Part 2

Chính phủ không cho phép giảng dạy tôn giáo ở các trường học công nhưng lại cho phép giới tăng lữ dạy ở các trường đại học những bộ môn họ có đủ trình độ chuyên môn. Các hòa thượng được giảng dạy tại Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh – trường chính trị chính của Đảng Cộng sản, những người theo Công giáo được giảng dạy ở các trường đại học ở Thành phố Hồ Chí Minh, tuy nhiên họ không được mặc lễ phục khi giảng dạy và không được xưng là người tu hành. Các nhóm Công giáo, Tin Lành, Hồi giáo và Phật giáo được thuyết giảng về tôn giáo cho trẻ em. Hoạt động giảng dạy công giáo được phép tiến hành vào cuối tuần hoặc các buổi tối ở hầu hết các khu vực và đã gia tăng trong những năm gần đây. Các Phật tử Nam Tông người Khmer và các tín đồ Hồi giáo người Chăm thường xuyên tổ chức các lớp học tôn giáo và ngôn ngữ ngoài giờ học chính khóa tại các chùa và nhà thờ của họ. Các nhóm tôn giáo không được phép điều hành các trường tư ngoại trừ các trường mầm non. Thần học không được giảng dạy chính thức ở trường học.

Việc có theo đạo hay không không được ghi trên chứng minh thư nhân dân và hộ khẩu gia đình. Trên thực tế, nhiều người theo đạo lựa chọn không ghi tôn giáo của mình trên chứng minh thư, và do vậy Chính phủ coi họ là những người không theo đạo. Mặc dù có thể thay đổi mục tôn giáo trên chứng minh thư nhưng những người cải đạo thấy rằng các thủ tục chuyển đổi thường rất phức tạp hoặc lo sợ chính quyền phạt. Chính phủ không quy định ghi tôn giáo trong hộ chiếu.

Các biện pháp hạn chế tự do tôn giáo

Quyền tự do tín ngưỡng và tôn giáo được quy định trong hiến pháp vẫn được giải thích và thực hiện một cách không đồng bộ. Các hành động của Chính phủ và trở ngại từ bộ máy công quyền đã hạn chế quyền tự do tôn giáo.

Số lượng các cá nhân và các nhóm tôn giáo được Chính phủ cho phép hành đạo nhìn chung tăng lên, hầu hết các nhóm tôn giáo cho biết việc tụ họp để hành đạo đã dễ dàng hơn trước. Tuy nhiên, Chính phủ yêu cầu các nhóm tôn giáo phải đăng ký mọi hoạt động và sử dụng yêu cầu này để hạn chế và cản trở tín đồ tham gia các nhóm tôn giáo chưa được công nhận, trong đó có Giáo hội Phật giáo Việt nam thống nhất và một số nhóm Tin Lành, Hòa Hảo và Cao Đài.

Do thiếu quy trình pháp lý đúng đắn và kiểm soát nên các hoạt động tôn giáo có thể bị phụ thuộc vào các quan chức địa phương. Trong một số trường hợp, các quan chức địa phương đã thông báo với các chức sắc tôn giáo rằng các bộ luật của quốc gia không được áp dụng trong địa bàn của họ. Trong một số trường hợp, các nhóm Tin Lành đã được công nhận và chưa được công nhận đã vượt qua được các sách nhiễu từ phía chính quyền địa phương, hay lật ngược lại các quyết định tiêu cực sau khi khiếu nại lên chính quyền ở cấp cao hơn.

Hàng trăm điểm nhóm thuộc Hội thánh Tin Lành Việt Nam miền Bắc vẫn đang chờ chính quyền giải quyết đơn đăng ký của mình. Lý do khiến việc đăng ký bị chậm trễ hoặc bị bác đơn thường là do các cản trở về mặt hành chính, chẳng hạn như khai mẫu chưa đúng thủ tục hoặc cung cấp thông tin không đầy đủ. Chính quyền địa phương cũng đưa ra các quan ngại mơ hồ về vấn đề an ninh và nói rằng quyền lực chính trị của họ có thể bị đe dọa, hoặc rằng sẽ xảy ra xung đột giữa những tín đồ truyền thống và những người mới cải đạo sang Thiên chúa giáo.

Ở nhiều tỉnh thành, các hội thánh Tin Lành bị yêu cầu phải nộp danh sách tất cả những người hành đạo và coi đây là một thủ tục trong quá trình đăng ký, mặc dù khung pháp lý tôn giáo không yêu cầu phải cung cấp thông tin này. Thông lệ này dường như đang ngày càng lan rộng. Trong một số trường hợp, chính quyền đã bỏ yêu cầu này khi bị các nhóm đăng ký phản đối, trong một số trường hợp khác thì vẫn được giữ nguyên và khiến cho quá trình đăng ký bị chậm lại.

Ở tỉnh Đắc Lắc, gần 90 “điểm nhóm” của Hội thánh Tin Lành Việt Nam miền Nam vẫn chưa được đăng ký mặc dù các công chức Chính phủ cho biết một nửa trong số này sẽ nhận được đăng ký vào cuối năm 2010.

Vẫn còn các trở ngại khác đối với sự phát triển và hoạt động đào tạo tôn giáo. Các nhóm tôn giáo được chính thức công nhận còn gặp phải một số khó khăn khi xin giấy phép hoặc xuất bản tài liệu giảng dạy, mở rộng cơ sở đào tạo, truyền bá tín ngưỡng, xây dựng nơi thờ tự và mở rộng đào tạo tăng lữ để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của các giáo đoàn. Tuy nhiên, Chính phủ vẫn tiếp tục nới lỏng các hạn chế này so với những năm trước.

Không có quy định chính thức nào ngăn cấm việc cải đạo, tuy nhiên các thủ tục phức tạp trong quá trình cấp chứng minh thư mới với tôn giáo mới đã khiến một số cá nhân cải đạo không thay đổi chứng minh thư.

Những tín đồ thuộc các nhóm tôn giáo không chính thức không được công khai phát ngôn về tôn giáo của mình, tuy nhiên một số tín đồ vẫn tổ chức đào tạo tôn giáo và hành lễ mà không bị sách nhiễu. Tín đồ thuộc các tổ chức tôn giáo đã đăng ký được phép công khai tín ngưỡng của mình và có thể thuyết phục những người khác theo tôn giáo của họ nhưng chỉ ở các địa điểm đăng ký thờ tự. Chính phủ kiểm soát tất cả các hình thức tụ họp nơi công cộng, tuy nhiên một số buổi tụ họp tôn giáo quy mô lớn vẫn được cho phép tổ chức.

Chính phủ vẫn tiếp tục cản trở các hoạt động từ thiện của Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất và hạn chế việc đi lại của một số chức sắc của Giáo hội, tuy vậy Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất vẫn đang điều hành nhiều chùa mà không bị hạn chế. Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất đã tổ chức một số sự kiện lớn kỷ niệm lễ Phật Đản, hầu hết đều diễn ra suôn sẻ. Pháp chủ Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất đã đến Huế và có bài thuyết pháp trong một dịp lễ với hơn 700 phật tử tham dự. Tháng 4, Ban trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất gồm 40 hòa thượng đã phản đối Giáo hội Phật giáo Việt Nam và yêu cầu Chính phủ phải hoàn trả lại toàn bộ tài sản của Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất và kêu gọi thành lập một bộ máy dân chủ ở Hà Nội. Như trong báo cáo của các năm trước, các chức sắc của Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất bị buộc phải hạn chế đi lại, mặc dù họ vẫn được tiếp đón các nhà ngoại giao nước ngoài đến thăm và được gặp gỡ các thành viên khác trong Giáo hội cũng như giữ liên lạc với các hội đoàn ở nước ngoài; tuy nhiên, những hoạt động này vẫn bị giám sát chặt chẽ. Tháng 3, một người nước ngoài sau khi phỏng vấn Hòa thượng Thích Quảng Độ để thực hiện một bộ phim đã bị tạm giữ và bị cảnh sát thẩm vấn. Các chức sắc của Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất ở cấp tỉnh trên khắp khu vực phía Nam cho biết họ vẫn bị các nhà chức trách địa phương theo dõi. Hoà thượng Thích Quảng Độ, Pháp chủ Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất khẳng định ông được phép rời khỏi chùa để đi khám bệnh một hoặc hai lần mỗi tháng và có thể gặp gỡ những người khác bên ngoài chùa.

Chính phủ tiếp tục theo dõi và cản trở hoạt động của một số nhóm tôn giáo có hoạt động chính trị. Theo Hiến pháp, một số điều khoản an ninh quốc gia và đoàn kết dân tộc được đề cao hơn luật và các quy định về tự do tôn giáo, Chính phủ đã viện dẫn các điều khoản này nhằm cản trở các cuộc tụ họp tôn giáo và nỗ lực phổ biến tín ngưỡng tôn giáo cho các nhóm dân tộc thiểu số của các tín đồ.

Bộ luật Hình sự sửa đổi năm 1997 quy định hình phạt cho các tội danh mơ hồ như “cố tình phá hoại khối đại đoàn kết dân tộc” bằng cách “gây chia rẽ giữa những người theo đạo và không theo đạo”. Chính phủ tiếp tục hạn chế các hoạt động có tổ chức của các nhóm tôn giáo độc lập và các cá nhân bị coi là mối đe dọa đối với quyền lực của Đảng.

Năm 1999, Chính phủ đã thành lập và công nhận một cơ quan chính thức của đạo Hòa Hảo là Hội đồng Trị sự Hòa Hảo. Một số chức sắc trong cộng đồng Hòa Hảo, bao gồm một số chức sắc thời kỳ trước năm 1975 đã công khai chỉ trích Hội đồng này là quỵ lụy Chính phủ. Các nhóm Hòa Hảo bất đồng đã thành lập hai giáo hội nhỏ hơn là Giáo hội Phật giáo Hòa Hảo Truyền thống và Giáo hội Phật giáo Hòa Hảo Thuần túy. Những tín đồ này phải chịu một số hạn chế về hoạt động tôn giáo và chính trị từ năm 1975, một phần là do Đảng Cộng sản vẫn quan ngại các hoạt động vũ trang chống đối của họ từ thời thực dân Pháp còn cai trị và lo ngại tôn giáo này có liên quan đến các nhóm bất đồng chính kiến.

Chính phủ vẫn lo ngại một số dân tộc thiểu số Tây Nguyên đang điều hành một “Giáo hội Đề-ga” tự phong, tổ chức bị cho là kết hợp hoạt động tôn giáo và chính trị và kêu gọi cộng đồng thiểu số ly khai. Sự nghi ngờ này đã làm phức tạp và chậm trễ quá trình đăng ký của các giáo hội khác trong khu vực. Hội Thánh Tin Lành Việt Nam miền Nam và các nhà thờ tại gia ở các tỉnh Đắc Lắc, Gia Rai, Kon Tum, Bình Phước và Đắc Nông vẫn bị chính quyền giám sát chặt chẽ do lo ngại họ sẽ liên kết với các nhóm ly khai ở nước ngoài.

Nhà xuất bản Tôn giáo vẫn chưa giải quyết đề nghị đã đưa ra từ lâu là cho phép in Kinh thánh bằng tiếng H’mông. Sự chậm trễ này là do Chính phủ hiện chỉ công nhận bản Kinh bằng tiếng H’mông cổ, thứ tiếng mà ngày nay đã không còn thông dụng và người H’mông thường không đọc được. Bản dịch mới sử dụng ngôn ngữ H’mông hiện đại hơn.

Chính phủ cho phép, trong một số trường hợp còn khuyến khích các cơ quan tôn giáo được chính thức công nhận liên kết với các nhóm theo cùng tôn giáo ở nước ngoài; Tuy nhiên, Chính phủ ngăn chặn Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất tiếp xúc với những Phật tử ủng hộ họ ở nước ngoài. Việc tiếp xúc giữa một số nhóm Tin Lành chưa được công nhận và các tín đồ ủng hộ họ ở nước ngoài đôi khi bị ngăn cản nhưng các hoạt động này vẫn diễn ra thường xuyên, kể cả đào tạo, hỗ trợ tài chính và cung cấp tài liệu tôn giáo. Chính phủ vẫn chỉ trích việc những tín đồ Tin Lành “Đề-ga” li khai ở Tây Nguyên với những người ủng hộ ở hải ngoại.

Các cơ quan truyền thông của nhà nước công khai chỉ trích các chức sắc tôn giáo, trong đó có Tổng giám mục Giáo phận Hà Nội Ngô Quang Kiệt và Thiền sư Thích Nhất Hạnh do bất đồng với chính quyền địa phương về vấn đề quyền sử dụng đất đai hoặc các chính sách tôn giáo. Cụ thể, các tờ báo của Đảng Cộng sản đã đưa tin cáo buộc Thiền sư Thích Nhất Hạnh có quan hệ tình dục bất chính với một vị sư nữ. Họ cũng tuyên bố là Tổng Giám mục Ngô Quang Kiệt là “không yêu nước” và “chống đối Chính phủ”. Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội đã gửi thư đến Tòa thánh Vantican yêu cầu thuyên chuyển Tổng giám mục Ngô Quang Kiệt về nước. Đến tháng 5, đơn của Tổng giám mục Ngô Quang Kiệt gửi Vantican xin từ chức vì lý do sức khỏe đã được chấp thuận.

Việc giải quyết các yêu cầu hoàn trả tài sản cho tất cả các giáo hội bao gồm Giáo hội Công giáo, Hội thánh Tin Lành Việt Nam miền Nam vẫn còn gặp nhiều khó khăn. Chính quyền cấp tỉnh đã hoàn trả lại một số tài sản của các tổ chức tôn giáo bị tịch thu sau năm 1975 nhưng chỉ với một lượng rất ít ỏi, các tài sản còn lại hiện vẫn đang được tiếp tục thương lượng giải quyết. Rất nhiều cơ sở đất đai bị tịch thu trước kia là trường học và bệnh viện, hiện tại đã được sáp nhập vào hệ thống trường học và bệnh viện công.

Vấn đề đất đai còn trở nên phức tạp hơn do yếu tố lịch sử và tốc độ phát triển kinh tế nhanh chóng trong những năm gần đây, đặc biệt là khi Chính phủ đã đặt ưu tiên việc phát triển nhanh chóng. Rất nhiều cá nhân và hầu như tất cả các tổ chức tôn giáo hoạt động từ trước năm 1975 đều vướng phải các vụ tranh chấp đất đai chưa được giải quyết xuất phát từ việc quốc hữu hoá tài sản của tư nhân sau chiến tranh. Một số vụ tranh chấp còn phức tạp hơn do một số mảnh đất của các chùa Phật giáo lại được giao cho giáo đoàn Công giáo sử dụng trong thời kỳ thực dân Pháp cai trị. Năm 2009, Chính phủ và Giáo hội Công giáo đã nhất trí trao trả lại bốn mảnh đất nhưng các tài sản khác hiện vẫn chưa được giải quyết.

Ở tỉnh Nghệ An, các cán bộ địa phương đã bán một phần đất của Nhà thờ Cầu Rầm cũ để xây khu căn hộ phức hợp. Năm 1968, khu vực này bị đánh bom, đến năm 1996 thì chính quyền tỉnh thu hồi lại nhà thờ và lấy làm khu tưởng niệm để “lưu giữ và bảo tồn cho thế hệ tương lai về di tích tội ác của Đế quốc Mỹ”. Tháng 5 năm 2010, hàng ngàn tín đồ Công giáo đã tổ chức Thánh lễ tại đây để biểu tình phản đối việc chính quyền bán đất để xây dựng khu cao ốc.

Tháng 5 năm 2010 tại Đà Nẵng, đã xảy ra xung đột giữa cảnh sát và các tín đồ Công giáo tại một nghĩa trang ở xã Cồn Dầu. Trước đó chính quyền đã sử dụng quyền hạn của mình để thu hồi khu đất và phát triển khu vực này thành khu nghỉ dưỡng sinh thái. Sáu giáo dân được báo cáo là bắt đầu cuộc xung đột với cảnh sát đã bị bắt giữ và đang chờ đưa ra xét xử vào cuối năm. Đã có những báo cáo cho thấy những người này đã bị đối xử rất khắc nghiệt. Bản tường trình về vụ việc này cũng rất khác nhau, ngay cả giữa bản của các giáo dân và các chức sắc Công giáo.

Tháng 3 năm 2010, các phương tiện truyền thông đại chúng của nhà nước đã công bố hai chức sắc của nhóm Hòa Hảo chưa được công nhận ở Cần Thơ là Đặng Thành Định và Đặng Văn Nghĩa phạm tội chống lại Chính phủ và đã bị bắt giữ. Hai chức sắc này đứng đầu một chi hội tôn giáo lớn với 700 tín đồ và vẫn tiếp tục phát triển. Các cán bộ địa phương cũng đã hành động theo công bố trên. Cũng trong tháng 3, sáu tín đồ đạo Hòa Hảo Thuần túy, một nhóm tôn giáo có liên quan cũng thông báo rằng họ bị công an tỉnh Đồng Tháp hành hung và phạt vì hành lễ.

Tháng 1/2010 tại Hà Nội, hàng trăm cảnh sát đã phá dỡ cây thánh giá bằng bê tông đặt trên đỉnh một quả đồi lớn gần giáo xứ Đồng Chiêm. Ở dưới chân quả đồi này là một nghĩa trang Công giáo.

Tháng 11/ 2009 tại Đà Lạt, chính quyền đã phá dỡ một phần nghĩa trang Công giáo xây dựng năm 1964 và đến năm 1980 thì bị chính quyền tịch thu. Giáo hội đã nhiều lần đề nghị chính quyền trao trả lại nghĩa trang cho giáo hội sử dụng làm cơ sở đào tạo các linh mục địa phương, nhưng chính quyền lại chuyển đổi mảnh đất thành một công viên văn hóa. Tương tự, chính quyền đã phá dỡ Tu viện Dòng thánh Phaolô ở Vĩnh Long và biến diện tích đất này thành quảng trường. Giám mục Thomas Nguyễn Văn Tân ở Vĩnh Long đã chỉ trích mạnh mẽ hành động này và cho biết ông chỉ được biết về quyết định phá dỡ này sau khi đọc được thông tin đăng tải trên một tờ báo địa phương.

Tháng 9/2009 tại tỉnh Quảng Bình, một số giáo dân bị bắt giữ do bị cáo buộc liên quan đến các cuộc biểu tình tại Nhà thờ Tam Tòa cũ đã được thả. Cũng trong tháng 9, chính quyền đã hoàn tất việc phục hồi tháp chuông chính bị hư hại trong các cuộc đánh bom năm 1968.

Tháng 9/2009, một nhà thuyết pháp người dân tộc thiểu số và Hội thánh Truyền giảng Phúc âm ở tỉnh Phú Yên đã bị cảnh sát cấp huyện và xã khiển trách vì đã dẫn đầu giáo hội điều hành một trường học Kinh thánh trái phép. Tháng 7/2009, các giáo hội của Hội thánh Phúc Âm Ngũ tuần ở tỉnh Nghệ An cũng gặp phải những khó khăn tương tự khi cán bộ và cảnh sát địa phương đóng cửa một chi hội của cộng đồng dân tộc thiểu số và ngăn cản việc truyền bá đạo Phúc Âm cho các dân tộc thiểu số khác.

Tháng 7/2009, Chính phủ đã phê duyệt việc phá dỡ Tu viện dòng Chúa Cứu thế tại Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa. Tu viện này được xây dựng năm 1959, nhưng đến năm 1978 thì bị Chính phủ tịch thu. Các giáo dân theo dòng Chúa Cứu thế ở địa phương đã kiến nghị đòi trả lại tu viện nhưng chính quyền đã không đưa ra bất kỳ một hồi đáp nào.

Các tín đồ Tin Lành cũng gặp phải các vấn đề về đất đai. Chính phủ chỉ trả lại một phần nhỏ các tài sản đã bị tịch thu cho các tổ chức Tin Lành đã được công nhận, các tranh chấp khác vẫn chưa được giải quyết. Hội thánh Tin Lành Việt Nam miền Nam vẫn tiếp tục đòi trả lại hơn 250 khu đất, các hệ phái khác cũng đang tích cực đòi lại các khu vực đã bị tịch thu trước năm 1975 ở miền Nam.

Tương tự, tháng 4/2010, một thánh thất Cao Đài ở tỉnh Ninh Thuận cũng bị phá dỡ để xây dựng trường mẫu giáo. Thánh thất này được xây dựng năm 1950, đến năm 1987 thì Chính phủ đóng cửa. Sau đó thánh thất này được sử dụng làm tòa nhà văn phòng tạm thời của chính quyền trong vòng hai năm trước khi đóng cửa. Các tín đồ Cao Đài địa phương đã nhiều lần đề nghị quan chức tỉnh trả lại nhưng đều thất bại.

Mặc dù Pháp lệnh Tín ngưỡng và Tôn giáo khuyến khích các tổ chức tôn giáo tổ chức các hoạt động từ thiện trong lĩnh vực giáo dục và y tế, nhưng mức độ giám sát của chính quyền đối với các hoạt động này khác nhau tùy theo từng địa phương. Ở một số vùng, đặc biệt là miền Nam, các linh mục và nữ tu Công giáo đã mở các nhà trẻ, các trại trẻ mồ côi, các trung tâm dạy nghề, cơ sở y tế và tham gia vào nhiều chương trình nhân đạo khác. Tuy nhiên hoạt động mà không có cơ sở pháp lý cũng đã khiến giáo hội gặp phải một số khó khăn nhất định. Hai trung tâm này không thể xin được giấy khai sinh hợp pháp cho các trẻ em mà Giáo hội chăm sóc, cũng không thể đưa các em vào học ở các trường công. Các hoạt động từ thiện của các nhóm tôn giáo ở miền Bắc còn tương đối bị hạn chế hơn nữa.

Cảnh sát thường xuyên ngăn cản những người hành lễ từ các thánh thất và các cơ sở có liên quan đến Giáo hội Phật giáo Hòa hảo Thuần túy ở An Giang, Vĩnh Long, Đồng Tháp và Cần Thơ, nhất là vào những ngày lễ như Tết nguyên đán, kỷ niệm ngày mất của giáo chủ khai sáng nên Phật giáo Hòa Hảo.

Một số tín đồ người dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên – đặc biệt ở những vùng bị nghi là có liên quan đến “Giáo hội Đề-ga” tiếp tục bị ngăn cản không cho tụ họp hành đạo. Báo cáo về các vụ việc xảy ra đã giảm đáng kể so với những năm trước và có vẻ như phản ảnh sự thiên vị cá nhân ở cấp địa phương chứ không phải do chính sách của chính quyền trung ương. Trong một số vụ, cán bộ địa phương có liên quan đã xin lỗi và bị khiển trách hoặc bãi nhiệm.

Cũng như những năm trước đây, có dấu hiệu cho thấy các cán bộ tỉnh khiển trách cán bộ địa phương vì sách nhiễu các nhà thờ tại gia do vi phạm Chỉ thị của Thủ tướng về đạo Tin Lành. Trong một số vụ việc xảy ra ở tỉnh Trà Vinh, có tin là chính quyền địa phương gây khó khăn cho các nhóm tôn giáo gửi đơn đăng ký. Các hội thánh Tin Lành khác ở Hà Giang, Quảng Ngãi, Long An, Bình Dương và Đồng Nai cũng cho biết họ bị các cán bộ địa phương gây khó khăn khi nộp đơn.

Lạm dụng tự do tôn giáo

Báo cáo về các trường hợp lạm dụng tự do tôn giáo vẫn giữ ở mức độ tương tự so với năm ngoái. Một số tín đồ tôn giáo tiếp tục bị đàn áp hoặc sách nhiễu, đặc biệt là những người chưa đăng ký hoặc chưa được công nhận về mặt luật pháp. Trong một số vụ việc, cán bộ địa phương hạn chế các cuộc tụ họp của các giáo hội, đóng cửa các nhà thờ tại gia và buộc các tín đồ phải cải đạo.

Khung pháp lý về tôn giáo vẫn chưa được triển khai đồng bộ, đặc biệt là ở Tây Bắc và Tây Nguyên. Nhiều mục sư và linh mục cho biết công an và các nhà chức trách khác đã không tuân thủ đầy đủ các bộ luật sửa đổi. Một số tín đồ Tin Lành ở những vùng này cho biết cán bộ địa phương thường lấy lý do pháp luật để ngăn chặn hoặc làm phức tạp hóa việc đăng ký.

Một số nhà thờ tại gia nhỏ có liên hệ với Liên đoàn Truyền giáo Phúc âm tiếp tục cho biết họ gặp khó khăn ở một số địa bàn thuộc tỉnh Điện Biên. Trong những năm vừa qua, công an đã tích cực giải tán các cuộc tụ họp của các tín đồ, chính quyền địa phương từ chối không đăng ký các điểm nhóm và gây áp lực buộc các tín đồ phải cải đạo.

Ông Nguyễn Thành Năm phường Hòa Xuân, quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng đã bị thẩm vấn và đánh đập vô cớ hai lần trong thời gian bị cảnh sát tạm giam khi đang chuẩn bị cho tang lễ của cụ bà Hồ Nhu và đem chôn cất tại một nghĩa trang Công giáo. Cán bộ địa phương trước đó đã công bố họ đã thỏa thuận với các chức sắc Công giáo về việc không tiếp tục cho chôn cất tại nghĩa trang này nữa và sẽ sử dụng đất để xây dựng khu du lịch sinh thái. Các giáo dân phản đối bị cho là là đã tấn công cảnh sát để vào nghĩa địa khi lực lượng này ngăn chặn việc chôn cất và đã dẫn đến tình hình bạo lực.

Tháng 5 và tháng 6 hai nhà thờ tại gia ở tỉnh Long An và Tiền Giang có liên quan đến Hội thánh Tin Lành Liên Hiệp Truyền Giáo chưa được công nhận cho biết họ đã bị cán bộ và công an địa phương cắt ngang khi đang hành lễ.

Hai hội thánh Tin Lành ở Huế là Hội thánh Tin lành Liên hiệp truyền giáo và Hội thánh Phúc âm đấng Christ cho biết họ đã bị sách nhiễu bốn lần trong khoảng thời gian từ tháng 12/2009 đến tháng 6/2010; cảnh sát và các quan chức địa phương đã nhiều lần đóng cửa các buổi lễ và buộc tội các mục sư là vi phạm quy định của pháp luật về việc “tụ tập bất hợp pháp”. Các nhà thuyết giáo và giáo dân được ghi nhận là đã bị cảnh sát thẩm vấn và các quan chức địa phương từ chối công nhận giáo đoàn nhỏ của họ do hệ phái của họ chưa được chính quyền công nhận. Cả hai hội thánh đã nộp đơn xin đăng ký nhưng đều bị từ chối.

Tháng 5/2010, Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất tại Đà Nẵng đã bị cảnh sát cấm tổ chức lễ kỷ niệm lễ Phật Đản để tưởng nhớ ngày sinh của Đức Phật tổ. Khoảng 300 tín đồ đã không được phép vào chùa Giác Minh để dự lễ. Ở Thành phố Hồ Chí Minh, số lượng các vụ việc can thiệp của các quan chức chính quyền đối với Giáo hội Phật giáo Việt Nam thống nhất trong giai đoạn này nhìn chung đã giảm xuống; tuy nhiên cảnh sát đã tăng cường theo dõi trong giai đoạn tổ chức các hoạt động kỷ niệm lễ Phật Đản. Cảnh sát đã giám sát lễ kỷ niệm ngày 28/5 tại chùa Giác Hoa và Liên Trì nhưng không tiến hành hành động can thiệp nào. Các chức sắc của Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất cho biết số lượng các tín đồ tham dự lễ kỷ niệm thấp hơn so với bình thường do sự có mặt của cảnh sát. Một số tín đồ cho biết họ bị cảnh sát thẩm vấn sau lễ kỷ niệm tại chùa Liên Trì. Ngược lại Hòa thượng Thích Quảng Độ, Pháp chủ Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất đã đến chùa Quốc An ở Huế và có một bài thuyết giáo trước 700 giáo dân ở đây về tầm quan trọng của ngày sinh của Đức Phật mà không gặp phải khó khăn gì. Các nhân viên an ninh không can thiệp và Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất đã dựng một sân khấu lớn và treo khẩu hiệu của Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất trong chùa mà không có sự cố nào xảy ra.

Tháng 5/2010, một linh mục của đạo Cao Đài không được công nhận tại Tây Ninh bị buộc tội “vu không cán bộ đang thi hành nhiệm vụ” theo thông tin của báo Công an Nhân dân thuộc Bộ Công an. Linh mục này bị bắt tháng 11/ 2009 sau khi chỉ trích một số sỹ quan cảnh sát về những hành động đối với giáo dân của hệ phái Cao Đài chưa được công nhận. Vị linh mục này trong năm 2008 đã dẫn đầu một cuộc phản đối của 300 giáo dân của hệ phái Cao Đài chưa được công nhận đến Tòa thánh Cao Đài để tố cáo lãnh đạo đương nhiệm của tổ chức này và yêu cầu tòa thánh được công nhận này trả lại tài sản, bao gồm Thánh thất Cao Đài cho hệ phái không được công nhận.

Tại Đà Nẵng, trong tháng 5, các chức sắc tôn giáo cho biết cảnh sát và quan chức địa phương đã hai lần đến giáo đoàn của Hội thánh Liên hiệp Trưởng lão để ngăn chặn các buổi lễ với lý do hội thánh chưa được công nhận trên toàn quốc. Hội thánh này đã nhiều lần xin được đăng ký nhưng không thành công. Đầu tháng 7/2009, cảnh sát đã thẩm vấn năm mục sư của hội thánh và cáo buộc họ truyền bá đạo trái phép. Báo Công an Đà Nẵng cũng đã đưa tin về vụ việc này và cho biết họ đã thu hồi 9 cuốn sách tôn giáo và đang tiếp tục điều tra vụ việc.

Cũng trong tháng 5, một mục sư người nước ngoài thuộc Cộng đồng Tin lành Báp-tít Hàn Quốc tại Thành phố Hồ Chí Minh đã bị cảnh sát thẩm vấn và bị yêu cầu chấm dứt hỗ trợ cho Hội thánh Tin Lành Báp-tít Liên hiệp Việt Nam chưa được công nhận. Cảnh sát đe dọa sẽ hủy thị thực của mục sư này, tuy nhiên việc đó đã không xảy ra.

Tháng 5, tại Hải Phòng, hàng chục người đã bị tạm giữ vì tham gia vào một buổi lễ cầu nguyện Tin lành tại gia tại một sân vận động trong trung tâm thành phố.