Lexicon Latinum

Part 30

Chapter 303,071 wordsPublic domain

COMMĔĀTŬS, ūs, m. _Vivres_, _provisions_; _approvisionnements_. SYN. Cibaria ad alendam multitudinem aliquam. EPITH. Publicus et privatus. USUS: 1. Amici, socii annonam et commeatum parabunt, mittent, subvehent, devehent, portabunt, supportabunt; commeatus copiam subministrabunt. Commeatum recipiemus, commeatu abundabimus. Nisi hostis commeatu nos prohibeat; commeatus intercludat, intercipiat; a commeatu nos intercludat. Cf. Annona. 2. Tempus facultasque eundi, redeundi, manendi, alicui præscripta. Commeatum dare, sumere, _donner_, _prendre un congé_. Ad diem commeatus non venit, _expiration du congé_.

COMMĔDĬTOR, aris, atus sum, ari, d. _Méditer_, _étudier_. SYN. Meditor, verso. Cf. Cogito, Meditor.

COMMĔMĬNĪ, minisse, imp. _Se ressouvenir de_. SYN. Memini.

COMMĔMŎRĀBĬLIS, e, gen. com. _Mémorable_. Memorabilis. USUS: vir commemorabili pietate ac virtute præditus. Cf. Memorabilis.

COMMĔMŎRĀTĬO, ōnis, f. _Mention_, _souvenir_. SYN. Mentio, recordatio. EPITH. Assidua, illustrior, multa, necessaria, splendidior, supervacanea. USUS: Me commemoratio posteritatis ad spem immortalitatis rapit Totus est in commemoratione tuæ virtutis. Cf. Mentio.

COMMĔMŎRO, as, avi, atum, are, a. _Mentionner_, _rappeler_. SYN. Memoro, dico, memini, fero, narro, alicujus rei memoriam usurpo, crebis usurpo sermonibus, laudo. ADV. Breviter, creberrime, libentius laudes, planius, vere. USUS: Commemorare breviter. Quid tota die egerim, vesperi commemoro. Omnes de virtute tua commemorant. De te omnium celebratione commemoratum. Cf. Memor, Narro.

COMMENDĀTĬO, ōnis, f. _Recommandation_. EPITH. Accurata, communis hominum et inter homines, naturalis, diligens, diligentissima, dulcissima, gravissima, magna libertatis, major, non modo humana, sed etiam divina, obscura et incerta, perpetua, singularis, non vulgaris. USUS: 1. Effice, ut meam commendationem profuisse sibi sentiat. 2. Laus, celebratio, comprobatio, _titre de recommandation_, _prix_, _mérite_. Magna est in vulgus opinio de te, magna commendatio. Liber iste commendatione non eget. Per se cognitus vir nulla commendatione majorum. Eo facinore magnam sibi commendationem comparavit. Cf. Laus, Commendo.

COMMENDĀTĬTĬUS, a, um, _De recommandation_. USUS: Litteræ commendatitiæ, _lettres de recommandation_.

COMMENDATRIX, īcis, f. _Celle qui recommande_. USUS: Lex est emendatrix vitiorum, commendatrix virtutum.

COMMENDO, as, avi, atum, are, a. _Recommander_. SYN. Fidei alicujus committo; in alicujus fide et religione depono; fidei alicujus trado; in fidem alicujus trado; alicujus fidei mando; permitto in fidem alicujus; alicujus virtuti, fidei, felicitati confido; alicui in fidem et custodiam concredo; alicujus tutelæ subjicio; in tutelam trado; in alicujus fide repono, colloco. PHRAS. 1. Commendo tibi hunc magnopere, _je vous recommande instamment cet homme_. Sic tibi eum commendo, ut majore cura, studio, sollicitudine animi commendare non possim. Commendo tibi eum non vulgariter, sed ita prorsus, ut quos diligentissime, valdeque ex animo soleo. Eum tibi commendo ea commendatione, quæ potest esse maxima. Sic tibi eum commendo, ut neque majore studio quemquam, neque justioribus de causis commendare possim. Maximopere, ut mea et tua dignum amicitia, tibi commendo. Vehementer te rogo, ut cures, ut ex hac commendatione, quam maximas, quam plurimum, quam sæpissime gratias agat. Si me tanti facis, quanti et ipse æstimat, et ego sentio, cures, quam primum intelligam, hanc meam commendationem tantum illi utilitatis attulisse, quantum et ipse speravit, nec ego dubitarim. Gratissimum mihi feceris, si huic commendationi meæ tantum tribueris, quantum cui tribuisti plurimum; si eum, quibuscumque rebus honeste, ac pro tua dignitate poteris, juveris atque ornaveris. Cura, quæso, ut is intelligat, hanc meam commendationem maximo sibi apud te adjumento fuisse. Hanc commendationem, quam his litteris consignari volui, scito, esse omnium gravissimam. Eum si tibi commendo verbis iis, quibus, cum diligentissime agimus, uti solemus, vix tamen studio meo satisfecisse mihi videor. Quanti apud te sum, tantum valere apud te commendationem meam, effice, ut intelligam. Genere commendationis mirifico, planeque quod sit ex intimo depromptum animo, usum me putato. Si ulla mea apud te commendatio valuit, hæc ut valeat, rogo. Velim, tibi persuadeas, nihil me majori studio a te petere, nihil mihi gratius facere te posse, quam si omnibus tuis opibus, omni studio eum juveris. Velim, eum omnibus tuis officiis, atque omni liberalitate tueare. Velim, eum quam liberalissime complectare. Velim, eum quam honorificentissime pro tua humanitate, et quam liberalissime tractes. Peto a te majorem in modum, vel tuæ humanitatis, vel mea causa, ut eum auctoritate tua, quæ plurimum valet, conservatum velis. Ita a te peto, ut majori studio, magisque ex animo petere non possim, ut omne genus liberalitatis, quod et ab humanitate, et potestate tua proficisci poterit, non modo re, sed etiam verbis, vultu denique ipso exprimas. Peto a te majorem in modum, ut ei omnibus in rebus, quantum tua dignitas fidesque patietur, commodes. Majorem in modum a te peto, ut cum omnes meos, æque ac tuos observare pro nostra necessitudine debeas, hunc imprimis ita in fidem tuam recipias, ut ipse intelligat, nullam rem sibi majori usui, aut ornamento, quam meam commendationem esse potuisse. Vehementer mihi gratum erit, si cum humanitate tua, quæ est singularis, complexus fueris. Eum, si me diligis, eo numero cura ut habeas, quo me ipsum; commendo eum tibi de meliore nota. 2. Commendavi me tibi dudum, _je me suis depuis longtemps confié à vous_. In fidem tuam me dudum contuli; me tibi commisi, et tuæ tradidi fidei; in tutelam et patrocinium tuum me dudum contuli; me, resque meas tuæ fidei dudum permisi, mandavi; tuæ me tutelæ dudum commendavi et subjeci. Totum hominem tibi traditum de manu, ut aiunt, in manum habes, tu modo fac tueris, ut tua fides postulabit; habes hominem mandatum fidei tuæ ac in tutelam traditum. Dudum me tuæ fidei credidi. 3. Commendabo negotium DEO in precibus, _je recommanderai la chose à DIEU dans mes prières_. De ea re consulam per preces DEUM. Divinæ mentis consilium precibus explorabo. Negotii successum a DEO suppliciter exorabo. Ad explicandas ejus rei difficultates divinum præsidium implorabo. Cœleste numen in spem felicis successus deprecabor. USUS: 1. Filios suos diis immortalibus; tutelæ populi Romani commendavit. Salutem suam, rem familiarem fidei alicujus tradere, et commendare. Religiones, et sacra, sacerdotibus commendantur. 2. Laudo, comprobo, laudando extollo, et confirmo, _faire valoir_, _louer_, _vanter_. Eloquentiam vocis suavitas commendat. Cura formam commendat. Nihil eum præter simulatam tristitiam commendat. 3. Mando. Aliquid litterarum monumentis, memoriæ; nomen suum et famam immortalitati; se fugæ commendare. Cf. Committo.

COMMENTĀRĬŎLUM, i, n. _Petit mémoire_, _petit écrit_. SYN. Libellus.

COMMENTĀRĬUM, ii, n. _vel_ COMMENTĀRĬI, ōrum, m. pl. _Mémorial_, _recueil de notes_, _mémoires_; _journal_. SYN. Liber ad subsidium memoriæ comparatus, in quo rerum et negotiorum capita notantur. EPITH. Paulo plenius, plurima. USUS: Referre aliquid in commentarium suum. (VULG. Registrare.) Cæsar scripsit, confecit commentarios rerum suarum. Rerum urbanarum, Pontificum commentarii.

COMMENTĀTĬO, ōnis, f. _Méditation_, _réflexion_, _étude_. SYN. Meditatio, cogitatio. EPITH. Domestica, multa, plurima. USUS: Accuratæ et meditatæ commentationes multi sudoris sunt. Tantum potest exercitatio, meditatio, consuetudo. Commentationibus quotidianis se exercet. In commentationibus multum operæ ponit. Orator locos suos multa commentatione paratos habeat, oportet, et expeditos. Cf. Meditor, Cogito, Considero, Cogitatio.

COMMENTĬTĬUS, a, um, _Inventé_; _faux_, _mensonger_. SYN. Fictus. )( Verus. USUS: Novum, commentitium, et futile crimen.

COMMENTOR, aris, atus sum, ari, d. _Réfléchir_, _méditer_; _expliquer_. SYN. Meditor, cogito, considero, mecum conficio; _item_: commentariis illustro, explano, explico, expono locum scriptoris. USUS: 1. Aliquid secum de re aliqua meditatur et commentatur. Orationem commentari, componere. 2. Disputo, _commenter_, _discuter_. Commentandi inter se et disputandi causa convenere. Cum litteratis omnibus quotidie commentatur. Cf. Meditor, Cogito, Mens.

COMMENTUM, i, n. _Fiction_. SYN. Res ficta, excogitatio, inventio. USUS: Opinionum commenta delet dies, _le temps fait justice des fausses opinions_. Commenta sua et scripta memorabat.

COMMĔO, as, avi, atum, are, n. _Aller et venir_, _circuler_. SYN. Venio, redeo, coeo. ADV. Vicissim, retro, undique. USUS: Crebro illius litteræ ad nos commeant. Tabellarius, navis ad insulas commeat. Animus per omnem rerum naturam commeat.

COMMERCĬUM, ii, n. _Commerce_, _rapports_, _relations_. SYN. Usus, familiaritas, consuetudo. USUS: Voluptas nullum habet cum virtute commercium. Mihi cum illo nullius rei commercium est, _je n’ai aucun rapport avec lui_. Nullius mihi rei cum illo est communitas; ne minima quidem societate mihi conjungitur. Cf. Mercor.

COMMĔRĔO, es, ui, ĭtum, ere, a. _Mériter_. SYN. Mereor. USUS: Quid de me commeruisti? Cf. Mereor.

COMMĒTĬOR, iris, mensus sum, iri, d. _Mesurer_. SYN. Metior. USUS: Oportet tempus cum negotio commetiri. Cf. Metior.

COMMĬGRO, as, avi, atum, are, n. _Passer d’un lieu dans un autre_, _aller s’établir_. SYN. Migro, domicilium muto, eo, redeo. USUS: In aliam domum commigrat. Cf. Migro.

COMMĪLĬTO, ōnis, m. _Compagnon d’armes_. SYN. In bello socius. USUS: Cæsar milites suos commilitones appellabat.

COMMĬNĀTĬO, ōnis, f. _Menace_. SYN. Minatio. USUS: Ne comminationibus quidem movetur. Cf. Minor.

COMMĬNISCOR, eris, mentus sum, i, d. _Inventer_, _imaginer_. SYN. Fingo, excogito. USUS: Ne putes eum tantum scelus comminisci. Cf. Excogito, Fingo, Commentor.

COMMĬNŬO, is, ui, ūtum, ere, a. _Briser_, _broyer_, _affaiblir_. SYN. Minuo, frango, deturbo, affligo, dissipo. USUS: Hostem comminuere, _écraser un ennemi_. Spiritus alicujus, arrogantiam, audaciam frangere et comminuere. Opes luxu; vires ingenii desidia; rem familiarem convivando comminuit, pessumdedit.

COMMISCĔO, es, cui, xtum _vel_ stum, ere, a. _Mêler avec_. SYN. Misceo, permisceo, USUS: Nunquam sapientia cum temeritate commiscetur. Animum meum cum tuo commiscui. (VULG. Unanimes sumus, _nous sommes tout à fait du même avis_). Consilium meum cum tuo, res meas cum tuis commiscui. Cf. Misceo.

COMMĬSĔRĀTĬO, ōnis, f. _Action d’exciter la compassion_. SYN. Miseratio, misericordia. USUS: Commiserationem brevem esse oportet. Cf. Misericordia, Commiseror.

COMMĬSĔROR, aris, atus sum, ari, d. _Plaindre_, _déplorer_. SYN. Miseror, miseratione afficior, miserationem verbis, gestu exprimo. (VULG. Condoleo.) PHRAS. Commiseror fortunam tuam, _j’ai pitié de vos malheurs_. Casu tuo vehementer commoveor; doleo vicem tuam; in tanto dolore tuo prope pari molestia afficior; casum tuum vehementer miseror; doloris ejus, qui te excruciat, particeps sum tecum; vicem tuam prope æque doleo, ac tu. Animi dolorem prope eumdem adhibeo; societas pæne ægritudinis mihi tecum est. Dolorem, quem ex tuo casu cepi, declarare verbis non possum; ad aspectum casus tui lacrimas tenere non potui; misericordia moveri, commoveri, capi me sensi; casus ille tuus mentem meam miseratione permovit; percussit animum meum vehementer fortunæ tuæ iniquitas. Miseret me tui, tua causa vehementer doleo; commiseratione tangor afflictæ fortunæ tuæ; dolorem ex acerbitate casus tui capio gravissimum; moleste graviterque fero casum tuum; excruciat me, tangit mentem meam propter naturæ cognationem atque consensum ærumna tua; tua non minus, ac mea calamitate angor, crucior, affligor, vexor; sollicitor infelici illo fato tuo, et dolorem acerbissimum haurio; doleo dolore tuo, angoribus angor, infortunio tuo non tu magis, ac ego miser sum; par utriusque, communis, idem utriusque in tuo infortunio dolor est; tua me torquent infortunia; tuis uror malis; tuæ me miseriæ miserrimum faciunt; dolor meus ex tuo dolore pendet; est mihi acerbus imprimis tristissimus casus tuus; socius ægritudinis sum, particeps mœroris tui. Cf. Doleo, Miseror. USUS: Num conqueri et commiserari non licet?

COMMISSĬO, ōnis, f. _Représentation théâtrale_. SYN. Exhibitio plurium inter se concertantium. USUS: Commissio ludorum.

COMMISSUM, i, n. _Faute_, _délit_, _crime_. SYN. Factum, facinus, delictum. EPITH. Audacius, sacrum. USUS: Enuntiare commissa, prodere conscios. Audax commissum et facinus.

COMMISSŪRA, æ, f. _Assemblage_, _jointure_. SYN. Junctura. EPITH. Aptæ ad stabilitatem, et ad artus firmandos accommodatæ, mirabiles, molles digitorum. USUS: Ossium ac digitorum commissuræ, _articulations des os et des doigts_.

COMMITTO, is, mīsi, missum, ere, a. _Commettre (une faute)_, _se rendre coupable_; _confier_, _unir_, _assembler_. SYN. Admitto, patro, perpetro, pecco; _item_: patior, concredo, conjungo. PHRAS. 1. Commisit magnum flagitium, _il a commis un grand crime_. Magnum admisit in se facinus; magnum in se scelus concepit; sequius admisit aliquid; immani se scelere obstrinxit, adstrinxit; summum dedecus, nefarium scelus admisit; detestabile facinus suscepit; nefaria se culpa devinxit; immane flagitium conscivit. Cf. Pecco, Peccatum. 2. Committo tibi hoc negotium, _je vous confie cette affaire_. Id tibi negotii do; fidei tuæ eam rem concredo; curæ tuæ id negotii credo; legare tibi hoc negotium constitui; rerum omnium in eo negotio curam tibi demando, credo; tuæ fidei, ac potestati, hoc, quidquid est negotii, commendo; omnem tibi rem ac causam tuæ prudentiæ tractandam trado, relinquo, transcribo; ejus rei gerendæ provinciam tibi _vel_ ad te delego. 3. Quod tibi commisi, diligenter exequere, _exécutez fidèlement ce que je vous ai confié_. Quod tibi munus imposui, quæ mandata dedi, quod negotium dedi, quod tibi mandavi; mandatum honoribus tuis volui; quod fidei tuæ, prudentiæque permisi; quam tibi mandavi provinciam, diligenter perfice, confice. USUS: 1. Ingens flagitium, scelus, facinus; multa in Deos, multa in leges commisit. 2. Patior, probo, _permettre_, _approuver_. Non committam, ut tuis desim consiliis. Committendum non putavi, quin etc. 3. Mando, credo, trado, do, _confier_, _risquer_. Se itineri, fortunæ, discrimini, fidei alterius, in aciem, in discrimen committere. Aliquid litteris, alicui negotium committere. 4. Facio, ineo, _commencer_, _engager_. Prœlium committere cum hoste. 5. (VULG. Confisco, _confisquer_, _adjuger au fisc_.) Hæreditas templo Veneris commissa, _la succession était dévolue à Vénus_. Bona commissa, ad fiscum redeuntia; mulcta commissa. 6. Jungo, _joindre_, _assembler_. Duas inter se tabulas committere. Manus committere. 7. Concitare unum adversus alterum, _mettre aux prises_. Unum cum altero committere, duos inter se committere.

COMMŎDĒ, _Convenablement_, _bien_. SYN. Bene, recte, commodum. )( Incommode. PHRAS. Scribe, si commode potes; quod commodo tuo fiat; ex opportunitate; ex utriusque commodo scribes; cum erit commodum; cum se dabit, offeret rei opportunitas, commoditas; cum tempus, ratioque postulabit.

COMMŎDĬTAS, ātis, f. _Opportunité_, _utilité_. SYN. Opportunitas, utilitas. EPITH. Idonea ad aliquid faciendum, imitatrix prava virtutis, magna. Commoditates externæ, multæ, primæ, et maximæ, tantæ. USUS: Amicitia plurimas habet, continet commoditates. Ista ad vitæ commoditatem, et jucunditatem plurimum faciunt. Commoditatis omnes articulos scio, _je sais choisir les bons moments_. Cf. Opportunitas.

COMMŎDO, as, avi, atum, are, a. _Adapter_, _ajuster_; _fournir_, _être utile_. SYN. Accommodo, utendum do; _item_: gratificor, prosum. USUS: 1. Ædes alicui, aurem, aurum commodare. Hæc a virtute donata, cætera a fortuna commodata videntur. 2. Aliquem juvo, inservio, benigne facio, commodo sum, _être utile_, _aider_. Tibi ego omnibus in rebus libentissime commodabo. Cf. Opitulor, Gratificor, Auxilium, Adjumentum.

1. COMMŎDUM, _A propos_, _au bon moment_. SYN. Opportune, satis in tempore. USUS: Commodum in urbe eram, _je me trouvais à la ville fort à propos_. Commodum ad me venit.

2. COMMŎDUM, i, n. _Avantage_, _profit_. SYN. Utilitas, bonum, emolumentum. EPITH. Commune, magnum, majus, maximum, non mediocre, privatum, senatorium. Commoda communia, domestica, externa, majora, minima, multa, non paria, parva, aut mediocria, plurima, provincialia, aut urbana, publica, tanta, terrena. PHRAS. 1. Suum tantum commodum quærit, _il ne cherche que son propre avantage_. Omnia ad suam tantum utilitatem refert; utilitatem suam omnibus in rebus spectat, sequitur; rebus cunctis antefert; rerum omnium antiquissimam habet; primam ducit; omnes articulos commoditatis suæ captat; nullius rei, præterquam commodi sui rationem habet, ducit; suo ubique obsequitur animo; suis tantum consulit commodis; id unum spectat, unde multa in se congruant commoda; quid e re sit; quid in rem suam faciat; quid rebus suis expediat; quid sibi emolumento sit; omnia sua causa facit; commodi sui, ac privatarum rationum impendio studiosus est; commodis suis servit unice. 2. Commoda nostra ubique impedit, _il attaque sans cesse nos intérêts_. Commoda nostra oppugnat, labefactat ubique; commodis nostris obstat, officit, adversatur ubique. 3. Ea res magna illi commoda comparavit, _cette chose lui a apporté de grands profits_. Multas illi utilitates importavit, multa creavit commoda; multis eum commodis auxit, locupletavit; multa commoda attulit; ejus commodis egregie servivit, consuluit; ex ea re non pauca illi commoda enata sunt; non pauca ille commoda cepit, adeptus est; ex ea re multa illi commoda fluxerunt, manaverunt; ea res multis eum commodis affecit. Ex ea re fructum tulit, messuit, cepit non contemnendum; emolumenta collegit, percepit, reportavit nec levia, nec pauca. Ea res non parvo fuit emolumento. Cf. Utilitas. USUS: Commodis frui. Alienis servire commodis. Quod commodo reipublicæ fiat.

COMMŎDUS, a, um, _Avantageux_, _utile_. SYN. Opportunus, utilis. )( Incommodus. USUS: 1. Commodior via; tempus commodius. Res nostræ satis sunt commodæ. 2. Facilis, _doux_, _bienveillant_. Homo commodis moribus, _homme de mœurs faciles_. Catone nemo commodior, moderatior fuit.

COMMŎNĔFĂCĬO, is, fēci, factum, ere, a. _Avertir_. SYN. Commoneo, admoneo. USUS: Aliquem etiam atque etiam de re commonefacere. Cf. Moneo.

COMMŎNĔO, es, ui, ĭtum, ere, _Avertir_. SYN. Admoneo. Cf. Moneo.

COMMŎNĬTĬO, ōnis, f. _Action de rappeler_, _de faire souvenir_. SYN. Admonitio.

COMMONSTRO, as, avi, atum, are, a. _Montrer_, _indiquer_. SYN. Indico, ostendo. USUS: Viam commonstrare, digitum ad fontes intendere. Cf. Ostendo.

COMMŎRĀTĬO, ōnis, f. _Séjour prolongé_; _retard_. SYN. Mora. EPITH. Diuturnior, urbana. USUS: Illa villæ amænitas diuturnioris commorationis est, non diversorii. Cf. Mora.

COMMŎROR, aris, atus sum, ari, d. _Demeurer_, _séjourner_. SYN. Maneo, subsisto, consisto. USUS: 1. Diem unum, triduum apud te commorabor diutius. Versare rem eamdem, hærere et commorari in eadem sententia. 2. Moror, _arrêter_, _retarder_. Commorari aliquem. Cf. Moror.

COMMŌTĬO, ōnis, f. _Commotion_, _mouvement_, _secousse imprimée_. SYN. Motio, motus, perturbatio. EPITH. Suaves, contrariæ, vitiosæ. USUS: Temperantia moderatrix omnium commotionum. Cf. Motio.

COMMŌTĬUNCŬLA, æ, f. _Petit mouvement (de fièvre)_. SYN. Febricula. USUS: Tuis commotiunculis valde afficior.

COMMŌTUS, a, um, _Ému_, _emporté_, _troublé_. SYN. Perturbatus, affectus. USUS: Homo commotior paulo stomachari primum cœpit. Libidine _aut_ ira commotus.

COMMŎVĔO, es, mōvi, mōtum, ere, a. _Mettre en mouvement_, _déplacer_; _émouvoir_, _exciter_. SYN. Moveo, perturbo, afficio, excito, concito, commuto, invito. ADV. Acerrime sensus, aliquantum, facilius conquestione, graviter, gravius rebus, incredibiliter, leviter, maxime auctoritate, maxime, voce magnopere, mediocriter, non minime, parumper mentes, prorsus recte ac merito, sane, sane quam, similiter atque, tantulum, temere se alicunde, valde, valde commendatione, vehementer amorem multitudinis, vehementer animum, vehementer litteris, vehementer oratione, vehementer miseria. USUS: 1. Ea re tumultum maximum ac tantum non bellum, odium certe, iram, invidiam, suspiciones commovit, excitavit. Miseriis alienis, et querelis facile animo commoveor. Ea res bilem aliis, aliis misericordiam commovit; certe multorum studia, exspectationem magnam concitavit. 2. Locum muto, proficiscor, _changer de lieu_, _partir_. Ne te inde commoveas. Cf. Moveo, Causa.

COMMŪNĬCĀTĬO, ōnis, f. _Communauté_, _conversation_. EPITH. Suavissima sermonis, summa cum aliquo, intermissa. USUS: Suavissima mihi tecum est sermonis, utilitatum, studiorum communicatio, societas et conjunctio. Cf. Societas.

COMMŪNĬCO, as, avi, atum, are, a. et n. _Communiquer_, _avoir des rapports avec_. SYN. Confero, credo, refero, participo. ADV. Audacter, cum aliquo, benignissime furta cum, coram; inter se, una familiarissime. PHRAS. 1. Consilia tua mecum communica, _concertez-vous avec moi_. Confer mecum tua consilia; participem me consiliorum tuorum facito, consilia tua ad me defer; me expertem consiliorum tuorum amicum habe fidissimum. Fac me certiorem de consiliis tuis; fac, ut te rebus consiliisque tuis cognoscam, intelligam, imaginem rerum tuarum, cogitationumque tuarum ostende aliquam; quis animus, quis sensus sit, quæ tua consilia, me edoce. 2. Prædam tecum communicabo, _je partagerai avec vous la dépouille_. Prædæ mecum particeps eris; partem capies prædæ; communis erit inter nos præda; non mihi magis, quam tibi; non minus tibi, ac mihi; tibi pariter, ac mihi; æque utriusque nostrum hæc præda erit. Utemur communi jure, æquo jure, pari potestate hostium spoliis; juris tibi tantum, quantum ipsi mihi, erit in prædam; prædam mecum communem habebis; in partem te spoliorum vocabo, ut periculi ita prædæ nobis communio erit; in communionem prædæ venias; in commune conferam, quidquid est prædæ; promiscuus nobis erit prædæ usus. Cf. Particeps, Participo. USUS: 1. Multa familiarissime inter se communicare. Utinam mihi homo sit, quicum omnia mea communicem. 2. Partior, impertior, divido, _prendre sa part de_, _s’associer à_. Cum amicis res adversas, commoda, gloriam, honores, laudem, pericula communicas. Cf. Communis, Communio.

COMMŪNĬO, ōnis, f. _Communauté_, _association_. SYN. Communitas, consociatio. USUS: Litterarum, vocum, conjugiorum, legum, juris, sanguinis communione junguntur homines. Ego fortunas meas in communionem temporum tuorum contuli. Cf. Communitas, Societas.

Commūnio Sacra, _Sainte communion_, _réception du Corps de N.-S. J.-C._ PHRAS. 1. Sacram communionem dare, _donner la sainte Communion_. Cœleste convivium populo præbere; divina dape pascere; cœleste epulum impertire; mensæ divinæ convivam aliquem adhibere; reficere cœlesti epulo; sacrosancto Christi Corpore pascere; ad mensæ divinæ communionem admittere. 2. Sacram communionem accipere, _recevoir la sainte Communion_. Sacrosancto Christi Corpore, divino epulo vesci, pasci; epulo cœlesti accumbere; cœlesti dape refici; cœlesti pane sese pascere et communire; cœlesti mensæ accumbere; cœlestibus epulis refici; Christi Corpus suscipere; ad divina mysteria accedere; cœlestis agni epulis, divino pane recreari; cœlestis epuli sacræ mensæ convivam esse. Cf. Eucharistia. 3. Communio generalis. _Communion générale_. Cœtus populi ad cœleste epulum celebrandum. Divinum epulum frequenti populo divisum. Conventus populi ad participandum sacrosanctum Christi Corpus. Sacrum convivium frequenti populo datum.

COMMŪNĬO, is, īvi, ītum, ire, a. _Fortifier_. SYN. Munio. USUS: Jus parum communitum. Auctoritas aulæ communita. Cf. Munio.

COMMŪNĬTĬO, ōnis, f. _Action de fortifier_. USUS: Aditus ad causam, et communitio, _faciliter l’accès d’une cause et la fortifier_.