Part 3

Các chức sắc tôn giáo báo cáo rằng chính quyền trung ương tiếp tục từ chối hồ sơ đăng ký hoạt động tôn giáo của một số nhóm Tin lành – như Liên hữu Tin lành Baptist Việt Nam và Giáo hội Tin lành Trưởng lão Liên hiệp Việt Nam. Các nhà vận động tự do tôn giáo nói rằng yếu tố quyết định việc chính quyền địa phương chấp thuận hồ sơ đăng ký có liên quan chặt chẽ hơn đến lập trường chính trị của nhóm tôn giáo hơn là giáo lý của tổ chức. Ban TGCP tiếp tục từ chối không cho công chúng tiếp cận các hồ sơ đăng ký đang chờ xem xét.

Vào tháng 9, công an thành phố Hải Phòng đã ra thông báo khuyến cáo người dân về việc đạo Giê Sùa” đang hoạt động không phép ở nhiều địa phương, gọi đây là “tà đạo” và khuyến cáo người dân không được tham gia nhóm này. Hội thánh này do một người dân tộc H'mông người Lào hiện đang định cư ở nước ngoài thành lập vào khoảng năm 2017, tập trung ở các tỉnh Điện Biên, Lai Châu, Sơn La, Lào Cai, Yên Bái, và Thanh Hóa.

Các chức sắc tôn giáo cho biết chính quyền địa phương tiếp tục cản trở việc phân công, thuyên chuyển chức sắc tôn giáo đến các hội thánh địa phương chưa đăng ký, đặc biệt là các chức sắc tôn giáo được cử đi tỉnh ngoài hoặc các chức sắc mà chính quyền cho là có phát ngôn quá thẳng thắn về các vấn đề chính trị xã hội.

Có thông tin cho rằng chính quyền đã can thiệp vào việc bầu cử hoặc bổ nhiệm chức sắc của một số tổ chức tôn giáo trong năm qua. Những hành động can thiệp này bao gồm việc chính quyền kiểm tra danh sách các ứng cử viên, đặt câu hỏi cho các ứng cử viên, gây áp lực buộc các chức sắc của các tổ chức tôn giáo phải chấp nhận các ứng cử viên mà chính phủ cho là phù hợp.

Các nhà chức trách đã giám sát, ngăn chặn hoặc làm gián đoạn các cuộc tụ họp của một số nhóm chưa đăng ký, sách nhiễu các thành viên của những nhóm này, bao gồm tịch thu tài sản, đe dọa, thẩm vấn và hạn chế việc đi lại của họ.

Đầu năm nay, hầu hết các cuộc lễ tôn giáo và sinh hoạt tôn giáo bị hủy hoặc phải tiến hành trực tuyến do đại dịch COVID-19. Có các báo cáo về việc chính quyền cắt ngang các buổi sinh hoạt tập trung vi phạm các quy định hạn chế tụ tập đông người để phòng dịch, trong đó có các buổi sinh hoạt tôn giáo tập trung. Lãnh đạo của một số nhóm tôn giáo cho biết họ tin rằng các quan chức chính phủ đã tự ý áp dụng mức độ giám sát cao hơn khi thực thi các biện pháp hạn chế để đảm bảo sức khỏe cộng đồng đối với các cuộc tụ họp của các nhóm tôn giáo.

Các nhà chức trách đã cấm các mục sư và thành viên của Hội Thánh Truyền giáo Phục hưng Việt Nam tụ tập vào tháng 5 năm 2021 khi họ đang điều tra một loạt các trường hợp COVID-19 trong hội thánh. Mặc dù các nhà chức trách đã đình chỉ cuộc điều tra vào tháng 1, tuy nhiên, tính đến cuối năm, họ vẫn chưa khôi phục quyền tụ họp của nhóm, mặc dù các quan chức chính phủ đã nhiều lần nói rằng họ sẽ làm như vậy. Vào tháng 9, chính quyền địa phương đã lấy lý do tụ tập mà không có giấy phép để phạt các mục sư của hội thánh đang phân phát đồ dùng học tập cho trẻ em nghèo. Cảnh sát địa phương đã giám sát nhà của những chức sắc trong hội thánh và thẩm vấn họ về các cuộc gặp với các đại diện chính phủ nước ngoài. Ban TGCP cho biết các thủ tục pháp lý được áp dụng với các nhóm này đã được tiến hành theo luật.

Ngày 20/2, Chủ tịch Đảng ủy xã Vụ Bản Phạm Hồng Đức và Phó Chủ tịch UBND thị trấn Vụ Bản Phạm Văn Chiến (huyện Lạc Sơn, tỉnh Hòa Bình) đã làm gián đoạn thánh lễ do Tổng giám mục của Tổng giáo phận Hà Nội Vũ Văn Thiên chủ trì, với lý do là thực hiện các biện pháp hạn chế để đảm bảo sức khỏe cộng đồng và vì thánh lễ được tổ chức ở một địa điểm chưa đăng ký. Các chức sắc hội thánh cho biết các quan chức đã tịch thu micrô từ bục giảng, một khu vực mà những người theo đạo coi là thiêng liêng. Ban TGCP cho biết chính quyền đã tiến hành khiển trách và điều chuyển những cán bộ có liên quan đến vụ việc.

Sau cái chết của Dương Văn Minh vào tháng 12 năm 2021, trong suốt năm vừa qua, chính quyền tại các tỉnh Tuyên Quang, Bắc Cạn, Cao Bằng và Thái Nguyên đã ngăn cản các cuộc tụ họp vào cuối tuần của những người ủng hộ ông Minh. Lực lượng công an tại địa phương đã thiết lập các chốt kiểm tra gần các điểm tụ tập của tín đồ và đe dọa những người tìm cách vào những nơi này trong nhiều tháng sau cái chết của ông Minh. Đã có báo cáo về việc các quan chức địa phương đã đánh và đe dọa giam giữ những người ủng hộ Dương Văn Mình phản đối sự can thiệp của chính quyền. Theo truyền thông nhà nước, trong suốt một năm sau khi Dương Văn Minh chết, các quan chức chính phủ đã chỉ đạo chính quyền địa phương "đàn áp" tôn giáo của Dương Văn Minh. Hồi tháng 7, trang thông tin của Bộ Công an đã tuyên bố mục đích của họ là “đấu tranh, ngăn chặn và tiến tới loại bỏ tổ chức bất hợp pháp Dương Văn Mình” tại tỉnh Bắc Kạn. Vào tháng 8, đài phát thanh truyền hình tỉnh Cao Bằng (một đài truyền hình nhà nước) xác nhận rằng chính quyền huyện Bảo Lâm “hiện đã huy động toàn lực để đàn áp tôn giáo này.”

Các chức sắc tôn giáo ở khu vực đô thị cho biết chính quyền thường cho phép họ hoạt động, miễn là họ tuân thủ các yêu cầu pháp lý và hành chính áp dụng cho các tổ chức tôn giáo. Các chi phái tôn giáo chưa được công nhận hoạt động ở Tây Nguyên và Tây Bắc và một số khu vực ở đồng bằng sông Cửu Long –đặc biệt là những chi phái có đại đa số tín đồ là người dân tộc thiểu số- thường báo cáo bị sách nhiễu bởi cán bộ chính quyền hơn. Các chi phái tôn giáo đã được công nhận ở những khu vực này báo cáo về việc phát triển nhanh chóng và thường gặp ít vấn đề với chính quyền hơn.

Nhiều thành viên của các nhóm tôn giáo là mục tiêu của những hành động sách nhiễu cũng đồng thời tham gia vào các hoạt động vận động nhân quyền, hoặc có liên hệ với các cá nhân và tổ chức chỉ trích chính quyền. Chính quyền trung ương bác bỏ mọi cáo buộc về lạm dụng tự do tôn giáo. Không có bất kỳ báo cáo công khai nào về việc chính quyền đã áp dụng các biện pháp kỷ luật đối với các quan chức chính phủ vi phạm các biện pháp bảo vệ tự do tôn giáo được pháp luật bảo hộ.

Không có quy định rõ ràng về sinh hoạt tôn giáo trong quân đội, vì vậy cá nhân người chỉ huy đơn vị có quyền hạn rất lớn. Theo các chức sắc của nhiều tôn giáo, chính quyền không cho phép chiến sĩ trong quân đội được thực hành nghi lễ tôn giáo vào bất kỳ thời gian nào khi đang làm nhiệm vụ; họ phải xin nghỉ phép để thực hiện các hoạt động trên. Tuy nhiên, báo chí nhà nước đưa tin các quan chức quân đội vẫn cầu nguyện cho hòa bình và an lạc khi đến thăm các chùa.

Các tín đồ Phật giáo Khmer Krom, giáo phái mà theo truyền thống nam giới sẽ vào thiền viện để tu học trong thời gian ít nhất là 1 tháng trước khi đến tuổi 20, báo cáo rằng họ bị cưỡng ép tòng quân mà không có lựa chọn thay thế, điều này đã ngăn cản nam giới trong cộng đồng này hoàn thành nghi lễ tôn giáo của họ.

Theo các tu sĩ Đan viện Thiên An, tỉnh Thừa Thiên Huế, mối quan hệ giữa đan viện và lãnh đạo tỉnh đã được cải thiện hơn so với những năm trước. Trong năm qua, chính quyền tỉnh đã gặp gỡ các chức sắc tại đan viện để thảo luận về tranh chấp đất đai đã diễn ra trong thời gian dài, tuy nhiên đến cuối năm, vấn đề vẫn chưa được giải quyết.

Nhiều mục sư đã được phong phẩm vẫn thực hiện các công việc của mục sư mặc dù chưa hoàn tất các giấy tờ theo quy định của luật để chính quyền công nhận là chức sắc, chức việc.

Chẳng hạn, Hội thánh Tin lành Việt Nam miền Bắc báo cáo rằng chỉ có khoảng một phần năm số mục sư của Hội thánh được chính quyền công nhận chính thức.

Theo người nhà của các nhà hoạt động, khác với những năm trước, tù nhân, trong đó có các tín đồ Công giáo Lê Đình Lượng, Nguyễn Năng Tĩnh và tín đồ đạo Tin lành Nguyễn Trung Tôn, được tiếp cận Kinh thánh và các tài liệu tôn giáo khác. Vào tháng 11, các cán bộ tại trại giam cho biết các tù nhân có quyền tiếp cận các tài liệu tôn giáo trong thư viện.

Theo gia đình ông Truyển, cán bộ tại trại giam An Điềm ở tỉnh Quảng Nam đã từ chối đưa cho Phật tử Hòa Hảo Nguyễn Bắc Truyển các bản kinh gốc của Phật giáo Hòa Hảo. Thay vào đó, cán bộ cung cấp cho ông Truyển một phiên bản đã được chỉnh sửa do nhóm Hòa Hảo được nhà nước bảo trợ ban hành. Các thân nhân của phạm nhân báo cáo rằng các cán bộ tại trại giam đã không cung cấp cho ông Truyển và các phạm nhân Phật giáo Hòa Hảo khác đầy đủ thức ăn theo chế độ ăn chay bắt buộc của người theo đạo Hòa Hảo.

Vào ngày 22 tháng 8, công an địa phương đã ngăn chặn những người dân tộc thiểu số theo đạo Tin lành ở Tây Nguyên và những người theo đạo Cao Đài ở An Giang cử hành Ngày Quốc tế Tưởng niệm các Nạn nhân của Hành vi Bạo lực vì lí do Tôn giáo hoặc Tín ngưỡng.

Chính quyền cho phép các nhóm Công giáo, Tin lành, đạo Hồi, Baha’i và đạo Phật được đào tạo tôn giáo cho các tín đồ tại cơ sở của họ, và các lãnh đạo tôn giáo khẳng định trong những năm gần đây số lượng người đăng ký học ngày càng tăng. Học sinh tiếp tục tham gia các khóa tu mùa hè trực tuyến, giảng dạy về triết lý Phật giáo cơ bản khi nhiều chùa không thể tổ chức các khóa tu trực tiếp do dịch COVID-19.

Mặc dù pháp luật cấm xuất bản tất cả các tài liệu mà không được chính quyền phê duyệt, bao gồm các tài liệu tôn giáo, trên thực tế, một số nhà xuất bản tư nhân không được cấp phép vẫn tiếp tục in ấn và phát hành không chính thức các kinh sách tôn giáo mà không bị chính phủ can thiệp. Các nhà xuất bản khác được cấp phép đã in ấn các sách về tôn giáo. Các nhà xuất bản đã được phép in kinh thánh bằng tiếng Việt và nhiều ngôn ngữ khác, bao gồm tiếng Trung, Ê đê, Jarai, Banar, M’nông, H’mông, C’ho và tiếng Anh. Các ấn phẩm khác bao gồm các ấn phẩm liên quan đến thờ cúng tổ tiên, đạo Phật, đạo Thiên Chúa, đạo Hồi và đạo Cao Đài.

Trong tháng 4, Bộ Công an phối hợp với Ban TGCP để cung cấp khoảng 4.400 ấn phẩm của 17 tài liệu tôn giáo cho 54 trại giam trên cả nước. Các ấn phẩm được phân phối bao gồm các văn bản tôn giáo, trong đó có Kinh thánh và một số văn bản Phật giáo, các ấn phẩm về luật và chính sách liên quan đến tôn giáo của Việt Nam.

Các nguồn tin báo chí tiếp tục báo cáo về tình trạng căng thẳng và tranh chấp giữa các tín đồ Công giáo và nhà chức trách ở Hà Nội, các tỉnh Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Thừa Thiên Huế và Bình Thuận, hầu hết là về tranh chấp đất đai hoặc liên quan đến hoạt động của các nhóm vận động nhân quyền và quyền về môi trường.

Đầu tháng 11, chính quyền thành phố Hà Nội đã triển khai hàng trăm cảnh sát đến thôn Hoành, xã Đồng Tâm, Hà Nội, để hỗ trợ cải tạo nhà văn hóa, một không gian cộng đồng do chính quyền quản lý. Nhiều giáo dân Công giáo phản đối việc cải tạo, cho rằng nhà văn hóa nằm trên đất của Nhà thờ Công giáo. Các cán bộ công an đã thiết lập các trạm kiểm soát trong khu vực và không cho những người biểu tình rời khỏi nơi cư trú trong giờ làm việc trong nhiều ngày để đảm bảo họ không làm gián đoạn việc cải tạo.

Những người ủng hộ Dương Văn Minh cho biết, kể từ tháng 12 năm 2021, chính quyền địa phương ở các tỉnh Tuyên Quang, Bắc Cạn, Thái Nguyên và Cao Bằng đã phá hủy ít nhất 30 nhà đòn những công trình kiến trúc nhỏ được sử dụng để cất giữ các vật dụng liên quan đến tang lễ. Tính đến cuối năm, chỉ còn nhà ở huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên là còn nguyên vẹn. Các quan chức địa phương ở bốn tỉnh này cũng gây áp lực cho những người theo Dương Văn Minh để yêu cầu họ dỡ bỏ những bàn thờ được thiết kế theo chỉ dẫn của Dương Văn Minh. Trong nhiều trường hợp, cán bộ địa phương đã xông vào nơi ở của tín đồ, phá hủy bàn thờ, và thay thế bằng chân dung của chủ tịch Hồ Chí Minh. Một số tín đồ cho biết các quan chức địa phương liên tục kiểm tra nhà của họ để xem xem họ có xây dựng lại bàn thờ hay không. Có báo cáo cho biết các quan chức địa phương đã tịch thu đồ tang lễ và cản trở các đám tang được tiến hành theo hướng dẫn của Dương Văn Minh. Các quan chức địa phương được cho là đã đánh những người quay phim khi lực lượng công an phá hủy các bàn thờ hoặc cản trở các buổi tụ họp.

Chính quyền cấp tỉnh và địa phương tiếp tục thu hồi đất thuộc về các tổ chức tôn giáo và cá nhân với danh nghĩa thực hiện các dự án phát triển kinh tế - xã hội. Nhà chức trách tiếp tục nhiều dự án mà đòi hỏi phải thu hồi quyền sử dụng đất và phá dỡ tài sản của các tổ chức tôn giáo hoặc các cá nhân trên cả nước. Theo báo cáo, nhà chức trách không can thiệp một cách có hiệu quả vào nhiều tranh chấp đất đai liên quan đến các tổ chức tôn giáo hoặc các tín đồ tôn giáo; trong hầu hết các trường hợp, các tổ chức tôn giáo hoặc tín đồ không thành công trong việc giữ lại quyền sử dụng đất của họ. Những hành động đó dẫn đến tranh chấp đất đai liên quan đến cả các tổ chức tôn giáo đã được công nhận, đã đăng ký và chưa đăng ký.

Báo chí nhà nước và các trang web ủng hộ chính quyền khẳng định rằng các linh mục Công giáo ở nhiều giáo xứ đã chiếm giữ hoặc hối thúc giáo dân sử dụng hoặc chiếm giữ trái phép đất đai được sử dụng hợp pháp bởi những người dân khác không phải tín đồ Công giáo hoặc bởi chính quyền. Vào tháng 9, khi ông Nguyễn Đình Thục, chánh xứ Lộc Mỹ, Giáo phận Vinh, xây dựng một sân chơi cho trẻ em gần nhà thờ, chính quyền huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An, cáo buộc ông lấn chiếm hành lang an toàn đê điều trái phép. Theo các chức sắc của giáo hội, khu đất này là một vùng đất ngập nước mà người dân thường vứt rác. Mặc dù từ đầu năm, các chức sắc của giáo hội đã thông báo cho chính quyền xã trước khi san lấp mặt bằng, nhưng chính quyền chỉ cảnh báo bằng miệng về những quan ngại của họ sau khi sân chơi được hoàn thành.

Chính quyền đã cảnh báo các nhà sư của GHPGVNTN tại chùa Thiên Quang, tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu rằng họ có kế hoạch phá dỡ chùa để xây dựng một con kênh. Chính quyền từ chối cấp giấy phép cho các nhà sư duy trì và cải tạo cơ sở vật chất của chùa. Vào ngày 10 tháng 11, chính quyền địa phương đã ngăn cản các nhà sư chùa Thiên Quang sửa chữa mái nhà, và 50 công an đã phá dỡ những phần sửa chữa đã được hoàn thành. Trong quá trình phá dỡ, lực lượng công an đã gây thêm thiệt hại cho chùa.

Vào tháng 10, Ủy ban Nhân dân huyện Ngọc Hồi đã ra lệnh cho Trụ trì Thích Nhật Phước của GHPGVNTN tại chùa Sơn Linh, tỉnh Kon Tum phá dỡ một tòa nhà được sử dụng làm chùa trong vòng 45 ngày, với lý do đây là một ngôi nhà xây dựng trái phép trên đất nông nghiệp. Theo Đài Á Châu Tự Do, chính quyền thị trấn Plei Kần đã yêu cầu trụ trì của chùa phải chấp hành yêu cầu trước ngày 12 tháng 12; nếu không, họ sẽ phá dỡ công trình và tính chi phí phá dỡ cho trụ trì. Ngày 13 tháng 12, công an và nhiều quan chức địa phương đã phá dỡ chùa Sơn Linh của GHPGVNTN khi trụ trì Thích Nhật Phước đang đi sang tỉnh khác. Công an đã ngăn không cho mẹ của sư trụ trì vào khu vực chùa để can thiệp. Theo mẹ của trụ trì Thích Nhật Phước, nhân viên chính quyền địa phương đã mang tượng Phật và bài vị ra khỏi chùa, sau đó phá bỏ tòa nhà bằng gỗ bằng cưa máy, cần cẩu và máy xúc. Năm 2019, chính quyền huyện Ngọc Hồi đã phá dỡ một công trình kiến trúc khác của ngôi chùa được xây dựng trên cùng khu đất. Trụ trì Thích Nhật Phước đã chia sẻ với Đài Á Châu Tự Do rằng nhiều cá nhân đã xây nhà trên khu đất nông nghiệp gần đó, nhưng không hề bị cưỡng chế phá dỡ. Trụ trì Thích Nhật Phước cho biết ông tin rằng chính quyền đã phá hủy chùa vì ông từ chối tham gia Giáo hội Phật giáo Việt Nam.

Vào tháng 10, chính quyền địa phương ở huyện Tam Bình, tỉnh Vĩnh Long, đã yêu cầu cộng đồng Phật giáo Khmer Krom tại địa phương phá dỡ ngôi chánh điện đang được xây dựng gần như hoàn thiện, cho rằng công trình này được xây dựng trái phép. Các Phật tử Khmer Krom cho biết chính quyền đã cố gắng ngăn cộng đồng xây dựng thánh đường kể từ khi kế hoạch bắt đầu vào tháng 11 năm 2020, bất chấp sự hỗ trợ ban đầu từ các quan chức địa phương.

Các cộng đồng tôn giáo tín ngưỡng, bao gồm Giáo xứ Cồn Dầu ở Thành phố Đà Nẵng và vườn rau Lộc Hưng ở Thành phố Hồ Chí Minh, đã báo cáo các tranh chấp đất đai chưa được giải quyết với chính quyền địa phương. Khoảng 100 giáo dân Cồn Dầu tiếp tục kêu gọi chính quyền bồi thường thỏa đáng cho việc cưỡng chế di dời của họ diễn ra vào năm 2010. Mặc dù cư dân vườn rau Lộc Hưng đã gặp chính quyền địa phương để thảo luận về việc đền bù cho việc họ bị cưỡng chế di dời hàng loạt vào năm 2019, nhưng tính đến cuối năm qua, tranh chấp đó vẫn chưa được giải quyết.

Thành viên một số nhóm tôn giáo chưa đăng ký, bao gồm các nhóm Tin lành Ngũ tuần độc lập ở Điện Biên, các nhóm Tin lành Baptist chưa đăng ký ở Thanh Hóa, đạo Dương Văn Mình ở Tuyên Quang, Bắc Kạn, Hà Giang và Cao Bằng, các nhóm Tin lành người dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên, báo cáo rằng họ gặp những khó khăn về thủ tục hành chính và không thể tiếp cận các chế độ phúc lợi xã hội. Có những trường hợp thành viên các nhóm này cho biết chính quyền địa phương nói với họ rằng “mọi khó khăn sẽ không còn” nếu họ từ bỏ đạo. Ví dụ, các tín đồ đạo Dương Văn Mình ở tỉnh Cao Bằng nói rằng nhà chức trách địa phương từ chối cấp đăng ký thường trú và sau đó từ chối hoặc trì hoãn chấp thuận đăng ký kinh doanh cho các tín đồ đạo Dương Văn Mình thiếu đăng ký thường trú. Nhà chức trách địa phương yêu cầu các tín đồ đạo Dương Văn Mình phải ký cam kết chấm dứt theo đạo Dương Văn Mình nếu họ muốn nhận được hỗ trợ của chính quyền địa phương cấp cho các hộ gia đình dân tộc thiểu số để xây dựng nhà ở. Trong nhiều trường hợp, các cá nhân nói rằng họ suy đoán việc nhà chức trách phân biệt đối xử với họ là vì lý do tôn giáo của họ.

Có nhiều báo cáo về sự phân biệt đối xử của chính quyền giữa các tín đồ và các nhóm tôn giáo trên cả nước. Thành viên một số nhóm tôn giáo có thành viên là người nghèo hoặc người dân tộc thiểu số tiếp tục báo cáo rằng nhà chức trách từ chối không cho họ hưởng một số quyền lợi hợp pháp mà các thành viên được quyền hưởng. Ví dụ, vào tháng 8, các chức sắc tôn giáo địa phương cho biết chính quyền địa phương của huyện Kỳ Sơn, tỉnh Nghệ An, đã thu hồi bò và trâu mà chính quyền cấp từ những người dân tộc thiểu số nghèo đã chuyển sang đạo Tin lành.

Hai người H'mông theo đạo Cơ đốc báo cáo rằng vào tháng 6, chính quyền địa phương ở huyện Kỳ Sơn đã tịch thu tài sản có giá trị của họ sau khi các quan chức biết họ theo đạo Tin lành. Một người H'mông cho biết các quan chức địa phương đã đưa tài sản của anh ta cho những cư dân địa phương khác, những người sau đó đã buộc tội anh ta "ăn cắp tài sản của họ".

Các nhóm Tin lành và Công giáo tiếp tục báo cáo rằng những hạn chế về mặt pháp luật và thiếu quy định pháp lý rõ ràng về việc vận hành các cơ sở y tế và giáo dục của tôn giáo đã khiến cho họ phải thận trọng khi có ý định mở các bệnh viện và trường học của giáo xứ, mặc dù các phát ngôn của chính phủ đều thể hiện sự hoan nghênh các nhóm tôn giáo mở rộng việc tham gia vào các hoạt động y tế, giáo dục và từ thiện. Các đại diện Công giáo nói rằng chính phủ từ chối trao trả các bệnh viện, phòng khám và trường học đã thu giữ của Giáo hội Công giáo vào năm 1954 và 1975.

Một số Kitô hữu dân tộc thiểu số tại Tây Nguyên cho biết công an địa phương từ chối cấp giấy tờ tùy thân và hộ chiếu cho họ, với lý do lối sống du mục không ổn định của dân tộc họ. Các Kitô hữu thiểu số từ Tây Nguyên cũng cho biết các quan chức chính phủ đã từ chối yêu cầu cấp hộ chiếu cho họ vì những người này đã bị bắt do tham gia các cuộc biểu tình vào năm 2001 ở Tây Nguyên, và mặc dù thực tế là những người này đã mãn hạn tù và được đặc xá.

Nhiều người ủng hộ xã hội dân sự cho biết chính quyền đã ngăn cản họ rời Việt Nam để tham dự Hội nghị Tự do Tôn giáo và Niềm tin khu vực Đông Nam Á tại Bali vào tháng 11. Các cán bộ tại sân bay được cho là đã nói với một số người dự định tham gia Hội nghị rằng giấy tờ về vắc xin COVID-19 của họ không được cập nhật, điều mà những người này đã phủ nhận.

Một số người H'mông ở huyện Kỳ Sơn, tỉnh Nghệ An, cho biết đã bị sách nhiễu, tra khảo và sau đó bị cấm ra khỏi làng vì theo đạo. Vào tháng 6, chính quyền địa phương đã theo dõi và sách nhiễu Lầu Y Tòng trong nhiều tuần sau khi cô đăng ký tham gia Hội thánh Tin lành Việt nam vào cuối tháng 5. Cô Lầu Y Tòng cho biết đã bỏ trốn khỏi làng sau khi từ chối ký cam kết từ bỏ đức tin của mình theo yêu cầu của chính quyền địa phương.

Hầu hết các đại diện của các nhóm tôn giáo tiếp tục báo cáo rằng việc là thành viên của một nhóm tôn giáo đã đăng ký nhìn chung không gây bất lợi nghiêm trọng cho các cá nhân trong đời sống dân sự, kinh tế và thế tục ngoài nhà nước, nhưng việc là thành viên của một nhóm tôn giáo chưa đăng ký thì gặp bất lợi hơn. Các chức sắc tôn giáo nói rằng tín ngưỡng, tôn giáo thực tế không phải là nguyên nhân của tình trạng phân biệt đối xử chính thức, mà việc là thành viên bất kỳ một nhóm bất hợp pháp nào mới thu hút sự chú ý nhiều hơn từ chính quyền. Nhiều người theo các tôn giáo đã đăng ký khác nhau giữa các vị trí trong chính quyền địa phương và cấp tỉnh và có đại diện trong Quốc hội. Nhiều tổ chức tôn giáo đã được công nhận trên toàn quốc như Giáo hội Phật giáo Việt Nam, cũng như các chức sắc và tín đồ tôn giáo khác, là thành viên của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Các quan chức chính phủ cấp cao gửi thiệp chúc mừng và đến thăm các nhà thờ vào dịp lễ Giáng Sinh và Phục Sinh và tham dự các hoạt động của Đại lễ Phật đản Vesak kỷ niệm ngày sinh của Đức Phật. Lý lịch chính thức của ba nhà lãnh đạo cao nhất của Đảng Cộng sản Việt Nam đều ghi rằng họ không theo một tôn giáo nào; tuy nhiên, theo báo cáo, nhiều nhà lãnh đạo cấp cao của Đảng Cộng sản Việt Nam có đức tin tôn giáo mạnh mẽ, đặc biệt là Phật giáo, nhưng họ nhìn chung không công khai bàn luận về tôn giáo của họ.

Các quan chức nhà nước, chính quyền địa phương, truyền thông nhà nước và các trang web ủng hộ chính phủ tiếp tục khẳng định nhà nước tôn trọng và bảo đảm tự do tôn giáo, đồng thời cảnh báo về các thế lực thù địch chống phá nhà nước và làm tổn hại đến truyền thống dân tộc dưới vỏ bọc vận động tự do tôn giáo.

Chính quyền tiếp tục các nỗ lực nâng cao nhận thức về Luật Tín ngưỡng, tôn giáo của các cán bộ nhà nước và các tín đồ tôn giáo. Nhà chức trách cũng kêu gọi các tổ chức tôn giáo đã đăng ký và đã được công nhận chia sẻ công khai nhiều thông tin hơn về hệ thống giáo lý của họ để nỗ lực thuyết phục các tín đồ tôn giáo đi theo các nhóm tôn giáo đã hoạt động lâu năm thay vì đi theo “các phong trào tôn giáo mới” hoặc các nhóm mà chính quyền thiếu thông tin.

Báo chí nhà nước và các blog ủng hộ chính quyền tiếp tục lên án các chức sắc tôn giáo và các tín đồ lên tiếng phản đối chính quyền, cáo buộc họ lợi dụng tôn giáo để tư lợi hoặc “câu kết với các thế lực thù địch nhằm mục đích kích động gây mất trật tự công cộng và hoạt động chống lại Đảng Cộng sản và Nhà nước”. Các phương tiện truyền thông nhà nước, bao gồm báo Công an Nhân dân của Bộ Công an, tạp chí Tuyên giáo và Giáo dục của Đảng Cộng sản Việt Nam, và các blog ủng hộ chính phủ như Đấu Trường Dân Chủ, Tiếng nói trẻ và Hội Cờ Đỏ gán cho các chức sắc tôn giáo là "cực đoan", và khẳng định những lời chỉ trích của họ là bịa đặt hoặc dựa trên thông tin xuyên tạc nhằm bôi xấu Đảng và nhà nước Cộng sản, "gieo mầm chia rẽ" hoặc "gây rối trật tự xã hội." Chẳng hạn, ngày 28 tháng 6, báo điện tử Bình Phước đăng bài chỉ trích linh mục Công giáo Nguyễn Đình Thục ở Giáo phận Vinh. Tác giả bài báo cho biết Nguyễn Đình Thục đã lợi dụng vỏ bọc là linh mục để kích động giáo dân dân trí thấp, gây rối an ninh trật tự xã hội.

Báo chí nhà nước và các trang web ủng hộ chính quyền đôi khi đồng nhất một số hệ phái Thiên Chúa giáo và các nhóm tôn giáo khác, thường là các nhóm gắn với các nhóm dân tộc thiểu số như đạo Vàng Chứ của người H’Mông ở Tây Bắc, Công giáo Hà Mòn và Tin lành Đề Ga của người Thượng ở Tây Nguyên, và nhóm Khmer Krom ở Tây Nam Bộ, với các phong trào ly khai, quy trách nhiệm cho họ đối với các vấn đề chính trị, kinh tế và xã hội.