Lexicon Latinum

Part 92

Chapter 923,001 wordsPublic domain

LIS, ītis, f. _Dispute_, _procès_. SYN. Controversia, concertatio, causa, disceptatio. EPITH. Intestata, insolita, nova, privata, tota. Lites privatæ, reliquæ. PHRAS. 1. Litem intendit homo improbus, _cet homme méchant m’intente un procès_. Litem mihi infert; causa mihi nascitur cum homine improbo; jure experiri vult homo improbus; controversiam infert; dicam impingere audet; in contentionem, disceptationem vocat; in controversiam vocat, adducit, deducit; controversiam mihi facit, intendit; controversia mihi oritur, exsistit cum illo; litibus implicor; lege agere, legibus experiri audet homo improbus. Cf. Causa, Controversia. 2. Litem perdet, _il perdra son procès_. Litem amittet; causa cadet; causam amittet; causam adversariis tradet. 3. Lites semper novas excitare, _renouveler sans cesse des différends_. Lites ex litibus serere; movere rixas; litibus identidem lacessere; lites et contentiones excitare. 4. In litem se immittere, _s’engager dans un procès_. In causam descendere, ingredi, demittere se; in dimicationem descendere; diminicationem subire. 5. Litem componere, _accorder_, _arranger un différend_. Litem transigere, tollere, componere, dirimere; sedare controversiam. USUS: Litem contestari, rem in judicium adducere, intenter un procès. Litem dare secundum tabulas, _juger sur preuves_. Litem æstimare; litis æstimationem facere. Expensarum in litem factarum totiusque damni rationem inire, _estimer les frais d’un procès_. Litem suam facere, tanquam suam suscipere, _en parl. de l’avocat_: _plaider pour soi_, _se défendre soi-même_; _en parl. du juge_: _épouser une se cause_, _se faire juge et partie_. Litem in rem suam vertere. Cf. Judex, Judicium.

Litaniæ, arum, f. _Litanies_. Supplicationes religiosæ, quibus sanctorum suffragationes exposcimus.

LĬTĀTĬO, ōnis, f. _Sacrifice agréable aux dieux_. USUS: Hostiæ sine litatione cæsæ, _victimes immolées sans résultat favorable_.

LĬTĀTO, _Avec l’agrément des dieux_. SYN. Auspicato.

LĬTĬGĀTOR, ōris, m. _Celui qui dispute_; _plaideur_. USUS: Rusticus illiteratusque litigator.

LĪTĬGĬŌSUS, a, um, _Qui aime les procès_; _qui donne lieu à des discussions_. SYN. Litium cupidus. USUS: Litigiosus homo. Litigiosum prædium.

LĪTĬGĬUM, ĭi, n. _Contestation_. SYN. Lis. USUS: Numquid ego litigii inter vos contrahere cupio? Cf. Lis.

LĪTĬGO, as, avi, atum, are, a. _Disputer_. SYN. Discepto, contendo, altercor. USUS: Litigare cum aliquo et judicio conflictari. Cf. Contendo.

LĪTO, as, avi, atum, are, n. _Faire un sacrifice avec d’heureux présages_. SYN. Sacrificio DEUM placo. USUS: Mola salsa litant, qui thura non habent, _quand on n’a pas d’encens, on sacrifie tout simplement avec de la farine mêlée de sel_. (PROV.) Qui fit ut litetur uni, alteri non litetur? _D’où vient que le sacrifice apaise les uns, irrite les autres?_

LITTĔRA, æ, f. _Caractère d’écriture_, _lettre_. SYN. Nota, scriptura, elementa litterarum. EPITH. Brevis, longa, forensis, insuavissima, nulla, prima, salutaris, vastior, tristior. USUS: Una et viginti sunt formæ litterarum. Epistola vacillantibus litteris exarata. Litteras venuste pingere, formare. Figuras litterarum fœde et inscite effingere. Nomen grandibus litteris in marmoro incisum. Litteræ compositissimæ.

LITTĔRÆ, ārum, f. pl. _Littérature_, _belles-lettres_; _lettre_, _épître_. SYN. 1. Eruditio, doctrina, bonæ artes et ingenuæ. 2. Memoria, monumenta. 3. Epistola. EPITH. Non vulgares, reconditæ, interiores, exquisitæ, disertæ. PHRAS. 1. Litteris humanioribus me impendam, _je me livrerai à l’étude des belles-lettres_. Ingenuas artes colam; in studiis humanitatis, tanquam in mercatura bonarum artium diligenter versabor; cum Musis me delectabo; cum omnibus Musis rationem habere cogito; totum me ad studia doctrinæ conferam; ad studium doctrinæ atque humanitatis, quo teneor, me applicabo; in humanioribus studiis omne curriculum meæ industriæ elaborabitur; mansuetiores artes, Musas totis animis persequar; in his bonarum artium studiis ætatem omnem ponam, agam, exigam; in has politiores artes toto pectore incumbam. Cf. Humanus. 2. Litteras mittis amoris plenas, _vous envoyez des lettres pleines d’affection_. Litteras mittis multo officio refertas; litteræ tuæ insignes multis amoris notis; amor tuus ex omnibus sese partibus ostendit in tuis litteris. Cf. Epistola. USUS: 1. Bonæ artes, _sciences_, _belles-lettres_, _études_. Totum se ille ad litteras abdit, litteris involvit. Sunt in eo multæ litteræ; litteris est egregie politus, eruditus. 2. Monumenta, _monuments écrits_, _littérature_. Mandare litteris, ac memoriæ posterorum cogitationes suas. Litteris artes omnes continentur. 3. Epistola, _lettre_. 1. Litteras scribere, _écrire une lettre_. Exarare, conficere, appellare aliquem; obstrepere alicui litteris; per litteras colloqui. 2. Litteras mittere, _envoyer une lettre_. Dare alicui, latori; ad aliquem, cui scribimus; committere fido homini litteras. 3. Litteras perferre, _porter une lettre_. Afferre ad aliquem; dare alicui, reddere litteras. 4. Litteras accipere, _recevoir une lettre_. Commearunt ad me celeriter, volarunt tuæ; crebræ mihi ab amicis veniunt litteræ. 5. Litteras intermittere, _cesser d’écrire_. Ecquid oblanguit, conquievit tuus ardor scribendi? 6. Litteras expectare, _attendre une lettre_. Diu tuas litteras requiro, desidero; multum jam temporis ab his litteris mutum esse doleo. 7. Litteras intercipere, _intercepter une lettre_. In alienas manus incidere litteræ. 8. Litteris rescribere, _répondre à une lettre_. Respondere; litteras persolvo; litterarum officium reddere. 9. Litteras aperire, _ouvrir une lettre_. Resignare litteras; solvere epistolam; vincula epistolæ laxare. 10. Litteras claudere, _fermer, cacheter une lettre_. Litteras obsignare, signare. 11. (Post-Scriptum litterarum, VULG.), _post-scriptum_. In extremis litterarum, in extrema parte epistolæ adjungere aliquid. Cf. Epistola.

LĬTTĔRĀTĒ, _Savamment_, _en homme instruit_. SYN. Scite, docte, eleganter. USUS: Litteratius cæteris loquitur.

LITTĔRĀTŪRA, ræ, f. _Connaisance_. USUS: 1. Memoria litteraturæ velut germana soror est. 2. Varia eruditio, _instruction_, _science_, _littérature_. Erat in Cæsare ingenium, ratio, litteratura, cogitatio.

LITTĔRĀTUS, a, um, _Savant_, _lettré_. SYN. Liberaliter eruditus, doctus et sciens, omnibus artibus liberalium studiorum excultus; litteris instructus; in omni bonarum litterarum artiumque genere versatus; doctrina atque optimarum artium studiis perpolitus; ornatus iis artibus, quibus ingenia ad doctrinam excoluntur. USUS: Litteratum otium, Senectus litterata. Cf. Doctus, Applico.

LITTŎRĔUS, a, um, _De rivage_. USUS: Arbores, aves littoreæ.

LĬTŪRA, æ, f. _Rature_. SYN. Linea inducta ad aliquid delendum. EPITH. Flagitiosa. USUS: Menda lituris corriguntur. Hoc nomen in litura est.

LITTUS, ŏris, n. _Rivage_. SYN. Ora, ripa. EPITH. Delicatissimum, desertum. USUS: Delectat me orarum ac littorum amœnitas.

LĬTŬUS, i, m. _Bâton augural courbé par le bout_; _trompette_. SYN. Bacillum leniter incurvum a litando dictum. EPITH. Auguralis, insignis, clarissimus. USUS: Lituus auguralis ab ejus litui, quo canitur, similitudine nomen accepit. Lituus auguratus insigne.

LĪVĔO, es, _vel_ LĪVESCO, is, ere, n. _Être, devenir bleuâtre_. USUS: 1. Digiti livescunt. 2. Invidus fio, _Être envieux, jaloux_. Livescere fas non est.

LĪVĬDUS, a, um, _Livide_; _envieux_, _jaloux_. SYN. Invidus, malevolus.

LIXA, æ, m. _Vivandier_. USUS: Impedimenta subsequi jussit, et calones, lixasque, et invalidos senes.

LŎCĀTĬO, ōnis, f. _Arrangement_; _location_, _loyer_. EPITH. Scelerata, falsa, inanis. USUS: Porticus, quæ ex locatione reficiebatur. Postularunt, ut induceretur locatio.

LŎCO, as, avi, atum, are, a. _Placer_, _établir_. ADV. Publice. SYN. Repono, colloco. USUS: 1. Locare aliquem in amplissimo dignitatis gradu. Civitatem in fide alicujus locare. Membra suo locata loco. 2. Eloco, curandum do mercede constituta, conductori trado, _donner à loyer_, _louer_, _faire une adjudication_. Fundum locavi. Statuam, opus, viam sternendam alicui locare. 2. In matrimonium colloco. Filiam suam alicui locare, _marier_.

LŎCŬPLES, ĕtis, omn. gen. _Riche_, _opulent_. SYN. Dives, copiosus, abundans. )( Egens. ADV. Maxime, parum, quidem, certe, sane. USUS: Locuples domus, oratio locuples. Cicero locuples testis et auctor. Cf. Dives.

LŎCŬPLĒTO, as, avi, atum, are, a. _Enrichir_. SYN. Dito, divitiis augeo, orno, fortunis augeo, cumulo, fortunis amplifico. USUS: Orationem locupletasti graviorum artium instrumento. Villam picturis, civitatem fortunis locupletasti. Cf. Dito, Dives, Divitiæ.

LŎCUS, i, m. _Lieu_, _place_. SYN. Status, conditio; pretium, æstimatio, amor, gratia, occasio, tempus, genus. EPITH. Opacus, frigidus, amœnus, remotus ab arbitris, opportunus, commodus, saluber. I. USUS: 1. Locus sacer, _lieu sacré_. Locus vetusta religione inclitus, celeberrimus. 2. Locus solitarius, _lieu solitaire_. Locus ab omni turba interpellantium vacuus, abditus certe, et ab arbitris liber ac remotus. Loci secessus a strepitu, clamore, turba vacuus. 3. Locus amœnus, _lieu agréable_. Locus ædificiis frequens, uberrimo agro, mitissimo cœlo, clementibus accolarum ingeniis. 4. Locus munitus, _place fortifiée_. Locus natura et arte munitus; natura et opere munitus; arcis in modum emunitus. 5. Locus horridus, _lieu sauvage_. Locus asper et incultus; latronum occultator et receptator locus; furiarum quoddam castrum; locus septus densis sentibus, virgultis obsitus, arduus, iniquus, in una parte præceps. Avius commeatibus locus; difficilis aditu; loca confragosa, implicata vallium flexibus, et difficilis exitus, tetra, inculta, formidolosa. Asperitas, squalor locorum. 6. Locus spatiosus, _endroit spacieux_. Locus in amplam camporum planitiem explicatus; locus, ubi se laxant montium sinus, et immensam planitiem aperiunt; loci amplitudo tanta ut subjectos campos terminare oculis haud facile posses. Ex superiore loco dicere, ex rostris. II. Status, conditio, _situation_, _état_. In eum locum res rediit, venit adducta, reducta est, _l’affaire en est venue à ce point_. Quo loco res tuæ sunt? _Où en sont vos affaires?_ Pessimo loco res nostræ ac fortunæ sunt. Optimo loco stat respublica, _la république est dans une excellente situation_. III. Pretium, gratia, _position_, _crédit_. Est magno loco; summum tenet, primum, principem apud Cæsarem locum, _il est en grand crédit près de César_. IV. Dignitas, _dignité_. Ascendit in summum civitatis locum. Summum locum tenet, obtinet. Loco motus, deturbatus, dejectus est. V. Occasio, tempus, _occasion_, _opportunité_. Lenitati locus non est; nihil loci est dubitationi. Locus gratificandi nullus est. Priore loco dicere, posteriore loco causam dicere. VI. Genus, _condition_, _famille_. Homo honesto, equestri, summo, clarissimo; _aut contra_; ignobili, obscuro, infimo loco natus. VII. Loci Rhetorici, proprii, communes, sedes ac domicilia argumentorum, _lieux communs_. VIII. Locus auctoris _vel_ libri, _endroit_, _passage_. Platonis hunc locum tangendum non putavi, integrum reliqui. Eum locum fuse persequitur in suis libris Carneades.

LŎCO, _A la place de, au lieu de, pour_. SYN. Vice. PHRAS. 1. Loco parentis te colo, _je vous respecte comme un père_. Parentis mihi numero es; duco, numero, habeo te in parentis loco; locum parentis caritatemque tenes, obtines; pietatem filii tibi præsto. 2. Tuo loco negotium agam, _je ferai l’affaire à votre place_. Tuis vicibus fungar; vicariam tibi operam præstabo. Tuis curis, tuo muneri quasi vicarius succedam; sollicitudinem tuam in negotio præstabo; tuam vicem supplebo; tuas partes sumam, suscipiam, agam; tuam vicem hoc in negotio præstabo, vicem implebo; operæ ego tuæ vicariam supponam fidem. 3. Loco parentis filius successit in consulatum, _le fils fut nommé consul à la place de son père_. Filius in parentis locum substitutus est; parenti a filio successum est; in demortui parentis locum suffectus, sublectus, subrogatus est filius; parentis fortuna in filium transiit. Cf. Succedo.

LŎCŪTĬO, ōnis, f. _Langage_, _parole_. SYN. Sermo. EPITH. Emendata et Latina. USUS: Sermo est oratio remissa, et finitima quotidianæ locutioni.

LŎGI, ōrum, m. pl. _Vaines paroles_, _sornettes_. SYN. Dictum ridiculum, nugæ, fabulæ.

LŎGĬCA, æ, _Logique_. SYN. Dialectica. USUS: Logica, quam rationem disserendi voco.

LŎLĬUM, i, n. _Ivraie_. Herbæ genus segetibus inimicum.

LONGĒ, _Loin_, _à une grande distance_. SYN. Procul. )( Prope. PHRAS. 1. Longe distamus, _nous sommes fort éloignés_. Magno locorum intervallo disjuncti sumus; locorum longinquitate nimia disjungimur; in iis locis sum, quo propter longinquitatem tarde omnia perferuntur; regiones amplæ, et maria inter nos intersunt, interjacent, interjecta sunt. 2. Longe remotus es, _vous êtes fort éloigné_. Devectus es in ultimas marium terrarumque oras; ablegatus eo, unde ad nos nec nomen, nec fama de te accedere possit; iis locis agis, eas regiones colis, quas natura longe submovit. USUS: 1. Longe, loci: Longe hinc Romam est. Longe a nobis, a domo abes. 2. Temporis: Diu, _loin dans l’avenir, en parl. du temps_. Tempus muneris dandi longe abest. 3. Multum, _beaucoup_, _grandement_. Longe falleris opinione. Longe omnes superas. Longe prospicis; a vitio abes longissime. Cum superlativo. Longe optimus. 4. Longe rem petere; rei seriem ab ultimis principiis repetere. Cf. Procul.

LONGINQUĬTAS, ātis, f. _Longueur de temps_, _longue durée_; _grande distance_, _éloignement_. SYN. Diuturnitas; locorum intervallum, distantia. )( Propinquitas. PHRAS. Longinquitas temporis dolorem minuit, _la douleur s’adoucit à la longue_. Dolorem mollit, minuit dies; diuturnitas dolorem animi vetustate tollit; mora oblanguescit animi dolor. USUS: 1. Dolor corporis longinquitate productus vehementius torquet. Nihil est, quod longinquitas temporis non efficiat. 2. Loci. Nihil audio de te ob locorum longinquitatem.

LONGINQUUS, a, um, _Éloigné_, _distant_; _qui dure longtemps_. SYN. Longe remotus; longus, diuturnus. )( Propinquus. USUS: 1. Longinquus locus et reconditus. 2. Longinqui temporis usu multa discuntur. Rem deferre in longinquum.

LONGĬTŪDO, ĭnis, f. _Longueur_, _étendue en long_. SYN. Diuturnitas, longinquitas; proceritas. USUS: Longitudo orationis. Longitudo itineris me retardavit.

LONGUS, a, um, _Long_, _grand_. SYN. Procerus, longinquus, diuturnus, temporis longinquitate productus. )( Brevis. PHRAS. Longus homo, _homme de grande taille_. Est in eo proceritas corporis ingens; est proceritatis eximiæ; corpore excelso est, ut ejus humeri aliorum vertices æquare facile possint; est staturæ præcipuæ, corporis magnitudine eximia; statura illi longior et productior, ut ad domus limen caput ei demittere necesse sit. USUS: Breve tempus ætatis satis est longum ad bene honesteque vivendum. Nihil mihi longius fuit, ac te videre. Nihil illi longius, ac argento illo potiri, _il lui tardait beaucoup de s’emparer de cet argent_.

LŎQUĀCĬTAS, ātis, f. _Bavardage_. EPITH. Insolita, perennis et profluens, quotidiana, rudis et indiserta. USUS: Facit non loquacitas mea, sed benevolentia epistolas longiores.

LŎQUĀCĬTER, _Verbeusement_. USUS: Homo loquaciter litigiosus.

LŎQUAX, ācis, omn. gen. _Bavard_. SYN. Multus in loquendo, garrulus. USUS: Malo indisertam prudentiam, quam stutitiam loquacem. Cf. Loquor.

LŎQUOR, ĕris, cūtus sum, i, d. _Parler_. SYN. Sermonem habeo, commemoro, dico, aio, verbum facio, vocem mitto, sermonem confero; mihi oratio est cum aliquo. ADV. Abundanter, accuratius, accusatorie, acute, amicissime, ample, aspere, asseveranter, belle, commode, confuse, copiose, desperanter, dilucide, gloriose, græce, graviter, hiulce, honorifice, humane, improbe, indulgenter, inquinate, imprudenter, Latine, eleganter, libere, liberalissime, magnifice, obscure, ornate, placide, plane, populariter, propediem, pulchre, splendide, sincere, suaviter, vere, verecunde, usitate, vulgo. PHRAS. 1. De te frequenter loquimur, _nous parlons souvent de vous_. De te frequenter sermocinamur; frequens nobis est de te sermocinatio; multum nobis sermonis dant res tuæ; sæpe in sermonem veniunt; de rebus tuis nunquam nos oratio deficit; in rebus tuis nec infacundi sumus, nec imprompti. Res tuæ nobis in ore sunt frequenter; res tuas frequenter in sermone habemus; res tuas laudesque crebris sermonibus usurpamus, agitamus; nullus nobis crebrior infertur sermo, ac de te; res tuæ crebris sermonibus feruntur; sæpe inter nos de tuis rebus verba facimus. Sermones, qui inter nos feruntur, fere de rebus tuis sunt. 2. Vix loqui poterat præ stupore, _la stupéfaction l’empêchait presque de parler_. Lingua non suppetebat animo; vocem prope admiratio incluserat; vocem adeo suppresserat stupor; hærebat homini lingua, vox, oratio; effari verbum nullum potuit; infantissimus erat; diu vocem mittere non poterat, vix hiscere poterat _vel_ audebat; vix mutire ausus; intercepta homini vox est; vocem emittere nullam potuit. 3. Nihil insolentius locutus est, _il n’a rien dit qui ait dépassé les bornes_. Nihil neque insolens, nec protervum ex ore ejus exiit; verbum nullum durius imprudenti excidit _vel_ elapsum est; nihil durius disseruit; nihil linguæ intemperantia temere jactum; nihil temere; nihil inconsiderate, nihil contra, ac fas erat, dicere auditus est. 4. Ut insolenter locutus est! _comme il a parlé avec insolence!_ Ut temere effutiit multa! ut incondita multa ebulliit! ut nihil pro sano homine locutus est! quanta efferebatur verborum immoderatione! quoties vox ejus stolida, ac prope vecors audita est! quam insolenter vox ejus intonuit! quoties emissæ voces sunt stultitiæ indices, ac insolentissimæ temeritatis! 5. Loquere cum illis, _causez avec eux_. Da te in sermonem; infer te in circulos; aptos tempori sermones sere; socia sermonem; veni in sermonem illorum. Cf. Colloquor. 6. Omnes de tuis laudibus loquentur, _tout le monde redira votre gloire_. De te semper omnes gentes loquentur; nulla unquam vetustas obmutescet; nunquam de tuis rebus gratæ posteritatis sermo conticescet. Versaberis in ore hominum et sermonibus, tuæque illæ laudes per omnes temporum ætates cantabuntur. Cf. Laudo. 7. Tandem post longum silentium loqui cœpit, _enfin il prit la parole après un long silence_. Obstinatum tantum silentium rupit; constrictam diu mœrore linguam resolvit, liberique hominis ore sermonem exsecutus est. 8. Frustra loquimur de hac re, _c’est en vain que nous parlons de cela_. Frustra de re verba consumimus; frustra sermones cædimus, verba commutamus; sermones conferimus, sermonem miscemus. USUS: Inter nos locuti sumus. Tu quidem hæc ex ore alterius, tuo tamen sensu loqueris. Mulsa loqui, _dire de douces paroles_.

LŌRĪCA, æ, f. _Cuirasse_. SYN. Ferreum pectoris adversus tela munimentum. EPITH. Firmissima, ferrea, insignis; ænea. USUS: Cum lorica descendit in campum.

LŌRĪCĀTUS, a, um, _Revêtu d’une cuirasse_. USUS: Loricati milites, quos cataphractos vocant.

LŌRĬPES, dis, omn. gen. _Qui a les jambes tortues_, _cagneux_. USUS: Distortis pedibus in modum loripedis.

LŌRUM, i, n. _Courroie_, _lanière_. USUS: Loris aliquem cædere.

LŬBENS, entis, omn. gen. _Qui agit de bon gré_, _volontiers_; _content_, _satisfait_. SYN. Libens. USUS: Non me lubente hoc facies. Cf. Libenter.

LŬBENTER, _Volontiers_. SYN. Libenter.

LŬBET, ŭit, imp. _Il plaît_, _il convient_. SYN. Libet. Cf. Libet.

LŬBĪDO, ĭnis, f. _Caprice_, _fantaisie_, _passion_. SYN. Libido. Cf. Libido.

LŪBRĬCUS, a, um, _Glissant_. SYN. Præceps, periculosus, in proclive labens. )( Stabilis, planus. PHRAS. Solum lubricum, _sol glissant_. Solum non recipiens vestigium; solum, quod vestigia fallat facile; cui insisti sine prolapsione haud facile potest; ubi fallente vestigio proclivis in lapsum gradus; ubi gradum firmare nemo possit. USUS: Ætas puerilis maxime lubrica est, et incerta. Natura oculos fecit lubricos et mobiles. Viæ adolescentiæ lubricæ, quibus illa insistere aut ingredi sine casu aliquo _aut_ prolapsione vix potest.

LŬCELLUM, i, n. _Petit gain_, _léger profit_. SYN. Lucrum exiguum.

LŪCĔO, es, xi, ere, n. _Luire_, _éclairer_, _briller_. SYN. Splendeo. ADV. Fere, jam nihilominus. USUS: Imperii nostri splendor illis gentibus lucet. Æquitas, virtus per se ipsa lucet. Ornamenta in virtute et industria posita lucent.

LŬCĒRNA, æ, f. _Lampe_. SYN. Lumen, lychnus. USUS: In sole lucernam adhibere.

LŪCESCIT, imp. _Il commence à faire jour_. SYN. Dilucescit, lucere incipit. Cf. Dies, Aurora.

LŪCET, imp. _Il fait jour_. USUS: Nondum satis lucebat; exivi, antequam luceret.

LŪCĬDĒ, _D’une manière lumineuse_, _claire_. USUS: Dilucide et breviter definire.

LUCĬFER, fĕri, m. _Lucifer_, _étoile du matin_. SYN. Stella Veneris.

LUCĬFŬGUS, a, um, _Qui craint la lumière du jour_. USUS: Ecce autem alii minuti et angusti et omnia semper desperantes, alii malevoli, invidi, difficiles, lucifugi, maledici.

LŬCRĬFĂCĬO, is, fēci, factum, ere, a. _Gagner_, _avoir en gain, en bénéfice_. SYN. Lucror. Cf. Lucrum, Quæstus.

LŬCROR, aris, atus sum, ari, d. _Gagner_, _avoir en gain, en profit_. SYN. Lucrifacio, lucrum facio, quæstum facio, compendium facio. ADV. Impune. )(Perdo. PHRAS. Causidici multi fiunt, ut plurimum lucrentur, _bien des gens se font avocats pour gagner plus d’argent_. In forum se multi conferunt, ut lucri plurimum faciant; ut quæstus faciant maximos, lucri spe et cupiditate adducti, lucelli dulcedine illecti; lucrum dum spectant, dum sequuntur, in forum veniunt. Multos ad agendas causas lucri cupiditas impellit. Facit augendæ rei cupiditas, spes ditescendi, ut multi vocem in quæstum conferant; multi agendis causis se dant, ut compendii ex iis faciant aliquid. Multi industriam suam in agendis causis exercent, ut lucri inde aliquid colligant, ut pecuniæ aliquid inde redigant. USUS: Auri pondo decem lucrari, _gagner dix livres pesant d’or_.

LŬCRUM, i, n. _Gain_, _profit_, _bénéfice_. SYN. Quæstus, compendium; feneratio. EPITH. Immensum atque infinitum, invitum, non magnum, præclarum, præsens. PHRAS. 1. Homo est uni lucro intentus, _cet homme ne songe qu’au lucre_. Omnia ad quæstum et nundinationem traducit; ut lacunam rei familiaris expleat, audet agitque omnia; rem quærit omnibus modis, dum quæstum ex re faciat, omnia honesta atque inhonesta perinde habet; quovis lucello capitur, ducitur. Id unum spectat et sequitur, ut quæstus faciat maximos; nihil turpe putat modo cum quæstu conjunctum sit, rem ut faciat, lucrum ut consequatur; nullas artes, quantumvis sordidissimas, aspernatur. Tanti lucrum putat, ut expetendum sibi vel cum dedecore existimet; ea cupiditate ad lucrum incumbit, ut quærendum sibi vel cum infamia ducat. 2. Ex ea re nihil lucri habeo, _je ne retire aucun profit de cela_. Nihil ad me redit ex his; isthic mihi neque seritur, neque metitur; nihil inde pecuniæ redigitur; nihil inde lucri ad me derivatur; nihil lucri in me redundat. USUS: Plerique quæstu ducuntur et lucro. De lucro vivere. Omnia ad lucrum revocare. Hoc in lucro, in lucris ponendum. Cf. Quæstus.

LUCTĀTĬO, ōnis, f. _Lutte_, _action de lutter_. SYN. Concertatio. EPITH. Incerta, magna. USUS: Sine adversario nulla est luctatio. Cf. Certatio.

LUCTĀTOR, ōris, m. _Lutteur_, _athlète_.

LUCTĬFĬCUS, a, um, _Affligeant_, _triste_, _funeste_. USUS: Clades luctificæ.

LUCTOR, aris, atus sum, ari, d. _Lutter_. SYN. Concerto, contendo. ADV. Amplius. USUS: Luctari cum aliquo. Cf. Contendo.

LUCTUŌSUS, a, um, _Douloureux_, _funeste_. SYN. Funestus, luctu plenus, quod habet luctum. USUS: Afflicta et prostrata virtus maxime luctuosa est. Dies populo acerbus et luctuosus. Cf. Tristis.