Part 57

Daaràchter, de eindelooze poldernacht, ruisch-stil en starend geheimzinnig. Telkens uit andere hoeken van Haven schoten vlammen òp, doofden weer wèg in nachtzwart, en soms, uit ’t stikkeduister joelden in moordende geruchten stoeten áán in bengaalsche hel.

Als paarse nacht openbarstend, waaruit goud-roode stoeten-brand fantasmagoorde, en kleurschaduwen ijlden, zóó sidderde ’t bengaalsch licht áán over huisrompen, boomen en wezens.

Menschentronies in bijtende helheid grijnsden naakt onder dien vuurgloed. Telkens ànder licht laaide op, in wond’ren groei; paarsrood dat sidderde en huiverde in schrik van helheid; violet dat brandde en verschroeide wandaligen kermishos; en groen-fosforizeerend vuur, met infernalen beef-weerschijn, huiverend in woeste glanzing ’t stedeke overlaaiend, of Satan verderf-adem uitblies door heel ’t dolle kermisbachanaal. Krijschjubel verklonk bij elken nieuwen kleurenbrand van de mombakkesen, de lijk-groene, de paars-helsche, de rood-huiverende.

En telkens verstierf de gloed in ’n trillende duistering.

Dan vèr, in oranje pracht, om zwart van nacht, vlamden nà, lampions en flambouwen, walmend en zigzaggend door ’t duister als ’n oproer van hellebardiers. En wreed, over de wond’re avond-hel van kleuren en tinten, over afgronden van duister diep en gedempt gloeisel, stormden de orgelklanken, raasden de mannestrotten, heeschten de vrouwekreten, ontembaar, doorschroeid van passie. Geslagen in razernij, renden de stoeten weer her en der, in kruis en warrel, van den starenden angst-nacht in ’t vlammenlicht, de Baanwijk af, Haven òp, Haven àf, Baanwijk òp, in daverende hiha’s en hos, verhijgend in barstende opwinding.

Waanzin-beweeg trampelde áán met de sputterende boertjes, en als ’n verzinnelijkt Hosanna schreide hun beestige krijsch door de brandende lucht, verzwaaiden hun flesschen, en verrochelde ’t onweer van hun ronkende falderahee’s. Bij den hoog-walmenden oranjigen gloed van wat Jutskoppen bleven ze weer staan. Bral en krijsch martelden los uit hun strotten en in heete zinnedrift smakten ze zich op de mooie Jutsmeiden.

Pal boven hun koppen en kleurmutsen dampte nu hèvig de brand-roode luchtnevel, van die plek uit, over de heele Baanwijk rondschroeiend. De boomen in den damp aangeverfd, leken reuzige monniken in barsche pijen, stil gebogen boete doend, er door Satan neergestold in krampig schuw afgrijs-gebaar.—

Voor schiettent lawaaide ’n spullebaas overschreeuwd door eén van panorama-mechaniek, en die vent weèr in stemmen-worstel met somnambulen-wijven en kinematografen-eigenaars.

De Hassels en Grintjes, nu weer achter het trampelende boerenstoetje, vóór de Jutskoppen uitdringend, wouen wel slaan, maar dat beviel Guurt en Geert niet. Dirk en Rink slurpten limonade voor ’n gebakkraampje, waar ’n bleekgeel mopssnuitig juffertje, goud-bekapt en fleurig gesjaald bediende. In vroolijken fonkel rijden daar de glaasjes limonade wijnrood.—De meiden moesten toch ook wat likken, en wankelig keek Dirk in z’n portemonnaie onder ’t gele licht, of ie den bodem al zien kon.

—Dat is vijf te min meneer, sprak koel verkleed juffertje.

—Vaif? vaif? wa helhoak vaif.... daa’s glad-en-al-mis spotte ie ’r lachend uit.

—Daa’s net! Sai hep d’r drie lait.... enne.. de maide tien.... enne ikke twee.... en Rink.... enne Merie.... daa’s kaike!.... daa’s...., rekende verward Willem mee.—

—Drie.. drie, gierde in dronkig heeten bulder Rink.. noumins.. de sel d’r salderemosterd g’nog sai’n hee? jai smoort... smoort gain wolf an je borst hee?

—Waa’t d’r nie is betoal jai sellefers moar medam, lachte Dirk weer tegen de nijdige mopssnuitige juffer,—of aêrs komp ’t vast bai ’t huurtje t’regt!

—Daa’s net... debies! roggemegochel! juichte huillachend Rink, ’n vuist bonkhamerend op de toonbank dat ’n rilling door de vonk-roode limonade ging, en ’n rinkel door de glazen.—

Met ’n woesten krijsch plots was Rink tusschen ’n aanzwierenden hostroep ingesprongen, sleurde dwars door haakarmen van meiden en vloekend-onthutste kerels, zijn Grintjes en Hassels heen, en met ’n stem van ’n sprekende fagot, dreunde ie uit:

Nou gaste! aa’s één man bai de Jutskoppe! màide stoàn d’r halt! Die de prais hoalt hep d’r uit jullie te kiese!

In ’n dronken storm, opgezenuwd in furiënde hevigheid, waggelstapten de kerels mee, naar ’n alleenstaanden Jut, waar niet veel volk om heen joelde. Twee stoere kanaljemeiden, madonnig kapsel en bloothoofds, de slanke lijven omstrakt in zwart-zijden glanzende boezelaartjes, schreeuwde de kerels toe.—

—Alloo manne! prebeer je g’luk! laat sien je kracht! laat d’r vlak-af kijke wa je ken! Slaan d’r op! Semberleen! schop ’m op s’n pet!

Rink ’t eerst, was in woeste woeling van z’n reuzig lijf op de schreeuwmeiden toegesprongen, gaf één wijf ’n wreeden streel onder de mollige kin en rukte de moker uit ’r hand. Meiden en kerels waren in kring achter ’m opgeschemerd in den flakkerigen ros-oranje gloed.—

—Op sai heere en dames! beval de andere Jutsmeid in ’t zwart,—meneer mot ruimte hebbe.. om te rake! Sla d’r vrij op meneer.... dat ’m ’t gal uit s’n strot spat! hij sel d’r tog nie van bloeie!

—Ruimbaan! schreeuwde nog ’n Jutskerel, met geelrossigen muizensnuit, pal onder den fakkelwalm van z’n paal bij den klapperhaak.

Geert, Guurt en heel ’t meidenstelletje week achteruit.—De kerels scharrelden naar de Jutsvrouwen. Piet Hassel liet Cor los, wou zoetjes de zwart-beboezelaarde mooie kanaljes besluipen, die in ’t flambouwenrood tusschen den walm, wondergloedig oplichtten, met de slanke lijven en aanhalige gezichten, de goud-felle oogen, omwaasd in den damp van hun paal.—

Muizentronie stond aan den knalhaak om den klapper recht te schuiven na elken slag. En Rink reuzig, half bevlamd z’n schriklijken landlooperskop, in kangoeroesche rugkromming, z’n herkulische schonken donkerig omschaduwd, hijgde voor ie begon.—

Cyklopisch, even waggelend, hief ie den moker, met één zwaai hoog door de lucht, dat ’r suizel koelde rondom.—

Donker en dreun-dof plofte z’n hamer uit ’t duister op ’t Jutsblok. Knettering spatte boven de omstanders en in den fakkelgloei hitsten de meiden ’m op.—

—Dat is raak meneer Simson.. dat is d’r ’n mannetjesvint!

—Mooi, mooi! porde de andere mee, met kanaljeuzen lach en zinnestreeling uit ’r goud-bevlamde oogen ’m begenadigend.—

Rink hief weer den moker. Z’n half-duistere lijf groeide in den oranjigen nevel. Z’n beschemerde armen, geweldig, spanden, daalden en rezen als hefboomen, en weer in doffen dreun mokerde ie néér z’n hamer op ’t Jutsblok.

De meiden rondom juichten. Opgehitst in satanische drift bleef ie doormokeren slag op slag, dat z’n borst blaasbalgde, z’n beenen beefden, en z’n groene oogen sperden in bevlamde razernij.

—Veur Semberleen! Veur Kitsener! Veur Roodes! gilden de Jutsmeiden mee, met elken slag in rauwe opwinding. Ze hadden schik in den reus. Elke knetter was raak! In cyklopische mokering dreunden de schokken door z’n krampende klauwen, ging sidder door z’n gekromd lijf, kittelde genot door z’n knarsende kaken.—En boven z’n woesten kop spatte kruidknetter tot den paaltop, verwuifden de flambouwen hoog in de lucht walmige vlammen, sidderden de vlaggetjes in kronkel om ’t ijzer.—

Heftiger joegen de zwart-beboezelaarde meiden ’m òp en doller mokerde dolle reus neer, in heete razernij van dreunen, dat ’t blok waggelde en van een dreigde te barsten.—

De Grintjes gierden van lol en de blonde slanke furie, Marie Pijler, wou ’m te lijf, schreeuwde schor dronken, dat ze’m doodzoenen zou.

—Daa’t is ’n mannetjesputter! Jou Rink, jòu mo’k hebbe.. wa mo’k mi die snotter van ’n Henk! joù! joù! gilde ze door de dreunen heen, als ’n bezetene.—Ze sprong naar voren, naar achter en sidderende wellust trilde door haar wiegende heupen, waarop ze zich bofte van genot.—

Rink mokerde door, in ’n blinde woeste razernij, dat de Jutsmeiden verbleekten van angst. Z’n hamer suiselde lucht rond, uit duister in licht.—

Marie Pijler, in ’t toortsige goudrossige rood, duivelde van hysterie. Haar lippen schuimden en ’r handen jeukten langs d’r borsten. Ze gilde door, tusschen z’n mokerdreun, en wilder, opgewondener gierden de Grintjes.

Stoeten bleven kijken naar den half-donkeren reus, die onvermoeibaar hijgde en trilde als zou ie iedere minuut, daar dood ter aarde storten. Toen werd ’t de andere verblufte kerels te benauwd.

—Hee Rink! jai hep d’r Joë ’tmet an brai sloage hee? s’n harses meroakele d’r van malkoar! Nou motte wai de kerel nog ’n arrempie uitdroaie hee?

—Nog veur vaif sint, hijgde Rink met waanzinblik, en weer zwaaide in krampigen lijfschok en razenden dreun, slag op slag neer.

Als ’n beul uit de hel neergestormd, in den oranjigen lichtflakker en walm, met even begloeide knots moord rond-rammeiend, zoo spier-spande z’n lijf in de laatste stuipkramp van slagen. Z’n losse overhemd fladderde uit z’n broek, en heel z’n zondagsche plunje vermodderd bemorst, flodderde om z’n dronken korpus.—

Eindelijk òp, hijgend, gebroken zwaaide ie den hamer tegen den grond, zoende, in fellen hartstochtstuip de beboezelaarde Jutsmeiden met heeten lippenslurp, en strompelde bek-àf, zweet-dampend achter ’n palingstalletje neer, snakkend naar adem.—

Dichter dromde ’t gestoet om de Jutskoppen. De mooie kanaljes, hitsten òp, streken hun handen lokkerig langs hun zijïg-gespannen glanzende dijen, lachten en lonkten. Willem, Dirk, Hazewind, Piet en Jan Grint, Henk en de heele stoet sloeg raak. Jutskop lag half aan brei. De paal met z’n knal en knetter, leek ontvleesd karkas van levend-gemartelde die dood gemokerd werd door lynchende bende, en bij elken dreun op ’t veerende blok, ’n stuipende rilling door z’n beschilderd geraamte verschokte.—

Heeter hitsten de Jutsmeiden òp en telkens zwaaide de reuzige moker de lucht in, houweelde duisterend ’n rossigen glimstreep door den flambouwenflakker, dat banger de oranjige sfeer, kerels, mokeraars en meiden ombeefde.—Al meer tronies, àchter elkaar opgestoet, schemerden áán in den hamerkring, de heete oogen gericht op de waggelende cyklopen, die doordreunden en beulden onder de brandende lucht.

Elke ronde betaalden de meiden voor hun galants. Maar Rink, Rink de neergesmakte reus, had de mokering ’t langst uitgehouden, ’t meest en felst verknetterd. In woesten sprong smakte de blonde Marie Pijler, met de schittermedailje, jaloersch uit de handen der kanaljemeiden gerukt, op Rink, die brakend te vloeken lag in kraampjesduister. Als ’n bezetene zoog ze ’m den vloek-mond dicht met brandende zoenen, smakte ’m den hals vol, gilde en raasde dat zij en niemand anders dan zij hèm hebben most.. veur de heule kermis.

—Slaat ’m dood! Semperleen! Kitsener! krijschten de Jutsmeiden weer achter den wijkenden stoet Hassels en Grints áán. De kerel bij den kruithaak onder de fakkelende walming, liet loensen z’n muizentronie, vertrilde z’n begloeide oogen gretig naar ’t bezopen volkje, dat de kanaljeus-lokkende boezelaars-meiden vingen met d’r zinnestreel en hitsenden roep.—

V.

Uit de kroegen en danszalen op Baanwijk en Haven stormde in en uit, heete woelzee van hurrie, getier van uitzinnige meiden en kerels.—’t Was zacht gaan regenen en vóór de wilde-vrouwtent en de panorama’s er naast, droefde treuzelige leegte. Kerel op estrade, melodramatiekte wel met z’n stem, naast ’m overschreeuwd door den eigenaar van ’t „gruufelekst seemonster”, maar ’t bleef ’r vaal voor de tenttrap; de stoeten hosten voorbij zonder te luisteren; de regen spetterde door het droeve ros-gele lichtgeflakker van wat magere flambouwtjes.

Als broeibakken, omgloeid van kermiskoorts, rookten de kroegen en kanaljeuzige dansholletjes vol, mistig-geel doorvlamd van hel petroleumlicht. Moffen en blazers tierden. Piano’s roffelden er; pauktsjings en krijsch raasden verdoovend rond in de walmende krotten. En geschreeuw uit honderden kelen braakte de straat op, dreef àf weer in de kronkelgangetjes.

Heete bakstanken en walgelijke vetlucht van gesmolten reuzel doorzuurde de lucht en knetterende vuren van verflakkerende bakovens vlamden achter enge steegdieptetjes, tegen polderlucht, in ’t zacht-regenende duister, als kraterende grotten van bacchanten, waarin donker en begloeid, razende wezens rond-kaprioolden.—

Kleurige worp van lichtgloei bleef kaatsen om menschen en spullen, en wisselglansen verallegorieden in trillende diepte de bange realiteit van hossers en zuipers, in tooverig koloriet van fantastische prachtgeheimenis.

Goud-gloeiing, rembrandtiek-diep in tooverwild begloord amber en bronsgeel, trilde op roestige muurbrokken als lichtende helsche zwammen. Levende fosfor kroop op hekken, kleine klinkdeurtjes van huiverend-stille krotjes, verzakt in halve duistering van nacht-zwart.—

Pompen en slingers donkerden reuzig tusschen boomen, en in al zwarter damprood bacchanaalden de schreeuwstoeten met gewonde lampions en knetterende pekfakkels gillend door de wijkjes, in trampelenden warrel van beenen en rompen.

Willem en Dirk hadden de meiden meegesleurd naar ’n krottig danshuis waar ze ’n uur in vagevuur-hitte verschroeiden. In storm waren ze ’r uitgevlucht, natgezoend, verslobberd, begrabbeld; de rokken afgetrapt door de beestkerels daar. Rink had ’n Lempenaar halfdood geranseld omdat ie z’n blonde Marie aan de rokken had gegrepen in woeste passie, zonder ’r los te laten.

Met bebloeden kop had Rink ’m achter ’t buffetje gesmakt. De vent lag ’r te krimpen van pijn, met uitgescheurd oor en bloedneus. Met één bakelaai had Rink ’m z’n mes, waarmee ie steken wou, uit de moordklauwen geslagen, en nou lag ie daar, rampzalig vertrapt en bespogen door de joelbende.—

Rink vooròp, de blonde Marie met ’r roodgezwollen tronie, aan z’n lijf vastgezogen, mee. Op straat gierde de kasteleinsmeid Pijler, dat ze ’t café-chantant inmoesten. Dat werd in schallenden schater beklonken.

Zangkrijschend kom-kerlinekens, zeilde door regenende duisternis, ’t stoetje van twintig ’n zijweggetje àf, dat stil donkerde buiten kermiswoel.

Plots, over Baanwijkbaan ging angstige vluchtjacht van duistere menschenstoeten, naar één plek.

Brandklokken alarmden in angstigen bimbam, klankgalmen van steigerenden nood sliertend, dwars door den demonischen jubelnacht.

Achter fakkelflikkering, hoog tegen paardenspul, sloegen rookige vlammen òp uit ’t duister.

—Brand! brand! schreeuwden ontzet de stemmen, rauw en moe, schor en angstig. Woeling van donkere massa’s, van ’t duister telkens in lichtgloei, roezigde in stille aarzelende oproerstappen en geschuifel naar ’t eind van Baanwijk; zwol áán in trappelenden hakkendreun en lijvenwoel tot angstig revolutiegerucht; rumoer, dàn donker als onweergrom of aardbeefschok, dan hèl en lichtend in toortsbrand van kermisjoel.

D’avondklokken beierden door, in rood-angstigen galm, en de brandende damp boven de kermis, gloeide áán, oranje-rooder, banger, in rook en vlammen.

Rink, Marie en ’t heele stoetje waren in opwinding gekeerd, en ieder z’n meid vastgekneld onder den arm, sloegen ze op hol in den schrik, juichend van duivelige emotie, dat ’r eindelijk iets benauwends gebeuren ging.—

Boven ’t paardenspul, stonden twee groote gebogen grillige haken in gloedschijn als roode valken.

Klaas Koome holde voort, z’n buldoggenkop gezwollen van pret en z’n bijt-bek nijdig naar voren gewrongen. Annie en Cor sleurde ie mee aan z’n armen.—

Hij gierde:

—Kaik! doar loopt ’n klodder maide, hullie aige d’r stain-dood.... ikke konsteteer van da je op dâ terain mit die brand-beweging d’r nie deurhakt! wai binne te loat! merkeer de paa’s. Hee Dirk! Hee Rink je mag d’r toekaike!

’t Stoetje stond gestremd te blazen en te zuchten in de smoor-drukkende zomeravondbenauwing. Duizenden kijkers dromden vóór hen in hellen vuurschijn, makaber roodoranjigen gloed, vulkanisch neerduivelend op al soorten koppen.

Stemmen-alliteratie woelde rond na den eersten schrik, en helscher orkaande de jankjubel van orgels, roffels, toeters en pauken, luguber door den stillen schuifel der be-vuurschijnde massa.—

—’n Rot pakhuis mi-sonder ’n koantje woarde.. schreeuwde Limmer, nou die doen stiekem s’n skietgebedje, kaik! vlak-an de afslag!

—Daa’t is d’r mit ’n half uur dààn, hoonde ’n meid belust op emotie.

—’n Rooie hoan van lik-main-fessie! een mi-sonder kam! spotte ’n vent, met gril-gloed op z’n gelige apentronie, en woest-vurig geflakker van z’n wilde bevlamde oogen.

Burgervader omschermd van agentenkring, glimmerige helmen in ’t vuur, en hellebardierig geschaard om brandkar met z’n kleine slurfspuitjes, deftigde gewichtig tegen plaatsvervangend kommandant, officiëelde hoogelijk.—

—De kommedant is d’r nie!.... woar sit die pikbroek? schorde weer ’n vent.

—Lait in ’t gangetje.... s’n tantje is d’r joarig! gierde ’n ander!

—Kaik de heule brandwair is d’r ’n kait! Se kenne nie op d’r poote stoan.

—Gooi de jonker mi s’n test in de vlamme—is die uit s’n laie, kabbeloebelaap! Hee mermot! Bunsum! hee! ’n rot pakhuis!

—Hai weut d’r sellefers van!

—Sel ’t nooit-nie wair doene!

’t Verkrijschte in hoon en nijd rondom, de spottende menschenstemmen.

—Nou ikke seg, daa’t sonde is veur de tait, lachte Dirk di Geert had opgebeurd bij d’r dijën, dat ze beter boven den gloeddrom kon uitkijken.

Maar Willem Hassel, jaloersch dat Dirk ’r zoo stevig vast had, trok ’r weer neer bij d’r beenen.

—Daa’s net, da kreng ken d’r bestig s’n aige redde.. ’t is ’n rot soake van die Hassebas Beemster.. ’t ding is d’r vast gain spuit woater woard!....

—Moàr hoe dat nou ankomt hee? bleef zeuren ’n ouë kerel, met ’n scheel-gedrochtelijk oog, waaromheen, in weerkaats van vuurgloed, groene schemer trilde.—

—Ze hewwe d’r danst mit de fakkels! dá’ loat ’t ansien hee?

De Grintjes en Marie verveelden zich met ’t opgedrongen staan. Menschenzee vóór hen, al valer bevuurschijnd deinde langzaam van Baanwijk naar Haven terug, langs de spullen. Telkens verklonk gegier om ’t peuterig gewurm van de waggelende brandweergasten, die elkaar de slangetjes uit de hand stootten, en flauwe waterstraaltjes rondspoten; op de slangen trapten en verkeerd koppelden.—’t Brandkarretje kreunde als ’n verroest modderbaggertje bij elken schuif en stoot naar voren en naar achter.

De schrik-emotie sloeg over in hoon van de woeste kermisgasten, en daverend holden heele stoeten weg in trappeling; verhosten weer tusschen de goud-roode en oranjige dampsfeer van avondhallige tentlanen en spullen.

Dirk, Marie en Geert hielden hun plan vast voor ’t Café-chantant.

—Nou wai goin d’r nog wa bij Dies.

—Juistig, bai Dies.. prêchtige tingeltangel.. doar hai je da waif in ’t rood! die sangster....doarhain gaste! in de „Son” is ’t daàn noà twoalf!

—Hee kaik d’r Rink, je bloed d’r àn je snuifert!

Rink veegde z’n neus met z’n naakte handen....

—Daa’t is d’r nog.. nog van die smak uit de droaimole, stamelde ie wezenloos.—

Als ’n duistere horde stormde de stoet voort. De brand was rookerig en smoezelig aan ’t versmeulen. Niemand keek er meer naar om.

—Eerst de kleine tingel-tangel in, kê je ook lol hebbe! enne dan Moandag erais noà de Skouwburg mit de deftighaid.

Zoo zeurde Willem tegen Geert. Heete Trijn, en de andere meiden stemden in, slobberden maar mee, doorschroeid van drankpassie. Frank en licht stapten ze voort op de orgeldeunen die ze beheksten, hun bloed vervuurden in d’r lijven.

—De kerels moste moar doene wa se wouë.... d’r waa’s tug moar krek één kair kermis in ’t joar.... hinnekte in schater Marie Pijler, tegen Rink aangeplakt. Mooie Geert, met ’r rumoer-lichtende oogen, de vurige Trijn en blonde Cor met ’r poppensnuit, belolden elkaar, en de twee meiden Spaandermast, die zich bij ’t stoetje hadden aangesloten, gierden mee.

Alleen hinderde ’t de Grintjes dat ze Guurt in den hos naar den brand waren kwijtgeraakt. Stekelig vermopperden ze wat tegen Piet en Dirk.—

Piet die straal was, waggelde en boerde, vatte niet goed wie Geert eigenlijk bedoelde.—

—Jesus, je meroakelse sus maàn! dat trosse krèng! mit d’r vraier van de sèkreterie! kaik m’erais in main fieselemie!

—Die is d’r van deur, giftte mee Trijn.

—Die muurpeek, jaloerschte Geert weer, en Dirk werd nijdig toen ie zag dat ze uit wraakgierigheid den arm van Willem vaster greep, zich uit zìjn knel kregelig loswoelde.

—Guurt? Guurt? Wie wou je maine.... gof’r dikkie.... Oapram Prik... Prikkie! die hept d’r aige te snurreke lait! in de sekreterie!

—Doar hep se ’t koeltjes hee!.... aa’s hier.... in de raige hee?

—En Jan Grint dan.. da is d’r ’n vraier van spikeloas! Skuiere mò-je-moar.. skuiere mô-je-moar! zong schor Rink met Piet mee die in kallende idioterigheid kankaneerde in waggel voor hen uit, dat de meiden weer in lach schoten.

—Kok-kok-kok! kok-kok-kok.. moeder se lait ’n ai! weut je ’t noù.... hoeke ’t weuse mot! Gùùrt! Gùùrt. snaiboon! krijschte Geert in Piet’s oor. Piet waggelde op zij, jeukte z’n oor uit waar de meid in geschreeuwd had.—

—Soo! soo! snurkert, snaiboon! lummelde Willem mee, die in dronken ronk als wezenloos wegzonk, en alleen opleefde in vlaag van heftige jaloezie op Dirk.

De meiden gierden en toeterden met hun allen Piet den naam van z’n zus, scheepsroeperig oorholte in, dat ie z’n dronken kop machteloos hangen liet op z’n borst, en als ’n pasloopende drenkeling slap heenwaggelde tusschen de vrijsters in.

Toch, onder dien jool, zat haat tegen Guurt, gekrenkt gevoel om ’r sluw wegsluipen van hun stoet.—

Regen bleef zacht spatteren, en heete nachthemel, besmoezelde ze nattig de tronies en handen. Bij hoek-omslaan van Beekerweg kregen ze, in lampschijn, gloeiend café-chantant van Dies in de gaten, waar hun rauw gezang uit tegemoet waaide.

In woeste passie, hossend en tamboereerend met de knuisten op elkaars lijf, sliertten ze de laag-doorsmookte kroeg in, stank-walmend van jenever en ziedend van stemmenraas, lichtkokend in geel-rookig damp, vochtig van gloeiingen als ’n reuzige brouwketel.

Plebspubliek krijschte ze welkom toe. Over zwarte banken, vol vuil, smeer en dranknattigheid, sprongen ze naar plaatsen, waggelden, wat niet meer op de banken kon, op stoel en kruk, uit ’n hok, achter ’t buffetje, aangesleept.

De meiden smakten zich neer, naast elkaar op de banken. Geert plakte òp tegen ’n stomdronken onderofficier die ’n fletse wit-harige meid zat te zuig-zoenen, zonder dat ’n spier van ’r gezicht vertrok.—Na iedere slobberige zoenbui, veegde ze strak, vlakhandig ’r wang schoon, koelde ’r steenharde blik voor zich uit. Vóór Geert drong ’n ouë kerel òp die schorrig stoethaspelde, en al maar wees op ’n man in den hoek, waar de onderofficier zich voor moest wachten. Tartend teemde z’n dronken mond:

—Sien ie! Sien ie! daa’t is.... is.... nou main soon!.. die.... die knakt.... jou.... en en.... en.... en.... en.. de heule wai... aireld aa’s worst! hee?... aa’s die d’r goàr... wil!.... en.... en.... en.... de heule mikmak hee?....

—Hou jou.. snater ouë sloddervos! blùf!.. blùf, driftte de sergeant, z’n paarsroode gezwollen kop woestnijdig naar der ouden teemer toedraaiend, klaar om z’n bierglas ’m op de hersens tot scherven te stampen.

Maar de ouë dronkenlap bleef doorzeuren.—Half ingebogen waggelde ie bij Geert, z’n stinkenden mond vlak voor de meidentronies, z’n handen en armen in kind-sukkelend onvast gebaar, verzwaaiend door den rookmist. Vlak vóór Geert bleef ie strompelen, z’n smerige klauwen onder ’r scherpsnibbig neusje, dat trilde van angst. Bang zochten ’r oogen Dirk, Dirk nog meer dan Willem. Dirk sleurde ’n meid van Spaandermast uit de bank en plakte zich naast Geert.—

Hij lachte om den blufferigen ouen schooier.

—Gut maid!.. ma-ïn soon doar! doar.. in de hoek.. is tog soo’n poal.. poal.. hee? hardstikke sterk! ellendig.. tuikig! da.. aa’s tie... de de.. de.. de serreggant.. ’n lel gaift!.... lait.. heul.... Wiere.. re.. loànd veur... veur de waireld hee? die.. hep d’r puur.... klaufe! vàn.... vàn ’n olieërsfant hee?..

Dóór zeurde z’n stem voor ’t mooie verschrikte kopje van Geert, al maar over z’n ijzerbrekenden zoon, die zèlf lodderig en geradbraakt in ’n hoek zat te knikkebollen, soms starend als ’n bewustelooze met gebroken oogen, op den rug van ’n vuilbruine piano.—