan, pasil, tacot.

Escombra. = Pagcaháoan.

Escombrar. = Pagháoan, pagcóha sa macasámoc, sa macaólang.

Escombro. = Ang mahabílin ug biniáan sa mg̃a bohat sa cota, sa mg̃a baláy ug sa bisan onsa ng̃a nagobá con guibóhat pa ng̃a bág-o, mg̃a bató, yota, apog, balás, mg̃a sinápsap, &c. * Isda ng̃a diótay maíng̃on ing̃on sa tamban.

Escomerse. = Cagod, linis, hinis.

Escondedero. = Lugar ng̃a pagatagóan sa bisan onsa.

Esconder. = Tago, hobong, hanip, tabac, licao, hiti, hotíboc, socsoc, salíot, lang̃ag. * Locop, sacop.

Escondidamente. = Sa pagcatinágo, sa pagcahílom.

Escondidas (a). = Idem.

Escondidillo. = Idem.

Escondidísimo. = Ang nahóbong, ang tinágo caáyo.

Escondido. = Ang guitágo. * (En). V. Escondidamente.

Escondimiento. = Pagcahóbong, pagcatágo.

Escondite. V. Escondedero. * Dola sa mg̃a báta.

Escondrijo. = Sooc. * V. Escondedero.

Escopeta. = Lothang.

Escopetar. = Pagcále ug paggóa sa yota sa lugar ng̃a guitórcan sa boláoan.

Escopetazo. = Pagbotó, tonog sa pagbóhi sa escopeta. * Ang pólvora, bala, &c., ng̃a mogóa sa bohó sa escopeta, ug ang samad ng̃a guican sa maong bala.

Escopetear. = Pagbóhi sa escopeta, paglóthang sa masóbsob. * Paglális lalis sa mg̃a maínit ng̃a polong.

Escopetería. = Mg̃a soldados ng̃a sangcap sa mang̃a escopeta. * Pagcabóhi sa escopeta sa macadághan.

Escopetero. = Soldado ng̃a nagadála sa escopeta. * Ang mananálsal ng̃a magabóhat ug magabalígya sa mang̃a escopeta.

Escopleadura. = Bohó ng̃a pagaboháton sa tiguíb.

Escoplear. = Pagtiguíb.

Escoplo. = Tiguíb.

Escorbuto. = Saquét ng̃a guican sa pagcadonót sa lagos.

Escordio. = Tanóm ng̃a icatámbal.

Escoria. = Tayá, tambacólong sa tombága, sa pothao, &c. * Bisan onsa ng̃a malágsot, daótan ug mang̃íl-ad.

Escorial. = Lugar ng̃a guinacoháan sa mg̃a tombága, boláoan, &c., apan ng̃a guibalánan ug guitámnan na. * Logar ng̃a pagabotáng̃an sa mg̃a tayá, sa tambacólong sa puthao, sa tombága, &c.

Escoriar. = Pagpálot sa panit con madósdos ogáling ang bahín sa laoas, sa bisan onsa ng̃a magáhi con maháit.

Escorpina. = Isda.

Escorpion. V. Alacran. * Isda. * Capandáyan ng̃a guinagámit sa canhíng tiempo sa mg̃a mamomógos ug sa mg̃a dioatáhan sa pagpasáquet sa mg̃a mártires.

Escorzonera. = Tanóm ng̃a icatámbal.

Escota. = Pisi ng̃a ihícot sa usá ca tomóy dapit sa obos sa mg̃a layág sa mg̃a sacayán, sa pagtógot ug paghógot somála sa pagcahorós con pagcahínay sa hang̃in. * Bohi bohi, bilo bilo.

Escotadura. = Liab sa mg̃a sinína ug mg̃a bisti ng̃a guibísti sa mg̃a babáye.

Escotar. = Tabas, holíbis, pagáng̃ay sa bisan onsa sa lugar ng̃a hingtóngdan. * Pagbáyad sa amot, sa tampo con tampa ng̃a nacaígo sa tagsa tagsa. * Pagpagóa sa tobig, sa sobá, sa lanao, &c.

Escote. = Liab ng̃a guilabíhan sa pagcadagcó sa mang̃a sinína sa obán ng̃a mg̃a babáye. * Dayan dayan ng̃a itápot sa mg̃a liab sa mg̃a bisti sa mg̃a babáye. * Amot, tampa, tampo.

Escotera. = Bohó sa quílid sa mg̃a sacayán ng̃a pagaaguían sa pisi ng̃a escota.

Escotero. = Ang nagalacát sa aoláy dala sa bisan onsa ng̃a macasámoc ug macaólang canía.

Escotilla. = Bohóng dagcó sa atobáng̃an sa talároc ng̃a mayor sa mg̃a sacayán ng̃a pagasódlan sa lolan, ug pagagólan, pagacoháan ug pagaaguían sa pagháoas sa maong lolan.

Escotillon. = Bohóng dagcó sa salog con sa yota, ng̃a guibotáng̃an sa tacop ng̃a honos honos.

Escotin. = Ang pisi ng̃a escota sa mg̃a layág ng̃a diótay sa mg̃a sacayán, juanete, sobre, &c.

Escozor. = Cahápdos, cang̃ót ng̃ot, pagcang̃ótng̃ot. * Casáquet sa húna húna tong̃ód sa bisan onsa ng̃a nacalisód con nacayógot.

Escriba. = Mang̃ialáman, ang nagaásoy sa batásan ng̃a daan, quinaadmánon sa mg̃a judíos, sa mang̃a hebreos.

Escribanía. = Opicio sa mg̃a escribano, sa mg̃a longsod. * Solód ng̃a pagatománan sa ng̃atanán ng̃a bohat ng̃a onay ug ang̃ay sa mg̃a escribano. * Solatánan, lamesa, papelera, sodlánan sa mg̃a papel. * Lugar ng̃a pagatongtóng̃an sa papel ng̃a pagasolátan. * Casangcápan sa pagsólat, tintero, sorlánan sa oblea ng̃a ipílit, sa polbos con margaja, &c.

Escribano. = Táuo ng̃a tong̃ód sa iang opicio may gahóm sa paghátag sa caligóan sa mg̃a solat ug mg̃a camatoódan. * Ang magasólat.

Escribiente. = Magsosólat, manonólat, somosólat, ang magasólat, ang magahóad sa guisólat sa lain.

Escribir. = Solat, paggáma, pagbóhat sa mg̃a letras sa bisan díin ug sa bisan onsa. * Paggáma sa mang̃a soguílon ng̃a hatáas, sa mg̃a oáli, &c., ng̃a isólat sa mg̃a libro.

Escriño. V. Canasta.

Escrita. = Isda ng̃a guibotáng̃an sa licód sa mg̃a barlis sa nagcaláin lain ng̃a color ng̃a maíng̃on sa dagóay sa letras.

Escritillas. = Mg̃a panón sa mg̃a carnero.

Escrito. = Solat, bisan onsa ng̃a sinólat ug guisolátan. * Ang solat ng̃a ihátag sa hocom sa pagsógod sa mg̃a capolong̃ánan.

Escritor. = Ang magasólat sa mg̃a libro, &c.

Escritorio. = Panonódlan sa mg̃a papel ug sa mang̃a camatoódan. * Solód ng̃a pagatománan sa mg̃a catongdánan sa mg̃a escribano ug sa obán ng̃a mang̃a táuo ng̃a guitógnan sa bisan onsa ng̃a holosáyon. * Panonódlan ng̃a mahál sa pagsolód ug pagtípig sa mg̃a hias.

Escritura. = Sólat. * Camatoódan ng̃a pinirmáhan sa mg̃a táuo ng̃a hingtóngdan, sa mg̃a testigos ug sa escribano. * Bisan onsa ng̃a libro ng̃a sinolátan sa solat sa camót con sa inimprenta. * Ang santos ng̃a Solat.

Escriturario. = Bisan onsa ng̃a guilíg-on sa camatoódan ng̃a sinólat. * Ang nagaásoy sa mg̃a cahológan sa obán ng̃a mg̃a polong ng̃a labíng halálom sa santos ng̃a Solat.

Escrupulillo. = Ang tipac, ang golong golong sa pothao, tombága, &c., ng̃a isolód sa colóng colóng arón matonóg.

Escrúpulo. = Duha doha, catáhap.

Escrupulosamente. = Sa catáhap, sa pagcadóha doha, sa pagcacóti coti.

Escrupulosidad. V. Escrúpulo.

Escrupuloso. = Ang magadúha doha, ang aoláy caligónan sa boot, ang matáhap, matahápon. * Matinománon.

Escrutador. = Ang maquigsósi, ang maquigásoy, maquigsáyod. * Ang magahíling, ang magalí-li.