Lexicon Latinum

Part 3

Chapter 32,930 wordsPublic domain

ABLŪO, is, lui, lūtum, ere, a. _Laver._ SYN. Lavo, purgo, eluo, rigo, expio, abstergo. USUS: 1. Quin tu maculas, sordes eluis? 2. Corrigo, _effacer_. Superioris vitæ maculas egregiis factis abluit. Perturbatio animi placatione abluitur.

ABNĔGO, as, avi, atum, are, a. _Renier._ SYN. Nego, pernego, abnuo, retracto, renuo, recuso. PHRAS. Abnegare Deum ac fidem, _apostasier_. A vera Religione desciscere. Religionem omnem fidemque ejurare. A DEO et fide discedere, deficere. DEO fidem, venerationem cultumque renunciare. Ejurare quidquid sacrum, sanctumque est. Sacrorum, religionumque omnium vincula abrumpere. Religioni DEO que nuntium remittere. USUS: Abnegare depositum, pecuniam, _nier un dépôt, une dette_.

ABNORMIS, e, gen. com. _Qui n’est pas dans la règle._ SYN. Vastus, immanis, enormis.

ABNŬO, is, ui, ūtum, ere, a. _Refuser._ SYN. Renuo, recuso, nego. )( Annuo, aio, concedo. USUS: Jussa abnuit miles, _le soldat refuse d’obéir_. Cognomen Bruti non abnuit. Nullum facinus abnuere solet. Tua erga me voluntas nihil unquam studio meo abnuit, _vous n’avez jamais rien refusé à mes désirs_.

ĂBŎLĔO, es, evi, ĭtum, ere, a. _Détruire_, _faire disparaître_, SYN. Antiquo, rescindo, tollo, deleo, exstinguo, oblitero. PHRAS. Sylla, Senatus Consulta, tabulas abolevit, _Sylla fit disparaître les actes publics et les décrets du sénat_. Legum sanctissimarum memoriam obscuravit. Imperia solo æquavit. Religiones dissolvit. Auspicia emovit, ac delevit. Senatus auctoritatem sustulit ac peremit. USUS: 1. Aquis aut igne abolere, _détruire par l’eau ou le feu_. Homo perditus magistratum civibus, senatui libertatem, vires Reipublicæ, ac leges abolevit; conscientiam tamen generis humani, et infamiam sempiternam abolere non poterit. Crimina, et nomina reorum abolevit. _Faire disparaître le crime et le nom des coupables._ 2. TRANSL. Ad animi affectus: Tempus iram, dolorem etc. abolet. _Le temps affaiblit la colère, la douleur._ Cf. Abrogo.

ĂBŎLESCO, is, evi, ere, n. _Être détruit_, _périr insensiblement_. SYN. Antiquor, rescindor, obsolesco, tollor, deleor, decresco. USUS: Memoria rei prope jam aboleverat, _le souvenir de cet événement était à peu près effacé_. Constituta olim pœna penitus abolevit, _le châtiment que l’on appliquait autrefois est tout à fait tombé en désuétude_.

ĂBŎLĬTUS, a, um, part. v. aboleo. _Détruit_, _tombé en désuétude_. SYN. Antiquatus, obsoletus, abrogatus. PHRAS. Mos abolitus est, _la coutume est tombée en désuétude_. Sublatus ac sepultus est; obsolevit; consenuit; sepultus ac situ obsitus; summotus e republica; oblitterratus; situ ac senio emortuus est. USUS: Mores abolitos unus retinet. Libros, accusationes, leges abolitas protrahit. Ædes deûm igni abolitas instaurare, _rebâtir les temples des dieux détruits par l’incendie_.

ĂBŌMĬNANDUS, a, um, _Abominable_, _exécrable_. SYN. Detestabilis, detestandus, execrabilis, execrandus, horrendus, detestatione dignus. USUS: Infelicitas abominanda.

ĂBŌMĬNOR, aris, atus sum, ari, d. _Repousser comme un mauvais présage_, _détester_, _éloigner_. SYN. Execror, detestor, fugio, horreo, abhorreo. PHRAS. Quis non abominatur civilis belli auctorem? _Qui ne haïrait le funeste auteur de la guerre civile?_ Cui non improbus, execrandus, et detestabilis videatur funesti, ac conscelerati belli auctor? quis non ut consceleratum ac contaminatum aversetur? quis non dignum pronuntiet, quem dira execratione, ac furiali carmine in ejus caput composito, omnes prosequantur? ut vomicæ quædam, ac carcinomata reipublicæ habendi sunt pestilentis hujuscemodi belli auctores. Cf. Horreo, Abhorreo. USUS: Cum verbum aliquod, veluti sinistri ominis causa refugimus, _quand nous repoussons quelque parole comme étant d’un mauvais augure_. Regium insigne aut proferendum tibi est, aut (quod abominor) in te ruet. Nominata inter epulas incendia fusis aquis sub mensa abominantur, _si l’on parle d’incendie pendant le repas, on détourne le mauvais augure en répandant de l’eau sous la table_. Formulæ abominantis. O misera vitæ ratio! O rem miseram, et calamitosam! O me perditum! O me afflictum! O meam calamitosam senectutem! O rem odiosam! O factum male! Hoccine sæculum! O genera sacrilega! O hominem, caput scelestum et impium! Proh nefas! Væ ætati tuæ!

ĂBŎRĬOR, ĕris, ortus sum, iri, d. _Mourir_, _périr avant de naître_. USUS: Fœtus, arbores aboriuntur. Vocem aboriri videmus, _nous remarquons que la voix expire (dans le gosier)_.

ĂBORTĬO, ōnis, f. _Avortement._ SYN. Immaturi fœtus ejectio. USUS: Abortionem persuadere.

ĂBORTĪVUS, a, um, _Avorton_. SYN. Abortu natus. USUS: Fœtus abortivus.

ĂBORTŬS, ūs, m. _Avortement._ SYN. Partus intempestivus, abortio. PHRAS. Abortum procurare, _faire avorter_. Partum medicamentis abegit. Abortioni operam dedit. Fœtum abortione perdidit. Abortum pati, _avorter_. Abortum facere, partum immaturum, fœtum abortivum edere, eniti, egerere. USUS: Abortum facere, pati, inferre.

ABRĀDO, is, rāsi, rāsum, ere, a. _Râcler._ SYN. Rado, corrado, tollo, aufero, subripio. ADV. Penitus. USUS: 1. Barbam, supercilia abradere, _raser_. TRANSL. Elicio, extorqueo, _enlever_, _extorquer_. Vidit se litium terrore nihil ab eo abradere (pecuniæ) posse.

ABRĬPĬO, is, ripui, reptum, ere, a. _Emmener de force_, _arracher_. SYN. Rapio, surripio, eripio, abstraho, tollo, aufero. USUS: 1. Procul a terra tempestate abreptus est, _la tempête l’enleva loin de la terre_. In vincula, ad quæstionem abripi jussus est. Filius a complexu matris, senator a complexu reipublicæ, Epaminondas ex ipso victoriæ complexu abreptus est. A conjuge, liberis, aris, focisque abripi. 2. TRANSL. Ad vehementes animi affectus, _par métaph. quand il s’agit de mouvements violents de l’âme_: _emporter_, _enlever_. Quasi æstus quidam ingenni, iracundiæ, doloris eum in altum abripuit. Cf. Aufero, Fur.

ABRŌDO, is, rosi, rosum, ere, a. _Ronger._ SYN. Rodo, corrodo, exedo, dentibus abscindo.

ABRŎGĀTĬO, ōnis, f. _Abrogation_, _annulation_. USUS: Lex septa difficultate abrogationis, _loi qu’on ne peut que difficilement abroger_.

ABRŎGO, as, avi, atum, are, a. _Abroger._ SYN. Rescindo, dissolvo, aboleo, antiquo, adimo, aufero, minuo, interdico, refigo, abdico, consensu publico irritum facio, tollo, oblittero. )( Rogare legem. ADV. Æqualiter. PHRAS. Abrogare leges, _abroger une loi_. Solvere, exstinguere, evertere; legum severitatem amputare, circumcidere, edicta revocare, rescindere, abolere. 2. Abrogare falsorum deorum cultum, _détruire le culte des faux dieux_. Superstitiosum inanium deorum cultum emovere; demoliri fana; aras sacrilegis religionibus contaminatas diruere, exscindere; discutere nefandos cœtus; impia simulacra cum omni sacrificiorum apparatu obterere. 3. Abrogare imperium, magistratum, _enlever le commandement_. Extorquere hominibus ambitiosis diuturnum regnum; magistratus solo æquare; reges tollere; regiam potestatem dissolvere; exstinguere, delere senatus auctoritatem; movere magistratu; sacerdotium auferre. USUS: 1. Potestatem, jurisdictionem abrogare. 2. Legem, plebiscitum suffragiis, comitiis abrogare. 3. Fidem homini abrogare, _ôter à quelqu’un le crédit_. Cf. Aboleo.

ABRUMPO, is, rūpi, ruptum, ere, a. _Détacher violemment._ SYN. Rumpo, avello, abscindo; _item_: libero. ADV. Ex. PHRAS. Abrumpo sermonem, _interrompre un discours_. Sermonem, deliberationem incidit. Colloquium casus diremit. Segregemus sermonem, sermonis reliquum præcidere præstat, et amputare. USUS: 1. Abrumpere vincula, cornua ex acie. 2. Abrumpere se ab homine, latrocinio, _se détacher de_. 3. Abrumpere rem inchoatam, otium, consilium, _interrompre_. 4. Venas sibi, vitam, lucem invisam desperatione sibi abrumpere, _s’ouvrir les veines_, _mettre fin à ses jours_. 5. TRANSL. Ad animi affect, _renoncer à_. Spem, metum, medios amores, dissimulationem, fas omne, patientiam abrumpere.

ABRUPTĬO, ŏnis, f. _Rupture._ USUS: Abruptio corrigiæ. Illa, quam scribis abruptio non placet.

ABRUPTUS, a, um, part. v. abrumpo. _Rompu._ SYN. Disruptus, confractus, præruptus. USUS: 1. Vallis in ingentem altitudinem abrupta, _vallée abrupte, d’un accès difficile_. Loca abrupta et ob id invia, quod descensum non habeant. 2. Ad hominem præfervidum, _homme inabordable, brusque_. Homo ingenii est præcipitis, et abrupti; contumaciæ abruptæ. 3. Ad res impetu quodam effusas, aut inopinatas. Orationis genere, initio, dictis, querelis abruptis utitur, _style coupé, haché_. Gavisus sum abrupto lucro, _gain inattendu_. Cf. Abscissus.

ABS RĒ, cum negat. _Il n’est pas inutile._ * SYN. Non est alienum te interesse.

ABSCĒDO, is, cessi, cessum, ere, n. _S’éloigner de._ SYN. Recedo, discedo, abeo. )( Accedo. ADV. A, ab, de, procul, hinc, illinc, inde, retro, hac, aliquo, e. USUS: E conspectu, a Republica ne vestigium quidem abscessit, _ne pas mettre le pied hors de_. Sol, somnus abscedit. Incepto abscedendum. Humor noxius in apostema abscessit. Cf. Abjungo, Discedo.

ABSCESSĬO, ōnis, f. _Départ._ SYN. Abscessus, discessus.

ABSCESSUS, ūs, m. _Départ._ SYN. Recessus. EPITH. Longinquus. USUS: Longinquo solis abscessu, _distance considérable du soleil_.

ABSCINDO, is, scĭdi, scissum, ere, a. _Séparer._ SYN. Scindo, discindo, rescindo, seco, reseco, amputo, lacero, separo. ADV. A, ab. USUS: 1. Caput cervicibus abscindere, _couper_. 2. TRANSL., querelas, opera, etc. abscindere, _interrompre_. Abscindere sibi omnium rerum respectum, præterquam victoriæ, _n’avoir souci que de la victoire_.

ABSCISSUS, a, um, part. v. abscindo. _Séparé._ SYN. Abruptus, præruptus, præcisus. USUS: 1. Aditus ad arcem abscissus, et præruptus, _chemin escarpé_. Italiæ latus Sicilia; insulæ a continenti abscissæ, _îles detachées du continent_. 2. TRANSL. Ad res perditas: Res et spes abscissæ. Genus castigationis abscissum, durum et asperum, _châtiment rigoureux_. Oratio aspera et abscissa, _style dur et haché_.

ABSCONDĬTĒ, adv. _En secret._ SYN. Occulte, clam. USUS: De voluptate nec acutissime, nec abscondite disserit.

ABSCONDĬTUS, a, um, part. v. abscondo, _Caché._ SYN. Abditus, reconditus, abstrusus. USUS: Absconditæ insidiæ, jus Pontificium absconditum, obscurum.

ABSCONDO, is, di, dĭtum, ere, a. _Cacher._ SYN. Occulto, celo, abdo, abstrudo, opprimo, condo. )( Aperio, resero, recludo, emineo, appareo. PHRAS. Abscondit se, _il se cache_. Ut cochlea se contegit, et retentat se tacitus. In latebras se abdit. Occultat et continet se domi. Nescio, quo latibulo se tegit. Ex conspectu se abdit, proripit. Oculis se subducit, subtrahit. Publico abstinet. Lucem vitat. Tenebris se involvit. E conspectu se aufert; ab oculis removet. 2. Consilia sua abscondit, _il cache ses desseins_. Clausa habet consilia, voluntate est abdita et retrusa. Naturam suam tegit, et quasi quibusdam velis obtendit. Velat ingeniosa dissimulatione consilia sua, tegit, premit, celat, in latebris probe sita habet. Arte quadam cupiditatem suam, et mira simulatione occultat. Cf. Abdo, Occulto, Tego, Clam.

ABSENS, tis, gen. omn. _Absent_. SYN. Remotus, non præsens. USUS: Absentis desiderium epistolis leniamus. Absente altero secundum præsentem judicatum. Nulla absentis ratio est habita.

ABSENTĬA, æ, f. _Absence_. EPITH. Levior, longa, brevis, dura, mœsta, tristis. PHRAS. Absentiam moleste fero, _je supporte difficilement votre absence_. Desiderium tui non fero. Acre mihi desiderium movet, commovet absentia tua. Magnum relinquis tui desiderium. Ipsa absentia desiderium accendit videndi tui. Omnis mihi mora te absente longa est et molesta. Dum præsentia careo, dum conspectu tuo non fruor, dies mihi annus videtur. USUS: Vereor, ne absentia mea levior sit apud te, _je crains que mon éloignement ne vous semble facile à supporter_.

ABSĬLĬO, īs, ii, ire, n. _Fuir en sautant_. SYN. Saltu alicunde recedo.

ABSĬMĬLIS, e, com. _Différent_, (adhibetur sæpius cum negat, non, haud, nec, neque et dat). SYN. Dissimilis, dispar, impar. USUS: Non absimilis Tiberio, _il ne différait pas de Tibère_. Cf. Dissimilis, Discrepo.

ABSISTO, is, stiti, ere, n. _S’éloigner_. SYN. Discedo, abscedo, abeo, cesso, desino, desisto. USUS: 1. Absistere a sole, _s’éloigner du soleil_. 2. TRANSL. Ab incepto desisto, _renoncer à une entreprise_. Absistere bello, pugna, furore, actione, obsidendo, peccando. Cf. Desino, Desisto.

ABSOLVO, is, solvi, sŏlūtum, ere, a. _Finir_, _terminer_, _acquitter_; _absoudre_. SYN. Perficio, conficio, perago, transigo, finem impono, ad exitum perduco: _item_: libero. ADV. Aperte, bene, copiose, honeste, honestissime, perfecte, plane. PHRAS. 1. Opus nondum absolvisti, _vous n’avez pas encore fini l’ouvrage que vous aviez commencé_. Præclare inchoatis tuis summa, extrema manus nondum accessit. Consilia tua et instituta nondum ad exitum adducta sunt; pervenerunt; exitum nondum habent; attigere; longius adhuc absunt ab exitu. Nondum confectum, exactum opus est. Nondum ad calcem operis decursum, perventum est. 2. Res brevi absolvetur, _ce sera bientôt fait_. Res in exitu est; in extrema operis parte ac conclusione est; a perfectione operis non longe, non multum abest; propediem metam attinget; exitum habebit; ad exitum provehetur; ad fastigium perducetur. Operis molitioni brevi tempore summa manus admovebitur, adjicietur, imponetur. Jam calcem operis video; lineas admoveri sentio. In eo sum, ut operi colophonem addam, coronidem, fastigium imponam. 3. Absolvamus negotium, _finissons cette affaire_. Negotio tandem modum finemque faciamus, statuamus, constituamus. Extrema tandem rei persequamur. Finem inveniat tandem suum laboriosi operis institutum; supremam manum exspectet. 4. Bellum nondum absolutum est, _la guerre n’est pas encore terminée_. Bellum hoc affectum est, (prope confectum) nondum confectum est; magna ex parte profligatum, nondum sublatum est. Nondum bello defuncti sumus. Nondum ad exitum belli ventum est. Belli reliquiæ adhuc persequendæ sunt. Belli extrema sunt delenda. 5. Annus absolvetur brevi, _l’année touche à son terme_. Annus in exitu est. Annus præcipitat. Cf. Perficio, Finis. USUS: 1. Perficio, _finir_. Opus, pensum absolvo. 2. Libero, solvo. Fidem absolvere, solvere, liberare, _dégager sa foi_. 3. Judicio vinco. Injuriarum, affectati regni suspicione multis, ac non dubiis judicum sententiis absolutus est, _être absous_. 4. Abire cupientem dimitto. Absolve me tandem, ne me ultra morare, _laisse-moi partir_, _ne me retarde pas plus longtemps_. 5. Contineo, _contenir_, _comprendre_. Honestas omnis quatuor partibus absolvitur. 6. (In rebus Sacris, a peccatis, et Ecclesiæ pœnis absolvere), _absoudre des péchés et des peines ecclésiastiques_. Exsolvere criminum vinculis. Constrictos scelerum vinculis animos potestate divinitus collata relaxare. Expiare noxis, culpa confitentes reos. Admissa superioris vitæ crimina pro tribunali sacro donare, Ecclesiæ communioni restituere, _faire rentrer dans la communion des fidèles_. Pacem Ecclesiasticam reddere; Ecclesiæ reconciliare.

ABSŎLŪTĒ, adv. _Parfaitement_, _complètement_. USUS: Perfecte atque absolute beatus.

ABSŎLŪTĬO, ōnis, f. _Perfection_, _plénitude_. SYN. Perfectio. EPITH. Perfecta, constans. USUS: 1. Ad hujus absolutionem operis multa desunt, _bien des qualités manquent à cet ouvrage pour qu’il soit parfait_. 2. In judicio. _Acquittement._ Ego mea oratione absolutionem tibi confeci, _mon discours vous a valu un acquittement_. Cf. Absolvo.

ABSŎLŪTUS, a, um, part. v. absolvo, _Accompli_, _absous d’une accusation_. SYN. Perfectus, peractus: liber judicio, dimissus. ADV. Perfecte, plane. PHRAS. Absolutus est a judicibus, _les juges l’ont absous_. Judicio liberatus, absolutus, erutus; supplicio exemptus est. Judicum sententiis insons, expers culpæ judicatus, pronuntiatus, declaratus est. Judicio evasit, elapsus est. Senatorum urna, sententia absolutionem consecutus, adeptus est. Sententia de homine lata est ea, quæ insontem, neque culpæ affinem, nullo constrictum, adstrictum, contaminatum, aspersum scelere declaravit. USUS: 1. Culpa, crimine absolutus, _absous d’une faute_, _d’un crime_. 2. Orator omnibus numeris absolutus, _orateur parfait sous tous les rapports_.

ABSŎNUS, a, um, _Discordant_. SYN. Dissonus, male consonus, non consonans, repugnans, male conveniens, discors, discrepans. USUS: 1. Vox absona, voce absonus. 2. TRANSL. Absoni fortunis motus; dicta fidei absona; absoni mores et inconditi, _mœurs déréglées et qui ne répondent pas à la condition_. Cf. Inconveniens.

ABSORBĔO, es, bui _vel_ sorpsi, sorptum, ere, a. _Avaler entièrement_; _ruiner_. SYN. Sorbeo, haurio, exhaurio, devoro, rapio, absumo, abligurio. USUS: Vide, ne te aut consuetudinis, aut gloriæ quidam æstus absorbeat, _prenez garde que la force de l’habitude ou l’ivresse de la gloire ne vous perde_. Quæ charybdis tam vorax, quæ tot res tam cito absorbere potuisset? _Quel est ce gouffre si profond qui en si peu de temps a pu absorber tant de richesses?_ Cf. Haurio, Abligurio.

ABSQUĔ, cum ablat. _Sans_. SYN. Sine. USUS: Absque eo esset, recte mihi vidissem, _n’était cette seule chose, sans cette malheureuse circonstance, comme je serais heureux de tout point_. Absque te foret, alia fortuna uterer, _sans toi, je serais plus heureux_.

ABSTĒMĬUS, a, um, _Qui s’abstient de vin_. USUS: Vini abstemius, abstinens. Mulieres Romæ ætatem abstemiæ egerunt. Prandium abstemium. Cf. Bibo.

ABSTERGĔO, es, tersi, tersum, ere, a. _Essuyer_. SYN. Tergo, detergo, purgo, deleo, ADV. Plane. USUS: 1. Frontem abstergere; frontem linteo effingere, 2. TRANSL. Sedo, tempero, fugo, _enlever_, _faire disparaître_. Epistola tua mihi metum omnem et luctum abstersit. Senectutis molestias, fastidia, ægritudinem blanda amicorum consuetudine abstergito.

ABSTERRĔO, ēs, ui, ĭtum, ēre, a. _Éloigner par la crainte_. SYN. Terreo, deterreo arceo, prohibeo; terrorem incutio. PHRAS. Non absterrebis me a consilio, _vous ne me détournerez pas de mes desseins_. Minæ tuæ neutiquam a cœpto consilio me depellent, avocabunt. Minis tuis nihil moveor. Ad terrorem istum facile invictus ero. Terror iste minarum tuarum animum nequaquam franget, debilitabit. USUS: Absterrere a se supplicem. Cf. Terreo, Prohibeo.

ABSTĬNENS, tis, part. v. abstineo, _Qui s’abstient de_, _sobre_. SYN. Temperans, sobrius, moderatus, parcus, suo contentus, continens, modestus. ADV. Mirifice. USUS: Non manus duntaxat, sed et oculos abstinentes habet, _il commande non seulement à ses mains, mais à ses yeux_. Cf. Sobrius, Jejunus.

ABSTĬNENTĬA, æ, f. _Modération_, _abstinence_. SYN. Modestia, continentia, parcus victus, modicus cibus, sobrietas. DIFFER. Per abstinentiam cohibemus nos ab alienis, per continentiam a voluptatibus. EPITH. Admirabilis, incredibilis, provincialis, summa, parca, sana, longa, sancta, dura. USUS: 1. Nulla re Prætorfacilius Provincialium benevolentiam colligit, quam abstinentia et continentia, _simplicité et désintéressement_. 2. Vini, ciborumque abstinentia febris mitigatur, _calmer la fièvre par la diète_. Cf. Abstineo, Diæta, Sobrius.

ABSTĪNĔO, ēs, ui, tentum, ere, n. et a. _S’abstenir de._ SYN. Prohibeo, tempero, contineo. ADV. Facile, vix. PHRAS. 1. Abstinuit ab injuria, _il évita toute injustice_. Ab injuria et maleficio temperavit, se prohibuit. A cædibus et injuriis parcendum sibi duxit. Iram tenuit; manus ab injuria abstinuit. Iram in potestate habuit, animumque a vindictæ dulcedine abduxit. 2. a. Abstinet multo cibo, _il se prive beaucoup de nourriture_. Multi cibi non est. Cibo utitur tenui. De cibi, potionisque mensura multum quotidie detrahit, minuit. Frugaliter ac parce vivit. Minime edax est. Arcte contenteque, sobrie, continenter; severe minimeque molliter ac delicate vivit. In cibi potionisque modo egregie sibi imperat, moderatur. Abdicat a se lautitias omnes; privat se multis suavitatibus cœnarum. Tenuissimo victu contentus est. Cibi, potionisque in eo est intra naturale desiderium usus. Continentiam in victu mirabilem tenet. Non modo delicias, sed et necessaria vitæ valetudinisque fomenta mira frugalitate restringit, finit, definit. In victu summam moderationem adhibet. Cibi potusque ratio parcissima illi est, et a sumptuosis cœnarum apparatibus remotissima. Cum in omni vita, tum in curando maxime corpore summa moderatione utitur. Cf. Sobrius, Diæta. USUS: 1. n. A vitio se aut alios coercere, _éloigner les autres du vice ou se l’interdire à soi-même_. De maledictis, a culpa; mentem a scelere; manus ab alienis pecuniis; sermonem de re abstinere. 2. a. Arcere, prohibere, _tenir éloigné_, _écarté_. Ægrum cibo; populum ab hæreditate abstinere. Vim et bellum a finibus; vim ab inimico et manus; ignem ab ædibus abstinere. 3. Pugna, bello, publico, urbe, mari abstinere, _éviter la mer_. 4. Sermonem abstinere de civium discordiis, _ne pas parler de désordres civils_.

ABSTRACTUS, a, um, part. v. abstraho. _Tiré de_, _séparé_, _entraîné_. SYN. Avulsus, disjunctus, abductus. PHRAS. Abstractus a sensibus animus est, _l’âme s’est isolée des sens_. Abstractus a corpore animus, divinoque instinctu concitatus; abductus a consuetudine sensuum. Vis animi sejuncta a corporis sensibus. Animus ex cœlestibus suspensus. Animus spreto corporis vinculo evolat ac excurrit foras. Expulsum repente sensibus oblata cœlestium species rapit, tenet. Quidam tanquam secessus mentis a corpore factus est. Mens a sensu corporis quasi emota, ac alienata est; divino impetu instincta et concitata; stupore ac silentio in contemplatione cœlestium defixa; a corporis sensu avocata. Cf. Separo. USUS: A conjuge abstractus, ac liberis. Abstractus a ratione sensus.

ABSTRĂHO, is, traxi, tractum, ere, a. _Séparer violemment_. SYN. Abripio, avello, avoco, abduco, removeo, dimoveo, divello. ADV. A, ab, de, e, ad, valde. PHRAS. (Barbara et vulg). Abstrahendo ab impietate hominis, imperitissimus certe est. Si impietatem etiam subtraxeris, semoveris; semota ea ratione; detracto, quod impius, rudis tamen est et imperitus, _outre son impiété, cet homme est un type de sottise et de grossièreté_. USUS: 1. Ab omni me sollicitudine, a rebus gerendis, e conspectu aliorum abstraham, _s’affranchir_. 2. Civitatem a moribus inquinatis, a servitute abstraxit, _purger_. 3. Incensos animos a certamine, a vincendi cupiditate abstraxit, avocavit, _arracher_, _détourner_.

ABSTRINGO, is, nxi, ictum, ere, a. _desserrer_. )( Stringo. USUS: Nodum abstringere, _dénouer_.

ABSTRŪDO, is, si, sum, ere, a. _Cacher_, _enfouir_. SYN. Abscondo, abdo, recondo, occulto. ADV. Penitus, foris, inter. USUS: Natura veritatem penitus in profundo abstrusit, _la nature a caché profondément la vérité_. Tristitiam abstrudere sapientis est. Cf. Abscondo, Occulto, Abdo.

ABSTRŪSUS, a, um, part. v. abstrudo. _caché_. SYN. Latens, occultus, abditus, reconditus. ADV. Penitus. USUS: Diu reconditus, et abstrusus animi dolor. Homo abstrusus, et intra se abditus, _homme impénétrable_. Cf. Occultus.