Mga Paquigpulong sa Iningles ug Binisaya
Part 14
========================================== | One part | Usa ca bahin | |--------------+-------------------------| | The half | Ang catunga | |--------------+-------------------------| | Three thirds | Tolo ca bahin | |--------------+-------------------------| | A fourth | Usa ca bahin | |--------------+-------------------------| | One fifth | Usa ca icalimang bahin | |--------------+-------------------------| | Two fifths | Duha ca icalimang bahin | |--------------+-------------------------| | Four eighths | Upat ca icaualong bahin | |--------------+-------------------------| | Six tenths | Unum ca icapulong bahin | ==========================================
============================================ | Once | Nacasa. Nacausa | |--------------------+---------------------| | Twice | Nacaduha | |--------------------+---------------------| | Three times | Nacatolo | |--------------------+---------------------| | Four times | Nacaupat | |--------------------+---------------------| | Ten times | Nacapolo | |--------------------+---------------------| | One hundred times | Nacagatus | |--------------------+---------------------| | One thousand times | Nacalibo | |--------------------+---------------------| | Many times | Nacadaghan | |--------------------+---------------------| | A few times | Nacapila. Talagsada | |--------------------+---------------------| | Some times | Nacapila. Usahay | |--------------------+---------------------| | Several times | Nacapila | |--------------------+---------------------| | Seldom | Talagsada | |--------------------+---------------------| | Often | Sa masubsub | ============================================
Mga adlao, mga bulan, &.
=================================================================== | Sunday | Domingo | |-------------------------------+---------------------------------| | Monday | Lunes | |-------------------------------+---------------------------------| | Tuesday | Martes | |-------------------------------+---------------------------------| | Wednesday | Miércoles | |-------------------------------+---------------------------------| | Thursday | Juéves | |-------------------------------+---------------------------------| | Friday | Viérnes | |-------------------------------+---------------------------------| | Saturday | Sábado | |-------------------------------+---------------------------------| | January | Enero | |-------------------------------+---------------------------------| | February | Febrero | |-------------------------------+---------------------------------| | March | Marzo | |-------------------------------+---------------------------------| | April | Abril | |-------------------------------+---------------------------------| | May | Mayo | |-------------------------------+---------------------------------| | June | Junio | |-------------------------------+---------------------------------| | July | Julio | |-------------------------------+---------------------------------| | August | Agosto | |-------------------------------+---------------------------------| | September | Septiembre | |-------------------------------+---------------------------------| | October | Octubre | |-------------------------------+---------------------------------| | November | Noviembre | |-------------------------------+---------------------------------| | December | Diciembre | |-------------------------------+---------------------------------| | The year | Ang tuig | |-------------------------------+---------------------------------| | Last year | Ang tuig nga miagui | |-------------------------------+---------------------------------| | Next year | Ang tuig nga umalabut | |-------------------------------+---------------------------------| | Leap year | Tuig nga bisiesto | |-------------------------------+---------------------------------| | Coming year | Tuig nga umabut | |-------------------------------+---------------------------------| | A century | Usa ca gatus ca tuig | |-------------------------------+---------------------------------| | A month | Usa ca bulan | |-------------------------------+---------------------------------| | A week | Usa ca semana | |-------------------------------+---------------------------------| | Last week | Semana nga natapus | |-------------------------------+---------------------------------| | Next week | Semana nga mubanos | |-------------------------------+---------------------------------| | A day | Usa ca adlao | |-------------------------------+---------------------------------| | An hour | Usa ca horas | |-------------------------------+---------------------------------| | A half | Catunga sa horas | |-------------------------------+---------------------------------| | A quarter | Usa ca cuarto sa horas | |-------------------------------+---------------------------------| | A minute | Usa ca minuto | |-------------------------------+---------------------------------| | A second | Usa ca segundo | |-------------------------------+---------------------------------| | A moment | Usa ca pagpiloc | |-------------------------------+---------------------------------| | Birthday | Adlao sa tao | |-------------------------------+---------------------------------| | Day-break | Caadlaon | |-------------------------------+---------------------------------| | Morning | Buntag | |-------------------------------+---------------------------------| | Forenoon | Modto | |-------------------------------+---------------------------------| | Noon, mid-day | Modto, odto | |-------------------------------+---------------------------------| | Afternoon | Palis | |-------------------------------+---------------------------------| | Evening | Hapon | |-------------------------------+---------------------------------| | Night | Gabi-i | |-------------------------------+---------------------------------| | Mid-night | Tungang gabi-i | |-------------------------------+---------------------------------| | Yesterday | Cahapon | |-------------------------------+---------------------------------| | To-day | Caron adlao | |-------------------------------+---------------------------------| | To-night | Caron gabi-i | |-------------------------------+---------------------------------| | Last night | Cagabi-i | |-------------------------------+---------------------------------| | To-morrow | Ugma | |-------------------------------+---------------------------------| | Day after to-morrow | Damlag | |-------------------------------+---------------------------------| | To-morrow morning | Ugma sa buntag | |-------------------------------+---------------------------------| | To-morrow evening | Ugma sa hapon | |-------------------------------+---------------------------------| | In the morning | Sa buntag | |-------------------------------+---------------------------------| | In the evening | Sa hapon | |-------------------------------+---------------------------------| | In the night | Sa gabi-i | |-------------------------------+---------------------------------| | In olden times | Sa canhi. Sa caniadto. Sa onang | | | mga adlao | |-------------------------------+---------------------------------| | In our times | Sa atung mga tiempo | |-------------------------------+---------------------------------| | At all times | Sa ngatanan mga tiempo. Sa | | | guihapon | |-------------------------------+---------------------------------| | Time to come | Tiempo nga umalabut | |-------------------------------+---------------------------------| | Always | Guihapon. Sa guihapon | |-------------------------------+---------------------------------| | Ever | Guihapon | |-------------------------------+---------------------------------| | From this time | Cutub caron | |-------------------------------+---------------------------------| | From morning till evening | Cutub sa buntag hasta sa hapon | |-------------------------------+---------------------------------| | From evening till night | Cutub sa hapon hasta sa gabi-i | |-------------------------------+---------------------------------| | From this hour till to-morrow | Cutub caron hasta sa ugma | |-------------------------------+---------------------------------| | From January to March | Cutub sa Enero hasta sa Marzo | |-------------------------------+---------------------------------| | From my childhood | Sucad sa acong pagcabata | |-------------------------------+---------------------------------| | From his illness | Sucad sa iyang saquit | |-------------------------------+---------------------------------| | Every day | Sa adlao adlao | |-------------------------------+---------------------------------| | Every morning | Sa buntag buntag | |-------------------------------+---------------------------------| | Every week | Sa solosemana | |-------------------------------+---------------------------------| | Every month | Sa bulan bulan | |-------------------------------+---------------------------------| | Every year | Sa tuig tuig | |-------------------------------+---------------------------------| | At one o'clock | Sa a la una | |-------------------------------+---------------------------------| | At two o'clock | Sa a las dos | |-------------------------------+---------------------------------| | At three o'clock | Sa a las tres | |-------------------------------+---------------------------------| | At four o'clock | Sa a las cuatro | |-------------------------------+---------------------------------| | At five o'clock | Sa a las cinco | |-------------------------------+---------------------------------| | At six o'clock | Sa a las seis | |-------------------------------+---------------------------------| | At seven o'clock | Sa a las siete | |-------------------------------+---------------------------------| | At eight o'clock | Sa a las ocho | |-------------------------------+---------------------------------| | At nine o'clock | Sa a las nueve | |-------------------------------+---------------------------------| | At ten o'clock | Sa a las diez | |-------------------------------+---------------------------------| | At eleven o'clock | Sa a las once | |-------------------------------+---------------------------------| | At twelve o'clock | Sa a las doce | |-------------------------------+---------------------------------| | A quarter past twelve | Un cuarto para la una. Sa a las | | | doce y cuarto | |-------------------------------+---------------------------------| | Half past one | Media para las dos | |-------------------------------+---------------------------------| | A quarter to two | Tres cuartos para las dos | |-------------------------------+---------------------------------| | Before three o'clock | Sa dili pa a las tres | |-------------------------------+---------------------------------| | After four o'clock | Pasado na a las cuatro | |-------------------------------+---------------------------------| | About five o'clock | Sa a las cinco capin cun culang | |-------------------------------+---------------------------------| | After May | Liuas na sa Mayo | |-------------------------------+---------------------------------| | After Easter | Liuas sa pasco | |-------------------------------+---------------------------------| | Before Lent | Sa dili pa ang cuaresma | |-------------------------------+---------------------------------| | A. M. | Sa dili pa mamodto | |-------------------------------+---------------------------------| | P. M. | Oña na sa modto | |-------------------------------+---------------------------------| | At present | Caron caron | |-------------------------------+---------------------------------| | The whole day | Tibooc nga adlao | |-------------------------------+---------------------------------| | The whole night | Tibooc nga gabi-i | |-------------------------------+---------------------------------| | The whole week | Tibooc nga semana | |-------------------------------+---------------------------------| | The whole year | Tibooc nga tuig | |-------------------------------+---------------------------------| | Each day | Tagsa ca adlao | |-------------------------------+---------------------------------| | Each night | Tagsa ca gabi-i | |-------------------------------+---------------------------------| | Each month | Tagsa ca bulan | |-------------------------------+---------------------------------| | Manila, 1st June | Manila, 1 sa Junio | |-------------------------------+---------------------------------| | Cebu, 2nd July | Sugbu, 2 sa Julio | |-------------------------------+---------------------------------| | Iloilo, 3d August | Iloilo, 3 sa Agosto | |-------------------------------+---------------------------------| | Cebu, 10th September 1904 | Sugbu, 10 sa Septiembre sa 1904 | |-------------------------------+---------------------------------| | Manila, 4th November 1903 | Manila, 4 sa Noviembre sa 1903 | |-------------------------------+---------------------------------| | Cebu, January the first of | Sugbu, sa nahauna sa bulan sa | | nineteen hundred and five | Enero sa usa ca libo, siam ca | | | gatus ug lima ca tuig | |-------------------------------+---------------------------------| | The first | Ang nahauna | |-------------------------------+---------------------------------| | The last | Ang catapusan | |-------------------------------+---------------------------------| | The middle | Ang catunga | |-------------------------------+---------------------------------| | The beginning | Ang sinugdan | ===================================================================
Ang salapi.
========================================== | One peso | Usa ca pisus | |-----------------+----------------------| | Fifty centavos | Calim-an ca céntimo | |-----------------+----------------------| | Twenty centavos | Caloha-an ca céntimo | |-----------------+----------------------| | Ten centavos | Napolo ca céntimo | |-----------------+----------------------| | Five centavos | Lima ca céntimo | |-----------------+----------------------| | One centavo | Usa ca céntimo | |-----------------+----------------------| | Half centavo | Catunga sa céntimo | ==========================================
Mao quini ang mga ngalan sa nagcalain lain nga mga moneda sa bag-ong salapi nga guihinganlan Conant cun moneda nga filipina.
Salapi sa Estados Unidos:
======================================================= | One cent (tumbaga) | Usa ca céntimo | |----------------------+------------------------------| | Five cents (nikel) | Lima ca céntimo | |----------------------+------------------------------| | One dime (salapi) | Napolo ca céntimo | |----------------------+------------------------------| | Quarter dollar | Caloha-an ug lima ca céntimo | |----------------------+------------------------------| | Half dollar | Calim-an ca céntimo | |----------------------+------------------------------| | One dollar | Usa ca pisus | |----------------------+------------------------------| | One dollar (bulauan) | Usa ca pisus | |----------------------+------------------------------| | Three dollars | Tolo ca pisus | |----------------------+------------------------------| | Quarter eagle | Duha ca pisus ug salapi | |----------------------+------------------------------| | Half eagle | Lima ca pisus | |----------------------+------------------------------| | Eagle | Napolo ca pisus | |----------------------+------------------------------| | Double eagle | Caloha-an ca pisus | =======================================================
Ang bili niining salapia doble man cun capin ngani sa salapi nga Conant.
Mga moneda nga bulauan nga española ug filipina:
================================================= | Sa tagsa ca pisus | One dollar | |-----------------------------+-----------------| | Sa tagurha ca pisus | Two dollars | |-----------------------------+-----------------| | Sa tagupat ca pisus | Four dollars | |-----------------------------+-----------------| | Sa taguilma ca pisus | Five dollars | |-----------------------------+-----------------| | Sa tagualo ca pisus | Eight dollars | |-----------------------------+-----------------| | Sa tagpolo ca pisus | Ten dollars | |-----------------------------+-----------------| | Sa tagpolo ug unum ca pisus | Sixteen dollars | |-----------------------------+-----------------| | Sa tagcaloha-an ca pisus | Twenty dollars | =================================================
Ang mga moneda nga salapi ug tumbaga nga cachila ug mejicano dili ibutang co cay guipahipus na ug guiilisan sa Conant.
Dunay mga billete nga americano sa Banco nga guibalihan ug doble sa cantidad nga guisulat sa maong mga billete.
Ang mga billete nga Conant guibalihan man ang cantidad nga guibasa sa maong mga billete.
=========================================== | Sicaualo | Six centavos and two eighths | |----------+------------------------------| | Sicapat | Twelve centavos and a half | |----------+------------------------------| | Cahate | Twenty five centavos | |----------+------------------------------| | Salapi | Fifty centavos | |----------+------------------------------| | Pisus | One peso | ===========================================
Ang mga pulong: sicaualo, sicapat ug cahate, ug ingon man usab, daco, colotio &. dili na unta gamiton sa pagngalan sa mga moneda ug sa pagisip sa salapi, cay uala nay hinungdan.
Mga tilimbangan nga americano.
Avoirdupois weight:
======================================= | Ounce (oz.) | Onza | |--------------------------+----------| | Pound (lb.) | Libra | |--------------------------+----------| | Quarter (qr.) | Arroba | |--------------------------+----------| | One hundredweight (cwt.) | Quintal | |--------------------------+----------| | Ton (t.) | Tonelada | =======================================
Ang tonelada may caloha-an ca quintal, ang quintal upat ca arroba, ang arroba caloha-an ug lima ca libra, ug ang libra napolo ug unum ca onza. Quining mga tilimbangan guipanaggamit sa pagtimbang sa mga baliguia.
Troy weight:
==================================== | Grain (gr.) | Grano | |--------------------+-------------| | Pennyweight (pwt.) | Pennyweight | |--------------------+-------------| | Ounce | Onza | |--------------------+-------------| | Pound | Libra | ====================================
Ang libra may napolo ug duha ca onza, ang onza caloha-an ca pennyweight ug quini caloha-an ug upat ca grano. Quining mga tilimbangan guigamit sa pagtimbang ug bulauan, salapi, mga mutia, &.
Apothecaries' weight:
======================= | Grain | Grano | |---------+-----------| | Scruple | Escrúpulo | |---------+-----------| | Dram | Dracma | |---------+-----------| | Ounce | Onza | |---------+-----------| | Pound | Libra | =======================
Ang libra may napolo ug duha ca onza, ang onza ualo ca dracma, ang dracma totolo ca escrúpulo ug ang escrúpulo caloha-an ca grano. Quining mga tilimbangan guigamit sa pagtimbang sa mga tambal.
Mga tilimbangan nga bisaya.