Part 176
_Moment défavorable_, Alieno tempore.
_En ce moment_, Ibi.
_Assigner un moment_, Tempus alicui constituo.
_Saisir le moment_, Tempus scite capio.
_Savoir choisir le bon moment_, Commoditatis omnes articulos scio.
MON, Meus.
MONCEAU, Acervus, cumulus.
_En monceau_, Acervatim, summatim.
MONDE, Mundus, rerum universitas.
=Mondain=, Mundanus.
MONNAIE, Nummus, moneta.
=Monnaie= _fausse_, Nummi adulterini.
_Battre monnaie_, Nummos cudo.
=Monétaire=, Monetalis.
MONSTRE, Monstrum, portentum, prodigium.
=Monstrueux=, Monstrosus, portentosus.
=Monstrueusement=, Monstrose.
MONTAGNE, Mons.
_Pied d’une montagne_, Infimæ radices montis.
MONTÉE, Acclivitas, clivus, collis.
=Monter=, Ascendo, scando.
=Montagneux=, Montosus, montuosus.
=Montueux=, Clivosus.
MONTRER, Ostendo, exhibeo, expromo, expono, demonstro, indico, declaro, propono, in conspectu pono, monstro.
=Montrer= (se), Compareo, videor, adsum, palam sum, oborior, nascor.
_Il se montre autre qu’il n’est_, Alium se quam sit ementitur.
MONUMENT, Monumentum, opus publicum.
MOQUERIE, Irrisio, ludibrium, risus, cachinnus.
=Moquer de= (se), Insulto, illudo, ludo, ludificor, derideo, eludo, irrideo, naso suspendeo aliquem.
=Moqueur=, Nasutulus, nasutus, irrisor.
=Moral=, Moralis.
MORCEAUX (en), Particulatim, membratim, singillatim.
MOROSE, Illepidus, infacetus.
_D’une façon morose_, Morose, fastidiose, importune.
MORSURE, Morsus.
=Mordre=, Admordeo, abrodo.
=Mordant=, Dentatus, mordax, dicax.
=En mordant=, Mordicus.
MORT, Mors, interitus, letum, discessus, exitus, obitus, decessio.
=Mort= _violente_, Nex.
_Se donner la mort_, Necem mihi conscisco.
_Menacer de mort_, Mortem alicui minitor.
_Donner la mort_, Morte afficio.
_Envoyer à la mort_, Ad mortem do.
=Mortalité=, Mortalitas.
=Moribond=, Moribundus, moriens.
=Mourir=, Morior, decedo, e vita discedo, succumbo, vitam amitto, animam edo, intereo, ad DEUM excedo.
_Que je meure, si_, Ne vivam, si...
_Mourir avant le temps_, Præmorior, ante tempus morior.
_Mourir de mort violente_, Vita cum sanguine effluo.
_Mourir de la peste_, Peste conficior.
=Mort=, Mortuus.
=Mortel=, Mortifer, pestifer, letalis, mortalis.
MOSAÏQUE, Emblema vermiculatum.
MOT, Verbum, vox, vocabulum, dictum.
_Bon mot_, Sales, joci, facetiæ, urbanitas.
_Mot d’ordre_, Tessera.
_A mots couverts_. Tectis verbis.
=Mot à mot=, Verbis totidem, verbum pro verbo, ad verbum.
MOTIF, Causa.
MOTTE _de terre_, Gleba.
MOUCHE, Musca.
MOUCHER (se), Emungo.
MOUILLER, Humecto, humidum facio, madefacio.
=Mouillé=, Humidus, madidus, udus.
MOULIN, Pistrinum.
MOUSSE, Muscus.
=Moussu=, Muscosus.
MOUTON, Fistuca.
MOUVEMENT, Motus, motio, agitatio, impulsus.
_Mouvement circulaire_, Conversio, circumvectio.
_Mettre en mouvement_, Incito, impello, excito.
_Faire signe par un mouvement de tête_, Nuto.
_De son propre mouvement_, Sua sponte.
=Mouvoir=, Moveo, cieo, agito, impello, muto, commuto.
MOYEN, Ratio, via, modus.
_Il connaît tous les moyens_, Vias omnes aliquid faciendi tenet, omnes artes novit.
_Chacun selon ses moyens_, Pro se quisque.
_Par tous les moyens possibles_, Quoquomodo, pro virili parte.
MUET, Elinguis, mutus, indisertus, tacitus.
=Rendre muet=, Obmutesco.
MUGISSEMENT, Mugitus.
=Mugir=, Mugio, boo.
MULET, Mulus.
=Muletier=, Mulio.
=De muletier=, Mulionius.
MULTIPLIER, Multiplico.
=Multiplier= (se), Percrebresco.
MULTITUDE, Multitudo, frequentia, celebritas, turba, cœtus, vulgus.
MUNICIPALE (ville), Municipium.
=Municipal=, Municipalis.
MUR (de clôture), Maceria, paries, murus.
— (Fortifications), Mœnia, muri urbis.
=Mural=, Muralis.
MURMURE, Murmur, fremitus, mugitus, strepitus, susurrus.
=Murmurer=, Murmuro, commurmuror.
_Murmurer à l’oreille_, Insusurro.
MUSE, Musa.
MUSES, Musæ.
=Musique=, Musica, cantus, symphonia.
_Aimer la musique_, Musicæ studio teneor.
_Faire de la musique_, Modulate describo.
=Musicien=, Musicus, symphoniacus.
MUTILER, Mutilo, diminuo.
=Mutilé=, Mutilus, mutilatus.
MUTUEL, Mutuus, respondens.
=Mutuellement=, Mutue, mutuo.
=Mystère=, Mysterium, sacra res occulta.
N
NACELLE, Navicula.
NAGE (traverser à la), Trano, trajicio, transnato.
=Nager=, Nato, no.
=Nager= _dans_, Innato, inno.
NAGUÈRE, Dudum, jam pridem, nuper, recens, novissime.
NAISSANCE, Ortus, exortus.
_Naissance illustre_, Genus illustre.
_De parents obscurs_, Genus obscurum.
_Par la naissance_, Natu, ætate.
=De naissance=, Natalis.
_Jour de naissance_, Dies natalis, natalis.
_Fête pour célébrer le jour de la naissance_, Natalitia.
_Relatif au jour de naissance_, Natalitius.
=Naître=, Nascor, orior, in vitam venio, in lucem edor, exsisto.
=Natal=, Genitalis.
_Sol natal_, Genitale solum.
_Faire naître_, Incutio, injicio.
NAÏF, Simplex, credulus, sincerus.
=Naïvement=, Pueriliter, stulte.
NARINES, Nares.
NARRATION, Narratio, rerum gestarum expositio.
=Narrer=, Narro.
=Narrateur=, Pronuntiator, narrator.
NATION, Natio, gens.
=National=, Vernaculus.
NATURE, Natura.
NATUREL, Natura, indoles, ingenium, mores.
=Naturel= (_adj._), Naturalis, nativus, innatus, insitus, genuinus, proprius.
=Naturellement=, Naturaliter, a natura, secundum naturam.
NAUFRAGE, Naufragium.
_Faire naufrage_, Naufragium facio, naufragio intereo.
=Naufragé=, Naufragus, naufragio ejectus, qui naufragium facit.
NAUSÉE, Nausea, stomachi fastidium.
_Avoir des nausées_, Nauseo, stomachi fastidio laboro.
NAUTIQUE, Nauticus.
NAVAL, Nauticus.
NAVIGATION, Navigatio.
=Naviguer=, Navigo, in navi vehor.
=Navigable=, Navigabilis.
=Navigable= (pas), Innavigabilis.
=Navigateur=, Nauta, navita, naviculator, navicularius, remex.
NAVIRE, Navigium, navis.
NE PAS, Non, neque.
NÉCESSITÉ, Necessitas, necessitudo, fatum.
_Faire de nécessité vertu_, Necessitati pareo.
=Nécessaire=, Necessarius, fatalis, opus, necesse, necessum.
_Il est nécessaire_, Oportet, necesse est.
=Nécessairement=, Necessario, necessarie, ex necessitate.
=Nécessiteux=, Pauperculus.
NECTAR, Nectar.
NÉGATION, Negantia, negatio.
=Nier=, Nego, abnuo, diffiteor, pernego, prorsus nego, recuso.
NÉGLIGENCE, Socordia, incuria, negligentia, neglectio.
=Négliger=, Negligo, non curo, rem segniter tracto.
_Il néglige son devoir_, Claudicat in officio.
_Négliger tout pour obéir_, Omnia postpono dum obedirem.
_Négliger ses affaires_, Rebus meis plane indormio.
=Négligent=, Oscitans, socors, deses, negligens.
=Négligé=, Inconcinnus, inurbanus.
=Être négligé=, Negligor, jaceo.
=Négligemment=, Oscitanter, negligenter, indiligenter, somniculose, socorditer.
NÉGOCE, Negotiatio, mercatura.
_Faire le négoce_, Negotior, mercaturam facio.
=Négociant=, Negotiator, mercator.
NÉGOCIATEUR, Pactor.
NEIGE, Nix.
=Neigeux=, Nivalis.
_Plein de neige_, Nivosus.
=Il neige=, Ningit.
NERF, Nervus, vis, robur.
=Nerveux=, Nervosus, fortis, robustus.
N’EST-CE PAS? Nonne, annon.
NETTEMENT, Plane, clare, aperte, perspicue.
NETTOYER, Depurgo, purgo.
NETTOYER _à fond_, Perpurgo.
NEUF _en tout_ (_Homme_), Homo usu rerum tiro, nulla cognitione ornatus.
NEUF, Novem.
_De neuf jours_, Novendialis.
=Neuvième=, Nonus.
NEUTRE (_demeurer_), Medius sum.
NEVEU, Nepos.
NEZ, Nasus.
_Qui a un grand nez_, Nasutus.
NI D’UN COTÉ, NI DE L’AUTRE, Neutro, in neutram partem.
=Ni l’un ni l’autre=, Neuter.
NID, Nidus.
NIVEAU, Norma, perpendiculum.
NOBLESSE, Nobilitas, claritas, dignitas generis, vetustas familiæ, præstantia.
_Faire partie de la noblesse_, In nobilium ordinem adscribor.
=Noble=, Nobilis, clarus, insignis, genere nobili natus, magnanimus.
_Noble de fraîche date_, Homo novus.
=Noblement=, Insigniter, elate.
NOCE, Nuptiæ, matrimonium, nuptiarum dies.
_Faire les apprêts des noces_, Nuptias conficio.
=Nuptial=, Nuptialis.
NŒUD, Nodus.
=Nouer=, Religo, vincio, colligo, necto, connecto.
=Noueux=, Nodosus.
NOIR (subst.), Nigror.
=Noir=, Niger, ater, atratus, fuscus.
_Vêtu de noir_, Atratus, funebri vestimento indutus.
=Noirâtre=, Pullus, atratus, niger.
NOIX, Juglans, nux.
NOM, Nomen, vocabulum.
_En mon nom_, Meo nomine, ex me, meis verbis.
_Donner un nom_, Nomen alicui cudo.
_Ils ont le nom sans la chose_, Honorum vocabula habent, non dignitatis insignia.
_Se faire un nom_, Gloria floreo.
=Nommer=, Denomino, nomino, appello, voco, nomen pono, nuncupo.
=Nommément=, Nominatim.
NOMBRE, Numerus, multitudo, copia.
_En grand nombre_, Multus, permultus.
=Nombreux=, Multus, non pauci, numerosus, copiosus, frequens.
_Peu nombreux_, Infrequens.
NON, Non, haud, neutiquam, haudquaquam.
=Et non=, Nec, non, neque.
NONCHALANCE, Segnitia, inertia.
=Nonchalant=, Segnis, piger, languens, somniculosus.
=Nonchalamment=, Somniculose.
NOTE, Nota.
=Noter=, Noto, observo, signo.
=Notable=, Notabilis, conspicuus.
NOTION, Notio, cognitio, intelligentia, informatio.
NOTORIÉTÉ, Lux, perspicuitas.
=Notoire=, Testatus, exploratus, ratus, indubitatus.
NOTRE, Noster.
=Le nôtre=, Noster.
NOURRITURE, Nutrimentum, pabulum, pastio, esca, cibus, pastus, epulæ.
=Nourrir=, Alo, educo, nutrio, pasco.
=Nourrir de= (_se_), Vescor, edo, pascor, utor.
=Nourricier=, Nutricius.
=Nourrissant=, Esculentus.
NOUVEAUTÉ, Novitas.
_Aimer la nouveauté_, Novitatem amo.
=Nouveau=, Novus, recens, inauditus, inusitatus, per se cognitus, inopinatus, novitius.
=De nouveau=, De integro, iterum, rursum, rursus, denuo.
_Rendre nouveau_, Novo.
=Nouvellement=, Nove.
NOUVELLE, Nuntius, rumor.
_Bonne nouvelle_, Exoptatus nuntius.
_Mauvaise nouvelle_, Tristis nuntius.
_Apporter des nouvelles_, Nuntium affero.
_Recueillir les nouvelles_, Rumores excipio.
_La nouvelle se confirme_, Rumor crescit.
NOVICE, Inexercitatus, tiro.
NU, Nudus, nudatus, spoliatus, vacuus.
_Mettre à nu_, Nudo, spolio.
NUAGE, Nimbus, nubes.
=Nuageux=, Nimbosus.
NUANCER, Vario.
=Nuancé=, Varius.
NUIRE, Lædo, obsto, noceo, officio, detrimentum affero.
=Nuisible=, Nocens, noxius, perniciosus.
NUIT, Nox, tenebræ.
_Passer la nuit blanche_, Pervigilo.
_Passer la nuit_, Pernocto, noctem ago.
_Être surpris par la nuit_, Nox me oppressit.
_Il fait nuit_, Advesperascit.
=Nocturne=, Nocturnus.
_Qui se fait la nuit_, Noctuabundus.
_Qui dure toute la nuit_, Pernox.
=Nuitamment=, Noctu, nocte, nocturno tempore, in tenebris.
NUL, Nullus, nemo.
=Nullement=, Nequaquam, minime, haudquaquam, neutiquam.
O
OBÉISSANCE, Obedientia, obtemperatio.
=Obéir=, Obedio, pareo, monita sequor, imperata facio, obtempero.
=Obéissance= (_avec_), Obedienter.
OBÉRÉ, Obæratus.
OBJECTION, Objectum.
=Objecter=, Objecto, objicio.
OBJET, Res.
OBLIGATION, Obligatio.
— (Argent), Nomen.
_Avoir en obligation_, In nominibus habeo.
_Faire une obligation de conscience_, Religionem objicio.
=Obliger=, Obligo, obstringo, devincio, alligo.
=Obligé=, Obligatus, obstrictus, devinctus.
_Je vous suis bien obligé_, Maximis me beneficiorum vinculis obstrinxisti.
OBSCÉNITÉ, Obscœnitas, turpitudo.
=Obscène=, Obscœnus, turpis.
_D’une façon obscène_, Obscœne.
OBSCURITÉ, Tenebræ, caligo, nox, obscuratio, obscuritas.
=Obscurcir=, Obscuro, lucem eripio, tenebras obduco.
=Obscur=, Obscurus, tenebricosus, spissus, latens, opertus.
— (Embrouillé), Perplexus, intricatus, implicatus, tortuosus.
— (Ignoré), Ignobilis, humilis.
_Naissance obscure_, Ignobilitas, humilitas generis.
_D’une façon obscure_, Obscure, per nebulam, per caliginen, perplexe.
OBSÉDÉ (être), _par mille pensées_, Hinc inde cogito.
OBSÉQUIEUX, Obsequiosus.
OBSERVATION, Observatio, animadversio.
=Observer=, Circumspicio, adverto, considero, perpendo, observo, animadverto, noto, speculor, attendo.
OBSÈQUES, Funus, exsequiæ.
OBSERVATION, Consideratio, contemplatio.
— (Remarque), Animadversio, notatio.
=Observer=, Attendo, contemplor, observo.
— (Remarquer), Animadverto.
_S’observer_, Me ciscumspicio.
=Observateur=, Speculator, animadversor.
=Observatoire=, Specula.
OBSTACLE, Obstaculum, impedimentum, mora, impeditio, obex, nodus, vinculum.
_Faire obstacle_, Officio, noceo, obsum, obsto, obsisto.
OBSTINATION, Contumacia, pertinacia, pervicacia, obstinatio.
=Obstiner= (s’), Persto.
=Obstiné=, Pertinax, obstinatus, pervicax.
=Obstinément=, Pugnaciter, pertinaciter, præfracte.
OBSTRUER, Præstruo, oppilo.
OBTENTION, Impetratio.
=Obtenir=, Impetro, nanciscor, consequor, teneo, adipiscor, assequor.
_Qui peut être obtenu_, Impetrabilis.
OCCASION, Occasio, locus, tempus, opportunitas, ansa, causa, facultas.
_A l’occasion_, Pro re nata, e re nata.
_Saisir l’occasion_, Oblata opportunitate utor, tempus scite arripio.
_Laisser passer l’occasion_, Prætermitto facultatem.
_Ne laisser passer aucune occasion_, Nullum locum prætermitto.
_Si l’occasion se présente_, Si occasio tulerit.
OCCUPATION, Occupatio.
=Occuper=, Occupo, possideo.
=Occuper de= (s’), Sollicitus sum, pertracto, tracto.
_S’occuper des affaires de quelqu’un_, Tracto, curo res alicujus, procurator rerum alicujus sum.
=Occupé=, Laboriosus, operosus, occupatus.
_Qui n’est pas occupé_, Minime occupatus.
=Occupé= _à_, Versatus in aliquo, exercitatus, subactus.
ODEUR, Odor.
_Exhaler une odeur_, Fragro, odorem reddo, redoleo, odorem afflo, odorem spiro.
=Odorant=, Odoratus.
=Odorant= (être), Redoleo, oleo.
=Odorat=, Odoratus.
ODIEUX (_faire retomber sur qqn tout l’_), Invidiam omnem in aliquem trajicio.
=Odieux=, Perosus, odiosus.
=Rendre odieux=, In invidiam voco.
ŒIL, Oculus, lumen, acies.
=Œil= _de la vigne_, Gemma in vitibus.
_Je n’ai point fermé l’œil de la nuit_, Hac nocte nihil dormivi.
_Jeter les yeux sur qqn_, Oculos in aliquem conjico.
_Sous les yeux_, Ante oculos.
_Placer sous les yeux_, Ante oculos pono, rem in medio pono.
ŒUF, Ovum.
ŒUVRE, Opus, opera, artificium.
_Mise en œuvre_, Fabricatio, fabrica.
_Bonnes œuvres_, Actiones sanctæ.
OFFENSE, Offensa, injuria.
=Offenser=, Offendo, pecco, lædo.
OFFICE (_bon_), Officium, munus, muneris officium.
_Répondre aux bons offices_, Officiis mutue respondeo.
_Rendre office pour office_, Vinco studiis meis amici officia.
=Officieusement=, Officiose, amice.
OFFRE, Sollicitatio.
=Offrir=, Offero, defero, trado, refero.
_S’offrir à la vue_, Do me in conspectum.
OH! Hem! o!
OIE, Anser.
OISEAU, Volucris, ales, avis, volatilis.
=Oiseleur=, Auceps.
OISIVETÉ, Inertia, otium, ignavia, desidia, negligentia, fuga laboris.
=Oisif=, Iners, ignavus, piger, languidus, vecors, deses, otiosus, nil agens.
=Oisif= (être), Cesso, nihil ago, vaco, conquiesco, langueo.
OLIVE, Oliva, olea.
=Olivier=, Olea.
_Lieu planté d’oliviers_, Olivetum.
OMBRAGE, Ombraculum.
OMBRE, Umbra.
_Qui reste à l’ombre_, Umbratilis.
=Ombrager=, Opaco, obscuro.
=Ombreux=, _Ombragé_, Umbrosus, opacus, umbrifer, obscurus.
OMISSION, Prætermissio.
=Omettre=, Prætereo, omitto, missum facio, prætermitto, reticeo, relinquo.
ONAGRE, Onager, asinus silvester.
ONCE, Uncia.
ONCLE, Avunculus, matris frater.
ONCTION, Unctio, unctura.
ONGUENT, Onguentum.
=Oindre=, Illino, inungo, ungo, perungo; unguentis oblino, lino.
=Qui oint=, Unctor.
ONDE, Unda, fluctus.
ON DIT, ON RACONTE, Fama est, in vulgus exit; emanat rumor.
ONGLE, Unguis.
ONZE, Undecim.
OPÉRATION, Actio.
=Opérer=, Facio, ago.
_La médecine opère_, In venas se diffundit medicamentum.
OPINION, Existimatio, fama, opinio, sententia, consilium, voluntas, opinatio, sensus.
_Donner de soi une bonne opinion_, Bellam exspectationem mei concito.
_Se faire une mauvaise opinion_, Malam animo opinionem imbibo de aliquo.
_Persister dans son opinion_, Persevero in sententia, sto in eadem sententia.
_Changer d’opinion_, Sententiam repudio.
OPINIÂTRETÉ, Pertinacia, pervicacia, obstinatio.
=Opiniâtre=, Obstinatus, pertinax, pugnax.
=Opiniâtrément=, Præfracte, pertinaciter, pugnacissime, obstinate.
OPPOSITION, Oppositio.
_Faire opposition_, Refragor, adversor.
=Opposer=, Objecto, objicio, oppono.
=Opposer= (s’), Adversor, repugno, obsisto, obsto, contra pugno, resisto, obtrecto, contravenio, adversum me præbeo, oppono, objicio, renitor.
=Opposé=, Oppositus, dissentaneus, disparatus.
_Être opposé à_, Dissentio, dissideo, discrepo, in alia opinione sum.
OPPORTUNITÉ, Opportunitas, tempestivitas.
=Opportun=, Tempestivus, opportunus.
=Opportunément=, Tempestive, opportune.
OPPRESSION, Oppressio, obsessio, oppugnatio.
=Oppressé= (être), _jour et nuit_, Dies noctesque pungor ac stimulor.
=Opprimer=, Opprimo, obruo, pondere affligo, servitute oppressum teneo.
=Oppresseur=, Oppressor.
OPPROBRE, Nota, infamia, dedecus, ignominia, macula, labes.
OPTION, Optio, potestas eligendi.
=Opter=, Opto, exopto, expeto, eligo.
OPULENCE, Opulentia, opes.
=Opulent=, Opulentus, abundans, affluens, copiosus, dives, uber, plenus, refertus.
OR, Aurum.
_Qui produit de l’or_, Aurifer.
_Qui a couleur d’or_, Aureolus.
=Orfèvre=, Aurifer, vascularius.
ORACLE, Fatum, vaticiniam, oraculum, prædictio, ariolatio.
_Débiter des oracles_, Ariolor, divino, prædico.
ORAGE, Tempestas, turba, procella.
=Orageux=, Procellosus, nimbosus.
ORATEUR, Orator, concionator.
_Orateur très abondant_, Orator admodum copiosus.
=Oratoire=, Oratorius.
_D’une façon oratoire_, Oratorie, ornate, copiose, splendide.
ORBICULAIRE, Orbiculatus.
ORCHESTRE, Orchestra.
ORDRE, Ordo, dispositio, collocatio, œconomia.
=Ordonner= (mettre en ordre), Dirigo, constituo, ordino, dispono.
_En ordre_, Ordinate, ordinatim, ordino, composite, disposite.
_Sans ordre_, Passim, incomposite, perturbate, confuse.
_Mal ordonné_, Confusus, inordinatus.
ORDRE (commandement), Mandatum, imperium, jussum.
_Ordre des dieux_, Numen, divina potestas, providentia.
_Exécuter un ordre_, Mandata exsequor.
_Être aux ordres_ (de), In potestate alicujus sum.
=Ordonner=, Præcipio, mando, injungo, impero, impono, jubeo, præscribo.
_Sans l’ordre de_, Injussu.
OREILLE, Auricula, auris.
_Qui a de longues oreilles_, Flaccus.
_Satisfaire l’oreille_, Aures impello.
=Oreiller=, Culcita, pulvinus, lectulus, stragulum.
ORGANISER, Constituo, decerno, statuo, præscribo, designo.
ORGE, Hordeum.
ORGIE, Perpotatio.
ORGUEIL, Superbia, contumacia, ostentatio, jactatio, vanitas, ferocitas.
=Orgueilleux=, Contumax, superbus, obstinatus.
=Orgueilleusement=, Elate, contumaciter, superbe, ferociter.
ORIENT, Oriens.
ORIGINE, Origo, principium, ortus, stirps, fons, caput, primordia.
=Originaire=, Oriundus, ortus, originem trahens.
=Original=, Examplar, exemplum, imago.
ORNEMENT, Exornatio, ornamentum, ornatus, species.
— (Du discours), Expolitio, exornatio, explicatio.
=Orner=, Exorno, expolio, illustro, decoro, illumino, cohonesto.
=Orné=, Ornatus, decoratus.
_Peu orné_, Inornatus, incomptus, sine nitore et palæstra.
_D’une façon ornée_, Ornate, splendide, composite.
_Sans ornement_, Inornate, inculte, ineleganter.
ORNIÈRE, Orbita.
ORPHELIN, Pupillus.
OS, Os.
=Ossements=, Ossa.
OSER, Audeo, non dubito, non vereor.
OSIER, Vimen.
=Fait d’osier=, Vimineus.
=Lieu planté d’osier=, Virgetum.
OSTENTATION, Jactatio, ostentatio, venditatio, obstinatio, vanitas.
ÔTAGE, Obses.
ÔTER, Adimo, aufero, eripio, detraho, tollo, extorqueo.
OU, Ve, vel, seu, sive, aut.
=Ou non=, Necne.
OÙ? Ubi, quo loco, ubinam, quorsum, quo, quem in locum.
_Où en sont vos affaires?_ Quo loco res tuæ sunt?
=D’où=, Unde, ex quo, a quo.
=Par où=, Quo.
OUBLI, Oblivio, memoriæ lapsus.
_Sauver de l’oubli_, Facti memoriam a silentio vindico.
=Oublier=, Obliviscor, oblivio me capit.
=Oublieux=, Obliviosus, immemor.
OUI, Vere, certe quidem.
OUIE, Auditus, sensus audiendi, auditio.
OURAGAN, _dévastateur_, Tempestas calamitosa.
OURDIR, Machinor, ordior, texo, contexo, struo.
OUTRAGE, Contumelia, convitium, maledictum, ignominia, injuria, ludibrium.
_Recevoir des outrages_, Contumeliam accipio, sustineo.
=Outrager=, Maledico, contumelian alicui facio.
=Outrageux=, Coutumeliosus, injuriosus, maledicus, mordax.
=Outrageusement=, Contumeliose, per contumeliam, injuriose.
OUTRE, Præter, supra, extra.
=En outre=, Præterea, insuper, ad hæc.
_Passer outre_, Transgredior.
OUVRAGE, Opus, opera, artificium.
=Ouvrages= _de fortification_, Opus, munitio.
_Petit ouvrage_ (opuscule), Opusculum.
=Ouvrier=, Opifex, artifex, effector, faber.
=D’ouvrier=, Fabrilis.
OUVERTURE, Apertura, hiatus, labes.
=Ouvrir=, Aperio, patefacio, recludo, resero.
_Ouvrir la bouche_, Hisco.
=Ouvrir= (s’), Patesco, pateo.
=Ouvert=, Pervius, apertus, patens, planus, manifestus.
— (Sincère), Simplex, sincerus.
=Ouvert= (être), Hio, disjunctus sum, pateo.
=Ouvertement=, Aperte, publice, plane, palam, non obscure, non dissimulanter, patenter, propalam.
— (Franchement), Candide, ingenue, sincere, simpliciter.
P
PACIFICATION, Pacificatio.
=Pacifié=, Paco, sedo, in tranquillum redigo, pacatum reddo.
=Pacifier=, Pacatus, quietus, tranquillus.
=Pacificateur=, Pacificator.
_Qui doit rétablir la paix_, Pacificatorius.
=Pacifique=, Pacificus, quietus.
PACTE, Pactum, pactio, conventio, conventum, constitutum, fœdus, decisio, conditio, fides.
=Pactiser=, Depaciscor, paciscor, spondeo.
PAGE, Tabella, pagella, pagina.
PAÏEN, Falsorum numinum cultor.
PAILLE, Palea.
PAIN, Panis.
PAIR, Similis, geminus, pur.
PAIX, Pax, concordia, tranquillitas.
_Faire la paix_, Redeo cum aliquo in gratiam, pacem constituo.
_Les condition de paix n’ont pas été acceptées_, Ad pacis conditiones adduci non potuere.
_Rompre la paix_, Pacem irritam facio.
=Paisible=, Tranquillus, placidus, lenis, quietus, pacatus, mitis, clemens.
=Paisiblement=, Placide, leniter, pacate.
PALAIS (membre), Palatum.
=Palais=, (_demeure royale_), Regia, palatium.
PALESTRE, Palæstra, gymnasium.
PÂLEUR, Pallor.
=Pâlir=, Expallesco, exalbesco, pallore suffundor, palleo.
=Pâle=, Pallidus, lividus, exsanguis, decolor.
PALIMPSESTE, Palimpsestus.
PALINODIE, Palinodia, retractatio.
PALISSADE, Vallus.
=Palissader=, Præsepio.
PALLADIUM, Palladium, signum Palladis.
PALME, Palma, victoria.
_Qui mérite la palme_, Palmaris.
PALMIER, Palma.
PALLIUM, Pallium.
_Vêtu du pallium_, Palliatus.
PALPER, Pertracto, tracto, palpo, palpor.
=Palpable=, Tractabilis.
=Pampre=, Pampinus.
PANACÉE, Panchrestum, medicamentum.
PANÉGYRIQUE, Panegyricus.
PANTHÈRE, Panthera.
PAON, Pavo.
PAPE, Summus Ecclesiæ Pastor.
_Élire un Pape_, Summum alicui pontificatum defero.
PAPIER, Charta.
=Papier= (grand format), Macrocolum, charta.
— (Buvard), Bibula.
=Main de papier=, Scapus chartæ.
=Feuille de papier=, Chartæ pagina.
PÂQUES, Pascha.
PAR, Per.
PARADE, Ostentus.
_Faire paradé_, Ostento.
_Qui fait parade de_, Ostentator, gloriosus.
PARADOXE, Paradoxa.
=Par-dessus=, Supra.
PARAÎTRE, Videor, appareo, speciem affero, orior, nascor.
PARALLÈLE, Comparatio, similitudo.
PARALYSIE, Paralysis.
PARASITE, Parasitus, mensarum assecla.
PARCELLE, Particula, appendicula.
PARCE QUE, Quod, quia, quoniam, propterea, ob eam causam.
PARCHEMIN, Membrana.
PARCOURIR, Peragro, perambulo, percurro.
— (En esprit), Mente peragro.
— _Passer légèrement sur_, Breviter decurro, strictim attingo, percurro.
PARDON, Venia.
_Demander pardon_, Veniam rogo.
=Pardonner=, Ignosco, parco, veniam do, remitto, condono.
PAREIL, Similis, par, compar, æqualis, talis.
_Rendre la pareille_, Par pari reddo.
=Pareillement=, Similiter, item, itidem, pariter, perinde, juxta, eo loco, etiam, quoque.
PARENTÉ, Cognatio, propinquitas, gentilitas, consanguinitas.
=Parenté= (paternelle), Agnatio.
=Parent=, Cognatus, sanguine conjunctus, propinquus.
=Parents=, Parentes.
PARER _un coup_, Declinatione corporis ictum effugio.
PARESSE, Pigritia, ignavia, inertia, segnities, desidia, negligentia, languor, socordia.