Diccionario Español-Bisaya

Part 19

Chapter 193,736 wordsPublic domain

Embolar. = Pagtáod, pagbótang, pagpahaáng̃ay sa mang̃a tomóy sa mg̃a song̃áy sa mg̃a mananáp sa mg̃a malíng̃in ng̃a cahoy, arón díli sila macagsámad ug macagsóng̃ag.

Embolismador. = Ang magadála dala sa mg̃a soguílon ng̃a díli mao, arón magaáoay ang mg̃a táuo ug managbíquil ang ilang mg̃a cabobót-on. * Tabían.

Embolismar. = Pagdála dala sa mg̃a soguílon ng̃a igabíquil sa cabobót-on, ug igabóngcag sa pagcahigála. * Pagtábi.

Embolismo. = Cagobót, cabóloc, casámoc, cacolían.

Embolsar. = Pagsolód, pagtípig sa bisan onsa sa poyo poyo.

Embolso. = Idem.

Embonar. = Pagáyo pagbóhat ug maáyo sa bisan onsa.

Embornal. = Bohó ng̃a alaguían sa tobig sa ibábao sa mg̃a salog con mg̃a cubierta sa mg̃a sacayán.

Emborrachador. = Ang nagapahobóg.

Emborrachamiento. = Pagcahobóg, pagcaálan, pagcalánag.

Emborrachar. = Hobóg, alan, lanag. * Hong̃og, bong̃og.

Emborricarse. V. Embelesar.

Emborrullarse. = Pagáoay sa mg̃a pagsínggit, paglális lalis sa mg̃a masíngcang polong.

Emboscada. = Pagcatágo, pagcahóbong, pagcaátang, pagcaháb-on, pagcabánhig.

Emboscar. = Tago, hobong, atang, hab-on bánhig.

Embotar. = Sompo, pagcóha sa caísog, sa cosóg, sa gohóm sa bisan onsa. * Pagsóol sa tiil ug sa mang̃a paa sa mg̃a sapín ng̃a guing̃álan ug botas.

Embotellar. = Pagsolód sa vino, &c., sa mg̃a boteya.

Embotijar. = Socó, sobó, ligótgot, cabaláca.

Embozado. = Ang nacolópo, ang guitabónan, guitaclápan. * Pagtáod sa bozal sa mg̃a mananáp. * V. Disfrazar.

Embozo. V. Disfraz.

Embracilado. = Ang guicógos, guicódcod sa masóbsob.

Embravecer. = Pagpaísog, pagpasocó, pagpaligótgot, pagtóyo. * Pagihálas.

Embravecimiento. = Pagpanóyo, pagcaísog, pagcasocó. * Pagcaihaláson.

Embrazadura. = Pagsóol sa bocton sa bisan diin, ug ang bohó ng̃a pagasoólan.

Embreadura. = Pagcadíhog sa salong, pagcabólit.

Embrear. = Paghílog sa salong sa bisan onsa, pagbólit.

Embregarse. = Pagsámoc, paghilábot sa mg̃a paglális, sa mg̃a pagáoay.

Embriagadamente. = Sa pagcahobóg.

Embriagar. V. Emborrachar.

Embriaguez. V. Emborrachamiento.

Embridar. = Pagtáod sa brida, sa preno, sa mang̃a mananáp.

Embrion. = Ang dugó ng̃a tibúoc sa solód sa tian sa mg̃a babáye ug mg̃a baye ng̃a mabdos, sa oalá pa maíla ang mg̃a bahin sa laoas sa táuo con sa mananáp. * Bisan onsa ng̃a oalá pa mahósay, ng̃a oalá pa madayág caáyo, ng̃a oalá pa mahíngpit.

Embroca. = Hampol, haclop.

Embrocar. = Paghóar sa solód sa usa ca sodlánan sa lain ng̃a sodlánan.

Embrollador. = Ang macagobót, ang macabóloc, ang macasácot.

Embrollar. = Boloc, gobót, sacót.

Embrollo. = Cabóloc, cagóbot, limbong, bacac.

Embrollon. V. Embrollador. * Bacácon, limbóng̃an, malibóng̃on. mililímbong, mamamálao, maláoon.

Embromar. = Pagtíao, pagbánha, pagsabá, pagcóndat. * Paglímbong, pagólo olo, pagsóod sóod, pagsólog solog.

Embrosquilar. = Paghípos sa mg̃a hayópan sa alád, sa toril.

Embrutecer. = Pagcábos sa mg̃a galámhan sa calág.

Embuchado. = Tináe ng̃a dagcó ng̃a sinódlan sa onód sa baboy ng̃a tinádtad ug sináctan sa mg̃a panácot.

Embuchar. = Pagsolód sa bisan onsa sa balónan sa mananáp. * Pagcáon ug pagtolón sa bisan onsa, sa díli pagaosápon ug maáyo. * Paglámoy.

Embudar. = Pagbótang sa sandayóng sa bába sa boteya, &c., sa pagsolód sa sa vino, tobig, &c.

Embudo. = Sandayóng, alólong, capandáyan ng̃a halagpád dapit sa itáas ug diótay ug haíctin dapit sa obus, sa paghúad sa vino, tobig, &c., sa mg̃a damajuana, mg̃a boteya, &c., &c. * Bacac, limbong.

Emburujar. = Pagtápoc sa bisan onsa sa pagcagobót, sa pagcasácot.

Embuste. = Bacac, limbong. * V. Disfraz. * Mg̃a hias, mg̃a dayan dayan, sa diótay ng̃a bale, ng̃a pagagamíton ug ibisti sa mg̃a babáye, mg̃a singsing, mg̃a ariyos, mg̃a bitay bitay, &c.

Embustear. = Pagbácac, paglímbong.

Embustería. V. Embuste.

Embustero. = Bacácon. * V. Embrollon.

Embutir. = Pagpahaáng̃ay sa mg̃a tolotaguídyot ng̃a cahoy, tombága, salapí, bató, &c., sa mg̃a bohó ng̃a pagatígban ng̃a daan, sa lain ng̃a cahoy tombága, salapí, pothao, bató, &c., arón magacaláin ang mg̃a dagoay ug ang color. * Pagsolód sa balóyot, sa onlánan, sa caban, &c., sa bisan onsa, sa dinásoc caáo. * Pagponó sa bisan onsa. * Pagcáon ng̃a labí sa casadáng̃an.

Emendable. = Salaoáyon, ang arang saoáyon. * Ang mahímo ng̃a mosáoay.

Emendacion. = Pagcasáoay.

Emendadamente. = Sa pagcatóman, sa pagcahíngpit.

Emendador. = Ang magasáoay, somaláoay, magsasáoay, bomalárlong, ang magabárlong.

Emergencia. = Ang sonód sa sinógdan, sa sinóndan, ang guican sa guinicánan.

Emergente. = Idem.

Emético. = Tambal ng̃a isolóca, ng̃a pagaímnon con malóod ang guinháoa.

Emigracion. = Pagpaháoa, pagcahálin, pagpahalayó.

Emigrar. = Haoa, halin. * Pagbía sa mg̃a táuo con sa mg̃a mananáp sa ilang dáan ng̃a pinoyánan.

Eminencia. = Pagcatáas, cataáson, guitáson, ogdo, tapoc. * Catapósan sa quinaádman, sa boot, sa caboótan, sa salabótan, &c. * Pagcahalángdon. * Polong ng̃a banságon ug bilídhon ng̃a ióna sa ng̃alan sa mg̃a Padreng Cardenal sa santa Iglesia.

Eminente. = Hatáas, dagcóan. * Halángdon.

Eminentemente. = Sa pagcahíngpit uyámot, sa pagcatáas caáyo.

Eminentísimo. = Polong ng̃a ióna sa ng̃alan sa mg̃a Padreng Cardenal.

Emisario. = Alaguían, balaháan sa mg̃a tobig. * Sinógo, maghihíling.

Emocion. = Pagcaláin, pagcabóloc sa huna huna.

Emoliente. = Tambal ng̃a icahómoc sa mg̃a hobág.

Emolumento. = Polos ng̃a macóha sa mg̃a táuo sa ilang opicio con cahímtang, sohol.

Empacar. = Pagsolód, paghípos sa bisan onsa sa mg̃a caban, mg̃a cajon, &c.

Empachado. = Ang maólao, ang dili magatóltol sa pagbóhat sa bisan onsa.

Empachar. = Samoc, olang. * Pagbáti sa calóod sa atáy, sa guinháoa. * Dili paglínis sa cotó cotó sa quináon. * V. Disfrazar. * Olao.

Empacho. = Caólao, cabórong sa huna huna. * Casámoc, caoláng̃an. * Pagcalóod sa guinháoa, pagcaoalá mahílis sa cotó cotó sa quináon.

Empadronador. = Ang magabóhat, macagáma sa padron ng̃a pagasolátan sa mg̃a tauo ng̃a mobóhis.

Empadronar. = Pagsólat sa padron.

Empalagamiento. = Pagcasóm-ol.

Empalagar. = Som-ol. * Pagpasocó, pagaling̃ása, pagsámoc.

Empalagoso. = Ang macasóm-ol. * Ang macasámoc, ang magaaling̃ása.

Empalar. = Pagtóhog sa bisan onsa ug sa bisan cansa sa usá ca cahoy, salay.

Empalmadura. = Sinompáyan, binaligtósan.

Empalmar. = Sompay, balígtos.

Empanada. = Calán-on ng̃a magáma sa onód ng̃a pinótos sa tinápay con sa binócboc sa trigo ug ng̃a pagalotóon sa horno.

Empanar. = Paglobóng, paglíbot sa mg̃a calán-on sa tinápay con sa binócboc, sa paglóto niána sa horno.

Empandar. = Paglíco paglóco, pagbalíquing sa bisan onsa.

Empandillar. = Pagípon sa mg̃a dahon sa baraja sa pagbóhat ug limbong.

Empantanar. = Pagponó sa tobig sa bisan onsang lugar, pagdánao, paglánao. * Pagólang sa bisan onsa ng̃a pagaboháton onta.

Empañar. = Pagpótos sa mg̃a hapín sa mg̃a batang diótay. * Pagbóling, paghógao sa masinao, sa salamín, &c., paglíbac líbac sa isigcatáuo, paghilábot sa iang dong̃og.

Empapar. = Pagbasá ug maáyo, paghómod sa bisan onsa, lonao. * Pagponó sa bisan cansa sa quinaádman, sa gogma, sa pagdomót, &c.

Empapelador. = Ang magapótos sa bisan onsa sa papel.

Empapelar. = Pagpótos sa bisan onsa sa papel.

Empaque. = Pagsolód, paghípos sa bisan onsa sa cajon, sa caban, sa potos, &c.

Empaquetar. = Idem.

Emparamentar. = Pagdáyan sa mg̃a solód, sa mang̃a bongbong, mg̃a cadalánan, mang̃a talambóan, &c., sa mg̃a tabil, pagtábil.

Emparar. V. Embargar hasta samoc.

Emparchar. = Pagbótang sa mg̃a haclop.

Emparedar. = Pagsolód, pagbilánggo sa mg̃a táuo sa talioála sa cota.

Emparejador. = Ang magatopóng sa bisan onsa.

Emparejamiento. = Pagcatopóng, pagcasáma, pagcaíng̃on.

Emparejar. = Sama, topóng, ing̃on. * Topad, parang.

Emparrado. = Atop atop sa mg̃a sang̃á sa mg̃a paras con sa obán ng̃a mg̃a balágon, ng̃a nanagcátay ug nanagcoyátot sa mg̃a dalámba ng̃a guitagána ug guibóhat pagtóyo.

Empatar. = Pagtopóng, pagólang sa bisan onsa.

Empate. = Pagcatopóng.

Empavesada. = Mang̃a tinábas ng̃a panápton ng̃a asul, molomaítom con mapolá, ng̃a binódcan sa mapotí, ng̃a icadáyan dayan sa mg̃a sacayán sa mg̃a adlao ng̃a mahál, ug igatábon sa mg̃a lingcodánan sa mang̃a palúa, mg̃a bote, mg̃a baláng̃ay, &c.

Empavesar. = Pagdáyan dayan sa mg̃a sacayán sa timáan sa dagcóng calípay.

Empecatado. = Daótan.

Empedernir. = Paggáhi, pagtíga.

Empedrado. = Salog ng̃a guitaólan ug guipahaang̃áyan sa mg̃a bató.

Empedrador. = Ang magapaáng̃ay sa mg̃a bató sa mang̃a salog ug sa mg̃a cadalánan.

Empedrar. = Pagáng̃ay, pagtáod, pagbótang sa mg̃a bató sa bisan díin.

Empega. = Ang salong ug bisan onsa ng̃a igabólit.

Empegar. = Pagbólit sa salong con sa lain ng̃a ibólit sa bisan onsa.

Empeine. = Bolog, poc-lo, pos-on. * Cascaro, bon-i aláp-ap.

Empeinoso. = Carcaróon, bon-íhon.

Empelar. = Pagtóroc sa bohóc.

Empelotarse. = Boloc, samoc, gobót. * Paggóboc sa mg̃a táuo ng̃a nagacaáoay.

Empella. = Ang panit sa sapin ng̃a nagatábon sa tee dapit sa ibábao.

Empellar. = Tólod, doso, tola.

Empellon. = Pagcatólod, pagcadóso, pagcatóla.

Empentar. V. Empellar.

Empenton. V. Empellon.

Empeñadamente. = Sa minatúod, sa tinóod, sa tinóyo.

Empeñar. = Paghátag sa bisan onsa sa táuo ng̃a otáng̃an sa hing̃otáng̃an nia, hasta ng̃a mobáyad sa otang canía. * Paglógos, pagpógos. * Pagpang̃íta sa manlalában sa pagdáng̃at sa guitóyo. * Pagbóhat sa bisan onsa sa tinóyo, sa minatúod, sa masingcámot. * Paglában, pagtábang sa bisan cansa.

Empeño. = Catongdánan sa pagbáyad sa otang sa tauo ng̃a otáng̃an. * Paghúna huna ng̃a minatúod caáyo, sa pagdáng̃at ug pagcóha sa bisan cansa sa guitóyo nía. * Pagtóyo ng̃a tinóod sa pagbóhat sa bisan onsa. * Dalángpan, manlalában, tomalábang.

Empeoramiento. = Pagdógang sa cadáot, pagdólog sa saquét, pagsamót.

Empeorar. = Idem.

Emperador. = Hari.

Emperatriz. = Asáoa sa hari.

Emperejilar. = Pagdáyan dayan, pagáyo sa bisan onsa.

Emperezar. = Pagdáog sa catacá. * Pagláng̃an lang̃an guican sa catacá.

Empero. = Apan.

Emperrarse. = Pagsóqui sa minatúod.

Empezar. = Sogor, guican.

Empicar. = Pagbítay, paghógot, paghícot.

Empicotar. = Pagpasáca sa bisan cansa sa bitáyan, sa gaélan.

Empinadura. = Pagcatíndog, pagcabáng̃on pagcatóyod. * Pagcatíhin.

Empinamiento. = Idem.

Empinar. = Tindog, bang̃on, toyod, tihin.

Empingorotar. = Pagtóngtong sa bisan onsa ng̃a botang sa lain ng̃a botang.

Empíreo. = Lang̃it, guinharían sa lang̃it, cabolahánan, paghimayáan, paghimáya sa Lang̃it.

Empizarrar. = Pagtábon sa bisan onsa sa mg̃a batong manípis ng̃a guing̃álan ug pizarras.

Emplastar. = Pagbótang sa mg̃a hampol. * Pagólang sa bisan onsa. * Paghógao sa mg̃a tíil ug mg̃a camót sa bisan onsa ng̃a cahogáoan.

Emplasto. = Hampol.

Emplástrico. = Bisan onsa ng̃a mahágcot.

Emplazador. = Ang magasáca sa bisan cansa sa atubáng̃an sa hocom.

Emplazamiento. = Pagcasáca sa hocom.

Emplazar. = Pagsáca sa bisan cansa sa iang isigcatáuo sa hocom. * Tagal, tacga.

Empleado. = Táuo ng̃a may opicio ng̃a nahatong̃ód sa mg̃a hocmánan ng̃a labí, ug sa mg̃a holosáyon sa dagcóng ponóan.

Emplear. = Pagtógon, pagtógyan sa bisan cansa ug bisan onsa ng̃a pagaboháton. * Paggasto sa salapí sa pagpálit sa bisan onsa.

Empleo. = Bohat, catongdánan.

Emplomar. = Pagtábon con paglíg-on sa bisan onsa sa tingga.

Emplumar. = Pagbótang sa mg̃a balahíbo sa bisan cansa.

Emplumecer. = Pagtoróc sa mg̃a balahíbo sa mg̃a langgam.

Empobrecer. = Pagpobres, pagháng̃ol.

Empobrecimiento. = Pagcaháng̃ol, pagcamacalolóoy, pagcapobres.

Empolvar. = Pagágbon, pagbilíbod.

Empolvorizar. = Idem.

Empollar. = Paglómlom.

Emponzoñador. = Ang magapahiló, ang macagáma sa bisan onsa ng̃a macahiló.

Emponzoñamiento. = Pagcahiló, paghiló.

Emponzoñar. = Paghiló, paglála.

Emporcar. = Hogao, hamos.

Emporio. = Lugar ng̃a pagatíngban sa mg̃a nagacaláin lain ng̃a mg̃a tauo sa pagcomercio, sa pagpálit ug pagbalígya.

Empozar. = Pagsolód sa bisan onsa sa atábay.

Emprendedor. = Ang magatóyo sa pagbóhat ug pagtóman sa mg̃a bohat ng̃a cating̃aláhan ug macóli.

Emprender. = Sogod, pagtóman sa mang̃a bohat ng̃a macóli.

Empreñar. = Pagpamábdos sa mg̃a babáye ug sa mg̃a mananáp ng̃a baye.

Empresa. = Bohat ng̃a macóli ug cating̃aláhan. * Pagtóyo sa pagbóhat sa bisan onsa.

Empresario. = Ang miápil sa bisan onsang bohat con pagpatigáyon.

Empréstito. = Pagcaólos, pagcabáilo ug ang guibáilo con ang giólos, ang inóslan.

Empujar. V. Empellar.

Empuje. V. Empellon.

Empujon. = Idem.

Empulgar. = Paghógot sa pisi sa bosog sa pagbóhi ug maáyo sa paná.

Empuñador. = Ang nagacómcom, ang magacópot.

Empuñadura. = Polóan, caláptan sa cales, sa campílang, &c.

Empuñar. = Pagcópot, pagcóyot sa polóan, sa caláptan, sa bisan onsa.

Emulacion. = Pagíng̃on, pagbóhat maíng̃on sa guibóhat sa obán.

Emulador. = Ang magaílog sa lain, ang magabóhat maíng̃on sa guibóhat nia.

Emular. V. Emulacion.

Émulo. = Aoay, caáoay, ang magaílog.

Emunctorios. = Losay.

Emundacion. = Pagcahínis, pagcapáhid, pagcanósnos.

EN

En. = Sa.

Enaceitarse. = Paglána.

Enaguachar. = Pagtóbig, pagponó sa tobig sa bisan onsa.

Enaguas. = Laguas, bisti con saya ng̃a guibisti sa mg̃a babáye sa ilálom sa obán ng̃a mg̃a saya, ug ng̃a guipadápat nila sa laoas ug guitácgos nila sa haoac.

Enaguazar. V. Enaguachar.

Enajenable. = Ang arang ihátag sa lain.

Enajenacion. = Pagcahátag sa bisan onsa sa lain. * Pagcaoaláy pagmátng̃on ug pagpamáti. * V. Embeleso.

Enajenar. = Hatag. * V. Embelesar.

Enalbardar. = Pagtáod, pagbótang sa mg̃a siya (mang̃a albarda) sa mg̃a borrico, &c. * Pagpótus sa itlog con sa binócboc sa bisan onsang calán-on ng̃a pagapritóhon.

Enalmagrar. = Pagtína sa almagre, sa mapolá.

Enamarillecerse. = Paglálag.

Enamoradamente. = Sa paghigógma, sa dagcóng gugma.

Enamoradizo. = Ang masáyon mahagúgma.

Enamorado. = Ang mahagúgma, ang may gugma sa lain.

Enamorador. = Ang nagamorál, ang mamólong sa mg̃a polong ng̃a icapasábot sa iang gugma.

Enamorante. = Idem.

Enamorar. = Paghigúgma sa lain, pagpatigáyon sa bisan cansa arón higugmáon sa lain, pagamoral.

Enamoricarse. = Paghigúgma sa lain sa diótay ng̃a gugma.

Enano. = Pandácan, potot.

Enarbolar. = Pagósoag sa bisan onsa, pagbótang sa itáas.

Enardecer. = Pagdagcó sa mg̃a cailíbgon.

Enarenacion. = Apog ug balás ng̃a sinácot, pagcasacót sa apog ug sa balás.

Enarenar. = Pagbótang, pagponó sa bisan onsa sa balás.

Enarmonar. V. Empinar.

Enastar. = Pagtáod sa togdánan sa bangcao, sala páng, &c.

Encabalgamiento. = Cureña, ug bisan onsa ng̃a pagataólan sa mg̃a lothang.

Encabalgante. = Ang magacabayo.

Encabalgar. = Pagcabayo. * Pagtóngtong sa usá ca botang sa ibábao sa lain ng̃a botang.

Encabellecerse. = Pagtoróc sa bohóc.

Encabestrar. = Pagbótang, pagtáod sa cabestro sa mg̃a mananáp.

Encabezamiento. = Padron ng̃a sinolátan sa mg̃a táuo ng̃atanán ng̃a nanagbóhis, ug ang pagsólat sa maong mg̃a táuo. * Cahosáyan sa cadaghánan sa mg̃a tampa con tampo ng̃a baláydon sa mg̃a molópio sa usá ca longsod. * Sinógdan sa mg̃a solat.

Encabezar. = Pagsólat sa padron sa mg̃a bomolóhis. * Pagbótang sa sinógdan sa mg̃a solat.

Encabriar. = Pagtáod sa mg̃a cahoy ng̃a quinahánglan sa pagbóhat sa mg̃a atóp sa mg̃a oaláy.

Encabritarse. = Pagtíndog sa mg̃a cabayo sa pagtónob lamang sa ilang dohá ca tiil sa pang̃olahían.

Encadenamiento. = Pagcahócot, pagcahícot, pagcabáat sa mg̃a talicalá.

Encadenar. = Paghócot pagbáat, paghícot sa mang̃a talicalá.

Encajador. = Ang magapaáng̃ay sa usá ca botang sa lain ng̃a botang.

Encajar. = Solód, ang̃ay, botang, taod, pasoc, pansal. * Pagbácac, pagólo olo, pagsólog solog.

Encaje. = Lugar ng̃a pagaang̃áyan ug pagataólan sa bisan onsa. * Paglabra sa mg̃a panápton ng̃a magacahínag ug magacaláin lain ug dagoay.

Encajonado. = Bongbong, cota sa lonlon ng̃a yota, ng̃a pagaboháton sa talioála sa dohá ca papán sa paglúgpit ug maáyo ug sa pagdásoc sa maong yota.

Encajonar. = Pagsolód sa bisan onsa sa mg̃a cajon.

Encalabozar. = Pagbilánggo, pagpreso.

Encalabrinar. = Pagláin, pagbórong sa olo. * Pagtóyo sa minatúod sa bisan onsa, sa díli pasámbag ang táuo ng̃a nagatúyo.

Encalar. = Pagápog, paghílog, pagdíhog sa apog sa bisan onsa.

Encalanarse. = Pagcótas sa mg̃a mananáp, paghágo, guican sa pagbóhat ng̃a canónay con sa dagcóng caínit. * Paglínao caáyo, pagoalá sa hang̃in.

Encalvecer. = Pagópao.

Encalladero. = Lugar ng̃a pagasangládan sa mg̃a sacayán.

Encallar. = Sanglád. * Paghilábot sa bisan onsang holosáyon sa oaláy quinaádman sa pagtóman ug maáyo.

Encallecer. = Pagcóbal.

Encallecido. = Táuo ng̃a naánad sa mg̃a salá, sa mg̃a calisdánan ug sa mg̃a cahágo.

Encallejonar. = Pagsolód sa dalan ng̃a haíctin ug masígpit.

Encamarse. = Paglígad sa higdáan. * Paghígda, paghápay sa homáy, maís, &c., sa dihá pa sa yota, guican sa pagcahorós sa hang̃in, sa pagcabáscog sa olan, &c.

Encambijar. = Pagpadápit sa tobig, pagdála sa bisan asa, sa mg̃a sandayóng.

Encambronar. = Paglípot, paglibót sa mg̃a sagbot ug mg̃a sang̃á ng̃a toncan sa mg̃a cabalánan. * Paglíg-on sa mg̃a pothao sa bisan onsa.

Encaminar. = Pagtódlo sa dalan. * Pagpatigáyon sa pagdáng̃at sa guitúyo.

Encampanado. = Ang may dagoay sa ling̃ánay.

Encampanarse. = Pagpadáyeg sa bisan cansa, arón pagaíngnon sa ubán ng̃a maáyong laláqui sía.

Encanalar. V. Encambijar. * Ilog.

Encanarse. = Pagcotáng, paggáhi sa mg̃a bátang diótay ng̃a boot maghílac ug díli sila macahímo, loom.

Encandecerse. = Pagbága sa bisan onsa.

Encandilado. = Bisan onsa ng̃a motíndog.

Encandilar. = Soláo. * Pagcaláyo, paghoyóp sa caláyo arón masíga. * Pagpolá sa mg̃a matá sa nacaínom sa daghan vino, aguardiente, &c.

Encanecer. = Oban, pagpoti sa bohóc. * Pagtigúlang.

Encanijar. = Pagpaníoang sa mg̃a bátang diótay tong̃ód cay guipasóso caníla ang daótan ng̃a gatas. * Pagníoang sa mang̃a báta tong̃ód sa bisan onsang saquét.

Encanillar. = Pagcaniyas.

Encantado. = Táuo ng̃a boang boang, hong̃og. * Ang dili magapatalínghog sa guipamólong canía.

Encantador. = Balbal, asoang, onglo.

Encantar. = Pagbóhat sa mg̃a bohat ng̃a cating̃aláhan, tong̃ód sa gahóm sa yaoa, ing̃on sa pagtóo sa mg̃a táuo ng̃a cabos.

Encanto. = Bisan onsa ng̃a cating̃aláhan.

Encantusar. = Paglímbong sa mg̃a polong ng̃a icaálam alam.

Encañado. = Sandayóng ng̃a pagaaguían sa tobig. * Mang̃a tinócod ng̃a linála sa mg̃a lipac ng̃a caoáyan ng̃a ibótang sa bisan asa.

Encañar. V. Encambijar. * Pagbótang sa mg̃a caoáyan con mg̃a bagácay sa bisan asa. * Pagbódbod sa hilo, igagáma, &c., sa mg̃a caniyas, ng̃a isolód sa lanzadera.

Encañizada. = Alad sa mg̃a caoáyan con mg̃a bagácay sa pagbóhi sa mg̃a isda sa mg̃a sobá, mang̃a danao, &c., arón díli sila macabóhi.

Encañonar. = Pagtoróc sa mg̃a balahíbo sa mang̃a langgam.

Encapachar. = Pagsolód sa bisan onsa sa bocág, sa bacat, &c.

Encapillarse. = Pagtábon sa laoas sa bisan onsa ng̃a bisti, ug labí pa sa mg̃a bisti ng̃a isóol sa olo maíng̃on sa sinína.

Encapotar. = Pagtábon sa capote. * Pagbolíng-it, pagpaísog sa nauong. * Pagdág-om sa calibótan sa mg̃a dag-om ng̃a maítom ug mabága.

Encapricharse. = Pagtóyo sa bisan onsa, pagdáyon sa bisan onsang húna húna sa tinóyo caáyo.

Encaramar. = Pagósoag, pagtóngtong sa bisan onsa ng̃a botang sa lain ng̃a botang. * Pagósoag sa cahímtang sa táuo, paghátag sa mg̃a táuo sa opicio ng̃a hatáas.

Encarar. = Pagatóbang, pagatbang, pagtong̃ód.

Encaratularse. = Pagtábong sa nauong sa nauong nauong sa papel, sa panápton, &c.

Encarcelacion. = Pagcabilánggo, pagcapreso.

Encarcelar. = Bilánggo, pagpreso, pagsolód sa preso, sa pagcapreso.

Encarecedor. = Ang magatóbo sa soguílon, ang magapadagcó un magalabí sa guisógid nía.

Encarecer. = Pagósoag, pagdagcó sa bili sa bisan onsa. * Pagdáyeg ng̃a labí sa casaráng̃an. * Pagpadagcó, pagpalabí sa soguílon.

Encarecimiento. = Pagcadagcó sa bili sa bisan onsa. * Pagtóyo sa pagbóhat sa bisan onsa, pagcatinóod, pagcasingcámot.

Encargar. = Togon, togyan.

Encargo. = Idem.

Encariñar. = Gugma. * Palángga.

Encarnacion. = Ang pagcatáuo sa atong Guinóong Jesucristo sa tian ng̃a olay oyámot ni María Santísima, sa laláng ug gahóm sa icatoló ca Personas sa Santísima Trinidad, ng̃a ang Espíritu Santo. * Color sa onód con sa carne ng̃a icapíntal sa nauong sa mang̃a laráoan.

Encarnadino. = Color ng̃a mapolá ng̃a obos, molomalospád.

Encarnadura. = Pagcalisód, con pagcasáyon sa pagtámbal sa mg̃a samad sa mg̃a laoas.

Encarnamiento. = Pagtobó sa onód sa mg̃a samad, pagonód.

Encarnar. V. Encarnacion hasta color. * Pagtámboc sa naníoang. * Pagdolót, pagsolód sa paná, sa cales, &c., sa mg̃a laoas. * Pagsácot sa osa ca botang sa lain ng̃a botang. * Pagánad sa mg̃a iró sa pagápas ug pagpatáy sa obán ng̃a mg̃a mananáp, sa pagpacáon caníla sa onód sa mg̃a mananáp ng̃a pinatáy ng̃a daan.

Encarnativo. = Tambal ng̃a igahónal sa mg̃a samad arón motóbo ang bag-ong onód.

Encarnecer. = Pagtámboc, pagsópang.

Encarnizado. = Mapolá caáyo, ing̃on sa color sa onód con sa dogó. * Matá ng̃a poláhon.

Encarnizamiento. = Pagcáon sa carne sa dagcóng caíbog; maíng̃on ng̃a guibóhat sa mg̃a iró. * Pagcabáng̃is, pagcadomót.

Encarnizar. = Pagpacáon sa mg̃a iró sa onód sa obán ng̃a mg̃a mananáp ng̃a pinatáy, arón mang̃ísog sila. * Pagpanuyó ng̃a dagcó, pagbáng̃is, pagdomót.

Encarrillar. = Paghópot sa mg̃a carro, mg̃a galíng̃an, mg̃a coche, &c.

Encarroñar. = Pagpadonót sa bisan onsa.

Encarrujarse. = Paglóco, paglicó, pagcólong sa bisan onsa.

Encartacion. = Encabezamiento. * Pagbáyad sa mg̃a guinsacópan sa ilang ponóan con agálon sa catongdánan ng̃a baláydon sa timáan sa ilang pagcasácop.

Encartamiento. = Paghócom, pagsentencia, guican sa matúod ng̃a hocom, sa táuo ng̃a saláan ug ng̃a nalágueu, ug ng̃a oalá boot paquíta sa hocmánan bisan ng̃a guibólong ug guitáoag.

Encartar. = Idem.

Encasar. = Pagbálic sa bocóg ng̃a nalisá sa iang lugar.

Encasquetar. = Pagbótang sa calo sa olo, pagtábon sa olo sa calo. * Pagdáyon sa bisan cansa sa iang guihóna hona ng̃a caogalíng̃on, sa díli pasámbag sa lain.

Encastar. = Pagáyo sa lioat sa mg̃a mananáp ug sa mg̃a táuo, sa pagsácot sa obán ng̃a mg̃a táuo con mg̃a mananáp ng̃a maáyo. * Paglíoat, pagpang̃ánac.

Encastillado. = Táuo ng̃a palábi labíhon.

Encastillar. = Paglíg-on sa bisan onsang lugar sa mg̃a cota, mg̃a lantáoan, mg̃a baluarte. * Pagsócol sa mg̃a caáoay cutub sa solód sa mg̃a baluarte ug mg̃a cota. * Pagdáyon sa caogalíng̃on ng̃a húna húna sa díli magtagád sa mg̃a pagsámbag.

Encavarse. = Paghóbong sa mg̃a mananáp, mang̃a langgam, mg̃a baboy, &c., sa mg̃a bohó, mang̃a lang̃ob, &c.

Encebollado. = Guinisál sa onód, sa carne, ng̃a sináctan sa seboyas ug sa mg̃a panácot.

Encella. = Hormáhan ng̃a pagabobátan sa mg̃a queso.

Encellar. = Paggáma, pagbóhat sa mg̃a queso.

Encenagado. = Ang sináctan sa lapoc, sa yánang sa pisac.

Encenagarse. = Pagsolód sa pisácan, sa lapoc, sa cayanáng̃an.

Encender. = Pagpasíga, pagsogá.

Encendidamente. = Sa pagcaínit.

Encendimiento. = Pagcasónog. * Pagcadagcó sa casocó, sa caligótgot, sa hilánat, &c. * Pagcaínit sa mang̃a cailíbgon.

Encenizar. = Pagbótang sa abó sa bisan asa.

Encentador. = Ang nagasógod, ang nagaóna sa bisan onsa.

Encentadura. = Pagcasógor, sinógdan.

Encentar. V. Decentar.

Encepar. = Pagbilánggo, pagsolód sa bisan cansa sa bilanggóan. * Paggamót sa mg̃a tanóm.

Encerado. = Panápton con papel ng̃a guidíhog ug guibólit sa talo. * Hampol, haclop ng̃a guibóhat sa talo ug sa obán ng̃a mg̃a tambal. * Ang may color sa talo. * Ang natibúoc ug nahágcot, ang esposo.

Enceramiento. = Pagbólit, pagdíhog sa talo sa bisan onsa.

Encerar. = Idem.

Encerradero. = Lugar ng̃a pagahipósan sa mg̃a hayópan, sa mg̃a mananáp.

Encerrador. = Ang magapasolód ug bisan onsa sa bisan díin. * Ang magapasolód sa alad sa mg̃a mananáp.

Encerrar. = Solód. * Locop. * Paglícay sa calibótan ug pagsolód sa usá ca convento.

Encerrona. = Pagcalícay sa mg̃a táuo, sa pila ca adlao, sa calibótan, sa pagtóman ug pagbóhat sa bisan onsa.

Encestar. = Pagbótang, paghípos sa bisan onsa, sa bocág, sa tagácan.

Encía. = Lagos.

Enciclopedia. = Pagcaípon, catilíngban sa mg̃a quinaádman.

Encierro. = Bilanggóan ng̃a malisód. * Lugar ng̃a pagapóyan sa obán ng̃a mg̃a táuo ng̃a nagabía ug nanaglícay sa calibótan.

Encima. = Sa ibábao, sa itáas.

Encina. = Cahoy sa España.