Part 15

Desconcordia. = Pagcabíquil, pagcaoaláy caang̃áyan.

Desconfiadamente. = Sa oaláy pagláom, sa may catáhap.

Desconfiado. = Matahápon, ang díli magaláom.

Desconfianza. = Catáhap, pagcaoaláy pagláom.

Desconfiar. = Tahap, díli pagláom.

Desconformar. = Díli pagáng̃ay, díli pagóyon, lalis, socol.

Desconforme. = Ang díli omóyon, ang díli ománg̃ay.

Desconformidad. = Pagcaoaláy caang̃áyan.

Desconocer. = Díli pagíla.

Desconocido. = Ang díli magatámod, ang díli matalámdon. * Ang oalá hiílhan, ang oalá hibalóan, ang oalá sabóton ug hisáydan.

Desconsentir. = Díli pagtángdo, díli pagándo.

Desconsideradamente. = Sa oaláy húna húna, sa oaláy boot.

Desconsoladamente. = Sa oalay calípay, sa pagcaming̃ao, sa pagcasobó.

Desconsuelo. = Cayógot, calisód, camíng̃ao.

Descontar. = Pagcópos, pagcóha sa obán sa guiísip, sa cuenta.

Descontentadizo. = Ang malisód pagalipáyon, ang masáyon saquétan.

Descontentar. = Pagpasocó, pagpasobó.

Descontento. = Casucó, casobó.

Descontinuar. = Paglápas sa pagcanáyon, sa canayónan.

Descontinuo. = Ang díli manáyon.

Desconvenir. = Díli pagáng̃ay, díli pagóyon sa húna húna, sa mg̃a cabobót-on, sa mg̃a pagbóot.

Descorazonadamente. = Sa calóya sa boot, sa húna húna, sa cásing cásing.

Descorazonar. = Pagíbot, pagócal, paggóa sa cásing cásing. * Pagpatálao, pagpahádloc sa bisan cansa.

Descordar. = Paghípos, pagtángtang, pagcóha sa coldas sa mg̃a tolónggon, sa mg̃a sesta, mg̃a rabel, &c.

Descorderar. = Paglótas sa mg̃a anac sa mg̃a carnero, pagbólag sa mg̃a nati sa ilang mg̃a inahán, arón omóndang sa pagsóso.

Descornar. = Pagócal, sa mg̃a song̃áy sa mg̃a mananáp ng̃a song̃áyan.

Descorrer cortinas, &c. = Honos, hipos.

Descortés. = Táuo ng̃a colang sa pagábi abi, ng̃a, oalá torlóan ug maáyo.

Descortezar. = Palot, panit, pagócal sa panit sa bisan onsa.

Descosedura. = Tinástas, biníngcas, guisi.

Descoser. = Tastas, bingcas, bocdas.

Descosido. = Táuo ng̃a mahanáyac sa pagpamólong sa díli mao.

Descostillar. = Pagbónal ug maáyo sa licód. * Pagpócan sa pagcaháyang.

Descostrar. = Pagócal sa cogan.

Descoyuntamiento. = Pagcalisá sa mang̃a bocóg, paggóa sa ílang hingmotáng̃an.

Descoyuntar. = Lisá.

Descrecer. = Copos, cobos, pagdíot. * Honás.

Descrecimiento. = Pagcacópos, pagdíot, paghonás.

Descrédito. = Pagcaoalá, pagcadáot sa dong̃og, sa maáyong ng̃alan.

Descreer. = Pagbía sa Pagtóo. * Díli pagtóo sa isigcatáuo.

Descreido. = Ang díli motóo, ang colang sa Pagtóo.

Descrestar. = Pagpótol sa pasóng.

Describir. = Pagbárlis, pagpíntal sa bisan onsa, arón maásoy ang mg̃a bahin ng̃atanán. * Pagsógil sa bisan onsa sa macóti coti ng̃a pagásoy, pagsáyod.

Descrismar. = Pagbónal sa olo sa mabáscog. * Pagpacoyó ng̃a dagcóan.

Descuadernar. = Paggobá sa mg̃a libro ng̃a tinahían sa mg̃a dahon. * Paggobá sa bisan onsa.

Descuajar. = Pagtúnao sa vino, tobig, &c., ng̃a natihúoc. * Pagíbot sa mg̃a tanóm ug sa ubán ng̃a mg̃a gamót.

Descuartizar. = Lapa. * Pagbáhin bahin sa mg̃a calán-on, sa carne, sa isda, sa mg̃a bong̃a, &c.

Descubiertamente. = Sa pagcaháyag, sa pagcadayág, sa maásoy.

Descubierto. = Ang nadayág, ang oaláy taclob ug tabon. * Pagcadayág sa cadaygánan sa Santísimo Sacramento, sa mg̃a Singbahán.

Descubridor. = Ang macáplag, macabálag sa bisan onsa ng̃a tinágo, ng̃a oalá hiílhan. * Ang maquigsáyor, maquigásoy, maquisósi sa bisan onsa. * Maghihíling. * Ang guisógo pagóna, arón masáyor sa pagcabótang sa bisan onsa.

Descubrimiento. = Pagcáplag, paghibálag sa bisan onsa.

Descubrir. = Dayág, hayag, asoy, bocas, oas oas. * V. Descubrimiento. * Solóng, tan-ao, híling, li-li.

Descuello. = Pagcadagcó ng̃a labí sa ubán ng̃a isigcaíng̃on. * Paglabáo sa usá ca táuo sa lain ng̃a táuo, sa usá ca boquid sa lain ng̃a boquid, &c. * Pagpalábi labi.

Descuerno. = Caólao. * Pagcaáyad sa isigcatáuo.

Descuidadamente. = Sa pagcaoaláy pagbántay, sa pagláng̃ay lang̃ay, sa pagcalíng̃ao.

Descuidado. = Malapáson, malipáson, lang̃ay lang̃áyon. * Ang díli magaalíma sa iang bisti.

Descuidar. = Díli pagbántay, lipas, lapas, líng̃ao ling̃ao, lang̃ay lang̃ay.

Descuido. = Pagcalíng̃ao ling̃ao, pagcalimót, pagcalípas, pagcalápas.

Descular. = Pagcóha sa sampot sa bisan onsa.

Desde. = Cotub.

Desdecir. = Pagláin ug bisan onsa sa iang guinicánan, sa sinógdan nía. * Díli pagáng̃ay, díli pagóyon.

Desden. = Pagpasipála, pagtámay, díli palagár sa isigcatáuo.

Desdentado. = Hing̃ó.

Desdentar. = Pagíbot, pagpagóa sa ng̃ipon.

Desdeñador. = Tigtámay. * Ang nagapasipála, ang díli mahagógma, ang díli motagád sa isigcatáuo, ang magpalábi labi.

Desdeñable. = Talamáyon, tacós ng̃a pasipád-an.

Desdeñar. = Pasipála, tamay.

Desdeñoso. V. Desdeñador.

Desdevanar. = Paghódad sa binódbod.

Desdicha. = Calisód, cayógot, cagóol. * Pagcapobres, pagcaháng̃ol ng̃a dagcó.

Desdichadamente. = Sa pagcalisód, sa pagcaanógon, sa pagcaaláot.

Desdichado. = Aláot, anógon, ang oálay palad.

Desdoblar. = Boclad, pagbóchad.

Desdonado. = Ang oaláy caang̃áyan sa pagbóhat ug sa pagpamólong.

Desdonar. = Pagcóha, pagbáoi, pagágao sa guihátag ng̃a daan.

Desdorar. = Pagcóha, pagócal sa boláoan ng̃a guipílit, guidócot sa bisan diin. * Paglóbad sa dong̃og sa bisan cansa.

Deseable. = Ang tacús panghinaóton, caíbgan, boóton, higogmáon.

Deseador. = Maibógon, ang maíbog, ang magapanghináot, ang boot mahagógma.

Desear. = Ibog, hináot, boot, gugma.

Desecante. = Ang macamalá, ang macaogá, ang macagáhi.

Desecativo. V. Desecante.

Desechar. = Ayad, bia. * Pasipála, tamay. * Balíbag, salibáy, yabó.

Desecho. = Ináydan, pinilían. * Bisan onsa ng̃a botang ng̃a pagbiáan cay oalá nay bale.

Desembalar. = Pagbóchad, pagbóscag, pagbalóscag sa bisan onsa ng̃a guipótus.

Desembanastar. = Paggóa sa bisan onsa sa bocág, sa tagácan, sa bacat. * Pagpamólong sa oaláy hingtóngdan. * Pagíbot sa mg̃a hing̃aníban sa mg̃a socób.

Desembarazadamente. = Sa oaláy casámoc, sa pagcamasáyon.

Desembarazado. = Ang masáyon magabóhat ug mamólong, ang díli maólao caáyo.

Desembarazar. = Pagcóha sa mg̃a casámoc, pagháoan.

Desembarcadero. = Caoásan, donggoánan, tomódan.

Desembarcar. = Caoas. * Pagháoas sa lolan sa mang̃a sacayán. * Pagcanáog sa coche, sa cabayo, sa calabáo, &c. * Pagánac sa mg̃a babáyeng mabdos.

Desembargar. V. Desembarazar. * Pagóli sa tagía ang guiembargo sa hocom.

Desembarque. = Pagháoas, pagcaháoas, pagcacáoas.

Desembarrar. = Pagcóha, pagtáctac sa yánang, sa pisac, sa bisan díin.

Desembaular. = Pagóa, pagcóha sa guisolód sa caban, sa caja, sa honos, sa poyo poyo, &c.

Desembebecerse. = Pagbálic, pahióli sa napógdao sa iang boot ng̃a maáyo, sa iang cabobót-on.

Desembelesarse. = Idem.

Desembocadero. = Bohó, alaguían, guiboáng̃an.

Desembocar. = Agui, goa, losot, boáng.

Desembolsar. = Paggóa sa bisan onsa sa poyo poyo.

Desembolso. = Pagbáyad, paghátag sa salapí.

Desemborrachar. = Papahóoas sa bisan cansa sa pagcahobóg.

Desemboscarse. = Paggóa sa solóp, sa cacahóyan, sa calibónan.

Desembravecer. = Pagtanód, pagpaánad, pagiháyop, pagpaághop.

Desembrazar. = Pahóso sa bocton sa bisan onsa. * Pagtolód, pagdosó.

Desembriagar. V. Desemborrachar.

Desembrollar. = Hosay, dayág, sohay.

Desembuchar. = Paggóa sa mg̃a langgam sa guisolód nila sa balónan. * Pagásoy, pagtóg-an sa ng̃atanán ng̃a hingbalóan.

Desemejante. = Ang díli magsáma, ang díli ing̃on.

Desemejanza. = Pagcaláin.

Desemejar. = Díli pagíng̃on, díli pagsáma. * Pagláin, palbálhin sa dagoay sa bisan onsa.

Desempacar. = Paggóa sa mg̃a manggad sa mg̃a postánan. * Paglípay, paghóoas sa casocó. * Pagbóchad.

Desempachar. = Pagcóha sa calóod sa atáy sa cotó cotó, pagoalá sa empacho. * Pagoalá sa caólao.

Desempalagar. = Pagcóha sa pagcasóm-ol.

Desempañar. = Pagcóha sa mg̃a hapín ng̃a guipótos sa mg̃a báta ng̃a diótay. * Paghínis sa salamín ug bisan onsa ng̃a nasínao, ng̃a nasihág.

Desempapelar. = Pagcóha sa bisan onsa ng̃a guipótos sa papel.

Desemparentado. = Ang oaláy caobánan.

Desempatar. = Pagcóha sa pagcatopóng sa bisan onsa.

Desempedrar. = Pagócal sa mg̃a bató ng̃a guibótang sa mg̃a dalan, sa mg̃a saoang, sa mg̃a silong, &c.

Desempeñar. = Locát, baoi.

Desempeño. = Paglócat sa bisan onsa ng̃a guiprenda. * Pagcatóman sa catongdánan ng̃a caogalíng̃on.

Desempeorarse. = Pagáyo ayo, pagárang arang.

Desemperezar. = Pagyábyab sa catacá. * Hioid.

Desempolvar. = Pagyábyab sa bisan onsa arón macóha ang agbon.

Desemponzoñar. = Pagbáoi sa bisan cansa sa calála ng̃a guican sa hiló.

Desenalbardar. = Pagcóha sa mg̃a siya sa mg̃a cabayo, sa mg̃a borrico, &c.

Desenamorar. V. Desamar.

Desenastar. = Paghóso, pagíbot sa bangcao, salapáng, &c., sa togdánan, sa cahoy.

Desencadenar. = Pagcóha sa talicalá sa táuo ng̃a guipreso, ng̃a guihíctan niána, bohí, tangtang.

Desencajar. = Hoso, long̃at, otal, otng̃a.

Desencajonar. V. Desembaular.

Desencalabrinar. = Paoalá sa cabórong sa olo, sa húna húna ng̃a guihóna húna sa bisan cansa.

Desencalear. = Paglóag sa guibáat paghogót.

Desencallar. = Paglotáo sa sacayán ng̃a misánglad.

Desencaminar. = Pagsaláag, pagoalá sa dalan. * Paglápas sa catongdánan ng̃a caogalíng̃on.

Desencantar. = Pagoalá sa mg̃a pagdioáta, sa mang̃a pagbálio. * Paghióli sa dagoay ng̃a daan sa táuo ug sa bisan onsa ng̃a guibálhin sa lain ng̃a botang sa mg̃a balbal, sa mg̃a asoang, sa mg̃a dioatáhan.

Desencaprichar. = Pagsámbag arón maoalá ang toyo con ang guihóna hona ng̃a díli maáyo, sa bisan cansa.

Desencarcelar. = Bohi, tangtang, pagpagóa sa bilanggóan sa guipreso.

Desencarecer. V. Abaratar.

Desencastilar. = Pagpaháoa sa cota, sa lantáoan, sa baluarte, sa bantayán, &c., sa mg̃a táuo ng̃a nanagsócol.

Desencerrar. = Paggóa sa táuo con sa mananáp ng̃a guibilánggo. * Pagábli, pagócab sa guisara, sa guiyaoíhan. * Pagdayág, pagháyag sa tinágo.

Desencintar. = Paghóbar sa mg̃a cintas ng̃a guibáat sa bisan onsa.

Desenclavar. V. Desclavar.

Desenclavijar. = Pagíbot, pagócal, pagcóha sa mang̃a clavijas.

Desencojer. = Boclad, hinat, toyod.

Desencolar. = Ocal.

Desencolerizarse. = Lipay, paghóoas sa casocó, sa caligótgot.

Desenconar. = Pagárang arang sa nang̃ótng̃ot, sa nahápdos, sa nacalamáyo, sa nahobág. * Pagpogóng sa casocó.

Desencordar. = Pagcóha sa coldas sa tolónggon, sa rabel, sa sesta, &c.

Desencordelar. = Paghóbad, pagcóha sa mg̃a písi sa bisan onsa ng̃a guihíctan, guibáat.

Desencorvar. = Pagtól-id sa nabalicó, sa nabalíquig.

Desencuadernar. V. Descuadernar.

Desendemoniar. = Pagpaháoa sa mg̃a yaoa sa laoas ng̃a guisódlan nila.

Desenfadado. = Ang díli maólao caáyo. * Lugar ng̃a dagcó, halagpád, maháoay.

Desenfadar. V. Desencolerizarse.

Desenfado. = Caling̃áoan sa boot.

Desenfardar. = Pagbóchad, pagbóscag sa mg̃a pardo, sa mg̃a potos.

Desenfrenar. = Pagcóha sa preno sa mg̃a cabayo. * Pagpaságad sa mg̃a salá ug mg̃a bohat ng̃a mang̃íl-ad.

Desenfurecerse. V. Desencolerizarse.

Desenganchar. = Pagpálos sa bisan onsa ng̃a nasáb-ong.

Desengañado. = Talamáyon, daótan.

Desengañar. = Oli, pagíla sa sayóp.

Desengaño. = Pagcaíla, pagíla sa matóod, sa camatóod. * Polong ng̃a icabóyboy sa isigcatáuo, sa matúod.

Desengarzar. = Paghónhon, paghóshos sa bisan onsa ng̃a nalang̃áquit sa pagcadágoay sa talicalá.

Desengastar. = Paggóa, pagcóha sa mg̃a motia, mg̃a batong mahál, &c., ng̃a guipanaglobóng sa boláoan, sa salapí, &c.

Desengrasar. = Pagcóha sa tamboc.

Desengrosar. = Pagníoang.

Desengrudar. = Pagcóha sa atóle.

Desenhebrar. = Paggóa sa lugás sa bohó, sa matá sa dagom.

Desenhornar. = Paggóa sa horno sa guisolód dihá.

Desenjaular. = Pagpagóa sa bisan cansa sa jaula, sa alad, sa tangcal.

Desenlutar. = Hubcas.

Desenmarañar. = Hosay, sohay.

Desenmohecer. = Pagcóha sa agóp-op.

Desenmudecer. = Pagtíng̃og sa mama. * Pagtíng̃og sa nagahílom.

Desenojar. = Pagpalípay sa nasocó.

Desenojo. = Pagbia sa casocó.

Desenredar. V. Desenmarañar.

Desensañar. V. Desencolerizarse.

Desensartar. = Paghónhon, paghóshos sa natohóg.

Desensillar. = Pagcóha sa siya sa cabayo con sa lain ng̃a mananáp.

Desensoberbecerse. = Pagóndang sa pagpalábi labi, pagóbos.

Desentablar. = Pagócal sa mg̃a papán sa mg̃a salog, &c.

Desentenderse. = Pagcaíng̃on ng̃a oalá sabóton ug bisan onsa ng̃a guipamólong.

Desenterrador. = Ang magapagóa, ang magacóha sa guilobóng. * Pagdómdom sa bisan onsa ng̃a tacós na ng̃a hingcalímtan onta.

Desentierramuertos. = Ang magalíbac ug magabótang botang sa mg̃a minatáy.

Desentoldar. = Paglóng̃at sa mg̃a panápton ng̃a guibótang sa paglándong, sa mg̃a tolda, mg̃a cayáng, &c.

Desentonar. = Boloc, dili pagáng̃ay. * Pagpaóbos sa palábi labíhon. * Pagtíng̃og sa mabáscog ng̃a ting̃og, sa masíngcang polong.

Desentrañar. = Pagbósbos sa tian, pagpagóa sa mg̃a tináe. * Pagsábot, pagsósi sa labing halálom sa bisan onsa ng̃a quinaádman.

Desentumecer. = Pagcóha sa cabínhod, sa cabánhod.

Desenvainar. = Ibot, gabnot.

Desenvendar. = Paghóbad sa mg̃a baat sa mg̃a samad.

Desenvergar. = Pagcóha sa mg̃a layág sa mg̃a verga.

Desenvoltura. = Pagcaoaláy caólao. * Pagcasáyon sa pagcagóla, sa pagsólti, sa pagsoguílon. * Pagcaólag.

Desenvolver. = Boclar. * Pagdayág, paghósay sa nabóloc, sa oalá masáyor caáyo.

Desenvueltamente. = Sa pagcasáyon, sa oaláy caólao caáyo.

Desenvuelto. = Táuo ng̃a oaláy caólao. * Táuo ng̃a magabóhat ug mamólong sa pagcasáyon.

Deseo. = Ibog, caíbog, gogma, pagpanghináot.

Deseoso. = Ang nagaíbog, ang naíbog, ang nagapanghináot.

Desercion. = Pagcalágueu, pagcaoála, pagcabólag.

Desertar. = Lagueu, bia, bolag.

Desertor. = Ang nalágueu, ang mibólag.

Deservicio. = Salá, sayóp contra sa táuo ng̃a tacús onta ng̃a pagaalágdan ug sogton.

Deservidor. = Ang díli magatóman sa iang catongdánan.

Despaldar. = Pagsámar, pagbalí sa licód sa táuo con sa mananáp.

Desesperacion. = Pagcaoalá sa pagláom. * Casocó, caligótgot, capong̃ót, ng̃a dagcóan.

Desesperanzar. = Pagcóha, pagoalá sa pagláom.

Desesperar. = Idem. * Pagbóot sa pagcóha sa quinabóhi. * Socó, panoyó.

Desesterar. = Pagsácoat, pagcóha, paghípos sa mg̃a baníg.

Desestimacion. = Dili paghigógma, dili pagpalángga.

Desestimar. = Idem. * Pagáyad.

Desfajar. = Paghóbar, pagcóha sa bacos.

Desfalcar. = Pagcóha sa usá ca bahin sa bisan onsa.

Desfallecer. = Capoy, loya, pogdao.

Desfallecimiento. = Pagcalóya, pagcacápoy, pagcapóogdao, pagcaoalá sa boot, sa guinháoa.

Desfavorecer. = Pagáyad sa isigcatáuo, díli pagtábang, paglában canía.

Desfigurar. = Pagbálhin, pagláin, paglágsot sa pagcabáihon sa táuo. * Pagsóguid sa bisan onsa sa dili linao, sa pagcacólang con sa pagcacápin.

Desfijar. = Pagócal sa bisan onsa sa iang himotáng̃an.

Desfiladero. = Alaguían ng̃a haíctin, masígpit, malisód. * Dalan ng̃a masíot caáyo.

Desfilar. = Paglacát sa pagcataláy sa tinagórha con sa tinagótlo ba ca táuo.

Desflemar. = Paglóa sa laoay ng̃a mahágcot, colíhad.

Desfloramiento. = Pagpacasalá sa dalága sa linugsánay.

Desflorar. = Pagcóha sa casínao sa bisan onsa. * V. el anterior.

Desfollonar. = Pagháoan sa mg̃a cahoy sa mg̃a dahon ug mg̃a sang̃á ng̃a daútan.

Desfondar. = Pagbóong, pagcóha sa sampot sa bisan onsa ng̃a sodlánan, sa bocág, sa saro, &c. * Pagbóong, pagbohó se mg̃a sacayán dapit sa obos, dapit sa palcot.

Desgaire. = Pagcaoaláy caang̃áyan sa pagcabótang ug sa paglíhoc sa laoas.

Desgajar. = Guing̃i, sipi, tigpo. * Paglápa, pagbóong, pagtípac, pagtípic.

Desgalgadero. = Pagcabang̃ílid, pagcabaquílid.

Desgalgar. = Pagpaámbac cotob sa lugar ng̃a hatáas.

Desgalichado. = Táuo ng̃a díli ang̃áyan.

Desgana. = Pagcaoaláy ganas sa pagcáon. * Pagcaoaláy cacógui. * Pagcaoaláy gogma sa bisan onsa. * Pagdáo, coyap.

Desgañitarse. = Singgit, siágit, tiábao.

Desgargantarse. = Pagpagáo sa pagsinggit, sa pagtiábao.

Desgaritar. = Anod, dagsa.

Desgarrado. = Táuo sa mang̃íl-ad ng̃a batásan, ng̃a oaláy caólao.

Desgarrar. = Guisi, si-si, quísi, lablab.

Desgarro. = Pagcagísi, pagcaláblab. * Pagcaoaláy caólao, pagcang̃íl-ad.

Desgastar. = Pagcóha, paghílis, paghodót pagánam anam. * Paglóya.

Desgobernado. = Táuo ng̃a díli maálam maghópot sa iyang caogalíng̃on ng̃a huna huna ug sa íang mg̃a catigayónan.

Desgobernar. = Gobá, boloc, gobót. * Pagsayóp sa nagahópot sa bansálan sa mg̃a sacayán.

Desgobierno. = Pagcagobá, pagcabóloc, pagcagobót.

Desgorrarse. = Pagbócas sa olo, pagcóha sa cálo, sa tacócong, &c.

Desgracia. = Casáquet, cagóol, cayógot, calisód. * Pagcaoaláy caang̃áyan sa pagbóhat ug sa pagpamólong.

Desgraciado. = Táuo ng̃a guiábtan sa casáquet, sa mg̃a cagóol ug mg̃a calisód, quinasaquétan, quinayógtan, guicalísdan, anógon, aláot.

Desgraciar. = Pagbólag, pagáoay sa mg̃a higála. * Pagoalá sa maáyong boot sa isigcatáuo. * Pagábot sa pagcaaláot, sa pagcaanógon. * Pagábot sa saquét.

Desgranar. = Losoc, guíoc, homo, lobo.

Desgranzar. = Alíg-ig.

Desgrañar. = Palpag.

Desguarnir. = Pagcóha sa mg̃a dayan dayan. * Paghóbad, pagbádbad sa mg̃a pagbódbod sa pisi, sa cable ng̃a nabódbod sa mg̃a cabrestante sa mg̃a sacayán.

Desguazar. = Pagbíngcong, pagsápsap.

Desguindar. = Pagóbos sa nahamótang sa itáas. * Dal-os, daliós-os.

Deshabitar. = Pagbía sa pinoyánan.

Deshabituar. = Pagoalá, pagpabía sa batásan.

Deshacer. V. Arruinarse algo, arruinar. * Badbad, hobad. * Tonao, hilis, linis.

Desharrapado. = Ang nagbisti sa bisti ng̃a noog ug guisi caáyo.

Deshebrar. = Pagbárbar sa panápton ng̃a hinábol, sa pagpagóa ug paghóso sa mg̃a logás.

Deshechizar. = Pagsómpa sa mg̃a bohat sa mg̃a balbal.

Deshelar. = Pagtúnao sa vino, tubig, &c., ng̃a natibóoc.

Desheredar. = Paggáoas sa bahin sa cabílin sa bisan cansa.

Deshermanar. = Pagcóha sa pagcatopóng sa bisan onsa ng̃a mg̃a botang ng̃a magsáma. * Pagbóngcag, pagtalápas sa pagcamagsúon.

Desherrar. = Pagtángtang sa mg̃a preso, pagcóha sa mg̃a talicalá ug mg̃a pothao ng̃a guipreso caníla.

Desherrumbrar. = Paghílis sa tayá.

Deshilachar. = Cascas.

Deshilar. = Idem.

Deshincar. = Ibot, long̃at, gabnot.

Deshinchar. = Copós, holpá.

Deshojar. = Pagcóha sa mg̃a dahon sa mg̃a cahoy ug mg̃a tanóm.

Deshollinar. = Pagcóha sa anóos.

Deshonestamente. = Sa pagcaólag, sa pagcaoaláy caólao, sa pagcang̃íl-ad, sa pagcaláo-ay.

Deshonestidad. = Pagcaólag, pagcahóca.

Deshonesto. = Maólag, mahóca, mang̃íl-ad, maláo-ay.

Deshonor. = Pagcaoaláy dong̃og. * Caólao.

Deshonra. = Idem.

Deshonrabuenos. = Malibácon, tigbótang botang sa mang̃a táuo ng̃a maáyo.

Deshonradamente. = Sa pagcaoaláy dong̃og ng̃a maáyo.

Deshonrar. = Pagcóha sa dong̃og. * Paglógos, pagpacasalá sa linogsánay sa babáye sa maáyong dong̃og.

Deshonroso. = Maoólao, ang macaólao, ang díli ang̃ay sa táuo ng̃a boótan ug maáyo.

Deshora. = Tiempo, túig, horas ng̃a díli ang̃ay sa bisan onsa ng̃a arang pagaboháton. * Sa ahat, sa calit, tagcoláhao.

Deshuesar. = Pagcóha sa mg̃a bocóg.

Deshumedecer. = Malá, ogá.

Desiderable. = Ang tacós ng̃a caíbgan, higugmáon, panghinaóton, boóton.

Desidia. = Tacá, pagcaoaláy cacógui, calóya.

Desidiosamente. = Sa catacá, sa oaláy cacógui, sa pagcalóya.

Desidioso. = Matalác-on, matác-hon, maloyáhon, táuo ng̃a oaláy cacógui.

Desierto. = Caming̃áoan, cabaoánan. * Logar ng̃a oaláy baláy ug mg̃a tauo.

Designar. = Todlo, timáan.

Designio. = Húna húna, pagcahanáyac sa boot, ang guitúyo sa boot.

Desigual. = Díli magsáma, díli topóng, díli maíng̃on. * Yota ng̃a cabatóan, capangpáng̃an, ng̃a díli patag, dili datag.

Desigualar. = Pagcóha sa pagcatopóng.

Desigualdad. = Sa pagcadíli topóng, sa pagcadíli magsáma, sa pagcadíli maíng̃on. * Pagcadíli topóng, díli magsáma, dili ing̃on, hitod hitod, hoyot.

Desimaginar. = Pagoalá sa huna huna, sa boot.

Desimpresionar. = Oali, pagásoy sa isigcatáuo ng̃a ang guihóna hona nía díli mao.

Desinflamar. V. Deshinchar.

Desinteres. = Pagcaoaláy cahícao, sa oaláy húna húna sa mg̃a pagtóbo.

Desistir. = Ondang, arang, bia. * Bolag.

Desjarretar. = Pagpótol sa mg̃a paa. * Pagpalóya, pagcóha sa cosóg, pagquíting.

Desjugar. = Poga, piga.

Deslastrar. = Pagcóha sa lastre, sa mg̃a bató con sa onsa ng̃a mabóg-at, ng̃a ilólan sa mg̃a sacayán, arón macalayág sa oaláy catáhap sa pagcacólob.

Deslavar. = Pagbónac sa bisan onsa sa salingcápao lamang, sa dili maáyong pagcabónac. * Pagcóha sa cosóg, sa gahóm, sa caísog sa bisan onsa.

Desleal. = Borhíon, macálit.

Deslealmente. = Sa pagcabórhi, sa pagcacálit.

Deslealtad. = Pagcabórhi, pagcacálit.

Desleir. = Tunao, atóle, logao, hinis, linis.

Deslendrar. = Sicsic, salícsic, solod.

Deslenguado. = Ang mamólong sa mg̃a polong ng̃a mang̃íl-ad, tigpamólong ug daútan. * Tampalásan.

Deslenguar. = Pagíbot, pagpagóa, paglóng̃at, pagcóha sa dila. * Pagpamólong sa daótan, sa oaláy caólao.

Desliar. = Hobad, boscag, balóscag, bochad.

Desligar. = Hobar, pagcóha sa baat. * Hosay, sohay. * Pagpaháyag. * Pagtángtang sa mg̃a saláan ng̃a dagcó sa mg̃a castigo ng̃a guing̃álan ug mang̃a censura, ng̃a guibótang caníla sa mg̃a ponóan sa santa Iglesia.

Deslindar. = Olot, pagtimáan sa mg̃a caotlánan sa mg̃a Guinharían, sa mg̃a provincia ug sa mg̃a longsod, paggáma sa mg̃a mojon. * Pagpaháyag sa bisan onsa arón madayág ug maáyo.

Desliz. = Pagcadalín-as, pagcabaquínas, dolános, toládos, bolángsod. * Salá, sayóp.

Deslizar. = Dalín-as, baquínas. * V. el anterior. * Dal-os, os os, daliós os. * Pagpamólong sa oalá honahonáon ug maáyo, paghanáyac sa pagpamólong ug sa pagbóhat.

Deslucidamente. = Sa oaláy pagdáyan dayan.

Deslucido. = Ang díli maálam magpatigáyon sa iang salapí, ang magaósic sa íang salapí sa oaláy polos. * Ang magaoáli, mamólong̃ ug magabóhat sa lain ng̃a bohat sa cadaigánan, sa oaláy caang̃áyan.

Deslucimiento. = Sa pagcaoaláy catahóman ug caang̃áyan.

Deslucir. = Pagcóha sa catahóman, sa caníndot sa bisan onsa.

Deslumbramiento. = Pagcasoláo. * Pagcacólang sa maáyong paghóna hona.

Deslumbrar. = Soláo.

Deslustrar. = Pagcóha sa casínao. * Paglíbac libac sa isigcatáuo. * Pagpacopós pagpacóbos sa pagcabilídhon sa bisan onsa.

Deslustroso. = Malágsot, mang̃íl-ad, maláo-ay.

Desmadejamiento. = Pagcalóya, pagcaoaláy cosóg.

Desmadejar. = Loya.

Desman. = Casáquet, calisód.

Desmandar. = Pagsíbog sa guisógo ng̃a daan, pagsógo sa batoc sa guisógo ng̃a daan. * Paghanáyac sa pagpamólong sa díli mao, sa díli tiempo. * Túig ng̃a igapamólong sa díli macaígo.

Desmantecar. = Pagcóha sa tamboc.

Desmantelado. = Baláy ng̃a oalá hoptan ug oalá pagdáyan dayánan sa mg̃a casangcápan.

Desmantelar. = Paggobá, pagláglag, pagbóngcag sa mg̃a cota ug sa mg̃a baluarte.

Desmaña. = Pagcaoaláy caálam.

Desmañado. = Táuo ng̃a colang sa caálam, borong caáyo.

Desmarrido. = Ang nalóya. * Ang nasobó, ang namíng̃ao. * Ang oaláy gahóm ug cosóg.

Desmatar. = Pagíbot sa mg̃a sagbot mg̃a tanóm ug mang̃a bongláyon obán ang mg̃a gamót.

Desmayado. = Color ng̃a obos, malospálon, ng̃a díli maáyo.

Desmayar. = Pogdao, pagoalá sa boot, sa mg̃a balatían.

Desmayo. = Capógdao, pagcaoalá sa boot.

Desmazalado. = Malóya. * Ang guipaóbsan sa boot.

Desmedidamente. = Sa oaláy pagcatopóng, sa oaláy caang̃áyan. * Ang oaláy socod.

Desmedirse. V. Descomedirse.

Desmedrar. = Pagcópos sa bisan onsa.

Desmedro. = Pagcacópos.

Desmelancolizar. = Pagoalá, pagcóha, sa casobó, sa camíng̃ao sa boot.

Desmelar. = Pagpíga, pagcóha sa dogos sa odlan sa potiócan.

Desmelenar. = Pagpálpag, paggobót sa bohóc.

Desmembrar. = Pagbólag sa bahin sa laoas, lapa.

Desmemoriado. = Ang colang sa panomdóman, malimóton, mang̃ilímtan.

Desmemoriarse. = Limót, díli pagdómdom.

Desmentir. = Pagpanghimácac, paghing̃álan ug bacácon sa isigcatáuo.

Desmenuzable. = Ang masáyon pagatípac tipácon, dogmócon.

Desmenuzar. = Tipac, tipic, dogmoc, gamáy, dogdog. * Pagsósi, pagquisáyod, pagquigásoy ug maáyo.

Desmeollar. = Pagcóha sa otoc, sa onód, sa solód sa bisan onsa.

Desmerecedor. = Ang díli tacós, ang oaláy pahanóngdan.

Desmerecer. = Pagoalá sa pahanóngdan. * Pagoaalá, pagcópos sa bili sa bisan onsa.

Desmesura. V. Descomedimiento.

Desmesurado. = Ang dagcóan caáyo ug labíng dagcó sa obán ng̃a isigcamagsáma, isigcaíng̃on.

Desmesurar. = Boloc, gobót. * V. Descomedirse.

Desmigajar. = Pagdógmoc, paggamáy sa bisan onsa, pagmómho.

Desmigar. = Pagdógmoc sa tinápay.

Desmirriado. = Maníoang. * Ang nasobó, namíng̃ao.

Desmochar. = Pagpótol sa bisan onsa dapit sa itáas, dapit sa tomóy.

Desmogar. = Pagtáctac sa mg̃a song̃áy sa mg̃a osa.