Part 49

Ouë Gerrit dommelde voort, onrustig zich voelend, naast z’n zoons. Hij was ’t nou eenmaal gewend, Zondags vóór de kerk, alleen ’n slentertje te maken. Dan was ’r nog altijd wel wat voor ’m te gannefen. Kleinigheidjes wel, maar dat kon nou eenmaal zomers niet anders, bij zooveel vertier en zooveel kijkgrage oogen. En nou was ie weer gedwarsboomd door de kijkende kerels, die hij niet had willen weigeren ’n hoekje om te maken, en bij wie ’t toch wel uitloopen zou op ’n borrel.

Nou kregelde ’t over alles in ’m. Eerst om z’n lamlendig sukkelwijf, dat maar vrat en zoop en duiten kostte en geen poot meer uitsteken kòn; dat daar als ’n lijk in huis verslonk op d’r stoel, in ’n hoekje bij den stal. Hij begreep maar niet waarom dat wijf leven bleef.... ’n Stelletje rommelbeenen en tangen zonder vleesch, koffie zuipend, met d’r muffen smoel open en en dicht, en kwijlen, niks dan kwijlen. En ’t besef van geen minuut! of zou ze nou altoos vigeleeren op hèm? Dan kregelde ’t in ’m dat ie bij den fotograaf tegenover ’t plaatsje van Bekkema waar ie de blommetjes nakeek,—dat ie bij dien vent ’n stommen streek had uitgehaald.—Daar dronk ie tegen elf, nou altijd ’n lekker bakkie koffie. Nou had ie bij dien kerel, ’n heel mooi, fonkelnieuw goudtientje in ’n doosje zien liggen, zoo losjes maar, en dat had ie netjes gepiept! ’t Eerst van z’n heele leven dat ie geld gannefte. ’t Had ook zoo geglommen, zoo prachtig uitgeblonken, dat ie d’r geen oog van af wist te houen. Nee, hij had gevoeld, dadelijk, dat hij dat goudtientje moèst nemen, al kostte ’t wat ’t kostte. Drie dagen later, na ’t gannefen had ie plots gemerkt, dat de fotograaf ’m niet meer zoo gul toesprak, en geen afporterteersel van z’n kop meer maakte. Hij had gezien, heel sluwigjes, uit alderlei kleine trekjes en zegseltjes, dat de man ’m wantrouwde, nooit meer alleen liet in ’t atelier, òf àls ie ’t eens deed, altijd de deur van z’n donker kamertje sloot. Dat maakte ’m bang, onrustig, al wou ie dien angst voor zich zelf soms verstoppen. Hij tastte nou in vage benauwing.... òf ie den vent argwaan had gegeven, al begreep ie niet waarom de man hèm durfde te verdenken; hèm met z’n grijzen kop, z’n besten naam, z’n lange woon?—Maar d’r was nog meer, nog méér, waarover ie kregelde. Hij had twee regels bollen gestolen, uitgegraven uit den grond bij Bukkus, vlak achter zijn tuin....

’t Jonge, dá’ waa’s d’r ’n nachie weest! ho-ho! Moàr hai had se tùg... heul selsoàme bolle! Veur da’ mòst, most ie juistig hewwe!.. Eéne regel.... van ’n poar honderd pop!.. hoho!.... Moar wâ had ie d’ran? In kelder gonge se wègrotte.. ’t gouwestukkie lai ’r prêchtig! prèchtig! t’met òp de lepeltjes! Moar die bolle? was niks gedaan!.... Doar leeë sullie hoho! wâ had t’ie d’ran? ’t Was eerst moar lekker, salig weest, dâ tie soo’n raikdom in ’t kluissie had.. sukke dure snukkers! somoar ganneft! En se terugkwakke, nee da kon ie tug ook nie van s’n aige f’rkraige.

Wa’ hadde sullie ’n heerejesis-hooge herrie moakt op de ploats! Nou waa’s ’t alleweer soo wait hain!.... hoho! moar toen! De pelisie!.. as daas hep sai d’r rond spookt! En klage! klage! dat Bukkus dêe, teuge sain... Da was d’r puur genot-en-weust. Beurde nie veul, dâ d’r soo moar stole wier! Moar nou was ’t lol weust alewèl.—Toen gonge se sain toeskreeuwe dáá ’t skrikkelik, gruwelik waa’s.. da’ se de vent-en-moste hange.—En hai.. s’n bakkes in plooi, stroef s’n aigenste test an ’t skudde en meevloeke.. daa ’t ’n-en-skande waas.. O! barstte had ie kent van genot, van salighait soo. En de fint sain an ’t spuge, s’n aige van malkoar, skreeuwe van drift.. En hai bromme in s’n aige.. da’ hai wist woar se leeë, leeë, juustemint op dâ stonde, dâ de fint sain d’r om-en-huilde!... En heel Wiereland waa’s d’r in opstand, ’n relletje, van viere en vaife en nie genog. Da’ sou die t’met nooit-nie f’rgaite! Hai de heule santekroam doar stilletjes legge.... soo stilletjes.... die meroakel-dure bolle.... die moar niks saie.... en dan sóó de heule boel veur je aige sien hainholle en rondsnorre en soeke en skreeuwe en skreie aa’s skoape! En hai an ’t bekloage, da’ tie s’n aige stem hoore gòng, dá’ tie effe skrok, f’rbluft stong van s’n aige valsighaid, moar tug weer lachte van genot, salig genot.... omdá’ hai se had.... vlàk bai sain. Enne.. da’ tie soo in sain hande naime kòn, a’s tie wou, haì, woar de heule ploas daas van waa’s.. en niks niemand van te begraipe wist. ’t Was d’r ’n salig genot weust!.... Moar t’jonge hai most tug oppasse.... ’t Waif van sain kon d’r wel figelaire.... van waige ’t een en aêr.... tjonge.... da’ gong so wait.... hoho! ongelukke binne kwaje kanse?... eenmoal andermoal... dâ kon d’r in kluit-en-loope.. Aa’s da’ waif d’r aige moar nie stommetje sai.... allainig om sain te beuke.... Moar.... moar hep de dokter nie fermail sait aa’s da’ se d’r netuurlike f’rstand veur alletait kwait leek? Wel ja! huhu! da’ waa’s d’r t’met ’n ellendig-goeie woarskufing! hee?

De twee dokters saie t’met allebai eenderlai! Dan most ie s’n aige nie soo moar van stuur moake!.... hoho! Moar aa’s tie goed keek, waa’s d’r dan nie wat an Kees? an s’n kaike? Had die sàin nou nie in de goate? Heere kristis wa had die.. veurige weuk,.... èlleke nacht ’n angst uitstoan? Ieder keer docht ie soo laifendig Kees veur s’n lampies te sien. En op dag sag ie Kees moar alletait op sàin loere! En gain woord da’ de fint sai! gain stom woord! En aa’s tie dan, uit angst om sain haindroaide.... soo om d’r ’n woordje uit te kraige, waa’s tie norsch.... Moar d’r uit niks! Enne Piet?.. Piet? Hep die sàin nie veul meer afsnauwt.. aa’s aers?.. Sou die?.. sou die wa’ snapt hewwe?.. Och! hai most d’r moar late woaie!.. d’r waa’s d’r moar aldegoàr bangighait! De kerels wiste puur niks! niks! gain snars!

Dirk en Kees waren op ’t pad blijven staan voor ’n duinbrok, breed goud-zandig, half verglooiend achter kronkelig vergroeide wilgen. ’n Blauwbekielde stond ’r te zwoegen, in den snikheeten zonnebrand.—

—Wa’ nou Beemster?.... de sabbat onthailige?.. hoonde Kees.

Beemster keek òp, schrok toen ie strooperstronie van Kees zag. Maar nou op den dag wou ie geen angst voor den vent toonen.

—Nou maa’n, wi’ jai ’t t’met doene? Ikke gun je vast ’t kattebakkie!

—Dankkie, lachte Kees, da’ rooit noa niks?

Dirk stil, koeiig-traag, keek op de wriemelende werkhanden van Beemster. Ouë Gerrit was blijven staan, naast Kees. Nou voelde ie zich toch weer lekker, dat hij, op Zôndag, geen aardappels te wieden had.

—Binne ’t loate?

—Daa’s net, moar an die hoek hai je makkeboone.... stoan mooi hee?....

—’t Is main f’rdomme ’n kattebakkie! schreeuwde de daggelder naar de kerels in de laan,—da’ gòan je sondag!.. ik sien gain waif, gain kind.... Nou poer ikke tog van sonsopgang! tut ’s nachts, veur main diefe-loontje hee?.... Enne om d’r sellefers ’n happie te kenne freete in de winter.... mô’k an oarepels rooie veur àige bik.... Daa’s iedere sondag eenderlai, ’t eenige uuretje da’ je oferhept veur àige werk. Gunter stoan d’r Bolk en Hannes Skrepel en Piet Steinstroa.. en Gais! daa’s nooit rust!

—Daa’s net, riep diepstemmig klankvol Kees terug, smart-ernstig getroffen door ’t ploeteren en den zweetdruipenden gloeikop van Beemster.

Werker hield éven op met wieden, sprong van den grond, tusschen z’n regels uit, keek naar Kees. Zon schroeide z’n kop, waarop ’t zweet nu met vette droppels glom, als neergehageld op wangen en slapen.

—Kaik, gunters, hier ’t hoekie òm, stoan d’r Gais van ’t Binnepadje, de looper van „De Dageroad”, die poert s’n aige ’n beroerete.... Die hep d’r nog vaif golde in de waik! van s’n vrachtraie.. van ses s’oafus tut ellef.. twoalef hee?.. enne in ’t murgen ’n poar uur.... aa’s ’t mot!....

Nou hep die d’r op den dag ’n hokkesoakie! moar.... se plukke d’r sain! en betoale nie! Nou hep tie s’n leste duitje inskote! Hai kèn d’r puur baidele!.... Van die vaif golde van kooks.... van die ses pop veur turrif.... van die twee pop veur hout.... soo.... van moand tut moand hee?.... nou, in ’t lest.. dacht ie.. f’rek jai mi je snoeptoafel! Hep ie lappie grond pacht!.... Nou plant-tie wa’ kool, oarepels.... en da bewerkt ie.. an den sondag! en nou komp de kapeloan en sait d’r da’.. da’ sabbatskender hiet!.. Wâ! sait ie! Sorrige.. da je an de winter nie heuldegoar doodhongert, saittie!... is dâ sonde?—Nou.... in de waik ken die d’r gain poot ànsloan.. saittie net aa’s ik nie!.... nou werkt ie tut s’oàfus! nou... ikke hep d’r ’n suur brok brood.... moar hemmis.... hemmis nog ’n handje erreger....

Hij had zich weer tusschen z’n regels gebukt, en opsliertend woelde z’n hand ’t onkruid uit. Achter ’m stonden in bloei van lichtend paars, de vroege aardappels. Fijne bloemengeur dampte uit den zandigen, van zonnegloei ingevreten hobbeligen grond òp. ’t Lage loof groende donker, en zangerig ’t bloesempaars jubelde onder ’t vuur-fel hemelblauw.

Verwaarloosd stond z’n boel! In de hevige aardbeidrukte had ie ’r, ook Zondagochtend met geen vin aan kunnen werken. Nu stikte de rommel van onkruid en vuil. Ouë Gerrit loerde maar, wreef langs z’n baard, zei niks, dóód voor ’t gemartel en ’t gepoer van Beemster. Hij zag niet eens z’n heet-dampenden natten zweetkop, die bronsrossig glom in zonzeng. Hij voelde niet dat de vent onder ’t rooien de hitte uit den grond opgroef naar z’n eigen strot. Hij loerde maar naar de kerels, of d’r niks was aan den weg voor hèm, om mee te gappen. Er zat al zoo lang hittejeuk in z’n steelhanden. De zomerploeter hing ’m al lang de keel uit. Hij snakte naar den herfst, naar de inplanting van bollen, als alles zoo onbeschermd stond op ’t veld, gereedschap en goed.

—En pest-harde grond daa’t hier is, klaagde de Zondagochtend-zwoeger op ’t duinbrok weer, ingebukt pratend onder ’t wieden,—je ken d’r hier poere mit ’n houwail, dan rooit.... rooit nòg noa nies!

—Da’ wee’k, dá’ wee’k.... lachte Dirk goeiig neerziend op den werker, die daar geschroeid bleef zitten te zuchten en hurken, in verlammenden kruip, ingekneld tusschen de nauwe aardappelen-regels.—Kees voelde iets branden in z’n keel, iets van meelij met Beemster. Maar gauw dat gewoel wrokte wèg in onbestemden haat en nijd tegen alles; dat zijn Wimpie daar neergeslagen lag, elken dag bleeker, zwakker, beroerder. Ieder dag zong ’t kind meer, en ied’ren dag vloekte, schold hij heviger tegen ’t wijf en de vuile menschklont van z’n schoonmoeder. Hij deed z’n werk, loom, onverschillig, al vonden de anderen ’t heel raak.—Maar onder al z’n werkgedoe, zag ie Wimpie op z’n bedje of in den krakenden kinderwagen, in ’t zonnetje, zingende stervend, vergeeld, vergrauwd, vermagerd. En altijd in gebedjes, met dat weeke stemmetje, ook zaligend en biddend voor de ziel van zijn vader. Telkens smoorde Kees huil van woede omdat ie ’r niet meer wild doorheen durfde ranselen. Want als ie dat gefemel en geprevel zag op de bleeke lipjes, had ie lust ’t kereltje ’n mep te geven, dat ie ’r stom verbluft van zou kijken.—Z’n lieve jochie, al maar z’n geraamtehandjes doopend in ’t wijwater-bakkie.... dat gekke kijken op die beeldjes van ’t heilige Hart.... Z’n lieve jochie voor hèm bidden, voor zijn zaligheid. Ze konden z’n bast voor zijn part als ’n dooie hond te drijven leggen in ’n stinksloot, was ’t nog goed genoeg voor hèm.—Om dol te worden als ’t wijf ’m treiterig sarde en zei, dat Wimpie door zijn goddeloosheid zoo ziek blèèf en nooit beter kòn worden. Op die oogenblikken kon ie ’r met moordlust en bloeddronken duizel ’n mes de ribben instooten, dat kreng!—Wat later dan, door ’n marsch in de duinen gekalmeerd, begreep ie dat het kereltje ’t niet helpen kon; niet wist wat ’t deed. In al z’n rauwen haat, die als ’n razernij over ’m heen rilde, voelde ie dat soms heel zuiver. Maar met één, dat ’t ventje al beroerder, akeliger keek uit z’n geel-zieke oogen....

Hij hoorde de doffe mor-stem van den Zondagzwoeger op ’t duin niet meer, die telkens, schokkerend naar adem, voortsprak, getroost al ’n beetje dat ie z’n wrangen jammer aan ’n ander uitklagen kon. Dirk schudde maar met z’n kop, half-luisterend en slaperig dommelend op ’t blakerende plekje. Ouë Gerrit wou d’r telkens van doorstappen.—

Brommerig en loom kuierden ze eindelijk verder. Heerlijk, in zoete geuren wasemde ’t walstroo rond, en zonnig-heet gloeide ’t rood-zandige belommerde pad, in bosch-vochtig zomerdrenksel, vol zoeten dennenreuk, warm en prikkelend van woudgrondgeur. Stil, de oprijlaantjes van beblakerde hoeven, droomden in godstilte van Zondagsland.—Achter grijs-glanzige wilgen, popels en sneeuwzilverend ritsel van wond’re wit-fluweelen abeelen, achter struiken en grasbloemen, flonkerden de besseboompjes, grillig bezond, in spiralende prachtglanzing, hel-rood; overal koralen trosjes, jubelrood, glansbevend van goud-helle zonning.—

Tusschen malsch groen van gewas, klauterden de boompjes hurkig òp. Struik-laag in drommende trossen, hingen de vurige besjes tot op d’aarde, weelde-trossend in zonnerood en schaduwrood. Overal, aan weerskanten van de laan, al verder, al dieper, in wasemig lommerend zomergoud, blakerden de tuinderijen met dien wondergrilligen tooi van vruchtjes, met d’r helle glansrood, àchter den wilden hoogen bloei van lila en witte koekoek, goud bestoven geel van rolklaver, en de zoete cier van duizendschoon; àchter wemel van paarse, zoet-paarse en blankhelle, blauwe gebloemten van àl wild gewas, in ’t heet-zonnige gras. En stiller al, op den doodstillen Zondag, heilig goud-droomden de goudene lommerende oprijpaadjes; blakerden de tuindershoeven, als van den weg af, naar achter geschoven, brandend tusschen de felle zegeningen, van zijïg groen, tusschen fluweel malsch-groen, ’t stugge, geripste, ’t gladde, ijle, zacht-trillende, even wuivende groen, ’t licht gepolijste, vonkende, ’t goudlicht-afbrandende groen, ’t groen van al soorten boomen en bladeren.

Daarin gezakt, in zwijm van zomerende glansen, laaiden òp de lakrooie dakjes, tegen hel hemelblauw, brandende lakgloed in ’n trillende lichtzee van azuur, van ver wazig bedampt in hette van goud en bevend hemelpaars, achter boomen en rijzen. En vooráán, op de laantjes, als vreugde-oogen, de kolorietraampjes van hoeven, dichtgewolkt met ’t blanke, innig-knussige, spul van wit gordijntjes-neteldoek, en ’t fijn-kleurig spul van blommetjes er onder op postrand. Hier en daar èven bezond soms, in gouden gloei vlamden de kleine raamruitjes in de heete praal van geraniums, hellerood, en late irissen. Vóór verweerde groen-bemoste pompjes, sliertten boerschige perkjes, in toch plechtige warme kleurdiepte. En langs de lage muurtjes, in zonnekartel en flitsbeef aangegloeid, muurtjes van verweerd oranjebrons en pracht-roestig bruin,—of fèl-wit gekalkt in zengblaker,—dartelde één heet vlammenspel van indische kers, omboogd in fijn gestrengel en getak. De oranjevlammende, de rooie, diep en vuurheet, zengend den muur, daar opgegroeid in kleurpoortjes, omhuivend de lage geveltjes in cierbuig van kruisraam, tot boven ’t ruitje, waar de takken elkaar verstrengelden rond ’t dak; vlammige guirlandes, heet-zonnend en daver-gloeiend tegen de roodsteenen en hel-witte kalkmuurtjes in hellen bloemenbrand, van zomerfleur omkranst.—

Zoo, de hoevetjes in hun jubelend dakrood, stonden er gegroeid tusschen laaggroen, bloem en licht. En de zomer, de heet-heerlijke, brandend-joelende zomer, geurde en klotste, golfde en sproeide er om heen, tegen aan, in kleuren en vlammenzon, in lucht en lommer, in gloed en ruisch van heet leven. En àl warmer, in ’t groen-gouden laandiep, gloeiden òp de zijlaantjes en dwarse weggetjes, rullig bespoord en begroefd, in de zomer-rookige zonnehette, die knetterde en vlamketste als toovervuur in ’n reuzenhaard, de hel bebloemde huisjes begloeiend.

In Zondagsche vroom-gouden stilte, blakerden de geveltjes en daakjes, en sommige raampjes azurig belommerd, keken half schaduwstil in schemergroen uit, op de zonnige paadjes. Er achter, de tuinderijen en boomgaarden, wijd omhegd in groen raster van hagedoorn, brok aan brok in één gouden nevel van stroomend licht,—brok aan brok daartusschen in koele schaduw van verduisterend boomgroen, sprookjesscheemrig van lichtval dat hing als ’n wolkschijnsel, in teeren droom van uitgedoofde glansen. En verder op, naar ’t vlakke duin, aan laan-eind, stonden kaler, ten voeten uit, wat hoeven, tusschen rijzen, fel-bloot en aangevreten heet van zongloei, tègen den zengend-blauwen lichthemel. Eén ruisch van teer rose wuifde òp uit slinger-laantje van duizendschoon-boeketten.—Wat verder weer, heet-gebrand, kalk-blanke geveltjes aanéén, samengeschroeid in den zonnenden blink van licht, geel-okerige muurtjes, omstrooid, volgeworpen van boven tot onder, met goudgele, diep oranje-roode en bleek-purperen indische kers en goudsbloem.—Op zon-fel erfbrokje, dat achteruit openlag te zwijmen van hette, kronkelde wild geslinger van vlammezonnetjes, goudsbloementuil, wild en woest, heet tusschen grasgroen. Dáár plots, drie huisjes bijéén, in brand van goudsbloem en kers. En tusschen de wond’re ronde bedauwde blaadjes, het vlammige brio, hoog langs de voorgeveltjes, in oranjerie-gloed, afkaatsend licht op vermorzeld, bemost rommelschuurtje er tegenover.

En heel eenzaam, bij ’n laag-glooienden duinhoek, zonde op, één geslonken verweerd hoevetje, ’s winters bang gebombardeerd door storm en zomers verzengd, vervreten van zon, nù, om en òm bestrooid met zomerzonnige flox, paars-gloeiende en zoet-roode duizend-schoon; kers en goudsbloem, slingers van blanke windekelken, beschuimd van licht, wonder-stil omruischt van zondagsvroom.—En verderòp, aan weerszij, de tuinen, de tuinen met trosgloei van wonder-besjes, overal, overal, hel-rood, glazurend-rood, glanzig befonkeld en bezond, tusschen gouden schemerend lommergroen. En zacht onder ’t struikgewas, de aangroei van frambozen, dof purper, donzig en bleek nog. Zóó in eindeloosheid van stilte, blakerde de zondagochtend, achterland van ’t stedeke, met z’n gaarden en vruchten, in purperig vergloeiend toovervuur.

Onverschillig de Hassels liepen door, vreemd zich voelend in hun stil gekraak van beschoende voeten, gewend aan klompklos en luwte van kousen. In ’n zwaai van den weg, belandden ze aan de haven en Dirk, met ouë Gerrit en Kees achterna, koerste al op ’n kroeg áán. Vol zat de herberg van biljarters en drinkers. Scherpe jeneverstank zuurde in ’t lokaal en roezemoezig de opgemonterde tuinders en knechten, stemmeraasden om ’t biljard. Beschonken kerels, in zeurd’rige klets, belamenteerden elkaar, en vroeg in Zondagsjool stormde ’t landvolk in. Met deftigheidsallure, de hoeden schuin op gekapten kop, bewogen ze zich onhebbelijk en harkig in d’r deftige kleeren. Ringspul glinsterde op handen en kettingen schommelden op vesten. Reuk van versch linnen geurde òp en van allen kant blankte overhemd-wit. ’n Paar gemodernizeerden met rooie dassen, hoog-geboord, werkten zich harkig de handen uit knel van manchetten. Er was gedol en afgunstig geblaas tegen de chiekdoende klungels, en geschreeuw dat ze maar naar ’t stations-koffiehuis bij Termeer mosten biljarten en niet hier, onder hullie schorremorrie.—

—Jai en Joap, jullie hoort d’r puur bai de deftighait! debies! je laikt d’r ’n domenie.. wai hebbe veur jou gain mond fraite hee?

Dirk was dadelijk bij aankomst naar de toonbank geloopen, bestelde voor hèm en den Ouë klare met suiker. Schuw keken de kerels bij Kees’ áánstap. Daar ha’ je f’rduufeld de Strooper. Maar nou geen angst, want ’t was klaarlichte dag, en Kees werkte al den heelen zomer fesoenlik, gelijk met hen op, in ’t land. De spokige lucht was van ’m afgewaaid.

Gewoontjes zagen ze’m alles doen als zij zelf en niks niemendal geen geheimigheidjes meer. Voor z’n strakken kop angstten ze nog beteuterd en voor z’n zwijg, z’n moker-vuisten en z’n reuzig lijf. Maar toch, ’t was d’r puur geen kwoaje kerel, als je’m maar in z’n waarde liet.—

Naast Dirk waggelde ’n groote kerel, stronkige haaibaai, met bezopen tronie en lodderigen staar. Hij bedelde om ’n borrel, in strompelenden woordenstotter.

—Jai hep d’r g’nog, jai kakketoe! zei norsch-ernstig kastelein, ik tap jou nie meer.... je ken nie betoàle.... en jai ken d’r nie meer hebbe, ook nie! ’t is d’r f’rdomd pas half tien en je ken d’r nou al je neus nie meer finde.... debies!

Als ’n drenzerig kind, huilerig en pruilend, zeurde de kerel door, opbonzend met z’n herkules-lijf tegen den kleinen kastelein, die telkens zacht achteruit schuifelde. Smeeken deed ie om ’n borrel, smeeken z’n stèm, z’n beverige begèer-handen. Maar norsch-streng bleef kastelein weigeren.

Van den een, schoof de reus naar den ander, bedelend om ’n vrij slokje, pruilend huilerig en smart-zwaar geslagen van melancholie, bewerend dat ie op lange na nog niet dronken was. Maar iedereen stootte ’m op zij. In dronken drift en wanhoop waggelde ie eindelijk naar de deur, vuistdreigend den kastelein, die in hoonlach schoot, schoueropschokkend met minachting.—

—Se.... moste.... mo.... ste.... jouwes.... n-n-n.... spòa.... tussche.... de rib.... be.... stootte.... jou.... jouw geep!.... stotterde drinkeboer, en rinkelfel dreunde ie de deur achter zich dicht in smak.

Kees wou niet meer dan één borrel. Ouë Gerrit dronk zoetjes, in vadsige lekkerheid. Maar Dirk alleen genoot, roerde z’n brandewijntje met suiker, een na een, kneep half dicht z’n oogen van pure lekkerigheid. Vijf na elkaar had ie ’r ingeslagen, dat z’n lobbeskijk al zachtjes-an in guitig spel van licht verfonkelen ging. Hij lolde met de kerels aan ’t biljard, zei hoe ze stooten nemen moesten en waar ze heenrobbelen zouden.—

—Kaik.... kwankwinker! ’n deurskieter, van bòve roàke mit ’n luisje effect.. kaik de balle stoan,.. achter malkoar!.. krek de oarepels in ’t duin.. Nou stoot toe!.. ’t is je suster nie! hai mot d’r boofe òp se pèt!—

Kees wou weg, sleurde met duwen Dirk mee. Bij de deur botsten ze tegen den grooten dronken kerel òp, die met verzopen huil-lach-gezicht en grauwen kop, als uit stopverf gekneed, strompelend kwam inwaggelen.—

Hij gierde, kwijlde van pret en juichend hield ie ’n dubbeltje tusschen z’n smerige dikke vingers gekneld. In zwaai-waggel sliertte hij op den kastelein àf, achter ’t buffet, en dreigend met schorren uitdaagklank in z’n stem, raasde ie:

—Nou.. is.. is ’t tug-glad-en-al mis!.. hei maa’n! Nou.. he’k.. he’k veur ’n poaretje hee?

—Nou! je bent main d’r ook ’n feestnummer!.. gierde de kastelein, die nog niet schenken wou.

—Wa.. wá’ nou!.. mì’ de lood.. loodpot.... nie-nie.. fe.. soene.. soenelik.... in je.... i.... in.... in je klauwe!.. da.... d’á hep je tug.... tuu.... u.. ug glad-en-al.... àl-àl.... mis!

—Seker, moar je stoan d’r nog in ’t krait.... jai kabbeloebeloap.... goan d’r bai ’n aer!... ik sien lieferst je hiele oa’s je toone.... mó’ je d’r nou al de blommetjes buite sette seldere-mosterd!

—Tu.... tu.... rogge.... ge.. ge.. rogge.... megoggel! hou d’r je fesoen he.... ikke.... bin.. d’r ’n nette.... vol.. vòlbloed.... nette.... nette maa’n.... enn.... enne... jai.. jai.. kaik! hier.... hier.... is main dubbeltje.... noù?.. wa sàit.... sai it tie noù?

Wat lachende kerels bemoeiden zich in ’t geharrewar, hadden lol in ’t dronken verweer, ’t gestamel van den lossen werker.

—Jai hep d’r al vroegies de prins sproke maa’n!

—Nou.. waa’ a ’t? ikke.. ik.. ke bin.. bin d’r ook feur.. feu.. ffeur.. ffeur.. den donder.. feur! feu.. feur de koning Fillim Drie! Laife.... lai.. fe Fillum dr.. drie.... daa’s.. daa’s main weut!.... hee?.... enne.. bi.... bi.... jai.... d’r.... nooit.... nie.... nie iet.... in.... in de wind weust.... hee?

Kees stapte ’t eerst uit. Hij had ’t benauwd; hij kon die kroeglucht niet langer inademen, omdat ie ’r nooit kwam. Ouë Gerrit was lichtelijk draaierig van z’n dronkje, voelde zich blij weer op straat te staan. Alleen Dirk was weer teruggestrompeld, bleef plakken bij de biljarters.

—Nee Ouë.... jai stapt d’r noar domenie hee?.. bai tiene; moar.... ikke lief dá’ nie.. ikke sit d’r lieferst hier.... in de vaif sints-kerk.... wa’ jou? hoonde Dirk den Ouë na, die achter de deur hem nog wou meetronen.—

II.