Part 29
CŎHĬBĔO, es, hĭbŭi, hĭbĭtum, ere, a. _Rétenir_, _réprimer_, _maîtriser_. SYN. Contineo, refreno. ADV. Ardentius assensionem. PHRAS. Cohibuit se ab alienis appetendis, _il s’abstint toujours de désirer le bien d’autrui_. Non revocavit se ipse, sed pæne refugit ab alienis appetendis; abstinuit se, tenuit, continuit, repressit, manus abstinuit ab alienis invadendis; nihil alieni usquam attigit; non manus solum, sed oculos etiam abstinentes habuit; moderatione magna et modestia est usus; mediocritatem sectatus, cupiditati suæ modum constituit; aspirare ad alienas opes religio erat homini; cupiditati frenum continuo adhibuit, injecit. Nihil illis manibus sanctius, atque ab omni cupiditate remotius; integras purasque atque ab omni cupiditate intactas manus habuit. Cf. Comprimo, Coerceo, Tempero, Moderor. USUS: Nisi Cæsar furentis impetus et conatus, furorem, importunitatem cohibuisset, actum erat de pulcherrima provincia. Iracundiam cohibere, animum vincere. Cohibere a rebus incertis assensionem, _refuser son assentiment à une chose incertaine_.
CŎHĬBĬTĬO, ōnis, f. _Empêchement_, _obstacle_. SYN. Interdictum.
CŎHŎNESTO, as, avi, atum, are, a. _Orner_, _embellir_. SYN. Honesto, decoro, orno. USUS: Exequias cohonestare. Auctoritate sua ac laude cohonestare aliquem. Cf. Orno.
CŎHORRĔO, es, horrui, ere, n. _Frissonner de tous ses membres_. SYN. Horreo, percellor. USUS: Sudore, cum cohorruissem, in febrim incidi. Cohorrui ad id spectaculum. Cf. Horreo.
CŎHORS, ortis, f. _Cohorte_. SYN. Militum manus. EPITH. Auxiliaria, impura, invita, nobilis, præclara, prætoria, studiosa alicujus, tota. USUS: 1. Quot potuit, cohortes contraxit, conscripsit, instruxit. Completas cohortes successori tradidit. 2. TRANSL. Caterva, multitudo varia hominum, _foule_, _bande_, _troupe_. Conferte hujus cohortem impuram cum illius comitatu sanctissimo.
CŎHORTĬCŬLA, æ, f. _Petite cohorte_. SYN. Parva cohors.
CŎHORTĀTĬO, ōnis, f. _Exhortation_. SYN. Hortatio, hortatus. EPITH. Gravior, inanis, mirifica. USUS: Incredibiliter me tua cohortatio commovit, incitavit, excitavit ad inquirendam veritatem.
CŎHORTOR, aris, atus sum, ari, d. _Exhorter_. SYN. Hortor, adhortor. ADV. Ardentius ad virtutem. USUS: Te semper ad studium virtutis ac summæ laudis cohortatus sum. Cf. Hortor, Moneo.
CŎINQUĬNO, as, avi, atum, are, a. _Souiller_, _infecter_. SYN. Turpifico, commaculo. Cf. Maculo.
CŎĬTĬO, ōnis, f. _Réunion_, _conciliabule_, _entente_. SYN. Societas, sodalitas, arcana pactio et factiosa. EPITH. Silvestris. USUS: Coitionem facere; in candidatorum coitione interfui.
CŎLĂPHUS, i, m. _Soufflet_. USUS: Infligere, infringere, impingere, incutere colaphos, in os pugnos ingerere; pugnis onerare, obtundere, concidere; pugnis obserere; incursare pugnis; pugno percutere; pugnis conscindere; pugno icere, _appliquer un coup de poing_.
COLLĂBĔFĪO, is, factus sum, fieri, p. _Être ébranlé_, _fracassé_. USUS: Naves perfracto rostro totæ collabefactæ.
COLLĀBOR, eris, lapsus sum, labi, d. _Tomber_, _s’écrouler_, _s’affaisser_. * SYN. Labor, corruo. USUS: Ruina collabi. Cf. Cado.
COLLĂCRĬMĀTĬO, ōnis, f. _Action de fondre en larmes_. USUS: Signa doloris vultu, voce, collacrimatione ostendit.
COLLĂCRĬMO, as, avi, are, n. _Pleurer ensemble_. SYN. Lugeo. USUS: Casum meum toties collacrimavit.
COLLĀTĬO, ōnis, f. _Action de réunir plusieurs objets_; _souscription_, _offrande_; _comparaison_. SYN. Comparatio, similitudo. USUS: Philosophia ex rationum collatione constat. Quæ est in ista collatione similitudo? Cf. Confero.
COLLĀTĀTUS, a, um, part. v. anom. collato. _Étendu_, _abondant (en parl. du style)_. SYN. Dilato. )( Coangusto. USUS: Oratio collatata et diffusa. Cf. Amplifico.
COLLAUDĀTĬO, ōnis, f. _Action de louer pleinement_. SYN. Laudatio. Cf. Celebratio.
COLLAUDO, as, avi, atum, are, a. _Louer sans réserve_. SYN. Comprobo, laudo. ADV. Indiserte. USUS: Clementiam Cæsaris diserte collaudavit. Cf. Celebro, Laudo.
COLLECTA, æ, f. _Collecte_, _écot_. SYN. Pecunia a multis colligi solita, ut a convivis et aliis. USUS; Collectam a conviva exigere.
COLLECTĬO, ōnis, f. _Réunion_. SYN. Congregatio. USUS: Eorum membrorum collegio dispersa celeritatem insequendi retardavit.
COLLECTĬTĬUS, a, um, _Réuni de côté et d’autre_, _rassemblé à la hâte_. SYN. Recens collectus, tumultuarius. USUS: Cum tirone et collectio exercitu figna contulit.
COLLĒGA, æ, m. _Collègue_. SYN. Qui ejus cum altero officii est et potestatis. EPITH. Custos et vindex cupiditatis, cupidus provinciæ, immanis et impurus, non indisertus, perhonorificus in aliquem et partium studiosus, ac defensor bonorum, studiosus alicujus. USUS: Habuit collegam in prætura Sophoclem.
COLLĒGĬUM, ii, n. _Association_, _corps_, _compagnie_, _collége_. SYN. Conventus, sodalitas, cœtus, ut Sacerdotum, opificum &c. EPITH. Amplissimum, decemvirale, desperatum, frequens, maximum, prætorium, totum. Collegia innumerabilia, nova, vetera. USUS: Pontificum, tribunorum, sacerdotum, amplissimum collegium. Aliquem in collegium adoptare. Nullum concilium, societas, consilium commune, collegium superest.
COLLĬBET, libuit _vel_ lĭbĭtum est, ere, imp. _Il plaît_, _il prend fantaisie_. SYN. Libet. USUS: Simul ac mihi collibitum fuerit, adero. Cf. Libet.
COLLĬDO, is, lisi, lisum, ere, a. _Frapper_, _heurter contre_, _briser_. SYN. Frango, contero. USUS: Humor facile comprimi ac collidi potest, _le moindre choc divise l’eau_.
COLLĬGĀTĬO, ōnis, f. _Attache_, _lien_. SYN. Vinculum, connexio. EPITH. Arctior, naturalis. USUS: Colligationem omnium causarum animo perspicere. Arctior colligatio est propinquorum. Cf. Necto.
1. COLLĬGO, as, avi, atum, are, a. _Lier ensemble_, _enchaîner_. SYN. Necto, connecto, constringo, ligo, vincio. )( Dissolvo. USUS: Corpora naturalibus vinculis colligata. Colligatæ inter se et aptæ virtutes; virtutes cognatione quadam inter se continentur. Cf. Cohæreo, Necto.
2. COLLĬGO, is, ēgi, ectum, ere, a. _Rassembler_, _réunir_. SYN. Cogo, congrego, in unum conjicio cumulum, in unum redigo. ADV. Colligere acute crimina, aliquando se, amice, benevole, breviter, commodius animo, copiose sententias, diligentius, divinitus omnia, eleganter, exquisitius, facete, memoriter, modice benevolentiam, præclare, propemodum rhetorice sententias, ridicule, singulatim ac diu, tenuiter argumenta voluntatis, undique, omnes copias, undique omnes perditos. PHRAS. 1. Quantum potuit hominum, collegit, _il a réuni le plus d’hommes qu’il a pu_. Magnam ex agrestibus manum effecit; magnam hominum multitudinem coegit, contraxit, in unum locum compulit, ad belli societatem convocavit, ex agris oppidisque congregavit; manum fecit, copias paravit non contemnendas; omnem ætatem militarem excivit; lecta armatorum manus et ad signa convocata. 2. Collegi me tandem ex pavore, _je me suis enfin remis de ma frayeur_. Respiravi, recreavi me a præteritis molestiis, recepi me ex illo terrore; animos collegi tantæ rei cogitatione confusos; collegi me tandem, et rationi et consilio locum dedi; redii tandem ad me; animum a timore recepi; animus mihi rediit; animum ex mœrore refeci; animum tandem ad me advocavi. Abduxi a mœrore animum; a molestiis avocavi animum et cogitationem. Cf. Respiro. USUS: 1. Exercitum ex agris collegi. Argumenta multa in unum collegi. Res undique collectæ et comportatæ; lecti fructus, spolia, flores. 2. Aucupor, acquiro, comparo, _amasser_, _acquérir_, _contracter_. Benevolentiam civium assentatione; ex labore magno gratiam et dignitatem colligere. Eo facto invidiam sibi collegit. 3. Animum resumo, _reprendre courage_, _se remettre_. Tu te collige. Quid esi autem seipsum colligere, nisi dissipatas animi partes rursus in suum locum cogere. 4. Concludo, _comprendre_, _conclure_. Ex eo colligere potes, quam te amem. Hinc bene colligitur; recte conficitur etc. 5. Vasa colligere; _plier bagage_, _lever le camp_, _décamper_.
COLLĪNĔO, as, avi, atum, are, a. et n. _Viser un but_, _diriger en visant_. SYN. Dirigo, propositum assequor (_Vulgo_: Scopum tango, album tango.) USUS: Collinees, oportet, quo propositum assequaris. Quis tota die jaculans, non aliquando collineat? Collineare hastam aliquo, vel sagittam.
COLLIS, ĭs, m. _Colline_, _coteau_. SYN. Mons, clivus. EPITH. Colles excelsi, nitidissimi, viridissimi, deserti. PHRAS. Editus in saltu collis, aditu arduus impedito agmini, expedite haud difficilis, _colline boisée_. Collis in modum metæ, in acutum cacumen a fundo satis lato fastigiatus; collis leniter ab infimo acclivis; collis ex omni parte circumcisus; tumulus paulo editior; collis clementer et molliter assurgens; intercisus vallibus collis leniter editus. Cf. Mons.
COLLŌCĀTĬO, ōnis, f. _Arrangement_, _disposition_. SYN. Dispositio. USUS: 1. Collocationis est componere et sternere verba, ut ne asper eorum concursus, ne hiulcus, sed quasi coagmentatus sit. 2. Collocatio filiæ, _établissement_, _mariage (d’une fille)_.
COLLŎCO, as, avi, atum, are, a. _Mettre_, _placer_; _disposer_, _arranger_. SYN. Loco, dispono, pono, statuo, accommodo. ADV. Aptissime inter se, bene, bene pretia apud aliquem et munera, diligenter res electas, diligenter verba, longe se ab, melius pecuniam, mirifice, palam se in vita meretricia, penitus legiones in hibernis, propalam signa, recte, uspiam in sollicitudinem. USUS: 1. Domicilium in aliquo loco; suo quidvis loco collocare. Legiones in cervicibus nostris collocavit. In tuto eum collocavi. Insidias alicui collocare. 2. Cum fructu aliquid impendo, aut secus, Beneficium bene apud hunc hominem, collocabis. Male apud illum beneficium collocasti. 3. Nuptum do filiam, _établir_, _marier (une femme)_. Collocare alicui filiam, in matrimonium filiam collocare. Cf. Nubo.
COLLŎCŪTĬO, ōnis, f. _Entretien_. SYN. Colloquium, sermo. EPITH. Familiarissima cum aliquo. USUS: In familiarem collocutionem venire cum aliquo.
COLLŎQUĬUM, ii, n. _Entretien_. SYN. Collocutio, sermo, congressus, dialogus, sermonis communicatio. EPITH. Non incommodum, clandestinum. USUS: Rerum leviorum colloquia. Hostium duces ad colloquium evocavit. Venere illi in congressum et colloquium. Clandestina cum hostibus colloquia habere, facere. Colloquium amicorum absentium; litteræ, _lettre_, _correspondance_. Cf. Alloquor.
COLLŎQUOR, eris, lŏcūtus sum, loqui, d. _S’entretenir_. SYN. Cum aliquo sermonem habeo, _vel_ confero; communico, colloquium facio. ADV. Postremum cum aliquo, quam sæpissime per litteras, secreto. PHRAS. Velim sæpissime tecum colloqui, _je voudrais souvent m’entretenir avec vous_. Verbis agere tecum; in colloquium tecum venire persæpe cuperem; nihil malim, quam tecum frequentissime sermonem sociare, conferre, multum sermonis invicem consumere; jucundum mihi esset, verba inter nos commeare; sermones cædere, orationem tecum habere; sermones conserere. Velim tecum congredi sæpissime; collocutionem habere; colloquia serere, confabulari, conferre; volupe esset horas quam plurimas suavissimo sermone consumere. In collocutionem venire tecum opto; aditum sermonis habere cuperem; nihil exoptatius evenire posset, quam si loquendi tecum, si sermonis copiam et potestatem faceres amplissimam. Velim loquendi mihi locum dares frequentissime. Utinam mihi aditus esset ad te sæpissime! sermonis communicatione, quæ tecum mihi esse solet suavissima, ægerrime careo. Jungeres, utinam! misceres sermones mecum sæpius! Vereor, ne me a congressione frequentiori prohibeas. Utinam frequentius inter nos fieret sermonis commercium! USUS: Velim sæpissime mecum per litteras colloquare, _je voudrais que vous m’écrivissiez souvent_. Inter nos colloquimur de eo negotio. Cf. Sermo, Loquor.
COLLŪCĔO, es, luxi, ere, n. _Briller_, _jeter un grand éclat_, _resplendir_. SYN. Luceo. ADV. Late, longe. USUS: Omnia tuis furtis collucent. Fulgore auri collucet et illustratur templum. Mare a sole collucet. Cf. Luceo.
COLLŪDO, is, lusi, lusum, ere, n. _Jouer avec_; _être de connivence_. SYN. Cum aliquo ludo; clandestina consilia cum altero confero. USUS: Cum hoste collusisse compertus est.
COLLUM, i, n. _Cou_. SYN. Cervici subjecta pars; cervix, cervices. EPITH. Procerum et tenue. USUS: In collum alicui invadere, _se jeter au cou de qqn_. Homini collum in laqueum inserenti subveni, _j’ai secouru cet homme qui se pendait_. Collo et cervicibus sustinere pœnam temeritatis, _porter les peines de sa témérité_. Collum hominis secuit, _il coupa le cou de cet homme_. Collum, jugulum pro tua salute præbui, _j’ai offert ma vie pour vous_.
COLLŪSĬO, ōnis, f. _Connivence_, _concert coupable_. SYN. Dissimulatio in rebus agendis, tacita conspiratio. USUS: Hominum nequissima collusio. Cf. Conjuratio.
COLLŪSOR, ōris, m. _Compagnon de jeu_. USUS: Compransores et collusores alicujus. Consessor et collusor.
COLLUSTRO, as, avi, atum, are, a. _Éclairer de tous côtés_; _parcourir des yeux_. SYN. Aspicio, illumino. USUS: Pictura collustrata. Sol omnia clarissima luce collustrat. Cum omnia oculis collustrarem. Cf. Orno.
COLLŬVĬES, ei, f. _Mélange impur_. SYN. Sordes, fæces, concursus sordium. USUS: Nempe in illa perditorum hominum colluvie regnabis?
COLLŬVĬO, ōnis, f. _Vil ramas_, _confusion_, _désordre_. SYN. Colluvies. USUS: Ille ex omnium scelerum colluvione natus. Discede ex hac turba et colluvione.
COLLYBUS, i, m. _Change de monnaie_. SYN. Fœnus illud, quod pro permutatione pecuniæ argentariis solvitur. USUS: Collybus esse qui potest, cum utantur uno genere nummorum?
COLLYRĬUM, ii, n. _Collyre (pour les yeux)_. SYN. Medicamentum oculorum.
CŎLO, is, colui, cultum, ere, a. _Honorer_, _respecter_. SYN. Observo, veneror, amo, diligo, honorem alicui habeo, aliquem præcipuo in honore habeo. )( Negligo. ADV. Colere æque atque observanter, æque jus, assidue, castissime Deos, commodius inter se, maxime, unumquemque mirifice, omnino prædia, pie, privatim, religiose, religiosissime templum, sancte necessitudinem, sanctissime amicitiam, sanctissime sacra, auspicia, cerimonias, studiose agros, suavissime aliquem. Coli castissime, frequentissime partem urbis, vehementius studia. Colendi Dii et retinendi. USUS: 1. Me ille mirifice coluit et amavit. Diligentissime, suavissime me colit. Memoriam tui beneficii colam benevolentia sempiterna. Aliquem patris loco summa observantia colere. Cf. Honoro. 2. Diis tribuitur et sacris, _honorer_, _solenniser_. Venerari et colere aliquem Deorum numero. DEUM auguste, sancte, pie; templa pie sancteque colere. Religiones Deorum sanctissime colere. 3. Studium in aliqua re pono. Virtutem, litterarum studia, leges colere. Amicitiam, officium, fidem, jus et justum colere. Cf. Virtutem colo, Justitiam colo. 4. Habito, _habiter_. Terram, urbem, domum aliquam colere. 5. Excolo, _cultiver_. Agros, prædia, rem rusticam egregie colit; cultum, culturam adhibet; agros exercet; glebam subigit, _vel_ terram; terram mollito et subacto gremio frugiferam reddit; terram ferro subjicit. Cf. Agricultura.
CŎLŌNĬA, æ, f. _Colonie_. SYN. Populus ex urbe, _aut_ regione alio abductus, et translatus. EPITH. Fidelissima, fortissimaque, imprimis firma, illustris, splendidissima, florens, florentissima, nova. USUS: Aliquos in coloniam constituere, collocare. Deducere novas colonias. Lustrare, reficere veteres colonias.
CŎLŌNUS, i, m. _Colon_. SYN. Agricultor, agricola. EPITH. Frugalissimus, modestissimus, optimus, parcissimus; coloni honestissimi, novi. USUS: Coloni et aratores populi Romani. Colonis agros assignare. Colonos deducere.
CŎLOR, ōris, m. _Couleur (naturelle ou artificielle)_. SYN. Pigmentum. EPITH. Albus, decorus, egregius, pristinus, servilis, suavis, succo illitus, sanguine diffusus. Colores clari, dispares, pauci. USUS: 1. Formæ dignitas coloris bonitate tuenda est. Color defluit, _ses couleurs disparaissent_. 2. TRANSL. Urbanitatis quidam color. Oratio quasi colore et succo quodam ornatur. Orationis ornamenta et lumina totidem velut colores sunt, quibus oratio se distinguit. 3. Colorem assumere, _se colorer_. Colorem ducit, trahit, combibit.
CŎLŌRO, as, avi, atum, are, a. _Colorer_, _donner une couleur_. SYN. Tingo, colorem induco, colore imbuo, inficio. USUS: Arcus e nubibus coloratus, _arc-en-ciel aux couleurs variées_. Oratio ipsa se colorat, et roborat.
CŎLUMBA, æ, f. _Colombe_. USUS: Plumæ versicolores columbis.
CŎLUMBĪNUS, a, um, _De pigeon_, _de colombe_. USUS: Pullus columbinus.
CŎLŬMELLA, æ, f. _Petite colonne_. SYN. Parva columna. EPITH. Eminens.
CŎLŬMEN, ĭnis, n. _Appui_, _soutien_. SYN. Fulcrum, princeps. USUS: Columen reipublicæ, amicorum, familiæ.
CŎLUMNA, æ, f. _Colonne_. EPITH. Aurea, excelsa, altior, execrata, nova, solida, summa. Columnæ æneæ, antiquæ, marmoreæ, rectæ, politæ. USUS: Columnæ rectæ et ad perpendiculum exactæ.
CŎLUMNĀRĬUM, ii, n. _Impôt sur les colonnes_. SYN. Tributum, quod in singulas columnas domum sustentantes exigebatur. USUS: Vide, ne columnarium debeamus. Hinc præfecti _seu_ coactores hujus tributi dicti sunt Columnarii.
CŎLUS, i, _vel_ ūs, f. _Quenouille_. SYN. Bacilli, ex quibus pensa trahuntur. USUS: Cum colo et lana.
CŎMA, æ, f. _Chevelure_. SYN. Capillus, cæsaries. EPITH. Calamistrata, intonsa, madens. USUS: Coma calamistrata, unguentis delibuta, unguento madens.
CŎMĀTUS, a, um, _Chevelu_. USUS: Galliam comatam remitto.
1. COMBĬBO, is, bĭbi, bĭbĭtum, ere, a. _Absorber_, _boire_. SYN. Bibo, haurio. USUS: Infici debet his artibus puer, quas si combiberit, ad majora erit paratior. Colorem combibit lana, _la laine s’imbibe de couleur_.
2. COMBĬBO, ōnis, m. _Compagnon de bouteille_. SYN. Compotor.
COMBŪRO, is, bussi, bustum, ere, a. _Brûler complètement_. SYN. Uro, cremo, inflammo, incendo, exuro. PHRAS. Domus combusta est, _la maison fut complètement brûlée_. Domus repentino incendio deflagravit, conflagravit; igni absumpta, concremata est; in cineres redacta, igne deusta est; incendio deleta, confecta est; incendio hausta, consumpta est; resedit in cineres. Domus repentino incendio exarsit et ad cineres rediit; in cineres redacta est. Cf. Ardeo, Concremo, Incendium, Incendo, Flamma. USUS: Vivus combustus est; cadaver infelicibus lignis semiustulatum.
CŎMĔDO, edis _vel_ es, edit _vel_ est, ēdiēsum _vel_ estum, edere _vel_ esse, a. _Manger_. SYN. Edo, cibum capio, cibum sumo. PHRAS. Comede sobrie, _mangez sobrement_. Tantum cibi potionisque adhibeatur, ut reficiantur vires, non opprimantur. Cibi potionisque desiderio naturali, non voluptate modus finiatur. Cibo famem depelle, non ventrem distendito. Firmandæ cibo vires, non onerandæ. Accumbe, cœna, epulare, vescere apparate et opipare, dum cibus adversus famem sit, non ad voluptatem inflammandam. Cf. Abstinentia. USUS: 1. Muscæ te comedent. 2. Prodigo, rapio, _manger_, _dissiper (son bien)_. Rem suam familiarem omnem comedit, devoravit. Ego te jacente tua bona comedam? Quis tuos nummos comedit? Cf. Edo, Cibum capio.
CŎMES, ĭtis, m. _Compagnon_. SYN. Sectator, assectator, assecla, socius, deductor. EPITH. Carus atque jucundus, idoneus, importunissimus, mercenarius, mirificus, non molestus. Comites extremi, nequissimi, veteres. USUS: Fuisti mihi comes atque socius honoris et calamitatis. Comitem se alicui præbere, adjungere. Comes furoris. Voluptatum extrema comes est saltatio.
CŌMESSĀBUNDUS, a, um, _Qui fait la débauche_. USUS: Temulento cum agmine comessabundus incessit. Cf. Vorax.
CŌMESSĀTĬO, ōnis, f. _Débauche_. SYN. Intempestivum convivium, præsertim nocturnum. USUS: Totus ille Antonianæ comessationis chorus. Cf. Convivium, Gula, Bibo.
CŌMESSĀTOR, ōris, m. _Débauché_, _glouton_. SYN. Intempestivis conviviis indulgens, abdomini natus.
CŌMESSOR, aris, atus sum, ari, d. _Se livrer aux plaisirs de la table_. SYN. Intempestivis conviviis indulgeo. PHRAS. Intempestivis conviviis dies pariter noctesque consumo; liberalius vino ciboque corpus onero; ventrem cibo potuque distendo. Omnem mihi in cibo modum, omne judicium, omnem prope rationem gula eripit; mihi vivere tuburcinari est. Quotidiana agito convivia. Cf. Gula.
CŎMĒTĒS, æ, m. _Comète_. SYN. Stella crinita; crinita siderum flamma; ardentes cœlo faces. ADV. Cometæ tremuli, magnarum calamitatum prænuntii. USUS: Cometæ magnarum calamitatum prænuntii.
CŌMĬCE, _Comiquement_, _d’une manière comique_. SYN. More comico. USUS: Tragica comice tractat.
CŌMĬCUS, i, m. _Comédien_. USUS: Comicus ex artificio comico spectatur, _le comédien est admiré à cause de son talent_.
CŌMĬNUS, _De près_. SYN. Propius, de propinquo loco. )( Eminus. USUS: Cum hoste cominus pugnare. Cominus accedito.
CŌMIS, e, gen. com. _Doux_, _affable_, _bienveillant_. SYN. Humanus, suavis, commodus, facilis, benignus, comitate præditus, præcellens. )( Inhumanus. PHRAS. Comis una et gravis, _tout à la fois doux et sérieux_. Comitatem cum gravitate conjungit; gravitatem comitate condit; gravitati comitatem aspergit. USUS: Lælio quis comior, modestior, simplicior? Comis erga omnes. Cf. Humanus, Urbanus, Condimentum.
CŌMĬTAS, ātis, f. _Douceur_, _bonté_. SYN. Facilitas, benignitas. )( Severitas, gravitas. EPITH. Jucunda, multa, singularis, summa. USUS: Comitas affabilitasque sermonis maxime conciliat animos hominum. In illo summa gravitas cum summa comitate conjungitur. Cf. Comis, Humanitas, Facilis.
CŎMĬTĀTŬS, ūs, m. _Cortége_, _suite_, _compagnie_. SYN. Comitum multitudo, cœtus, numerus, chorus, caterva. EPITH. Familiaris, improbissimus flagitiosissimusque, maximus ornatissimusque, muliebris et delicatus ancillarum puerorumque, multus magnusque, optimus beatissimusque, pulcherrimus, regius, turpissimus. PHRAS. Comitatum habet amplum, _il a un long cortége_. Ingens circumfusa turba ejus lateri est; comitatu septus, vallatus, stipatus ingenti est; ingenti clientum corona cinctus est; septus corona militum est; multi eum deducunt, assectantur; multi se comites adjungunt; lateri adhærent Cf. Comitor. USUS: Legatus cum magno comitatu ingrediebatur. Regem cum toto comitatu hospitio recepit.
CŌMĬTER, _Avec douceur_, _bienveillance_. SYN. Humaniter, humane, benigne. USUS: Salutare benigne, comiter appellare singulos.
CŎMĬTĬA, ōrum, n. pl. _Comices_, _assemblées du peuple romain_. SYN. Conventus populi, commune consilium omnium ordinum ad creandos magistratus, ferendas leges et alia cum populo agenda. USUS: Consul edicit comitia, habet, gerit, obit; differuntur, extrahuntur comitia; sæpe largitione inquinantur, corrumpuntur.
CŎMĬTĬĀLIS, e, gen. com. _Relatif aux comices_. SYN. Ad comitia pertinens. USUS: 1. Mensis, dies comitialis. 2. Morbus comitialis, _épilepsie_, _mal caduc_.
CŎMĬTĬUM, ii, n. _Comitium_, _lieu où se tenaient les comices_. SYN. Locus, in quo comitia habentur. USUS: Comitium armatis obsidere.
CŎMĬTOR, aris, atus sum, ari, d. _Accompagner_. SYN. Assector, sector, deduco. PHRAS. 1. In omni fortuna te comitabor, _je vous suivrai quelle que soit votre fortune_. Me tibi comitem adjungam, præbebo; in omni fortuna tibi comes ero; hærebo tibi; hærebo lateri tuo; tibi affixus ero; a te, a latere tuo non discedam, non divellar. Semper, nunquam non, in omni tempore ac loco assiduus tecum ero; nunquam abs te sejungar; non digrediar; non recedam abs te; nulla me res abs te avellet, amovebit, sejunget, disjunget, abjunget. 2. Honoris causa me comitatus est, _il m’accompagna pour me faire honneur_. Redeuntem deduxit; comitem se mihi dedit; comitatu suo me honestavit; inter deductores meos fuit; cum laudibus ac favore me domum prosecutus est. Cf. Socius, Societas, Cohæreo.
COMMĂCŬLO, as, avi, atum, are, a. _Souiller_, _tacher_. SYN. Maculo, turpifico, fœdo. USUS: Ambitu, avaritia se commaculare. Cf. Macula, Labes.