Part 47

Sneller achter elkaar, in den smoorheeten zwoelenden zonnebrand stootten windrukken òp als zeng-adem uit strak-blauw luchtwelfsel, ’t gloeiende hooi versliertend tegen Dirk’s angst-kommervollen kop, kwaadaardig z’n oogen blind-stuivend, z’n ooren, z’n bevenden kermenden mond, met goud heet gefladder van pijltjes en strootjes, zaadjes en halmen; òm z’n strooiblonden hoed, opplakkend tegen z’n hals, z’n nek in een heeten krans van goud windend. Rond-omme den wagen zweefden en zeefden zandwolken van polderweg òp, doorzond stofgepoeier, hoog in kolkende slierten en spiraligen gloei-dans. Telkens zakten terug rollen hooi rechts, uitgebouwd naar links. Dan grepen z’n dikke driftige armen in den gouden hooibrand, woelden en trampelden z’n beenen en onderlijf, dwars verzakt in ’t gloeiende blond, de rollen onder ’m in; schoof hij in woester grabbel bijéén wat òm ’m verfladderde, tot hij plots weer z’n oogen in duizel dichtkneep, als nieuwe zengende windstuif, heet-schroeiend, hoog boven z’n kop uitvlaagde in dollen jool. Zóó, omduizeld van stof, hooiblaas en windgier voelde ie op zich braden, neerschuimen de zonnegolven, onder den wind uit, gloei-hevig in barnenden smoor, kon ie soms niet meer antwoorden, loom en versuft, op schreeuw en roep beneden.—Kees, nòg zwaarder dan Dirk in worstel tegen windrukgesar, boorde morloos, in helsche werk-drift, z’n vork in ’t hooi. Rond ’m, nu bij snellere vlagen, druisch-ruischten fladderend en warrelend, bossen van z’n vork.—Z’n kop zwol en zweetvet glom boterig op z’n slapen en wangen. Z’n oogen vlamden grauw, z’n scherpe mond perste lippenlijn op elkaar, nijdig, en mondhoeken winkelhaakten helsch en radeloos. Telkens moeër, greep ie naar ’t versliertende hooi, dan hier, dan daar, aldoor uit andere hoeken verwaaiend. Woester boorde ie ’n stapel weer vast aan z’n steekvork, dat de steel trilde in z’n hand. Geweldig in ruk, zwaaide ie z’n vracht boven den kop, dat ie tot z’n schouders verdoken stond in den harigen gouden fladder. Weer joedelde wind in speelschen sar òm z’n vracht, plukte en sleurde eruit wèg, waaierde luchtigjes òp, dotten die nog half-gescheurd tusschen de tanden bleven hangen. Zonnige lichtwiegel speelde en sliertte rond langs den dijk, blonde dans van levend, springend, staand en kronkelend, liggend en schuifelend hooi.—Kees’ kort-blauwe schaduw op begrinten zon-barnenden dijk kromp in, ònder z’n knerpend schuif-gestap naar de kar. En vloekend in zucht-diepen ademhaal harkte hij langs den Ouë, die bijeengriste wat te vèr wegwoei. Pal op z’n hersens, stookte de zon, en snikheet tusschen ’t windzwoele in, vlamde ’t licht uit, bekokend z’n handen en oogen. Z’n borst kreunde, kraakte rochelde adem uit in zwoeg, en z’n schonkige reuzigheid van schoften en lijf zwol onder de blauwe flapperkiel. In blinden scharrel, kop en schouders in vracht verzakt, stapte ie op de kar áán, smakte z’n golf hooi—toch nog vast op den vork—tegen den berg òp en schreeuwde beverig, armen krampend uitgestrekt:

—Hai je sain t’met?—

Maar van heel anderen kant op den geweldig-uitheupenden gevaarte-wagen, die te zengen stond in ’t zonnevuur, kwam Dirk aanwaggelen en òpwoelen uit ’t hooi, schreeuwend onder ’t intrampelen van rollen en verbouwing van hoeken:

—Ìk ken d’r nie bai, hooger mô je.... daa’t is d’r ’n kattebakkie!

In krachtruk strekte Kees hooger z’n arm, dat Dirk bòven makkelijker vastgrijpen kon. Hijgender staarde ie òp tegen ’t blauw en zonnevlam schoot ’m de oogen vol. Duizelig en half-verlamd van ’t armstrekken, sloot ie z’n kijkers, rekte en spande z’n lijf, in zwel van spieren, wachtend angstig-gehaast op broer’s roep, dat ie de vork beet had.—Dirk waggelde en kroop naar voren, dobberde òp uit de hooigolven, zakte zwabberend neer, scharrelde weer overeind met z’n bronzen handen gebeukt op ’t gloei-kruipende goud. Plots hield ie halt, worstelend tegen ’n rukwind, die ’m z’n tronie besmakte met priemende hooipijltjes, z’n oogen blindsloeg in ’n zwirrel van brandend stof. Onmachtig omtastten z’n handen vóóruit naar de vork, kermde z’n stem.

—Ken d’r f’rdomd.... nog nie bai!.. goan d’r puur.... soo nie! ikke ken d’r gain stap verder!.. Die pestwind stuift.. kom d’r moàr an ’t veurkrot an! dan snai’k sain achter deur!

Dirk’s stem huilde van onmacht en drift, maar Kees verstond niet.

—Wat-te?.... wa’.... tè? krijschte die in strek-stand van heel z’n lijf, tegen den zij-wand òpgeschuurd. Heet-koortsige vloeiingen van vermoeiing voelde ie door z’n armen trillen. Hij kòn niet meer; toch hield ie nog in radelooze spanning vast, hoog z’n vork. Dirk schreeuwde weer. Maar vaag hoorde Kees stemmeklank in windstoei, zonder woorden. Nou ging ’t niet langer.—Dàn moest de vracht maar smakken. Z’n borst blaasbalgde, z’n beenen gloeiden en trilden méé, en in heeten schater woei de wind hem hooifladders in de zweet-dampende tronie.

—Veùr op.... Veùr òp! krijschte Dirk, doldriftig en zweetrood woelend met z’n armen in den gouden hooibrand, woestnijdig dat Kees ’m niet verstond.—In spanning die hem dreigde te doen flauwvallen hield Kees nog òp de vracht, en vaag nu hoorde ie de woorden van Dirk achter windgerucht, begreep ie op voorkrat te moeten aanzwenken.—’t Was alsof ie bij ’t begrijpen, nieuwen krachtstroom in zich voelde gloeien.

Zacht weer schuurde ie z’n vork langs den berg.—De wind joedel-doedelde weer, dat ’r slierten als klapwiekende goudvleugelige vogels hem omzwermden. Z’n oogen brandden en piekten, morsten vol heet zand.—Maar voort ging Kees tot ie Dirk èven zag bij ’t voorkrat, weggedoken in ’t hooi, die eindelijk met wijdopen armen, z’n vork leegrukte.—

Zonnedaverend vlamblondde de wagen in al hoogeren uitgroei, en stilpeinzend paard bleef turen in droomgeduld, kop naar den grond, waar ’t hooi om z’n stille pooten warrelde en walste een jolige wind-horlepijp. De dissel, krom als ’n rooie bazuin, vuur-gloeide tegen ’t hooigoud in, en feller blinkerde z’n hel-koperen punt als ’n zonnige glanzige flakker in de lucht. Op enkele hel-roode spaken zonneschramden lichtkartels, maar heel ’t wielas-spul dofte donker-rood, in schaduwkoel van hooikar-heupen. Hevig in blauwen brand, straalde de hemel, boven ’t groen. En hooger, de blonde rug van het gevaarte zwol áán in ’t zingende licht. Dirk er in, er op, pal in ’t broeiende hart, woelend in wankel met z’n stronkige ruigheid van lijf onder de violet-blauwe kiel, z’n brons rooie, ramp-angstig gemartelden kop, hoog tegen de lucht.—Als ’n titan worstel-tastte en bouwde ie bijeen, bekookt, begoten van zonnevuur; licht dat schroeide z’n vleesch, groef en dreunde, sloeg en vrat in ’t hooi; hooi dat in sprongen veerde, ònder handen- en voetenwoel van den bronzigen titan. Z’n geel haar leek brandend hooi en z’n strooien hoed droop zweet af, op z’n heetrooien brons-zonnigen nek.—Telkens, in verhitte prikkeling viel ie neer op de vork van Kees, als ie de punt èven zag opschuren boven ’t voorkrat. Maar plots dan weer, patste windruk ’m scheef, vloekte en verwaggelde ie hulpeloos terug in ’t hooi, in driftgreep z’n knuisten de oogen inwrijvend. Met heeten windraas was hooizaadje z’n oogen ingewaaid als ’n gloeiende vonk. ’t Brandde pal op z’n appel en z’n morsige knuisten wroetten en woelden langs z’n priemfel stekend oog. Het gloeide ’r als prik van heete speldpunt. In razende pijndrift smakte ie zich neer, probeerde met nijdig gewrijf ’t zaadje er uit te persen, dat ie ging voelen, groot, als ’n brandende bol onder z’n oogleden.—’t Bloed gloeide ’m onder de nagels. Hij blies, pufte en vloekte al driftiger. De zon zengde z’n kop en door de hitte die ’m roosterde, branderig verklefferde, dartelde en joedelfloot de wind ’n sarrig deuntje, bij vlagen, hoog en laag. Dirk dreigde te bezwijmen van woede, pijngepriem en roosterende ovenbenauwing. Onder hevig gewrijf wanhopend, begon z’n oog te schreien, voelde ie ’t priem-vurig stekige verzwemmen in traannat, alsof ie ’t zaadje in ’n hoek gedrongen had.—Hij kon weer ’n beetje kijken. ’t Brandde er wel, en vòòr zich zag ie niets anders dan groene en rooie flakkering scheem’ren. Hij speurde wel geen hooi, geen lucht, geen vork opsteek, maar hij kéék toch. Na ’n poosje zag ie Kees uit ’n flakkerig-groenigen krans òpduiken, en den Ouë verderop. Nou maar weer voort, in worstel, tegen hitte en windsar.... En kalmer als ie kon, bedaarder vooral! Met open armen ving ie de hooigolven op, stond ie klein-weggezakt, en half-lam gebeukt van vermoeiing te puffen naar adem, in de rollen, stootte ie de opgevangen stapels vooruit met z’n kin, z’n borst, breed begraven in den hooi-blonden brand.—Terwijl z’n achterlijf naar achteren woelde persten z’n handen, zwaar driftig bijéén.

—Hee Ouë! kaik rais achteran? hoe stoàn die? Nai Kees!.. jai nie. Staik jai moar deur!.. Hee!.. Ouë!..

Gerrit kwam aanklomperen, klos-klos, knerpend op ’t grint. Z’n kop stond wrang van stuurschheid.—Hij voelde zich geroosterd, hij zuchtte.. dat ie vast hooikoorts had.. dat ie d’r niet meer tegen kòn. Met z’n hark geschouderd, keek ie òp naar den wagen. Tusschen z’n beenen sliertte hooi, hollend langs den dijk.

—Hoho! daa’s ’n meroakel-wind! die sloàn je boel òm!.. je hangt d’r hier àn dut sai heuldegoar òfer!

Dirk raasde van wagenberg, keek angstig naar Ouë’s mond, om beter te begrijpen wat ie zei.

—Hang’k òfer?.... die pestwind! je ken dur.... f’rdomd soo niet loaie.... daa’s gain doen.... da’ duurt d’r puur twai uur langerst.... iedere.... woàge.... en.. en.. as je dur dan nòg thuis kòmp!.. Strak en an lait.... de boel veur de waireld.

Ouë Gerrit, met half dichtgeknepen oogen achter den wagen, één beverige hand, als afdakje op z’n voorkop geluikt, oploerend tegen ’t schelle zonnevuur, naar gouden schaduwrug van gevaarte, schudde z’n lokkenkop, dat z’n krullen flapperden en z’n zilveren baard danste heen en weer, op z’n borst.

—Hoho! hou jai d’r moar stiekem deuse kant hee! dan komp ’r t’ met juustighait in!

—D’r is nie te loaie, veur de tuikigste kerel nie! aas je de wind dwars in je woàge hep! he’k ’t nie veuruit sait! Kaik sàin doar! op ’t land.... kop van ’t poard teuge de wind in, daa’s smeert. Moar goan d’r nou op de daike ’rais dwars stoan?.... debies! debies! is main ’n kattebakkie.

—Nou, schreeuwde al zwakker stem van ouë Gerrit, met angstigen kijk heel de polderlucht doorzoekend,—hou je d’r moar goed, deuse kant uit.... vier en vaife nie genog.... dan wâ sachies ansjouwe.... dan komp-ie d’r wel.—

—Joa! makkelik sait.... jai stoan d’r hier nie laifendig te f’rbrande.... da je de boel onders je almenak wegwoait.. Main kristis! wâ da’ hooi hiet kookt!.. je brant je achterlap d’r an! ’t stoan t’met te broeie onders je poote.... hier Kees! hier!.. joa! ikke ken d’r niks an doèn.... nou wair àchterop!.. ikke stoan hier puur op de valreep! kaik d’r selfers moar.... t’met lait ie veur de waireld! alles is hier.. wegsakt.. f’rfloekt aa’s je loaje ken.... en je poote stoan aas in hait lood!....

Weer schoof Kees, in arm-hoogen strek z’n vork van voorkrat naar achter, in hevigen spierzwel en stronkige krachtrukken van z’n lijf. Schurend en hijgend draaide ie op achterkrat áán, naar Dirk toe, die te wachten zat. Met opengesperden mond, strakwije lobbes-oogen, ingebukt op z’n knieën, over z’n hooi heèn, rukte hij de vracht naar zich toe, plompte ie neer, wijd-armig op den brand-gouden golf, in woest gewoel en krakerigen druisch van de rollen, waarin ie half verzoop en weer overeind spartelde met woest armen- en beenen-verweer.—Z’n kop gloeide en glom als was ie met boter ingesmeerd; z’n geel haar droop zweetvet af in z’n nek, die dronkenrood zwol en branderig pijnde. Beving van martelende, gehinderde werkdrift zat er in z’n hoekige kaken en beving in z’n handen die persten en duwden, rolden en smakten. Even moest ie, half zittend, uithijgen. De wind bleef joedelen rukkerig om z’n hoofd, stootte zwoelheete luchtkolken over ’t wagen-gevaarte. Ingekneld en verbroeid, met armen en beenen begraven onder ’t hooi, voelde ie ’n loome bezwijming in ’m zakken, ’n heete koortsig-kruipende verlamming door z’n lijf. Zoete hooigeur en bloemdroesem stroomde méé met zwoele windvlagen, z’n hijgenden mond in.—Zonnevuur blakerde z’n hersens, z’n schouders, z’n rug. Hij voelde zich als aan ’n spit gestoken, roosterend boven vlammenlik.—

Heel de gloei van fellen zomerbrand ziedde zich uit op den gouden bergwagen. De hemel, wijd-hevig blauw, dampte trilhitte uit. En tastend, vloekend, onrustig, en sarrend-speelsch in de snikwarmte, joeg de wind, floot ie z’n vlaagdeuntjes op doedelzak en spothoorns, dartelend en grillig; blies ie als ademhaal van ’n nijlpaard, pufte dan weer aan, kucherig en zwak, als hoest van ’n grijsaard, schaterde plots weer òp als wild stemmenkoor van jubelende cherubijntjes, meesliertend heeten stroom van landgeuren uit klaver- en groentevelden, tusschen brandenden warrel van stof.—

Al loomer voelde Dirk bezwijming opkruipen in z’n lijf. Z’n handen beefden, z’n oogen loken. ’n Zachte neig, duizelig en slaperig-bedwelmend, omkronkelde ’m, soezelde en trok ’m in ’t hooi. Hij voelde dat ie zich moest laten smakken tusschen de brandende rollen, in den zwijmel van snikhitte, windmartel en zwoel-geuren rondom.—Maar weer ’n heftige windvlaag schoot pal in z’n gezicht, frischte ’m èven òp, vergloeide erger daarna weer z’n oogen en hals, in blazende heete tochtvlagen.—

Zwaarder, lam-loomer waggelde ie voort op ’t zengende hooi, strompelig en doodop.

Klein leek ’t paardje onder hooigevaarte. Stil-suf in de hitte, stond ’t mijmerend aan ’t voorkrat, met zachten fladder van manen. Klein en weggedoken de kar, met z’n binten en donkergroene zijwanden, in huif van schaduw gevangen. En donkerder ’t assenrood en wielspul duisterde onder den berg boven ’t raam en blond gevaarte, uitgebouwd in welving, ontzaglijk tegen luchtblauw, als ’n duin van goud, blond-gloeiend goud, schroeiend in zonnevuur.

Kees had weer ’n zware vork opgestoken, kwam aanzetten, en ingedrukt op ’t hooi lag Dirk’s kop, z’n romp en beenen wèggewoeld. Als afgehouen levende tronie op ’t brandhooi, loerde z’n zorg-gekerfd hoofd daar, rood-bezweet en grimmig-bekommerd, doorgroefd van ploeterangst, naar den stapel die òppieken kwam.—Zwaar in schuur, teende Kees z’n lijf òp, smeet ie heet de brandende golf in wrang-rooie tronie van Dirk, die plots z’n armen uit ’t hooi opsloeg en ademsnikkend, in blaas en puf, de rollen naar zich toe trok. Schreeuwend achter de ingeknelde stapel angstigde z’n stem nog:

—Kaik.... jai d’rais Kees!.. hoeke kant ikke uit mot!.. Aifig f’rvloekt aa’s ’k ’t weut.

Kees had z’n vork teruggehaald, stond zelf nog half te duizelen van pijltjes die z’n oogen, hals, mond en ooren ingewaaid priemden. Stom zweet-dampend en hijgend liep ie naar achter.

—F’rfloekt! hai hangt d’r heuldegoar noar deuse kant!.. glad-en-al mis! Strak-en àn is tie d’r weust.... je mot aêre kant houê!

Dirk schrok hevig.

—Nou.... ikke ken d’r nie sien! barstte ie uit, je stoan d’r hier te broeie en de wind sloàn je aige blind.... die laileke kaketoe! woar da haine mot! die gaift.... je de hande vol! da’ kreng! da’ false loeder.

—Aa’s je nou moàr op ’t achterkrat anstuurt!

—Gaif d’r dan snóf’rjenne niks meer van veure àn!.... aêrs trap ik doar de boel weer omkant!

In joedelenden sar bleef windruk tarten, de zwoegbeestige kerels rammeiend. Dirk’s gezicht spande, en angstigde al meer, bij elken nieuwen, hoogeren aansjouw van Kees. Hij voelde den wagen al smakken.—Kees, geen stom woord klagend, stond sterker te hijgen voor z’n hooibergjes, zich voelend als ’n geslagen kind, òp en verlamd door windweer, woest op ’n ding dat ie niet grijpen, niet ranselen kon in z’n drift. Iedere inboor van z’n vork viel ’m tien maal zwaarder dan bij ’t begin. Bij elken opzwaai zwol z’n lichaam tot barstende kracht. Rond z’n beenen schuifelde een warrel van leven en de zon zengde z’n lijf, alsof ’t op ’n brandstapel vlamomlekt schroeide.

Witte hitte trilde over den polder, paarsig-ijl tegen forthoogten, alsof de heele aardkom verteerde in één schroei van stilwerkend wegvretend vuur. Onder den dijk gloeiden vèraf, de hel-roode, jubel-roode stolpjes, vlammen in luchtkobalt uitgebarsten dóór ’t porcelein-gloeiend azuur.—Hooiwagens blondden in goudbrand en schelven dampten witte hitte uit. Telkens, als heete blaas-adem, vlaagde de wind òp, zwoel tegen werkers-zweetkoppen; kittelkilde even in d’r ontbloote klefferige halzen. Hun kleeren schroeiden ze op ’t lijf. Hun handen en polsen gloeiden, oogen en hersens doften. In den ban van hun martelzwoeg, tusschen wind en snikhitte, ging één stille onuitgesproken begeerte naar koel nat, ’n snak naar ademhaal, ’n verlangen naar rust in schaduw-gras, om èven maar lenden te rekken, lijf te woelen in luien genotstroom van leven. Zacht beslopen voelden ze zich in loomen zwijmel. En sterker blakerde zon, plakte en zoog hun goed vast aan de brandrige leden.—Kees, ongewoon te hooien, voelde al warmere koortsrilling in z’n polsen, en jeuk in ’t bloed. Z’n gemartelde keel snakte naar kou.—Dorst droogde heet en jeukerig z’n gehemelte uit.—Z’n mond stond dor, in droge branderigheid. Dorst vampyrde op de warme stik-benauwde werkers-strotten, als ’n dier dat tergde, hun keel in brand kon zetten; ze martelden tot ze vloekten en raasden van gift en onmacht tegen de zon, die blakerfel, z’n àl witter vuur neergloeide op hun koppen; de zon, de groote, geweldige schroeier, die hun oogen doorpriemde en hun half-naakte, zweet dampende zwoeglijven zengde, vermartelde zonder genade.—

Zoo, onder worstel tegen wind, die de mannen grommen deed en huil-vloeken, groeide de wagen hooger òp, als ’n berg, ontzaglijk van goud-hel geweld in de peillooze luchtzee, eindloos gloeiend blauw, en de hooge woel van Dirk op de kar daar, tègen ’t hemelhelle licht in. Al langzamer, in waggelgang kroop en worstelde ie z’n lijf door ’t hooi, telkens met z’n kin op ’t brandende gegolf, z’n armen verspartelend in de rollen. Achter elkaar, holderdebolder, in sliertenden kringdans en grissenden zwier, fladderden hooihalmen de lucht in, over dijk en wei. Verder op, Ouë Gerrit strompelde nà, wàt ie vatten kon, met z’n hark.—

—F’rdomme, wa’ da’ hooi brant.... aa’s ’n vlam. Debies! schreeuwde Dirk naar beneden van ’t geweldige gevaarte, blauw verwapperend z’n kiel op ’t goud. De kin ingeperst op ’t hooi, zag Kees alleen Dirk’s kop, angstig-wachtend op nieuwe vork.

—Hoeveul.... hai je d’r nog Kees!

—Nog ’n vaif vorke, galmde ie terug, met z’n rug naar Dirk gekeerd. Bevend van zwaarte had ie z’n vork òpgezwierd, en ruk-hevig boven z’n kop gesmakt. Als loerde de wind plots naar z’n zwaai, zòò joedelde hij op Kees àf, plukte heele bossen uit z’n vork weg, en regende woeste gouden warrelpijlen om z’n zweet-tronie en lijf.

—Effe hooger je vork Kees! ikke kèn d’r soo nie bai!

Kees waggelde voort, in den brandenden fladder en sliert van hooi. Z’n adem snikte, brak àf in de keel.... Hij voelde weer dat ie niet hooger kòn. En Dirk zat te vèr, durfde niet trappen, uit angst dat de boel zou inzinken. Verlegen, klokkerde ie ’n slok in uit z’n veldflesch, die gekookt gloeide op ’t hooi, en loerde, wachtte. ’n Minuut in worstel tegen wind, bleef Kees staan op z’n teenen, blindgegooid van licht en hooistrooisel, vloekend rauw, uitzinnig van drift, dat Dirk niet greep. Maar die wachtte tot Kees hóóger op zou steken. Woest, in fladder zag ie hooi verslierten zonder dat de vork naar ’m toeschoof. Dirk bòven vloekte bezeten, Kees beneden, stond te gloeien van gift, adem-òp, dat Dirk niet vast greep.—Z’n kop stikte in hooipijlen en stofdotten; z’n ooren, haar en oogen werden volgestort van brandend gefladder. Brullend schreeuwde Kees:

—Nou Dirrèk!.... hep je sain nie an achterkràt?!

—Vàst nie! kom d’r hier op sai, f’rdomd aa’sk sain hoale ken.... die glad.. joànes.. van ’n wind.

Hij had geprobeerd Dirk, maar waggel-zwaar was ie achterover gesmakt, z’n kop pal in den fellen zongloei. Nou kon ie geen woord meer zeggen. Zacht schoof Kees òm, van achterkrat naar zijhoek. Windgesar floot om ’m heen, raasde z’n oogen blind, z’n kop duizelig van hevige inspanning en martel. Woester schreeuwden ze tegen elkaar; cyklopischer in weerstand en krachtzwel van spieren en lijf aangespannen. En toch was ’r ’n angstig elkaar zoeken te begrijpen met één woord, ’n schreeuw van rauwen vloek, gegooid boven op ’n woedekreet van wanhoop en vergeefschen ploeter.

Ouë Gerrit had ’t afgewaaide te hoop geharkt en vastgeboord aan z’n vork. Stil, puffend in ademhijg loerde ie schuwtjes òp naar den wagen.

—Hoho! da’ pakt skaif uit, pakt skaif uit.... aa’s die d’r goed-enne-wel an de dorsch komp hiet ikke-en-gain Gerrit meer!

Dirk raasde wat van den bergwagen af naar den Ouë.

—De leste vork goan d’r alewel òp.... en dan sel ’t pondere sain.... hoe stoan die?

—Nou t’met heuldegoar f’rsakt op de windsai! hu! hu!... kraaide de Ouë schel-scherp terug, handdakje beverig voor z’n oogen gekneld.—

—Leste vork en dan pondere alewel!

Hijgzuchtend woelde Dirk op den berg, in laatsten rolslag. Wind floot snelleren joedel en spotte uit blauw luchtewelf, in sliert en slag, flap en dans.

—F’rdomd aa’s ’k ooit soo loaie hep! schreeuwde Dirk, ’t hooi is d’r wild aa’s ’n knain.... ’t springt d’r onders je poote wèg. Hee, Kees!.... wa doèn jai?.... sloap ie?.... hooikoors?....

Kees was op den dijk tegen de laatste hooischelf ingezakt, met z’n brandenden rug op ’t gloeibergje. Hij voelde koortsvloeiing in z’n bloed, ’n matte doffe gloeiing in z’n handen, ’n piekenden brand van prikjes in z’n polsen. Z’n oogen holden verschroeid in z’n kop.

Nou moest ie, al was ’t maar tien minuutjes even uitblazen, met oogen toch star open, want anders, voelde ie stellig, zou hem slaap bekruipen, matte, paffe luier en zwijm..—

Hoog en geweldig uitgebouwd reuzigde de wagen als goud duin-gevaarte tegen ’t brand-blauw van den hemel, peilloos trillend van hellen zonneblaker; licht, dat in heeten windwarrel langs weien en bouwgrond één kleurbeving goot, brio van heete glansen, zomerhel en zònnegloeiend over riet, koorn en groenten vertrilde.—Dirk zat op z’n knieën in ’t hooi te puffen, wachtend op Kees, blij dat ie ook even kon uitademen. En strak in stommen staar, keek ie hoog van z’n goudberg eindloos polderland over.—

Zijïg-zachte warmglanzende goudgolving moireerde door ’t hooi-zwad, en de nog groen-blauwe koornhalmen ruischten en zuchtten als orgelregisters waar lucht-ziel in áánvloeit. Trillend gloeiende lucht, laaiend blink-goud van zonnigen zomerbrand vrat in op dakjes, karrenrood en groen, en witte wasemhette nevelde neer, tusschen gloei-gouden schelven en schoovensleur van karwei-hokkers. Windwiegel verstoof gouddamp bij iederen stap der landwerkers.

In de heet-zonnige lucht, boven eindloos-vlammend goudgroen van weiland, zoemden en klank-snorden goud-vliegjes en wespen. Boven de donker-groenende klavervelden, die dampten in gouden hitte, spartelde ’t in de geurende zonnelucht van àl diertjes. Hommels in d’r kleurig fluweel schommelden en gonsden en verzongen met hun tril-vleugeltjes, zomerlied van honinghaal; plots wègzwaaiend op windstoot uit hun vaart-vlucht naar de wei-bloemen. Wespjes in d’r spitsige pracht, zwevend en trillend op één plek, in hun goudvleugelige vlucht bepoeierd met zonnestof, zwierven hoog en laag in kransjes van licht. Gewemel en gezoem overal,—tusschen purper smeulende en hel-paarse klaver en gras,—van gloeiende torretjes, in fonkelgoud en weerlicht-blauw, vol gloedjes en glansjes dooreenzwermend; kevertjes rood, in zonnegloor, als heete lak-vlammige kruipertjes, rondstoeiend om spinnewebben, die als lichtend rag zij-ïg elektriseerden en vonkten in den zonnedag.