Lexicon Latinum

Part 175

Chapter 1752,466 wordsPublic domain

_Retenir ses larmes_, Cohibeo lacrimas.

_Baigné de larmes_, Lacrimabundus, udis oculis.

LASSITUDE, Lassitudo, defatigatio.

=Las=, Defessus, fatigatus, lassus, languens.

LATINITÉ, Latinitas.

=Latin=, Latinitas.

=Latin= (_adj._), Latinus.

=En latin=, Latine.

LAURIER, Laurus.

_Rameau de laurier_, Laureola.

_Couronne de laurier_, Laurea.

_Couronné de laurier_, Laureatus.

LAVER, Abluo, lavo, purgo, diluo, expio, abstergo.

_Se laver d’un reproche_, Crimen dissolvo.

LÉCHER, Lingo, lambo, abligurio.

LEÇON, Documentum, admonitio, præceptum, exemplum, monumentum.

LECTURE, Lectio, evolutio.

— (A haute voix), Recitatio.

_Donner lecture de_, Recito, pronuntio.

Lire, Lego, perlego, evolvo.

— (A haute voix), Recito, pronuntio.

_Lire sur les traits une expression de fureur_, In facie vultuque vecordia inerat.

=Lecteur=, Lector, recitator, anagnostes.

LÉGÈRETÉ, Levitas, inconstantia, mobilitas, vanitas, futilitas.

=Léger=, Levis, minime gravis.

— (Vain), Nugatorius, ineptus, futilis, ventosus, inanis, vacuus, levis.

=Légèrement=, Leviter, leniter, molliter, tenuiter, nugatorie.

LÉGION, Legio.

=Légionnaire=, Legionarius.

LÉGITIMEMENT, Legitime, juste, jure, more majorum.

LÉGUER, Testamento aliquid relinquo.

LÉGUME, Legumen, olus.

LENDEMAIN (_le_), Postridie, postero die.

LÉNITIF, Fomentum, delinitio.

LENTEUR, Lentitudo, tarditas.

=Lent=, Lentus, tardus.

=Lentement=, Spisse, tarde, lente.

_Aller lentement_, Pedetentim eo.

LÈPRE, Scabies, lepra.

LEQUEL DES DEUX? Uter?

LÉSINERIE, Illiberalitas, sordes, avaritia.

LEST, Saburra.

LÉTHARGIE, Lethargus.

=Léthargique=, Veternosus.

LETTRE (Caractère d’imprimerie), Littera, nota, elementa litterarum.

_Écrire en toutes lettres_, Perscribo.

LETTRE (épître), Epistola, litteræ, tabella.

_Écrire une lettre_, Scribo.

_Attendre une lettre_, Litteras desidero.

_Recevoir une lettre_, Litteras accipio.

_Répondre à une lettre_, Epistolæ rescribo.

BELLES-LETTRES, Humaniores litteræ, humaniores disciplinæ, bonæ artes.

_Se livrer à l’étude des belles-lettres_, Litteris humanioribus me impendo.

=Lettré=, Litteratus, litteris instructus.

LEURRER, Conditionibus aliquem produco.

LEVAIN, Fermentum.

LEVANT (_le_), Oriens, ortus.

LEVÉE _d’hommes_, Evocatio, supplementum.

=Lever= _des troupes_, Copias contraho, legionum supplementa scribo.

_Qui fait des levées_, Evocator.

LEVÉE _d’impôts_, Exactio, vectigal, tributum, stipendium.

_Lever les impôts_, Pecunias describo, impero.

_Côte personnelle_, Exactio capitum.

_Impôt de ports_, Exactio ostiorum.

LEVER _des astres_, Ortus, exortus, oriens.

=Lever=, Extollo, erigo.

=Lever= (se), Consurgo, surgo, exsurgo.

_Se lever du lit_, Surgo, de lecto exeo.

_Se lever par déférence_, Assurgo, honoris causa surgo.

LÈVRES, Labia, labellum, labrum.

_Du bout des lèvres_, Summis, primoribus labris.

_Je l’ai sur le bout des lèvres_, Versatur mihi in primoribus labris.

LÉZARDE, Ruina.

LIAISON, Conjunctio, necessitudo, societas, consociatio, affinitas, consensio.

LIBATION, Libatio, libamentum.

LIBÉRALITÉ, Liberalitas, largitas.

=Libéral=, Liberalis, largus, munificus, beneficus, prolixus.

=Libéralement=, Liberaliter, large, munifice.

_Donner libéralement_, Largior, gratificor, largitionem facio.

LIBERTÉ, Libertas, immunitas, licentia.

_Recouvrer la liberté_, In libertatem me assero.

_Donner la liberté_, Libertatem largior.

_Être en liberté_, Libertatem habeo.

_Enlever la liberté_, Libertatem adimo.

=Libérateur=, Servator, conservator, assertor.

=Libre=, Solutus, liber.

_De condition libre_, Liberalis.

=Libre= (être), Vaco, nihil ago, cesso.

=Librement=, Libenter, audacter, fidenter, confidenter, solute, libere.

LIBERTINAGE, Lascivia.

LICENCE, Effrenatio, insolentia.

— (Permission), Licentia, libertas.

_S’abandonner à la licence_, Lascivio.

_Réprimer la licence des mœurs_, Licentiam morum præcido.

=Licencieux=, Lascivus, libidinosus, intemperans.

=Licite= (_il est_), Licet, fas est.

=Licenciement=, Dimissio.

LICENCIER, Dimitto, exauctoro.

LICTEUR, Lictor, apparitor.

LIE, Fæx.

LIEN, Vinculum, compedes, catenæ.

=Lier=, Devincio, obstringo, obligo, demereor, concilio, constringo, alligo, comprehendo.

=Lier= _ensemble_, Colligo, necto, constringo, ligo, vincio, conjungo, consocio, congrego, coagmento, concilio, connecto, devincio.

_Se lier avec qqn_, Familiaritatem cum aliquo contrahere.

LIERRE, Hedera.

LIEU, Locus, status.

— (Sacré), Locus sacer.

_Tenir lieu de père_, Pro parente fuit, instar parentis fuit.

_Avoir lieu_, Evenio.

_Au lieu de_, Vice, loco.

_Au même lieu_, Ibidem, in eodem loco.

_De quelque lieu_, Alicunde.

_D’un autre lieu_, Aliunde, ex alio loco, ex alia re.

_Du même lieu_, Indidem, ex eodem loco.

_Passer d’un lieu dans un autre_, Transmigro.

LIÈVRE, Lepus.

LIGNE, Linea.

_J’ai pu à peine écrire une ligne_, Vix versum unum exarare potui.

_Dévier de la ligne_, Aberro a proposito.

LIGNÉE, Progenies.

LIMAÇON, Cochlea.

LIMER, Perpolio, expolio, limo.

=Limé=, Limatus, perpolitus.

LIMITE, Limes, finis, terminus, extremitas, circumscriptio, regiones, determinatio, conclusio.

_Dans certaines limites_, Finite, definite.

_Rester dans les limites_, Regionibus me contineo.

=Limiter=, Determino, termino, constringo, concludo.

=Limitrophe=, Gens finitima, proximus, affinis.

LIN, Linteum.

=De lin=, Linteus.

_Vêtu de lin_, Linteatus.

LINÉAMENT, Lineamentum.

LION, Leo.

LIQUIDE, Humor, aqua, liquor.

— (Adj.) Liquidus.

=Liquéfier=, Liquefacio, mollio, liquo.

=Liquéfier= (se), Deliquesco, dissolvor, liquefio, diffluo, fluo.

LISSE, Levis.

_Rendre lisse_, Lævigo.

LISTE, Album, subscriptio, adscriptio.

LIT, Lectus, stratum, cubile, torus, grabatus.

LITIÈRE, Lectica, octophorus, stramen.

_Porteur de litière_, Lecticarius.

LIVIDE, Lividus.

LIVRE (poids), Pondo, libra.

LIVRE (volume), Liber, opus, volumen, codex, libellus.

_Écrire un livre_, Librum compono.

_Feuilleter un livre_, Librum evolvo, percurro.

_Publier un livre_, In lucem prodo librum.

LIVRER, Dedo, addico, do, trado, mancipo, prodo.

=Livré à=, Deditus.

LOCATION, Conductio, redemptio.

=Louer=, Conduco.

=Locataire=, Inquilinus.

=Loué=, Conductitius.

LOGER (en voyage), Diversor.

LOI, Lex, canon, regula.

_Édicter une loi_, Legem perfero.

_Observer la loi_, Legi pareo.

_Violer la loi_, Contra legem facio.

_Abroger une loi_, Legem irritam facio.

_Agir conformément à la loi_, Lege ago.

=Législateur=, Legislator, lator legis.

=Légiste=, Jurisconsultus, interpres legum.

=Légal=, Legitimus, æquus, secundum legem.

_Qui n’est pas soumis à la loi_, Exlex.

LOIN, Remote, procul.

=Au loin=, Eminus, e longinquo.

_Bien loin que_, Nedum.

=Plus loin=, Ultra, supra.

_Voir de loin_, Prospicio.

LOISIR, Otium, vacuum tempus, vacatio a labore.

_Avoir de loisir_, Otior, nihil ago, cesso, vaco, otio abutor.

_A loisir_, Otiose, per otium.

LONGUEUR, Longitudo, longinquitas, diuturnitas.

=Long=, Longus, longinquus, diuturnus, procerus.

_Pour n’être pas trop long_, Ne multus ac insolens sim.

_A la longue_, Mora.

LONGTEMPS, Diu, longo intervallo.

_Longtemps avant_, Diu ante, multo ante.

_Longtemps après_, Diu post, longo ex intervallo.

_Qui dure longtemps_, Diuturnus, longinquus.

_Aussi longtemps que_, Quamdiu, dum, quantum, tamdiu... quamdiu.

_Il y a déjà longtemps_, Pridem, dudum.

_Si longtemps_, Tanto tempore.

LORSQUE, Quum, cum, postquam, ubi, simul, simul ac.

LOUANGE, Prædicatio, celebratio, commemoratio, laudatio, præconium, commendatio.

=Louer=, Laudo, commendo, celebro, extollo, collaudo.

=Louable=, Laudabilis, laudandus, prædicandus, laude dignus, prædicabilis, tolerabilis.

_D’une façon louable_, Laudabiliter, recte, laudate, honeste, cum laude.

=Loué=, Laudatus, spectatus, probatus.

LOUCHE, Limus, obliquus.

LOUP, Lupus.

=De loup=, Lupinus.

LOURD, Onerosus, gravis, ponderosus.

LOYER, Locatio.

_Donner à loyer_, Loco.

LUCRE, Lucrum, feneratio.

LUGUBRE, Lugubris, funebris.

LUI-MÊME, Ipse.

LUIRE, Eluceo, emico, effulgeo, resplendeo, niteo, nitesco, splendeo, luceo.

=Luire= _sur_, Eluceo, illuceo, exorior, appareo.

=Luisant=, Nitidus, nitens.

LUMIÈRE, Lux, lumen.

_Priver de la lumière_, Obscuro, luminibus officio.

_Qui craint la lumière_, Lucifugus.

LUNE, Luna.

_Relatif à la lune_, Lunaris.

LUTTE, Contentio, certatio, luctatio, certamen, dimicatio, pugna, concertatio.

=Lutter=, Obsisto, pugno, dimico, certo, contendo, belligero, concerto, luctor.

=Lutteur=, Luctator.

LUXE, Luxus, opulentia.

_Son luxe est extraordinaire_, Luxus in eo est tantus, ut nihil supra possit esse.

LYCÉE, Lyceum.

LYRE, Fides, lyra.

_Joueur de lyre_, Fidicen, qui fidibus canit.

=Lyrique=, Lyricus.

M

=Macérer=, Macero, contero.

MÂCHOIRE, Maxilla, mala.

=Mâcher=, Mando.

MACHINE, Machina, machinamentum.

MACHINATION, Machinatio, artificium.

=Machiner=, Machinor, excoquo.

MAÇON, Structor.

MAGASIN, Receptaculum.

MAGE, Magus.

=Magicien=, Magus.

=Magique=, Magicus.

MAGISTRATURE, Magistratus, dignitas, honor, potestas.

MAGNANIMITÉ, Magnanimitas, magnitudo animi.

=Magnanime=, Magnificus, generosus, clarus.

MAGNIFICENCE, Apparatio, magnificentia, lautitia.

=Magnifique=, Speciosus, illustris.

=Magnifiquement=, Magnifice, opipare, laute, apparate, splendide, speciose, artificiose, eleganter, pretiose.

MAI, Maius.

MAIGREUR, Macies, gracilitas, tenuitas.

_D’une maigreur extrême_, Torridus macie.

=Maigre=, Macer, macie extenuatus, tenuis, gracilis.

MAIN, Manus.

=Main droite=, Dextera, dextra.

=Main gauche=, Sinistra.

_En venir aux mains_, Conflictum ineo, adversis signis maximo clamore concurro, cum hoste congredior.

_Donne la main_, Cedo manum.

_Sous la main_, =Être sous la main=, Suppeto, suppedito.

_La dernière main_, Perpolitio, expolitio.

_Mettre la dernière main_, Perficio, perpolio, elimo.

_De main en main_, Per manus.

_Sous la main_, Sub manu, præsto, in promptu, in manu, in manibus, ad manum.

MAINTENANT, Nunc, hoc tempore, hodie, modo.

MAINTENIR, Sustineo, tueor, labentem excipio.

MAIS, Ast, at, sed, atqui, certe, verum, sed, enim, autem, vero.

MAISON, Domus, ædes, domicilium, tectum, penates, lares.

=Maison de campagne=, Villa, prædium.

_Demeurer chez soi_, Domo se tenere, domi manere.

=De la maison=, Domesticus, familiaris, privatus, intimus.

MAÎTRE (de maison), Dominus, herus, paterfamilias.

— (Précepteur), Doctor, magister, præceptor, interpres, pædagogus.

_Qui n’est pas maître de soi_, Impos.

=Maîtriser=, Contineo, reprimo, cohibeo, coerceo.

_Se rendre maître_, Præoccupo, anteoccupo.

_Être maître de sa colère_, Iram in potestate habeo.

MAJESTÉ, Majestas, summa gravitas.

MAL, Malum.

_Faire du mal à_, Malefacio.

=Mal=, Male, prave, nequiter, perperam perverse, corrupte, vitiose.

_Vos affaires vont mal_, Claudicant res vestræ.

_Parler mal de_, Maledico.

MAL, Morbus.

_Le mal empire_, Crescit morbus.

_Le mal diminue_, Decrescit.

MALADIE, Morbus, invaletudo, ægrotatio.

_Maladie invétérée_, Inveteratio.

_Arrêté, empêché par la maladie_, Morbo præpeditus.

=Malade=, Æger, ægrotus, morbidus, invalidus, infirmus.

=Malade= (être), Ægroto, morbo sum implicatus, ægro corpore, sum.

MALADROIT, Inconcinnus, ineptus.

=Maladroitement=, Inepte, insulse.

MÂLE, Mas, masculus, virilis, fortis.

MALÉDICTION, Exsecratio, diræ, imprecatio.

=Maudire=, Exsecror, imprecor, abominor, detestor, diras alicui imprecor.

MALFAISANT, Maleficus, reus, damnificus.

MALFAMÉ, Infamis, turpis; sceleribus, ignominia notatus.

MALGRÉ, Ingratis, invito.

=Malgré soi=, Invite, repugnanter, invito.

_Qui agit malgré soi_, Invitus, rogatus, repugnans, coactus.

MALHEUR! Væ.

MALHEUR, Malum, damnum, incommodum, pestis, detrimentum, miseria, calamitas, pernicies, infortunium, ærumna.

_Être sous le coup d’un malheur_, Sum in maximis malis.

_Éloigner un malheur_, Pestem averto.

_Un malheur menace_, Malum imminet.

_Tomber dans le malheur_, In miseriam incido.

_Être dans le malheur_, Miseriis premor.

_Arracher au malheur_, A miseria vindico.

_Être délivré d’un malheur_, E malis emergo.

=Malheureux=, Infelix, miser, calamitosus, infortunatus, ærumnosus, nefastus, impius, prostratus, jacens.

_Devenir malheureux_, Malum contraho, in calamitatem incido.

MALHONNÊTE, Inhonestus, turpis, nequam, improbus.

=Malhonnêtement=, Inhoneste, spurce.

MALICE, Malitia, fraus, calliditas, nequitia.

=Malicieusement=, Malitiose, callide, versute, vafre, dolose, nequiter.

MALPROPRETÉ, Squalor, sordes, lutum.

=Malpropre=, Squalidus, sordidus.

=Être malpropre=, Squaleo, sordeo.

MALSÉANT, Inconveniens.

_Il est malséant_, Dedecet, indecorum est.

MALTRAITER, Aspere aliquem accipio, vexo, male tracto.

_Qui maltraite_, Vexator.

MALVEILLANCE, Malevolentia.

=Malveillant=, Malevolus.

MAMELLE, Mamma, uber.

_Qui est à la mamelle_, Lactens.

MANCHE, Manica.

_Pourvu de manches_, Manicatus.

MÂNES, Manes.

MANGER, Comedo, edo, cibum capio, cibum sumo, cœno.

— (Consumer), Exedo, consumo, obligurio.

=Manger= _avidement_, Helluor, comessor.

_Je n’ai pas mangé depuis deux jours_, Biduo nihil cibi cepi.

MANIEMENT, Tractatio.

=Maniable=, Tractabilis.

MANIÈRE, Modus.

_A la manière de_, Ritu.

_A la manière des vieilles_, Aniliter.

_D’une autre manière_, Aliusmodi, rationis disparis, alterius, dissimilis.

_Par manière d’acquit_, Oscitanter, negligenter, indiligenter, in speciem, per simulationem.

MANIFESTE, Manifestus, clarus, perspicuus, non obscurus, perspectus, apertus, evidens.

=Manifester=, Patefacio, in lucem profero, divulgo, præfero, significo.

=Manifestement=, Manifesto, palam, aperte, clare, perspicue.

MANŒUVRE (milit.), Exercitium.

MANŒUVRE, Operarius.

MANQUE _de_, Jejunitas, inopia, indigentia, penuria, egestas.

=Manquer=, Deficio, desum.

_Il manque_, Deficit, deest.

=Manquer à=, Delinquo, pecco, errorem committo.

=Manquer de=, Careo, vaco, deficior, vacuus sum, egeo, indigeo.

MANTEAU, Læna, amiculum, pallium.

=Manteau militaire=, Paludamentum.

_Mettre son manteau_, Onero humerum pallio, pallium humeris injicio.

_Retrousser le manteau_, Colligo pallium.

MANUSCRIT, Chirographum, volumen.

MARAIS, Palus.

=Marécageux=, Palustris.

MARÂTRE, Noverca.

MARAUDEUR, Prædator.

MARBRE, Marmor.

=De marbre=, Marmoreus.

MARCHANDISE, Mercimonium, merx.

_Commerce de marchandise_, Mercatura, negotiatio, nundinatio.

=Marchand=, Mercator, negotiator, qui mercaturam facit, propola.

MARCHÉ, Macellum, emporium, mercatus.

=Jour de marché=, Nundinæ, mercatus.

_Tenue d’un marché_, Nundinatus.

MARCHE, Ingressio, incessus, itio, ingressus, gressus.

=Marcher=, Incedo, ingredior, ambulo, eo.

_Ils marchent rapidement_, Celeres sunt.

MARÉCHAL-DE-CAMP, Supremus castrorum præfectus.

MARÉE, Æstus marini.

MARI, Maritus, vir.

MARIAGE, Matrimonium, conjugium, connubium, nuptiæ.

_Contracter mariage_, (en parl. d’une femme), Ineo matrimonium.

_Faire un mariage_, Matrimonio habeo conjugem.

=Se marier=, Nuptias concilio, uxorem duco.

_Femme mariée_, Matrona, mulier, uxor.

_Non marié_, Innuptus, non nuptus.

MARMITE, Olla.

MARQUE, Nota, signum.

_Apposer une marque_, Notam appono.

_Faire une marque_, Noto, signo.

=Marquer=, Consigno, obsigno, firmo.

=Marqueté=, Vermiculatus.

MARTEAU, Malleus.

MARTYR, Laureatus Fidei pugil.

MASQUE, Persona, larva, facies ficta.

_Lever le masque_, Integumenta evolvo, larvam depono.

=Masqué=, Larvatus, personatus.

=Masquer= _la vue_, Luminibus obstruo.

MASSACRE, Trucidatio, cædes, clades, jugulatio.

=Massacrer=, Interficio, neco, occido, cædo, jugulo, morte mulcto, interimo, contrucido.

MASSE, Moles.

_En masse_, Conglobatim.

MASSUE, Clava.

MÂT, Malus.

=Matelot=, Nauta, navita.

MATHÉMATIQUE, Mathematicus.

MATIÈRE, Materia.

=Matériaux=, Materia, apparatus.

MATIN (_le_), Mane, diluculo, prima luce, matutino tempore.

=Matin= (du), Matutinus.

MATURITÉ, Maturitas, tempestivitas, tempus maturum.

=Mûr=, Maturus, coctus, tempestivus, mitis.

=Mûrir=, Maturesco, maturo, mitesco, mitior fio, excoquo.

_Les moissons mûrissent_, Fruges prope maturitatem sunt.

MAUVAIS, Malus, inprobus, perditus, facinorosus, nequam, homo nihili.

MAUX, Miseria, calamitas.

_Soulager les maux_, Miseriam lenio.

MAXIME, Dogma, decretum, citum, præceptum.

MÉCANICIEN, Machinator, fabricator.

MÉCHANCETÉ, Improbitas, perversitas vecordia, malignitas.

=Méchant=, Improbus, sceleratus, nequam.

=Méchamment=, Improbe, maligne, malitiose, nefarie, perverse, nequiter.

MÉCONTENTEMENT, Bilis, ira.

MÉDIATEUR, Conciliator, pactor.

MÉDICAMENT, Medicamen, medicamentum, medicina, remedium.

MÉDECINE, Medicina, medicamentum, remedium, ars medendi.

=Médecin=, Medicus, medicinæ peritus.

MÉDIOCRITÉ, Mediocritas.

=Médiocre=, Modicus, mediocris, paucus, nonnullus.

=Médiocrement=, Modice, moderate, modeste, mediocriter.

=Médisance=, Maledictio, maledictum.

=Médire=, Maledico.

=Médisant=, Maledicus, obtrectator, mordax.

_En médisant_, Maledice.

MÉDITATION, Meditatio, commentatio.

=Méditer=, Meditor, attente cogito, commentor, contemplor, considero.

_Méditer une ruse_, Machinor.

_Il médite je ne sais quoi au fond de son cœur_, Clam nescio quid agitat.

MÉFAIT, Noxa, noxia, culpa, crimen.

MEILLEUR, Melior, potior, præstabilior, commodior, prior.

MÉLANCOLIE, Melancholia, atra bilis.

=Mélancolique=, Melancholicus.

MÉLANGE, Permistio, admistio, confusio.

_Sans mélange_, Meracus, merus.

=Mêler=, Promiscua habeo, commisceo, insero, confundo.

=Mêler à= (se), Me interpono, in res me immitto.

=Mêlé=, Promiscuus, mixtus, confusus.

MEMBRE, Artus, membrum.

_Privé d’un membre_, Mancus.

MÊME, Etiam, et, item, vel, quidem, profecto.

=De même=, Item, similiter, quoque.

=De même que=, Sicut, sicuti, perinde ut, similiter atque, velut, tanquam, quodammodo ac.

=De la même manière=, Itidem, similiter, pariter, item.

=Et même=, Quin etiam, idem.

=Pas même=, Ne quidem.

LE MÊME, Idem.

=Mémoire=, Memoria.

_Avoir bonne mémoire_, Memoria valeo.

_Avoir une mémoire ingrate_, Memoria vacillat.

_Exercer la mémoire_, Mémoriæ studeo.

=Mémorable=, Memorabilis, memorandus, memoria dignus.

=De mémoire=, Memoriter, e memoria, sine scripto.

_Réciter de mémoire_, Ex memoria pronuntio.

_De mémoire d’homme_, Post hominum memoriam.

MÉMOIRES, Commentarium, commentarii.

MENACE, Minæ, minatio, terror.

_Proférer des menaces_, Terrores jacto.

=Menacer=, Minor, minitor, terreo.

— (Être imminent), Impendeo, immineo, insto.

=Menaçant=, Minax, horrificus, minitabundus, minitans.

=Menaçant= (en), Minaciter, aspere.

MÉNAGER _la chèvre et le chou_, Utrosque parietes linio. (PROV.)

MENDICITÉ, Mendicitas.

=Mendier=, Mendico, ostiatim quæro.

=Mendiant=, Mendicus.

MENER, Propello, impello, propulso.

MENSONGE, Mendacium, falsitas.

=Mentir=, Mentior, ementior, mendacium dico.

=Menteur=, Mendax, fraudulentus.

=Mensonger=, Mendax, fraudulentus.

MENSUEL, Menstruus.

=Mention=, Commemoratio, mentio, recordatio.

_Faire mention_, Mentionem de re facio.

=Mentionner=, Commemoro, memoro, dico, memini, narro.

MENTON, Mentum.

MÉPRIS, Contemptio, contemptus, despicientia, despectio, vilitas, aspernatio, despectus.

=Mépriser=, Flocci facio, contemno, despicio, sperno, pro nihilo puto, rejicio aspernor, abhorreo, respuo, repudio.

=Méprisable=, Luteus, nullius pretii, ineptus.

MER, Pelagus, mare, pontus, æquor, salum.

_La pleine mer_, Altum.

_En pleine mer_, In salum.

_Mal de mer_, Nausea.

_Se mettre en mer_, Navigo, mare ingredior.

=Marin=, Marinus, maritimus.

— (Soldat), Classiarius.

MERCENAIRE, Mercenarius, operarius.

MÈRE, Mater, parens, genitrix.

MÈRE DE FAMILLE, Materfamilias.

=Maternel=, Maternus.

MÉRITE, Promeritum, meritum, beneficium.

_Favoriser le mérite_, Dignitati faveo.

=Mériter=, Mereo, mereor, commereo, promereor.

_Je ne mérite pas autant_, Non id est meritum meum, ut.....

=Mériter= (de), Benemereor, beneficio afficio, beneficium colloco.

=Mérité=, Meritus, justus, debitus.

MERLE, Merula.

MERVEILLE, Miraculum, prodigium, portentum.

_A merveille_, Mirum in modum.

=Merveilleux=, Portentosus, monstrosus, prodigiosus, mirandus, mirabilis.

=Merveilleusement=, Mirifice, mire, admirabiliter.

=Mésintelligence=, Dissidium, dissensio, divortium.

MESSAGE, Nuntium.

=Messager=, Nuntius, tabellarius, cursor.

MESSE, Res sacra, missa, res divina.

_Dire la messe_, Sacrum facio.

_Servir la messe_, Sacerdoti sacra operanti ministro.

_Entendre la messe_, Intersum divinis.

MESURE, Mensura.

— (Manière), Modus.

_Garder la mesure convenable_, Modum in rebus servo.

_Avec mesure_, Numerose.

_Sans mesure_, Immoderate, immodeste, extra modum.

=Mesurer=, Commetior, metior.

_Qui mesure_, Metator.

MÉTAL, Metallum.

MÉTAMORPHOSER, Transformo.

MÉTHODE, Methodus, via, ars.

=Méthodiquement=, Distincte, disposite, distribute.

METS, Esculenta, escæ, cibi, pulmentum.

METTRE, Pono, colloco.

_Il se mit à_, Cœpit.

MEUNIER, Pistor.

MEURTRE, Homicidium, cædes.

MEURTRIER, Homicida, sicarius, interfector.

=Meurtrier= (_adj._), Internecinus, crudelis.

MIDI, Meridies.

=De midi=, Meridianus.

_Avant midi_, Ante meridiem.

_Après midi_, Post meridiem.

MIEL, Mel.

_Rayon de miel_, Favus.

=Mielleux=, Mellarius, mellitus, suavis, jucundus.

MIEN, Meus.

MIEUX, Melius, commodius, potius, præstabilius.

_Un peu mieux_, Meliuscule, aliquanto melius.

_Aimer mieux_, Malo, magis volo, præopto.

MIGRATION, Migratio, loci mutatio, discessus.

MILAN, Milvus.

=De milan=, Milvinus.

MILIEU (_le_), Medietas, medium, media pars.

_Juste milieu_, Mediocritas; nec parum, nec nimium.

=Qui est au milieu=, Medius, intermedius.

_Arriver au milieu de la nuit_, Nocte intempesta adsum.

MILITAIRE, Militaris.

MILLE, Mille.

— (Longueur), Millium, milliare.

=Mille fois=, Millies.

_De mille façons_, Multis modis.

=Millésime=, Millesimus.

MIME, Mima, mimus.

=Miner=, Peredo.

MINUTIEUX, Scrupulosus.

MIROIR, Speculum.

MISÈRE, Miseria, calamitas, ærumna.

_Soulager la misère_, Medeor inopiæ.

=Misérable=, Miserandus, miserabilis.

=Misérablement=, Miserabiliter, misere.

MISÉRICORDIEUX, Misericors, clemens.

MISSION, Expeditio sacra.

MOBILE, Mobilis, volubilis, instabilis, inconstans.

MOBILIER, Supellex.

_A l’ancienne mode_, Obsolete.

MODÈLE, Specimen, exemplum, exemplar.

MODÉRATION, Moderatio, modestia, modus, temperantia, gravitas.

=Modérer=, Moderor, modum adhibeo, freno, tempero, moderationem adhibeo, placo, domo, reprimo, impero animo, cohibeo iram.

=Modéré=, Moderatus, temperatus, restrictus.

=Modérément=, Sobrie, parum, modeste, moderate, modice, temperate, parce, restricte.

MODESTIE, Demissio, animi abjectio, verecundia.

=Modeste=, Demissus, humilis, modestus, pudens, verecundus.

_Il est très modeste_, Modestia animi est insigni.

=Modestement=, Pudenter, verecunde.

MODIFIER, Interpolo, renovo, muto.

=Modifié=, Modificatus.

MODIQUE, Modicus, mediocris, paucus.

=Modiquement=, Modice.

MOELLE, Medulla.

MOELLON, Cœmentum.

_Bâti en moellon_, Cœmentitius.

MŒURS, Mores.

_Bonnes mœurs_, Optimi mores.

_Mœurs dépravées_, Pravi mores.

_Mœurs sévères_, Castigati mores.

MOI, Ego.

MOINE, Monachus.

MOINEAU, Passer.

MOINS, Minus, secius.

_Du moins_, _au moins_, Saltem, modo.

_Le moins possible_, Minime, nequaquam.

_Le moins du monde_, Minimum.

MOIS, Mensis.

MOISSON, Messis, proventus.

=Moissonner=, Meto, messem facio.

=Moissonneur=, Messor.

MOITIÉ, Dimidia pars.

_Moitié_ (par), Bipartito, bifariam.

_Partagé par moitié_, Dimidiatus.

MÔLE, Crepido.

MOLESTER, Pervello, vello, vellico.

MOLLESSE, Mollitia, mollities, teneritas.

=Mou=, Mollis, tener, tractabilis, flexibilis.

=Mollement=, Molliter, segniter, delicate.

MOMENT, Punctum, momentum.

_Moments perdus_, Horæ subsecivæ.