Part 38

CONTENTĬO, ōnis, f. _Lutte_, _combat_, _rivalité_; _effort_. SYN. Certatio, controversia, luctatio, certamen, dimicatio, pugna; vis animi, labor corporis. )( Relaxatio, remissio. EPITH. Accurata, acerrima, anceps, clarissima, commodior alicui, dispar, dissimilis, effusa, forensis, gravis, gravis meritorum in remp., incredibilis, injusta, legitima, magna laterum, animi, parva vocis, major vocis, media, mediocris, minima verborum, mira, nimia vocis, par, parva, prima adversariorum, sapiens, similis animi, summa corporis, tanta, turpis, vehementissima, vera. Contentiones agrariæ, crebræ, gravissimæ, honestissimæ, inanes, inimicissimæ, magnæ, multæ et magnæ, periculosæ. USUS: 1. Accuratam et inimicitiis incensam contentionem suscipere. Multæ et magnæ contentiones mihi tecum, _vel_ inter nos erunt; contentionem tecum habeo, faciam, _se disputer_. 2. Controversia, _discussion_. Illud vero in contentione ponitur; in contentionem venit, incidit, an, etc. 3. Labor, _travail_, _effort_. Omnem vitæ cursum in labore ac contentione conficere. A contentione quotidiana animum laxare. In id negotium magna animi contentio adhibenda erit. In arduam contentionem vocamur. Magna nobis de vita ac salute contentio impendet. 4. Comparatio, collatio, _comparaison_, _rapprochement_. Hominum, fortunarum, bonorum contentionem facere. Cf. Certamen, Certo, Pugna.

CONTENTUS, a, um, _Content_, _satisfait_. SYN. Quem non pœnitet, qui satis esse putat, qui facile patitur. )( Cupidus. ADV. Facile ad liberaliter vivendum. PHRAS. 1. Contentus sum mea sorte, _je suis content de mon sort_. Acquiesco in rebus meis; majora non appeto; plus a fortuna non postulo; satis, abunde est, sufficit, quod habeo. Continet se intra hos fines, non excurrit, non prolabitur animus meus; non se longius effert, non se altius tollit animus meus; non me pœnitet conditionis meæ; summa voluntate, summa animi æquitate fero hanc fortunam meam; mihi unice satisfacio; his me abunde expleo; eo res meas loco esse lætus sum, satis habeo. 2. Hac mutatione plebs non contenta fuit, _ce changement mécontenta le peuple_. Minime læta erat; mutationem eam aspernata plebs est; ea rerum conversio haud satis placebat plebi; haud probabatur plebi; huic rerum mutationi haud æqua satis multitudo fremere inter se occulte, obirata fortunæ conqueri, Deos denique hominesque palam accusare cœpit. Cf. Displiceo. 3. Qualibet pœna contentus sum, _j’agrée n’importe quel châtiment_. Nullam deprecor pœnam; sententiam in me latam summa voluntate suscipio; æqui bonique facio, quidquid de me statuitur; stabo judicum decretis, paratamque in omne supplicii genus voluntatem affero; acquiesco judicum sententiis; pœnam quamlibet in me constituant judices, placet, non repugno, haud refugio, admitto; conditionem quamlibet accipio; in potestate senatus, judicum ero. USUS: 1. Cultu parvo contenta est natura. Minimo contentus. 2. Intentus, _tendu_, _raidi_, _soutenu_. )( Remissus. Contento studio, labore, opera; cursu contento; tormenta contenta et vehementius adducta, _machines fortement tendues_. Vox contenta. Fides contentæ.

CONTĔRO, is, trīvi, trītum, ere, a. _Broyer_; _consumer_, _dépenser_. SYN. Tero, consumo. ADV. Frustra tempus, melius diem. USUS: 1. In studiis litterarum, in litibus, in re quærenda totam ætatem, otium, tempus omne conterere, _employer entièrement_. Injurias omnes voluntaria oblivione contrivi, _j’ai effacé par un oubli volontaire le souvenir de toutes les injures que j’avais reçues_. 2. Vinco, _vaincre_, _accabler_, _détruire_. Cæsar cæteras nationes contrivit, domuit, pervicit. Cf. Consumo.

CONTERRĔO, es, ui, ĭtum, ere, a. _Épouvanter_. SYN. Terreo. USUS: Vultu ipso aspectuque me conterruit. Cf. Terreo.

CONTESTĀTĬO, ōnis, f. _Instance_, _prière_. SYN. Obtestatio. USUS: Maxima contestatione a me petivit, ut, etc.

CONTESTOR, aris, atus sum, ari, d. _Prendre à témoin_, _invoquer_; _entamer_, _ouvrir un débat judiciaire_ (_par l’appel des témoins_). SYN. Obtestor, judicium committo constituoque. USUS: Procuratores litem non contestabuntur. Cum eo litem contestatam habeo. Perennis et contestata virtus. Deos hominesque contestari. Cf. Testor.

CONTEXO, is, xŭi, textum, ere, a. _Faire un tissu_, _confectionner_, _composer_. SYN. Texo, conjungo, compono. ADV. Conjuncte cum reliquis, facile, festive crimen, longius carmen. USUS: Carmen contexere. Extrema cum primis contexere. Crimen contexere.

CONTEXTĒ, _Avec enchaînement_. SYN. Conjuncte. USUS: Omnia naturali colligatione conserte contexteque fiunt.

CONTEXTŬS, ūs, m. _Tissu_, _assemblage_; _suite_, _enchaînement_. SYN. Complexio. EPITH. Mirabilis, totus. USUS: In toto contextu orationis hæc sunt servanda. Pennarum contextu corporis tegumenta faciunt. Mirabilis contextus rerum.

CONTĬCĔO, es, ui, ere, n. _Se taire_. SYN. Taceo, reticeo, obmutesco. )( Loquor. USUS: 1. Conscientia victus conticuit 2. TRANSL. Deficio, _cesser_. Studium nostrum subito conticuit et obmutuit Senatus obmutuit; judicia conticuere.

CONTĬCESCO, is, ticui, ere, n. _Se taire_. SYN. Taceo, obmutesco. ADV. Illico, parumper, repente, subito. PHRAS. Omnes repente conticuerunt, _tout à coup tous demeurèrent silencieux_. Mœstum aliquamdiu silentium obtinuit, silentium repente consecutum est; tenuit silentium aliquot horis; suppressere vocem adstantes; vocem mittebat nemo: altum erat ab omnibus silentium. Muta circum omnia et elinguia videbantur. USUS: In bello artes nostræ conticescunt. Quando lamentatio urbis et gemitus conticescent? Cf. Taceo, Silentium.

CONTĬNENS, entis, omn. gen. _Contigu_, _proche_, _voisin_. SYN. Junctus, adjunctus, affixus, conjunctus, proximus, non interruptus. USUS: 1. Terræ continentes. Mari aer; Cappadocia Ciliciæ continens est. Natura rerum uno consensu continens est et juncta. Uno pene et continenti agmine. 2. Terra mari vicina, _attenant_, _contigu_, _limitrophe_. Mare dissimile est proximo ei continenti. 3. Temperans, _sobre_, _tempérant_. Vir continens et temperans. Cf. Pudicus, Castus.

CONTĬNENTER, _Continuellement_. SYN. Semper. )( Interrupte. USUS: 1. Continenter labuntur et fluunt omnia. 2. _Temperanter_, _sobrement_, _avec tempérance_. Parce, sobrie, continenter vivere. 3. Continuate, conjuncte, perpetuo, _de suite_, _sans interruption_. Uno spiritu continenter multa dicere. Cf. Semper, Assidue.

CONTĬNENTĬA, æ, f. _Modération_, _retenue_; _continence_. SYN. Temperantia. DIFFER. Continentia Voluptati, Abstinentia Avaritiæ resistit. USUS: Valetudo sustentatur continentia in victu omni et cultu. Nihil eum ab summa integritate ac continentia deducere potuit. Nulla re conciliatur facilius benevolentia populi, quam continentia et abstinentia. Cf. Verecundia, Pudicus.

CONTĬNĔO, es, ui, tentum, ere, a. et n. _Renfermer_, _embrasser_ (_un espace_); _arrêter_, _retenir_; _conserver_, _garder intact_. SYN. Comprehendo, complector, includo, concludo, colligo; _vel_ refreno, cohibeo, coerceo; _vel_ conservo. ADV. Abscondite, arctius, consulto se domi, diligentissime linguam, modeste insolentiam, patientius et expeditius quæstionem, simpliciter quæstionem, vehementius, vix facile sese regionibus officii. Contineri apte, diu, in cupiditate. PHRAS. 1. Columna universo ambitu denos pedes continet, _cette colonne a dix pieds de tour_. Denos pedes colligit, complectitur; columnæ ambitus denum pedum est. 2. Equus Trojanus multos mortales continere non poterat, _le cheval de Troie ne pouvait contenir beaucoup d’hommes_. Multos capere non poterat; paucorum erat capax; admittere, complecti, cohibere non multos poterat; latere, delitescere, tegi, condi in equo Trojano non multi poterant; unius equi lignei angustiis claudi, constringi, arctari non multi poterant. 3. Continere iram non potuit, _il ne put maîtriser sa colère_. Sustinere iram non potuit, quin erumperet; temperare sibi non poterat, quin iracundia longius auferretur; iracundiæ modum imponere, facere, statuere, frenos injicere; iracundiam reprimere, cohibere, coercere, moderari non poterat. USUS: 1. Multa animo ac memoria continere. Quæ vitam omnem continent. Continere aliquid animo inclusum. Hæc disputatio uberrimos virtutis et doctrinæ fontes continet. Hac una virtute cæteræ omnes, hoc facinore omnia flagitia continentur. Tua salute nostra salus continetur. Vita corpore continetur et spiritu. Omnis honestas quatuor virtutibus continetur. 2. Coerceo, refreno, cohibeo, _réprimer_, _contenir_, _maîtriser_. Continere cupiditates. Te contine, ut alios contineas. Iracundiam, conceptum odium, vocem, gemitum continere. A pluribus exemplis, a respondendo, ab assentando se continere. 3. Conservo, _conserver_, _garder intact_, _retenir_. Fides rempublicam maxime continet. Continere aliquem in officio. 4. Colligo, _joindre_, _rattacher_; n. _vel_ p. _être joint_. Artes cognatione quadam inter se continentur, _les arts se tiennent entre eux par une sorte de parenté_.

CONTINGIT, imp. _Il arrive_. SYN. Evenit, accidit. USUS: Si mihi vita contigerit, _si la vie m’est conservée_, prorogetur. Id facilitate potius, quam culpa mea contigit. Cf. Accidit, Fortuna.

CONTINGO, is, tĭgi, tactum, ere, a. et n. _Toucher_; _être proche_. SYN. Tango, attingo. USUS: Luna terram propius contingit, _la lune est l’astre le plus rapproché de la terre_. Atomus alia aliam contingit. Hujus auctoritatem loci contingere ausus non essem. Aliquem propinquitate, sanguine contingere, _être parent_. Cf. Evenit.

CONTĬNŬĀTĬO, ōnis, f. _Continuation_, _continuité_. SYN. Perpetuitas. EPITH. Admirabilis, fatalis quasi et immutabilis, non minus longa verborum, mirabilis, soluta, apta atque jucunda verborum, tota verborum. USUS: Mirabilis quædam continuatio seriesque rerum, ut alia ex aliis nexa, et omnes inter se aptæ colligatæque videantur. 2. Sympathia, _ordre non interrompu_. Immutabilis continuatio ordinis sempiterni. Continuatio causarum. 3. Periodus. Continuatio est densa et continens frequentatio verborum cum absolutione sententiarum.

1. CONTĬNŬO, _Aussitôt_, _sur-le-champ_. SYN. Statim, illico. USUS: Non continuo, si quis peccavit, puniendus est. Continuo omnes surrexere. Continuo te meæ voluptatis participem faciam. Cf. Statim.

2. CONTĬNŬO, as, avi, atum, are, a. _Rendre continu_, _mettre à la suite_, _réunir_. ADV. Perpetuo. USUS: Libertas hucusque continuata permansit. Natura cohærens cum omnibus partibus. Ager latissime continuatur. Atomi inter senexu continuantur. Cf. Continuus.

CONTĬNŬUS, a, um, _Continu_. SYN. Continens, perpetuus, perennis. PHRAS. Continuus illi labor est, _son travail est continuel_, _sans interruption_. Noctes diesque laboribus jungit; rem propositam continuo, _vel_ continenti labore urget; in concepto labore perstat naviter; inceptum laborem naviter persequitur; assiduam rei navat operam; institutum suum in persequendo labore tenet naviter; assiduus est in opere; pertinaci studio in rem incumbit; nullum illi a labore cœpto otium; quies nulla; a cœpto labore ne punctum quidem temporis respirat; infinitus illi labor est; id ille saxum perpetuo volvit. Cf. Assiduus. USUS: Tot dies continuos quid egisti? Continuis itineribus Romam veni.

CONTORQUĔO, es, torsi, torsum, ere, a. _Brandir_; _détourner_. SYN. Convolvo, torqueo, jaculor, deflecto. USUS: Ut argumenta valide contorquet! aliquem alias ad lætitiam, alias ad tristitiam contorquere. Amnes in alium cursum contorquere. Contorta oratio. Contorta et aculeata sophismata.

CONTORTĒ, _D’une manière entortillée_. SYN. Oblique. USUS: Perturbate et contorte dicere, concludere aliquid.

CONTORTĬO, ōnis, f. _Entortillement_, _obscurité_ (_du style_). SYN. Flexio. USUS: Majus est, has orationis contorsiones, quam siderum flexus perdiscere.

CONTORTUS, a, um, _Entortillé_, _embrouillé_. USUS: Stoici contortis quibusdam, et minutis conclusiunculis utuntur.

CONTRA, _Contre_. SYN. Adversum, adversus, in. USUS: 1. Facere contra aliquem, contra populi studium stare, _être contraire_. 2. E contrario, immo potius, _au contraire_. Quæ bona sunt, mala putant; contra quæ mala, bona. Non tua culpa est; contra summa laus. 3. Aliter, secus, _contrairement à_. Contra faciam, ac in reliquis causis. Contra, ac licet, factum est. Contra faciunt, quam polliceantur. 4. Ex alia parte, ex opposita parte, _en face_, _vis-à-vis_. Insulæ latus unum contra Galliam est. Agrum habes contra eum locum, qui, etc.

CONTRACTĬO, ōnis, f. _Contraction_; _brièveté_. SYN. Brevitas. EPITH. Facilis. USUS: Meam parcimoniam contractio naturæ significat. Idem vitium est effusio animi in lætitia, ac contractio in dolore. Frontis, brachii, digitorum, supercilii contractio. )( Remissio, porrectio. Contractio et brevitas gravitatem non habet.

CONTRACTĬUNCŬLA, æ, f. _Léger serrement_ (_de cœur_). USUS: Morsus quidam, et contractiuncula animi relinquuntur.

CONTRACTUS, a, um, _Resserré_, _abrégé_, _diminué_. SYN. Brevis, adstrictus. USUS: 1. Res nostræ contractæ, et adductæ in angustum. Opus lucubratum contractioribus his noctibus. Studia in senectute contractiora esse debent, remissiora. 2. Admissus, patratus, _causé_, _produit_. Moleste ferimus, quæ nostra culpa contracta sunt. Consuetudines cum multis contractæ, _nombreuses relations d’amitié_. Cf. Brevis, Angustus.

CONTRĀDĬCO, is, dixi, dictum, ere, n. _Contredire_, _réfuter_, _s’opposer_. SYN. Reclamo, refragor, adversor. PHRAS. Tibi ipsi contradicis, _vous vous contredisez vous-même_. Tecum ipse pugnas; non modo non cohærentia loqueris, sed maxime disjuncta, contraria, dissentanea; contra te loqueris; contrarie simul procedentia, et inter se pugnantia dicis; non constas tibi; a te ipso dissides, discedis; tecum ipse dissentis, discrepas, discordas. USUS: Magna libertate palam contradixit. Cf. Contrarius, Adversor.

CONTRĂHO, is, traxi, tractum, ere, a. _Rassembler_, _réunir_; _lier_, _contracter_. SYN. Congrego, colligo, cogo; coarcto, coangusto, paciscor. ADV. Vocem inusitatius, male. PHRAS. 1. Cum navita contraxit, _il fit un traité avec le nautonnier_. Pactionem conflavit; pactionem fecit, confecit; ad pactionem venit cum navarcho; de pretio cum navarcho transegit; pactione fe obstrinxit, obligavit; ad pactiones descendit. Cf. Paciscor. 2. Quæ prius contraxit, postea rescidit, _il déchira le traité qu’il avait conclu_. Non mansit in pactione; pactionem perturbavit; a pactione recessit; conventis non stetit; contra pactiones fecit; pacta conventa rescidit, infregit, violavit, labefactavit; a pactione abiit (VULG. Contractum non servavit). Cf. Paciscor, Conventum. USUS: 1. Copias, cohortes in unum locum contrahere. Vela, orationem contrahere. Appetitus contrahere et sedare. Amicitia omnia contrahit, discordia dissipat, _l’amitié rassemble tout et la discorde désunit_. 2. Coarcto, coangusto, in arctum, in breve cogo, constringo, _resserrer_, _contracter_, _amoindrir_, _réduire_. )( Explico, dilato, diffundo. Animum in dolore contrahere. Varius canendi modus, alias contrahit animos, alias remittit. Collum, frontem, digitos contrahere. 3. Confio. Æs alienum, nomina contrahere, _s’endetter_. 4. Concilio, comparo, acquiro, _produire_, _causer_; _s’attirer_. Sua liberalite multorum benevolentiam, amicitiam contraxit. Molestias sibi, odium, invidiam, negotium, offensionem, multum damni contraxit. Sua temeritate bellum, certamen contraxit. 5. Paciscor, _faire un traité_. Cum aliquo rem, _aut_ rationem contrahere. Felix, qui nihil cum aliquo contraxit. Cum aliquo contrahere. Cf. Brevis, Breviter, Angustus.

CONTRĀRĬĔ, _D’une manière contraire_. SYN. Repugnanter. USUS: Contrarie scriptum, _aut_ ambigue.

CŌNTRĀRĬUS, a, um, _Contraire_. SYN. Adversus, adversarius, pugnans, diversus. ADV. Maxime, valde. PHRAS. Senatus contrarium sensit, _le sénat décida le contraire_. Contra censuit senatus; senatus in omnia alia ivit; contra putavit; e transverso non idem erat senatui de re sensus; dissensit senatus; senatui adversa sententia placuit; senatus judicia discrepabant, cum nostra sententia non congruebant; secus visum est senatui. Cf. Dissentio. USUS: Omnis voluptas honestati est contraria. Nihil tam contrarium rationi, et constantiæ, quam fortuna. Monstrum ex contrariis, diversis, ac inter se pugnantibus naturæ studiis conflatum. In contrariam partem dicere, disserere, contendere. Cf. Adversor.

CONTRĀVĔNĬO, is, vēni, ventum, ire, n. _S’opposer_. SYN. Adversor. USUS: Ita faveo tuæ sententiæ, ut ne in mentem quidem aliquid contravenerit. Quem contraveneris, causa cadet.

CONTRECTĀTĬO, ōnis, f. _Attouchement_. SYN. Tractatio. USUS: Taurus equæ contrectatione gestit.

CONTRECTO, as, avi, atum, are, a. _Toucher_. SYN. Tracto, attrecto. USUS: 1. Librum contrectare. 2. TRANSL. Mente varias voluptates contrectare, _repaître son esprit de choses agréables_.

CONTRĔMO, is, ui, ere, n. _Trembler_. SYN. Tremo. USUS: Cœlum tonitru contremit. Cf. Tremo.

CONTRĬBŬO, is, ui, ūtum, ere, a. _Fournir sa part_, _ajouter à la masse_. SYN. Confero, tribuo. USUS: Ad eam rem pecuniam contribuere. Cf. Tribuo.

CONTRISTO, as, avi, atum, are, a. _Rendre triste_, _attrister_. SYN. Mœrore afficio, ægritudinem affero, ægritudine afficio; mœstitiam infero; sollicitudinem alicui conficio, affero; angore implico. USUS: Contristavit hæc sententia Balbum. Cf. Tristitia.

CONTRĪTUS, a, um, _Usé_, _commun_, _méprisé_. SYN. Pervulgatus, vulgaris, communis, pervagatus. USUS: 1. Communia et contrita præcepta. 2. Consumptus, _passé_. Tota ætas in studiis contrita.

Contritus, et Contritio barbara sunt, cum ad dolorem animi de peccatis referuntur. Latine reddi possunt: Excruciatus dolore admissorum criminum, _contrit_. Dolor animi ex criminum recordatione susceptus, dolor animi de admisso crimine, _contrition_.

CONTRŌVERSĬA, æ, f. _Procès_, _débat judiciaire_; _discussion_, _dispute_. SYN. Disceptatio; contentio, dubium, lis. EPITH. Brevis, civilis, conjecturalis, hæreditaria, judicialis, magna, parva, plena dissensionis, privata ac singularis, recens, similis, summa, tota. Controversiæ civiles remotissimæque, forenses, graves, legitimæ, et civiles, plurimæ. PHRAS. 1. (Controversia Fidei, VULG.) _dispute sur la religion_. Fidei capita controversa; controversæ de Fide quæstiones; Fidei capita, quæ in controversiam vocantur, veniunt, adducuntur, deducuntur; quæ in controversia et contentione sunt, versantur; in quibus dissensionis aliquid inest; quæ in disceptationem veniunt, cadunt, vocantur; quæ in disceptatione versantur; quæ in dubium vocari, revocari ab errorum magistris solent; quæ dubitationis aliquid habere videntur novitiæ religionis auctoribus, ac sectatoribus. 2. Controversiam de jure prædii movit, _il contesta mes droits sur ce domaine_. Controversiam mihi intendit, fecit de jure prædii; in controversiam vocavit, adduxit, deduxit jura prædii nostri; contentionem excitavit, fecit de jure prædii; jus prædii in contentionem vocavit; controversia mihi orta _vel_ nata est de jure prædii. Litem intulit, intendit de jure prædii; controversiam habeo; causa mihi nata est de jure prædii, implicor litibus de jure prædiorum. 3. Controversia decisa est, _le procès, la dispute est terminée_. Transacta, composita, sedata, dirempta, sublata, dijudicata est. USUS: 1. Alet ea res nostras controversias. Controversia mihi cum illo est. Certamen, causa, controversia mihi nascitur. Controversiam constituere, dirimere, componere. 2. Sine controversia optime scripsit. Fundus sine controversia meus est, _ce bien m’appartient sans conteste_. Cf. Lis, Contendo, Certamen.

CONTRŌVERSUS, a, um. _Controversé_, _discuté_, _mis en question_. SYN. Litigiosus, dubius. USUS: Homo natura controversus, _querelleur_. Jus, res, causa controversa, plena dissensionis. Cf. Dubius, Anceps.

CONTRŪCĪDO, as, avi, atum, are, a. _Massacrer_, _égorger_. USUS: Rempublicam impiis armis contrucidarunt. Cf. Cædo.

CONTRŪDO, is, trūsi, trūsum, ere, a. _Pousser avec force_, _entasser_. SYN. Constipo, coarcto, compingo. USUS: Multos homines in navim contrudi imperat. In carcerem contrusus est.

CONTŬBERNĀLIS, e, gen. com. _Camarade_; _collègue_; _serviteur_. SYN. Domesticus, familiaris; domesticus convictor. USUS: In militia, in consulatu contubernalis. Vicinus est meus, immo prope contubernalis. Cf. Socius, Familiaris.

CONTŬBERNĬUM, ii, n. _Commerce_, _société_, _intimité_. SYN. Convictus, sodalitas. USUS: Consuetudo contubernii nos adeo conjunxit. Cf. Convictus.

CONTŬĔOR, eris, tŭĭtus sum, eri, d. _Regarder attentivement_; _faire attention à_. SYN. Aspicio. USUS: Contuemini os hominis. Cf. Intueor.

CONTŬĬTŬS, ūs, m. _Regard_. USUS: Vester ille in me animorum oculorumque contuitus. Cf. Aspectus.

CONTŬMĀCĬA, æ, f. _Orgueil_, _obstination_, _révolte_. SYN. Pertinacia, pervicacia, obstinatio, superbia. EPITH. Libera, magna, par, singularis. USUS: Illa tua singularis insolentia, superbia, contumacia. Adhibuit liberam contumaciam a magnitudine animi ductam, non a superbia. Non fero hominis contumaciam. Furit responsi contumacia. Fastidio et contumacia efferri. Cf. Pervicacia, Obstinatus, Contumax.

CONTŬMĀCĬTER, _Avec orgueil_, _fièrement_. SYN. Superbe, præfracte, pertinaciter. USUS: Contumaciter et arroganter solet scribere.

CONTŬMAX, ācis, omn. gen. _Orgueilleux_, _fier_; _récalcitrant_, _rebelle_. SYN. Superbus, pertinax, obstinatus. PHRAS. In moderatores contumax est, _il est en lutte avec ses maîtres_. Inest contemptor animus; contumacia effertur; impune eludit moderatorum imperia; est illi animus arrogantia subnixus; nescio, quibus opinionibus inflatus est; supercilium, orisque et oculorum contumacia incredibilis; est ingenium ferox homini, et audacia stolidum; spiritus alit elatos, ac superbia tumidos: nullis satis æquus est imperiis; nulla satis auctoritate movetur; indomitum ingenium ac jugi impatiens; præferocis animi juvenis est, neque ulla satis ratione tractabilis. Cf. Superbus, Ferox, Asper. USUS: In superiores contumax, in æquos et pares fastidiosus, in inferiores crudelis. Cf. Pervicax, Obstinatus.

CONTŬMĒLĬA, æ, f. _Outrage_, _affront_. SYN. Convitium, ignominia, injuria. EPITH. Extrema ac miserrima, insignis et nova, maxima, quam minima, tanta. Contumeliæ gravissimæ, insatiabiles, maximæ, nefariæ, pertinaces, plurimæ, summæ. PHRAS. 1. Contumeliam illi fecit, _il l’a outragé_. Maledice et contumeliose multa in illum dixit; contumeliis illum oneravit; multa orationis acerbitate et iracundia usus est; asperrimis eum verbis accepit. Multo clamore et convitio illum jactavit, conscidit; omnibus probris oneravit; infandas contumelias in illum edidit; probrosis sermonibus absentem laceravit; quas non ad contumelias descendit homo improbe facetus? Quid non dictum ab illo cum contumelia? Quas non contumelias in illum jecit? Contumeliosissime illi maledixit; voces ab illo emissæ sane contumeliosæ; omnibus probris illum oneravit, laceravit; convitio, contumelia illum verberavit; contumeliam homini dixit, imposuit, intorsit sane gravissimam; contumeliis hominem operuit, vexavit atrocissimis; per obscœnam turpemque dictu contumeliam violavit, plaustra convitiorum in illum jactavit; linguam contumeliose in illum strinxit; contumeliam novo modo illi fecit. 2. Gravi contumelia affectus est, _il a été violemment injurié_. Gravem sustinuit, accepit, passus est contumeliam; frequenti senatus convitio verberatus est; laceratus probris; contumeliis verberatus; jactatus convitio ac clamore est; multa de illo maledice contumelioseque dicta sunt. USUS: In epistola tua multi aculei contumeliarum insunt. Ad contumelias descendere. In contumeliam vertere. Contumeliam accipere. A contumelia prohibere, tutum reddere. Cf. Maledictum, Convitium, Injuria, Probrum.

CONTŬMĒLĬŌSĒ, _Outrageusement_, _injurieusement_. SYN. Per contumeliam, injuriose. USUS: De absentibus maledice, contumeliose detrahendi causa dicere.

CONTŬMĒLĬŌSUS, a, um, _Outrageux_, _injurieux_. SYN. Injuriosus. USUS: Litteræ, oratio, voces in aliquem contumeliose emissæ. In edictis, in congressu contumeliosus. Cf. Injuria.