Part 74

HÆRĒSIS, is, f. _Secte_; _opinion contraire à la foi_, _hérésie_. SYN. Secta, opinio a vera doctrina aberrans, prava de religionibus opinio; impium dogma. PHRAS. 1. Hæreses suas sparsit, _il a répandu ses erreurs_. Late in populos pravæ doctrinæ suæ virus disseminavit; Christianæ reipublicæ partes præcipuas pravis religionibus turbavit; hæresis venenum ad populorum perniciem evomuit; dissidentium opinionum procellis Ecclesiæ navem jactavit; hæresium pestem variam ac luem in populos diffundere; perniciosis erroribus animos hominum implicare cœpit. 2. Hæresis in dies latius propagatur, _l’hérésie se propage de plus en plus_. Serpit in dies latius hæreticæ pravitatis lues; quotidie magis novis errorum maculis veræ religionis doctrina polluitur; novæ sectæ scelere quotidie magis vera religio premitur et affligitur; impii errores latius in dies disseminantur, diffunduntur; errorum contagiones pestiferæ in dies latius serpunt, et jam sinceras etiam Ecclesiæ partes inficiunt. 3. Magno animo hæresi resistit, _il résiste courageusement aux hérétiques_. Id agit strenue, ut quæ pestilentes hæresis magistri edocuere, dedoceantur populi; ut hæresium errores ex animis evellantur; ut, quæ in populo hæresium contagione contracta sunt, summa ope amputentur; ut errores impii religionum, rudium populorum e mentibus exturbentur; ut exscindantur deliræ religiones atque sacrilegæ; ut iis doctoribus resistatur, a quibus regno universo pestem et exitium comparatum videmus. Egregio est animo ad propulsandos religionis errores, ad exscindendas pravas de religionibus opiniones; ad expurgandas noxiis erroribus provincias; ad præcidendas errorum omnium fibras; ad infelices errorum propagines amputandas, resecandas. 4. In hæresim prolapsus est, _il est devenu hérétique_. Ad pravas in fide opiniones descivit, deflexit; sinceræ religionis castra deseruit; a veteri avitaque majorum religione ad sectam novitiam transfugit ac devolavit; novitiæ sectæ erroribus implicari se passus est; novarum opinionum fluctibus involutus, abreptus est; pravarum opinionum commentis in errorem inductus est; ab avita religione ad sectam novitiam infelix transfuga descivit; pestiferum pravarum opinionum virus hausit. 5. Hæresim palam ejuravit, _il a abjuré ouvertement ses erreurs_. In æde sacra, maximaque hominum frequentia hæresim abjuravit; impios religionum errores exsecratus, detestatus, cum Ecclesia in gratiam rediit; hæresium erroribus palam nuntium remisit; ejuratis hæresis erroribus piorum communioni se reddidit. Cf. Conversio hæretici. USUS: Cato est in ea hæresi, _Caton est de cet avis, de cette opinion_.

HÆRĔTĬCUS, i, m. _Hérétique_. PHRAS. 1. Homo pestiferis opinionibus corruptus, contaminatus, infectus, pollutus; alienus a sincera religionis doctrina; depravatæ religionis erroribus imbutus. 2. Hæreticorum antesignanus, hæresiarcha, _hérésiarque_. Impii dogmatis architectus. Novæ fabricator hæresis, falsæ impiæque opinionis auctor ac propagator. Erroris impii procreator.

HÆSĬTANTĬA, æ, f. _Embarras_. SYN. Hæsitatio, titubatio. USUS: Hæsitantia linguæ.

HÆSĪTĀTĬO, ōnis, f. _Hésitation_, _incertitude_. SYN. Dubitatio. USUS: Quæ hæsitatio, quæ dubitatio tractusque verborum? Cf. Dubitatio.

HÆSĬTO, as, avi, atum, are, n. _Être incertain_, _irrésolu_, _hésiter_. SYN. Dubito, titubo; timeo. PHRAS. Ad testis conspectum hæsitavit, _à la vue du témoin, il s’embarassa_. Ad testis conspectum consilia torpuere; titubatum est aliquantulum; titubanter locutus est; subita titubatione ac offensione impediri visus est. USUS: Dubitant, hæsitant, revocant se interdum. Cum hæsitaret, cum teneretur, quæsivi, an....? Cf. Dubito, Fluctuo.

HĀLĬTŬS, ūs, m. _Souffle_, _soupir_. SYN. Spiritus, anima. EPITH. Extremus. USUS: Extremum halitum efflare.

HALLŪCĬNOR, aris, atus sum, ari, d. _Errer_, _extravaguer_. SYN. Aberro. USUS: Epistola hallucinatur, _lettre extravagante_. Cf. Aberro.

HĀMĀTUS, ta, tum, _Crochu_. SYN. Aduncus.

HĀMUS, i, m. _Hameçon_. USUS: Plato escam malorum voluptatem appellat, quod ea capiantur homines, ut hamo pisces.

HĂRA, æ, f. _Étable à porcs_. SYN. Stabulum porcorum. USUS: Epicurus ex hara productus, non schola.

HARMŎNĬA, æ, f. _Harmonie_. SYN. Concentus. USUS: Harmoniam ex intervallis sonorum noscere.

HASTA, æ, f. _Javelot_, _trait_, _lance_. SYN. Telum, hastile. USUS: 1. Hastam torquere, jactare; hastis ora hostium fodere. Hastam abjicere, _quitter la partie_ (PROV.). 2. Venditio, publicatio, _encan_, _vente publique (annoncée par une pique)_. Hastam venditionis in foro posuit, fixit. Hastæ subjicere bona alicujus.

HASTĀTUS, a, um, _Armé d’un javelot_, _d’une lance_. SYN. Hasta armatus.

HASTĪLE, is, n. _Bois d’une lance_, _hampe_; _lance_. USUS: Hastili niti.

HAUD, _Non_. SYN. Non. USUS: Quem haud scio, an recte compellarim.

HAUDQUAQUAM, _Nullement_. SYN. Nequaquam. USUS: Haudquaquam id est difficile.

HAURĬO, is, hausi, haustum, ire, a. _Puiser_. SYN. Traho. USUS: E re aliqua magnam voluptatem, dolorem, calamitatem haurire. E fontibus Stoicorum abditis et reconditis, quoquo modo videbitur, hauries potius, quam consecteris rivulos. Artes et scientias ab Græcis hausimus. Animi nostri e divinitate hausti, accepti, libati. Cf. Traho.

HAUSTŬS, ūs, _Action de humer_, _d’aspirer_. USUS: Purioris cœli haustus, _respirer l’air pur_.

HEBDŎMAS, ădis, f. _Semaine_. SYN. Septem dies. PHRAS. Hebdomas sancta, _seu_ major, _semaine sainte_. Hebdomas Christi patientis cruciatibus recolendis sacra; solemnes feriæ, quibus cœlestes iras in omne genus humanum olim intentas Christus suo potissimum capite excepit; sanctior anni hebdomas. USUS: Vide, ne in quartam hebdomadem incidas.

HĔBES, ĕtis, omn. gen. _Émoussé_; _stupide_. SYN. Tardus, pinguis, obtusus, retusus, natura tardior. )( Acutus, acer. USUS: Hebes æque ac pecus. Sensus hebetes, tardi et pingues. Erat aliquis dolor, sed hebes. Ingenio est hebetiore. Cf. Stupor, Stupidus, Indoctus.

HĔBESCO, is, ere, n. _S’émousser_. SYN. Obtundor, retundor, hebetor. USUS: Hebescere et languere in otio. An patiemur hebescere aciem auctoritatis nostræ?

HĔBĔTO, as, avi, atum, are, a. _Émousser_, _affaiblir_. SYN. Obtundo, retundo. PHRAS. Nimia luce hebetantur oculi, _trop de lumière obscurcit la vue_. Præstringit oculorum aciem lux nimia; aciem oculorum obtundit lux velo non castigata. USUS: Gladii hebetati. Hebetare et obtundere ferri aciem.

HELLŬĀTĬO, ōnis, f. _Gloutonnerie_. USUS: In lustris et helluationibus vitam degere. Cf. Convivium, Vorax, Bibo, Comessor.

HELLŬO, ōnis, _Glouton_. SYN. Gurges, comessator, natus abdomini suo, ventri deditus, decoctor. EPITH. Concinnus; musicus, immanis, impurus, nequissimus, spurcissimus. USUS: Helluo patriæ, patrimonii. Helluo librorum Cato. Cf. Nepos, Vorax, Comessor.

HELLŬOR, aris, atus sum, ari, d. _Manger avidement_, _engloutir_. SYN. Comessor, pergræcor, epulis et potationibus inservio; crapulæ, gulæ, intempestivis conviviis confringo, devoro, absorbeo, abligurio. USUS: Ille gurges helluatus est simul tecum reipublicæ sanguinem. Cf. Consumo, Prodigo, Comessor.

HEM! _Ah!_ _oh!_ _voyez donc!_ _hein!_ Vox indignantis. USUS: Hem! nos homuli indignamur!

HĔRA, æ, f. _Maîtresse de maison_. SYN. Domina, materfamilias.

HERBA, æ, f. _Herbe_. USUS: Quarumdam herbarum utilitates longinqui temporis usu et periclitatione percepimus. Herbas arescere et interfici videmus.

HERBESCO, is, ere, n. _Pousser de l’herbe_. USUS: Herbescens viriditas.

HERBĔUS, a, um, _De couleur d’herbe_, _vert_. USUS: Color herbeus.

HERCISCO, is, ere, n. _Procéder au partage d’une succession_. RAD. Herctum _pro_ bono dicebant et cisco inchoat. a cieo. SYN. Partior, divido. USUS: Nescit, quibus verbis herctum cieri oporteat, _ignorer dans quels termes se rédige un acte de partage_. Arbiter familiæ herciscundæ, _arbitre d’un partage_.

HERCLE! _Par Hercule!_ USUS: Bene hercle faciunt. Mehercle.

HĒRCŬLE! _Par Hercule!_ SYN. Hercle. USUS: Nam hercule, inquit. Vox jurantis per Herculem.

HĒRĔDĬTĀRĬUS, a, um, _Héréditaire_. USUS: Controversia hereditaria. Jure hereditario.

HĒRĒDĬTAS, ātis, _Héritage_. SYN. Bona hereditaria, patrimonium. EPITH. Communis, falsa, fraterna, magna, major, optima, paterna, permagna, molesta, reliqua, tanta; hereditates caducæ, non honestæ, privatæ. PHRAS. 1. Hereditatem obtinere, _hériter_. Hereditatem adire, cernere, capere, tenere; heredem in alicujus bona succedere; in rei possessionem per hereditatem venire; hereditatem obtinere, adipisci. 2. Hereditatem alicui adimere, _enlever un héritage à qqn_. Hereditatem alio avertere; detorquere; hereditatem eripere alicui; hereditate aliquem excludere; ab hereditate submovere; paternis bonis ex hereditate obvenientibus aliquem orbare, spoliare, evertere. 3. Hereditatem meam sedulo conservabo, _je conserverai soigneusement mon héritage_. Rem a parente traditam custodire, servare, tueri mihi curæ erit; de patrimonio nihil patiar mihi detrahi, minui, imminui; quæ ex paternorum bonorum hereditate ad me jure devenere, ea ut integra conservem, ea ut constent, ne qua pars inde detrahatur, minuatur, providebo sedulo. Hereditatem a parente mihi relictam, sartam tectam tuebor semper, et conservabo. Cf. Heres, Exheredo. USUS: Hereditas est pecunia, _aut_ res quælibet, quæ morte alicujus ad quempiam jure devenit. In partem hereditatis vocare aliquem, _faire participer à un héritage_. Hereditatem paternorum bonorum tradere. Hereditatis particulam homini aspersit, _il a laissé tomber sur cet homme une parcelle de son héritage_.

HĒRES, ēdis, m. _Héritier_. SYN. Bonorum dominus ab alicujus morte. EPITH. Extraordinarius, proximus, repentinus, secundus, verus. PHRAS. 1. Heredem fecit nepotem, _il a institué son petit-fils héritier de ses biens_. Heredem instituit, scripsit, reliquit nepotem. Hereditatem testamento nepoti tradidit; nepotem ad hereditatem vocavit; bonis suis heredem fecit; in bona avita ire jussit. 2. Cicero fuit plurium amicorum heres, _Ciceron hérita de plusieurs de ses amis_. Multorum factus, relictus est heres; multorum bonorum successor ex testamento fuit; multorum bona ex hereditate adeptus est. Ciceroni contigerunt, venerunt, obvenerunt, obtigerunt multorum bona; Ciceroni testamento relictæ sunt fortunæ multorum. Multorum res, hereditatem adiit, cepit, tenuit, obtinuit Cicero; multorum bona ad Ciceronem hereditate venerunt, pervenerunt; multis amicis heres successit Cicero; multorum hereditate auctus est Cicero. Cf. Hereditas. USUS: Aliquem heredem facere, scribere, instituere, _instituer qqn son héritier_. Heredem alicui esse, succedere. Heres ex asse, ex parte dimidia.

HĔRI, _Hier_. SYN. Hesterno die.

HĒRŌĬCUS, a, um, _Héroïque_. SYN. Herous. USUS: Heroicis temporibus, ætatibus, sæculis.

HĒROS, ōis, m. _Héros_. SYN. Princeps. USUS: Ignari, quantum in illo heroe esset animi. Heroum veteres casus fictique.

HĒRŌUS, a, um, _Héroïque_, _épique_. SYN. Heroicus.

HĔRUS, i, m. _Maître de maison_. SYN. Dominus, paterfamilias.

HĒSTERNUS, a, um, _D’hier_. USUS: Hesternus dies.

HEU! _Ah!_ _Hélas!_ SYN. Eheu! USUS: Heu me!

HEUS! _Hé!_ _Holà!_ Vox vocantis _seu_ attentionem postulantis. USUS: Heus tu!

HĬĀTŬS, ūs, m. _Ouverture_. SYN. Labes, eluvio. PHRAS. 1. Terræ hiatus ex pluvia factus est, _la pluie a creusé des crevasses_. Terra imbribus discessit; in ingentem sinum, hiatum desedit; in immensam altitudinem collapsa est; in ingentem hiatum consedit; labes facta est multis locis, terraque ad infinitam altitudinem desedit. 2. Murus hiatum habet, _le mur a une fente_. Paries labem _aut_ vitium fecit; labem duxit; rimas egit. Cf. Labes. USUS: Repentini terrarum hiatus. Cœlum findi visum velut magno hiatu. Patentes murorum hiatus, qui expleri non possent. Cf. Dehisco.

HĪBERNA, ōrum, n. pl. _Quartiers d’hiver_. SYN. Loca, in quibus milites hiemant. USUS: In hiberna ducere, dimittere; ex hibernis educere exercitum. In hiberna deducere; in hibernis collocare milites.

HĬBERNĀCŬLUM, i, n. _Quartiers d’hiver (pour les soldats)_. USUS: Communia hibernacula.

HĪBERNO, as, avi, atum, are, n. _Hiverner_, _être en quartiers d’hiver_. SYN. Hiemo.

HĪBERNUS, a, um, _D’hiver_. SYN. Hiemalis. )( Æstivus. USUS: Hiberni menses.

HIC, HÆC, HOC, _Ce_, _cet_, _cette_. USUS: Hunc pacis hostem.

HIC, _Ici_. USUS: Hic tu moraris?

HĬĔMĀLIS, e, gen. com. _D’hiver_. SYN. Hibernus. USUS: Nudi hiemalem vim perferunt.

HĬĔMO, as, avi, atum, are, n. _Passer l’hiver_. SYN. Hiberno. ADV. Jucunde. USUS: Ubi hiemabis?

HĬEMS, ĕmis, f. _Hiver_. SYN. Hibernum tempus, hiemale tempus, durum anni tempus. )( Æstas. EPITH. Extrema, maxima, summa, teterrima. PHRAS. Aspera hoc anno hiems fuit, _l’hiver a été rude cette année_. Hiems hoc anno nive sæva, et omni tempestatum genere fuit insignis; erat hic annus hieme gelida et nivosa adeo, ut viæ clausæ, flumina innavigabilia fierent; tempus brumæ erat asperrimum, prægelidum, nivale; hiems erat teterrima et fœdissima. Hieme usi sumus injucunda, tristi et odiosa; hieme hujus anni nihil fœdius erat; nihil horribilius, arbores quæ rigoribus obnoxiæ erant, deussit omnes; nivis altitudo inexsuperabiles montes fecit, vimque frigorum vix urbis tectis sustinere, defendere potuimus. Cf. Frigus. USUS: Hiems præcipitat, senescit, conficitur, abit, _l’hiver passe, le froid diminue_. Hiemem tolerare. Hanc vim frigorum hiememque vix urbis hujus tectis sustinemus. Propter hiemis magnitudinem navigare non potui.

HĬLĂARE, _Gaiement_. SYN. Hilariter.

HĬLĂRIS, e, gen. com. _Gai_, _content_, _heureux_. SYN. Hilarus, promptus. )( Tristis, mœstus. PHRAS. Hilaris est, _il est gai_. Hilaritas in eo multa est; plenus est hilaritatis; frontem hilariter explicat, porrigit, exporrigit; fronte est læta, hilari, experrecta; vultu oculisque animi alacritatem prodit; animo est erecto, pleno lætitiæ et alacritatis; omnium mœrorem ac tristitiam abstergere, condire hilaritate sua possit; mirifica semper hilaritate redundat. Cf. Jucundus, Lætus, Jocus. USUS: Vultu, animo hilari ad jocandum.

HĬLĂRĬTAS, ātis, f. _Gaieté_. SYN. Festivitas, jucunditas. )( Mœstitia, tristitia. EPITH. Multa, perpetua, profusa, summa. USUS: Hilaritate condiamus temporum tristitiam. Erepta est mihi omnis illa hilaritas et suavitas, quæ te adeo oblectabat. Est in illo multa hilaritas, lepor, gratia. Cf. Jucunditas, Festivitas.

HĬLĂRĬTER, _Gaiement_. SYN. Hilare.

HĬLĂRO, as, avi, atum, are, a. _Égayer_, _réjouir_. SYN. Exhilaro. USUS: Accessus solis lætificat terram, ut cum cœlo hilarata videatur. Cf. Recreo.

HĬLĂRUS, a, um, _Gai_. SYN. Hilaris. USUS: Vita hilara.

HĪLUM, i, n. _Petit point noir au bout des fèves_; _par ext. un peu, un rien_. SYN. Res minimi pretii.

HINC, _D’ici_. SYN. Ex hoc loco. USUS: 1. Via, quæ hinc est in Indiam. Hinc in cœlum profectus. 2. TRANSL. Hinc odium, hinc offensio, hinc sicæ, hinc venena nascuntur. 3. Hinc et illinc exhibent mihi negotium, _des deux côtés, de part et d’autre_.

HINNĬO, is, ire, n. _Hennir_.

HINNĪTŬS, ūs, m. _Hennissement_. SYN. Vox equi.

HĬO, as, avi, atum, are, n. _Être ouvert, se fendre_. SYN. Apertum esse, disjunctum esse, male hærere, laxatis operum compagibus. USUS: Versus hiantes. Aspero vocalium consursu hians oratio.

HIRCUS, i, m. _Bouc_. SYN. Caper. USUS: Hircum olet.

HIRSŪTUS, a, um, _Hérissé_. SYN. Asper, horridus. )( Glaber. USUS: Animalia spinis hirsuta.

HĬRŪDO, ĭnis, f. _Sangsue_. USUS: Hirudo ærarii, _sangsue du trésor public_. (VULG. Sanguisuga).

HĬRUNDO, ĭnis, f. _Hirondelle_. USUS: Hirundines æstivo tempore præsto sunt, frigore pulsæ recedunt.

HĬSCO, is, ere, n. _Ouvrir la bouche_. USUS: Respondebisne ad hæc, aut hiscere audebis?

HISPĬDUS, a, um, _Hérissé_, _velu_. SYN. Setosus, horridus.

HISTŎRĬA, æ, f. _Histoire_. SYN. Rerum gestarum expositio, annales, memoria publica, memoria rerum veterum; monumenta temporum, locorum, hominum, rerum gestarum; omnium sæculorum memoria; monumenta rerum gestarum et vetustatis exempla; res veterum gestæ, et litteris consignatæ. Publica famæ monumenta litteris tradita, prodita; monumenta rerum, quæ in litteris exstant; antiquitatis memoria. EPITH. Finitima, mendacior, multa, plena exemplorum, testis temporis, lux veritatis, vita memoriæ, magistra vitæ, nuntia veritatis, perpetua, pura et illustris. PHRAS. 1. Historia diligenter legenda est, _il faut lire attentivement l’histoire_. Veterum monumenta volutanda sunt identidem; annales rerum gestarum versandi sunt continenti opera; adeunda sunt frequenter antiquitatis monumenta; evolvenda identidem sunt publicæ famæ monumenta; tenenda est omnis antiquitas, et exemplorum vis. Res gestæ superiorum temporum legendæ identidem, et in memoriam revocandæ; animus crebro ad vetera est referendus; excitanda, renovanda est identidem ex annalium fide antiquitatis memoria; antiquitatis species ex priscis monumentis animo est repræsentanda. Cf. Memoria. 2. Historiam scripsit, _il a écrit l’histoire_, _c’est un historien_. Res gestas ad memoriam perscripsit; monumentis consignavit; litteris complexus est; memoriæ ac litteris mandavit; litteris prosecutus est; historiam condidit; annalium monumentis res gestas commendavit; res gestas litteris prodidit, memoriæ prodidit. 3. In historia legitur, _on lit dans les annales_. Annales memorant, perhibent, loquuntur; memoriæ proditum est; annalium monumentis celebratur; litteris consignatum novimus; ex annalium fide constat. USUS: Historiam scribere, tenere, legere; aliquid historiæ mandare. Historia testis temporum, vita memoriæ.

HISTŎRĬCUS, i, m. _Historien_. SYN. Rerum gestarum et memorabilium scriptor. Rerum Rom. florentissimus auctor.

HISTRĬO, ōnis, m. _Histrion_, _comédien_. SYN. Actor scenicus, comœdus, tragœdus. EPITH. Exterior, pessimus, facetus; histriones exercitati, novissimi. USUS: Histrionum levis ars. Roscius et Æsopus histriones clari. Histrio motu corporis amorem sibi ab omnibus conciliat, qui omnem personam in scenam tractat.

HĬULCĒ, _Avec des hiatus_. USUS: Aspere, vaste, hiulce, rustice loqui, _parler en faisant des hiatus_, _durement_.

HĬULCUS, a, um, _Fendu_. SYN. Hians. )( Concinnus. USUS: Hiulcus et asper verborum concursus, _rencontre de mots dure_, _heurtée_, _qui forme des hiatus_.

HOC, _Pour cela_; sequente quod _vel_ quo: _d’autant plus... que_. SYN. Eo. USUS: Consilio tuo utar hoc libentius, quod... Hoc scribe parcius, quo...

HŎDĬE, _Aujourd’hui_. SYN. Hoc die, hodierno die, nunc, hoc tempore.

HŎDĬERNUS, a, um, _D’aujourd’hui_. USUS: Disputatio hodierni et hesterni diei.

HŎMĬCĪDA, æ, m. _Homicide_, _meurtrier_. SYN. Sicarius.

HŎMĬCĪDĬUM, ii, n. _Homicide_, _meurtre_. SYN. Cædes. USUS: Homicidii reus.

HŎMO, ĭnis, m. _Homme_. SYN. Mortalis, vir; caput. PHRAS. 1. Homines fugit, _il fuit les hommes_. Odit celebritatem, fugit homines, lucem aspicere vix potest; celebritas illi odio est, qui lucem ipsam, si possit, fugiat; nunquam ille inter homines est, nunquam cum homine colloquitur, nunquam in oppido consistit, sed solitudines captat et secessus. 2. Homo est raræ et insolitæ virtutis, _c’est un homme d’une éminente vertu_. Divina hominis virtus est, auctoritas, tanquam de cœlo lapsus, delapsus homo est. 3. Homo vilissimus, _homme de rien_, _vaurien_. Ignotum ac vile caput; terræ filius; emptus de lapide: unus de multis; homulus ex argilla et luto factus. USUS: Homo, animal providum, sagax, multiplex, acutum, memor, plenum rationis et consilii, ad cœli, quasi domicilii sui conspectum excitatum. Homo ortus ad mundum contemplandum, ad imitandum DEUM. Homo Deorum immortalium quasi gentilis, omnium animantium principatum tenens, ad intelligendum et agendum ortus.

HŎMŬLUS, i, m. _Petit homme_, _avorton_. SYN. Homuncio.

HŎMUNCĬO, ōnis, m. _Être vil_, _faible mortel_. SYN. Homulus.

HŎMUNCŬLUS, i, _Homme chétif_. SYN. Homuncio.

HŎNESTAS, ātis, f. _Considération_, _vertu_, _probité_. SYN. Honestum, dignitas, decus, laus. )( Turpitudo. USUS: In officio colendo pulchrum atque decorum, atque adeo tota honestas vitæ sita est. Ubi dignitas, nisi ubi honestas? Virtus, honestas, pudor me in Pompeii partes traxere. Una honestate continetur vita beata. Honestatem cum voluptate, ut hominem cum bellua copulare. Honestate omni privatus, spoliatus. Cf. Virtus, Pudor.

HŎNESTĒ, _D’une manière honorable_, _noblement_. SYN. Decore, laudate, recte, laudabiliter, graviter. PHRAS. Honeste vixit, _sa vie a été digne_. Vitam egit cum summa integritate et elegantia morum; vitam vixit integerrimam; vita illi cum laude acta est; vitam degebat cum virtute honestissimam; vitæ curriculum fama integerrima decurrit; nihil ejus vitæ, nihil moribus labis adhæsit. Cf. Probus. USUS: Honeste se gerere. Honeste acta vita.

HŎNESTO, as, avi, atum, are, a. _Honorer_, _orner_. SYN. Orno, decoro, honoro. )( Contamino. USUS: Laude, decretis honorificis aliquem honestare. Beneficium honestare, augere. Commendat faciem pudor, et honestat. Cf. Orno, Honoro.

HŎNESTUS, a, um, _Honoré_, _noble_, _considéré_. SYN. Decorus, honoratus. )( Inhonestus, turpis. USUS: 1. Cæsarem honestum, honoratum cupio. Ampla, honesta civitas. Is mihi dies honestissimus fuit. Nihil, nisi quod honestum decorumque sit, expetere. Homo honestus, ingenuus, liberaliterque educatus. 2. Modestus, moderatus, _honnête_, _vertueux_. Convivium, honestum ac moderatum. Cf. Honoratus, Probus, Moderatus.

HŎNESTUM, i, n. _L’honnête_, _l’honnêteté_, _le bien_. SYN. Decens, fas, æquum, rectum, decorum. ADV. Mirifice, vere. USUS: Nihil utile, nisi quod rectum honestumque. Tanta vis est honesti, ut utilitatis speciem obscuret. Honestum etiam detracta omni utilitate, sine ullis præmii fructibus, per se potest laudari. Illud honestum, quod ex animo celso magnificoque quærimus.