Part 168
_La chaleur diminue_, Calor remittit.
=Chauffer=, Calefacio.
=Chauffer (se) au soleil=, Apricor.
=Chaud=, Calidus.
=Chaud= (être), Caleo, calidus sum.
=Chaleur= (avec), Ferventer.
_Parler avec chaleur de_, Ferventer loquor de aliquo, fervide.
CHAMBRE (à coucher), Cubiculum, conclave.
CHAMEAU, Camelus.
CHAMP, Ager, arvum, campus, solum, territorium, seges.
_Exercices du champ de Mars_, Campestris exercitatio.
=Champêtre=, Rusticus, rusticanus.
=Sur-le-champ=, Extemplo, illico, statim, haud, ilicet.
CHANCE, Fortuna.
_La chance tourne_, Fortuna retro volvitur.
CHANCELER, Titubo, hæsito, vacillo, fluctuo.
CHANCELLERIE, Cancellaria.
=Chancelier=, Cancellarius, tabularii sanctioris præses, custos.
CHANDELLE (de cire), Cereus.
CHANGE (de monnaie), Collybus.
CHANGEMENT, Permutatio, mutatio, variatio, motus, conversio, vicissitudo.
=Changer=, Permuto, muto, inverto, verto, commutationem affero, vario.
=Changeant=, Mobilis, instabilis, inconstans.
CHANSON, Cantilena, cantio, cantiuncula.
=Chant=, Canticum, cantus, symphonia.
_Chant funèbre_, Nenia.
=Chanter=, Canto, cantus fundo, cantito, cano, cantus do, pervulgo.
=Chanteur=, Cantor.
CHAPEAU, Petasus.
=Coiffé d’un chapeau=, Petasatus.
CHAPELET, Preces coronariæ, corolla precum.
CHAPELLE, Sacellum, ædicula, cella, templum.
CHAPITRE, Capitulum.
=Salle du chapitre=, Capitulum ordinis, locus reprehendendis erratis destinatus, capitulum ordinis facio.
CHAQUE, CHACUN, Quisque, unusquisque, quivis, quilibet, singuli.
CHAR, Vehiculum, carpentum, currus, essedum.
_Être traîné sur un char_, Veho, subveho, inveho.
=Chariot=, Plaustrum.
CHARBON, Carbo.
=Charbonnier=, Carbonarius.
CHARGE, Onus.
_Charger d’un fardeau_, Onero.
=Chargé=, Onustus.
CHARGE, Munus, officium, provincia, mandatum.
_Imposer une charge_, Muneri aliquem præpono.
_Remplir une charge_, Munus obeo, cum imperio sum.
_Être privé de charge_, Munere exuor.
_Satisfaire aux devoirs de sa charge_, Munus pro mea dignitate gero.
_Sortir de charge_, De potestate exeo.
=Se charger de=, Suscipio.
=Qui est à charge=, Molestus, gravis.
_Être plus à charge_, Plus negotii facesco.
CHARGES, Honores.
_Être dans les charges publiques_, Dignitate præditus sum.
CHARGE (_sonner la_), Bellicum cano.
_Faire une charge de cavalerie_, Equestrem procellam excito.
CHARLATAN, Circulator, circumforaneus, vagus, nugator.
CHARME, Invitamentum, incitamentum.
_Charme de la parole_, Suaviloquentia.
CHARMES, Venustas, lepor, gratia, suavitas.
=Charmer=, Delecto, delectationem affero, delector, oblector, delectationem capio, allicio, allecto, demulceo.
=Charmant=, Festivus, lepidus, facetus, egregius, eximius, elegans.
CHARPENTE (qui a une), Materiatus.
=Charpentier=, Materiarius, faber, tignarius.
CHARRUE, Aratrum.
CHARYBDE, Charybdis.
CHASSE, Venatio, venatus.
=Chasser=, Venor, venatu me exerceo, feras consector.
=Chasseur=, Venator.
CHASSER, Depello, pello, propulso, expello, arceo, ejicio, dejicio, detrudo, amoveo, excludo, prohibeo.
CHASSIE, Lippitudo.
=Chassieux= (être), Lippo.
CHASTE, Incorruptus, integer, purus, inviolatus, sanus, castus, pudicus.
CHAT, Feles.
CHÂTEAU-_fort_, Castellum.
_Habitant d’un château-fort_, Castellanus, qui castellum habitat.
CHÂTIMENT, Pœna, supplicium, mulcta, verberatio, coercitio.
=Châtier=, Coerceo, reprimo.
=Châtié=, Limatus, politus.
CHATOUILLEMENT, Titillatio.
=Chatouiller=, Titillo.
CHATOYANT, Versicolor, dubio varioque colore.
CHAUME, Stipula, calmus.
=Chaumière=, Casa, tugurium.
CHAUSSURE, Calceamentum, calceus, pedum vestitus, soccus.
=Chausser=, Calceo.
=Chausser= (se), Calceos pedibus induo.
CHEF, Princeps, dux, caput, præfectus, imperator, rex, tyrannus.
_Chef-d’œuvre_, Palmarius.
CHEMIN, Via, iter.
_Les chemins sont très mauvais_, Viæ æstuosæ, lubricæ.
_S’ouvrir un chemin_, Viam mihi aperio.
_Frayer le chemin_, Munio viam.
_Qui se trouve sur le chemin_, Obvius, occurrens.
CHEMISE, Subucula.
CHÊNE, Quercus.
CHERCHER (avec soin), Exquiro, quæro, inquiro, investigo, perscrutor.
CHÈRE, Genium.
_Faire bonne chère_, Curo genium.
_Faire maigre chère_, Defraudo.
CHER, Carus.
=Chéri=, Carus, acceptus, jucundus, antiquus.
=Cher= (adv.), Care.
CHERTÉ, Caritas, inopia rei.
=Cher=, Magno, magno pretio.
_Le blé est cher_, Caritas annonæ est.
CHÉTIF, Tenuis, exilis.
CHEVAL, Equus, caballus.
_Monter à cheval_, Equum conscendo.
_Partir à cheval_, Advehor equo, equo feror.
_Descendre de cheval_, Descendo ex equo.
_Tomber de cheval_, Ex equo decido.
_Être jeté à bas de cheval_, Ex equo præcipitor.
_Atteler les chevaux au char_, Equos jungo currum tracturos.
_Dételer_, Equos abjungo.
_Aller à cheval_, Equito, equo vehor, equo iter facio.
=Chevalet=, Equuleus.
_Éprouver les tourments du chevalet_, Equuleo torqueor.
=Cavalerie=, Equitatus, equitum turma.
=Chevalier=, Eques.
=Chevaucher=, Coequito.
CHEVELURE, Coma, capillus, cæsaries.
CHEVEU, Capillus, capitis pilus.
=Cheveux blancs=, Cani, albi senum capilli.
=Cheveux blonds=, Flavi capilli.
=Cheveux en désordre=, Capilli impexi.
=Cheveux longs=, Coma intonsa.
_Les cheveux tombent_, Capilli fluunt.
_Cheveux rares_, Capilli rari et cedentes.
_Laisser croître les cheveux_, Capillum promitto, submitto.
_Disposer les cheveux_, Como, orno.
=Chevelu=, Capillatus, comatus, crinitus.
CHÈVRE, Capra, capella.
=De chèvre=, Caprinus.
=Chevreau=, Hædus.
=De chevreau=, Hædinus.
CHEZ, Apud.
CHICANE, Captiuncula.
=Chicaneur=, Rabula.
CHICHE, Malignus, avarus, parcus.
_Chichement_ (_vivre_), Defraudo genium.
CHIEN, Canis.
=De chien=, Caninus.
CHIRURGIE, Chirurgia.
CHLAMYDE, Chlamys.
=Vêtu de la chlamyde=, Chlamydatus.
CHOC, Pulsus, motus, impulsus, agitatio, impressio, impetus, effectio, violentia.
_Soutenir le choc des ennemis_, Impetum sustineo, prœlium sustineo.
=Choquer=, Offendo, offensionem affero, injuriam facio.
CHŒUR, Chorus.
CHOIX, Cooptatio, constitutio, delectus, electio, selectio, lectio.
=Choisir=, Deligo, lego, eligo; delectum habeo, adhibeo; opto, coopto, adscribo, recipio.
=Qui choisit=, Elector.
=Choisi=, Exquisitus, accuratus, lectus, excellens.
=Choix= (avec), Electe, distincte, discrete.
CHOSE, Res.
CHOU, Brassica, caulis.
CHOUETTE, Noctua.
CHRÉTIEN, Christianus, qui Christi nomen profitetur, Christi fidei initiatus, Christi sectator.
CHUCHOTERIE, Susurratio.
=Chuchoter=, Susurro.
CHUTE, Labes, ruina, prolapsio.
CICATRICE, Cicatrix, signum relictum ex vulnere.
CIEL, Cœlum, regiones immortalitatis; beatorum sedes, domicilium.
_Habitants du ciel_, Cœlites, cœlicolæ.
_Remuer ciel et terre_, Mare cœlo miscere.
=Céleste=, Cœlestis, divinus, immortalis.
CIERGE, Cereus, fax cerea.
CIGALE, Cicada.
CIMENTER (_la paix_), Pacem coagmento.
CINTRÉ, Fornicatus.
CIRCONLOCUTION, Circuitio, periphrasis.
CIRCONSCRIRE, Definio, terminis circumscribo.
CIRCONSPECT, Cautus, providus, prudens.
CIRCONSTANCES (_savoir se plier aux_), Consulo temporibus.
_S’accommoder aux circonstances_, Tempori me accommodo, scenæ servio, servio tempori.
CIRCONVENIR, Circumvenio, decipio.
CIRCUIT, Circuitus.
CIRCULER, Commeo, venio, redeo, coeo.
_Circuler_ (_faire_), Circumfero.
CIRE, Cera.
=Marchand de cire=, Cerarius, qui ceram tractat.
=Enduit de cire=, Ceratus, cera inductus, illitus.
=Cire= (de) Cereus, e cera factus.
CIRQUE, Circus.
_Jeux du cirque_, Circenses ludi.
CITADELLE, Arx, castellum.
CISELER, Cælo.
=Ciseleur=, Cælator.
CITÉ, Civitas.
_Donner le droit de cité_, Civem facio aliquem; civitatem alicui do, largior, impertior; adscribo civitati.
_Perdre son droit de cité_, Civitatem amitto, segregor a numero civium.
=Citoyen=, Civis, municeps, popularis.
_Être fait citoyen_, Civitate donatus sum.
CITATION, Appositio.
=Citer=, Cito, nomino.
=Civique=, Civicus.
=Civil=, Civilis.
=Civilement=, Civiliter.
CITHARE, Cithara.
=Joueur de cithare=, Citharista.
=Chanteur s’accompagnant de la cithare=, Citharœdus.
CITRONNIER (de), Citreus.
CLAIE, Crates.
CLAMEUR, Vociferatio, clamor, vox elata.
CLANDESTIN, Clandestinus, occultus, furtivus.
CLAIR, Clarus, planus, apertus, perspicuus, dilucidus, explicatus, evidens, pervulgatus, non obscurus.
=Clair= (être), Diluceo.
_Rendre clair_, Dilucido, declaro, enucleo, explico, aperio.
=Clairement=, Clare, manifeste, perspicue, plane, articulate, liquide, certo, enucleate, explanate, explicate, enodate, expresse, aperte, diserte, dilucide.
=Exprimé clairement=, Expressus, firmus, confirmatus, apertus.
=Clairvoyant=, Oculatus.
=Clarifier=, Defæco, a fæcibus purgo.
CLASSEMENT, Digestio, distributio.
=Classification=, Partitio, divisio.
=Classer=, Diribeo, distribuo, separo.
=Clause=, Cf. Condition.
CLEF, Clavis.
CLÉMENCE, Clementia, lenitas, benignitas, humanitas, misericordia, mansuetudo.
=Clément=, Clemens, lenis, mitis, mansuetus, liberalis, humanus.
=Avec clémence=, Clementer, mansuete.
CLEPSYDRE, Clepsydra.
CLIENTÈLE, Clientela; clientum defensio tutela, procuratio.
=Client=, Cliens, salutator.
_Être le client de qqn_, In clientela alicujus sum.
CLIN D’ŒIL (_en un_), Momento, e vestigio temporis.
CLOCHETTE, Tintinnabulum.
CLÔTURE, Sepes, septum, paries, murus.
=Clore=, Obsepio, sepio, intercludo.
CLOU, Clavus.
=Clouer=, Suffigo, affigo.
COCHER, Auriga; curruum rector, agitator.
CŒUR, Pectus, animus, cor.
_Le cœur bondit_, Pectus emicat.
_De grand cœur_, Propense, ex animo, libenter, sponte.
_Si ma vie vous tient à cœur_, Si tibi salus mea cordi est; si qua salutis meæ cura tangit.
_Homme sans cœur_, Homo durus.
COHÉRITIER, Cohæres.
COHÉSION, Cohærentia, compositio, conjunctio.
COHORTE, Cohors, militum manus.
COIFFER (se), Capillum como, compono, orno.
COIN, Cuneus.
_En forme de coin_, Cuneatim.
COLÈRE, Ira, iracundia, indignatio, stomachus, furor, rabies.
=Contenir= (_se_), Iracundiam contineo.
_Dans un transport de colère_, Animo irato ac percito.
_Mettre en colère_, Bilem moveo ac iracundiam adduco.
_Se mettre en colère_, Exardeo iracundia, irascor, stomachor.
_Être tout en colère_, In fermento jaceo, iracundia efferror.
_Céder à la colère_, Iracundiæ servio.
_Décharger sa colère_, Iram effundo in aliquem.
_Sa colère se calme_, Defervescit ira.
_Il n’est plus en colère_, Iracundiam demisit.
_Apaiser sa colère_, Iras lenio, furorem sedo.
_La colère divine s’apaise_, Expio DEUM.
=Coléreux=, Stomachosus, iracundus.
=Colère= (avec), Stomachose, iracunde, per iram, cum iracundia.
COLIQUES, Tormina.
=Qui a des coliques=, Torminosus.
COLLER, Agglutino, adnecto.
=Colleur=, Glutinator.
COLLÉGE, Collegium, conventus, cœtus.
COLLÈGUE, Collega.
COLLIER, Torques, monile, colli ornamentum.
=Qui porte un collier=, Torquatus.
COLLINE, Collis, clivus.
COLLISION, Afflictus, afflictatio.
COLLYRE, Collyrium.
COLOMBE, Columba.
_De colombe_, Columbinus.
COLONIE, Colonia.
=Colon=, Colonus, agricultor, agricola.
COLONNE, Columna.
_Impôt sur les colonnes_, Columnarium.
COLPORTER, Circumgesto, circumfero.
COMBAT, Prœlium, pugna, concertatio, dimicatio, certamen, conflictio, conflictus, contentio, discrimen.
COMBAT (_signal du_), Bellicum, cantus ad arma vocans.
_Engager le combat_, Arma confero.
_Revenir au combat_, Ex fuga ad conflictum redeo.
=Combattre=, Prœlior, prœlio dimico, prœlium decerto, depugno, dimico, concerto; conflictor, confligo, certo, depugno.
=Combattant=, Pugnator.
COMBIEN, Quantopere, quantum, quam, quatenus.
=Combien?= Quot?
COMBLE DU BONHEUR (être au), Nimia voluptate gestio.
COMBUSTION, Deflagratio, exustio, incendium.
=Consumer=, Exuro.
COMÉDIE, Comœdia, fabula, comicorum ars.
=Comédien=, Comicus, actor scenicus, comœdus.
=De comédien=, Mimicus.
=Comiquement=, Comice, more comico.
COMESTIBLES, Penus.
COMÈTE, Cometes, stella crinita.
COMICES, Comitia.
_Relatif aux comices_, Comitialis, ad comitia pertinens.
COMMANDEMENT, Imperium, potestas, ditio.
_Donner le commandement_, Præpono, præficio.
_Prendre le commandement_, Imperium obtineo, præsum, præpositus sum.
=Commander=, Jubeo, impero, mando, præcipio, edico, leges impono, præscribo.
COMME, Velut, sicut, veluti, sicuti, ut, æque ut, ita ut, vice, quemadmodum, quomodo, instar, quasi.
_Comme pas un_, Si quisquam alius.
_Comme si_, Perinde ac si, quasi, perinde quasi, tanquam.
COMMENCEMENT, Primordia, principium, exordium, exorsus, initium, inceptio.
_Du commencement à la fin_, A capite ad calcem.
=Au commencement=, Primo, primum, initio, principio.
_Nous ne sommes encore qu’au commencement_, Adhuc in primordio stamus.
=Commencer=, Exordior, exordium capio, inchoo, suscipio, principium capio, aggredior, incipio, telam exordior.
COMMENSAL, Convictor familiaris, quotidianus.
COMMENT, Quemadmodum, ut, ita ut.
=Comment?= Qui, quomodo?
COMMENTER, Commentor, explico.
COMMERCE, Mercatus, commercium, familiaritas, consuetudo, convictus, sodalitas.
=Faire le commerce=, Mercaturam facio, mercor, nundinor.
COMMETTRE (une faute), Committo, perpetro, pecco.
COMMIS (de recette), Coactor, qui pecuniam cogit et recipit officii nomine.
COMMISÉRATION, Miseratio, clementia, misericordia.
COMMISSION, Mandatum.
_Charger d’une commission_, Mandata do.
_Recevoir une commission_, Mandata recipio.
COMMODITÉ, Opportunitas.
=Commode=, Opportunus, commodus.
=Commodément=, Commode, opportune.
COMMOTION, Commotio, motus, perturbatio.
COMMUNAUTÉ, Communitas, communio, societas, consociatio.
_En communauté_, Communiter, promiscue.
COMMUN, Contritus, pervulgatus, vulgaris, communis, pervagatus, popularis.
_Homme du commun_, Homo tenuis, gregarius.
=Communément=, Fere, plerumque, vulgariter, usitate.
COMMUNE, Commune, respublica, universitas, collegium.
COMMUNION, Communio sacra.
_Communion générale_, Cœtus populi ad cœleste epulum celebrandum.
_Donner la communion_, Sacram communionem do.
_Recevoir la communion_, Sacrosancto Christi Corpore, divino epulo vescor, pascor.
COMMUNICATION, Communicatio.
=Communiquer=, Communico, confero, credo, refero, participo, do, tribuo.
COMPACTE, Condensus, spissus, densus.
COMPAGNIE, Societas, commercium, manipulus.
_Par compagnie_, Manipulatim, per manipulos.
=Compagnon=, Comes, sectator, assectator, assecla, socius, deductor, consors, particeps.
_Compagnon_ (_d’armes_), Commilito, in bello socius.
COMPARAISON, Comparatio, collatio, contentio, similitudo, compensatio.
=En comparaison de=, Pro.
=Comparer=, Confero, comparo, collationem facio.
=Comparable=, Comparabilis.
=Comparatif=, Comparativus.
=Comparativement=, Comparate.
_Faire comparaître_, Aliquem in judicio sisto.
_Ne pas comparaître_, Vadimonium desero.
COMPASSION, Commiseratio, miseratio, misericordia.
_Avoir compassion_, Misereor, miseror.
_Compatir aux douleurs_, Doleo vicem tuam, commoveor miseriis tuis.
=Compatissant=, Misericors, clemens.
COMPATRIOTE, Nostras, noster, nostræ gentis.
COMPENSATION, Compensatio, comparatio, præmium, merces, remuneratio.
=Compenser=, Compenso, comparo, remunero, reparo, repono, exæquo, assequor.
COMPILATION, Compilatio.
COMPLAISANCE, Obsequium, officium, indulgentia.
=Complaisant=, Obsequiosus, officiosus.
COMPLEXION (faible), Corpore fracto, debilitato sum.
COMPLICE, Culpæ socius, satelles.
COMPLÉMENT, Complementum.
=Compléter=, Compleo, perficio, integro, consummo.
=Complètement=, Penitus, prorsus, omnino, plane, perfecte, funditus, integre.
COMPLIMENT, Gratulatio.
COMPLOT, Conspiratio, conjuratio, consensio.
_Faire un complot_, Conjurare.
COMPORTER (se), Se gerere.
_Se comporter comme un citoyen_, Gero me pro cive.
COMPOSER, Excudo, compono, elucubro, condo.
=Composé= (être), Consto, componor, fio, constituor.
COMPRENDRE, Comprehendo, intelligo, cognosco, sentio, capio, percipio, assequor, rem capio.
COMPROMIS, Compromissum, pactio.
_Faire un compromis_, Compromitto, compromissum facio.
COMPTE, Ratio.
_En ligne de compte_, In rationem.
_Porter en compte_, Scribo me alicui pecuniam dedisse.
_Rendre ses comptes_, Rationes alicui reddo.
_Tenir plus compte de ... que_, Tribuo plus alicui quam.
=Compter=, Numero, adnumero, recenseo, percenseo.
_Compter sur_, Confido, audeo, non timeo.
_Vous pouvez y compter_, Pro certo hoc tibi polliceor.
_Compté_, Ratus.
CONCAVE, Concavus, cavus.
CONCEPTION, Comprehensio, agnitio, phantasia.
_Immaculée Conception_, Conceptio immaculata B. M. V.
=Concevoir=, Concipio, comprehendo, colligo, accipio, imbibo, haurio.
CONCERNER, Pertinet, attinet, spectat, attingit.
CONCESSION, Concessio.
CONCILE, Concilium.
_Concile œcuménique_, Concilium sacrum œcumenicum.
_Concile national_, Concilium nationale.
_Concile provincial_, Concilium provinciale.
=Conciliabule=, Arcana pactio et factiosa, coitio.
CONCISION, Compressio, concisio.
_D’une façon concise_, Compresse.
CONCLAVE, Conclave pontificium.
CONCLUSION, Conclusio, clausula, peroratio, epilogus.
=Conclure=, Concludo.
CONCERT, Symphonia, concentus.
=Concerter= (se), Consilia tua mecum communica.
=Concert= (de), Compacto, consulto, ex composito.
CONCORDE, Concordia, consensus, pax, compositio.
=Concorder=, Concordo, congruo, consentio, idem sentio, cum aliquo sentio, concino.
CONCOURS, Frequentia, multitudo.
— (Aide), Auxilium.
=Concurrent=, Competitor.
CONCUSSION, Peculatus.
=Concussionnaire=, Peculator, ærarii violator, fur pecuniæ publicæ.
CONDAMNATION, Damnatio, condemnatio.
_Il a subi plusieurs condamnations_, Sæpius condemnatus est, multis judiciis confossus.
=Condamner=, Damno, condemno, improbo, supplicio addico, reprobo, rejicio, improbo.
_Condamner sans entendre_, Indicta causa aliquem condemno.
CONDENSER (se), Concresco.
CONDESCENDRE à, Obtempero.
CONDISCIPLE, Condiscipulus.
CONDITION, Conditio, status, fortuna, ratio, lex, pactum, pactio, conventio.
CONDUITE, Mos, usus, modus, ductus.
CONDUIRE, Duco, perduco.
_Se bien conduire_, Bene me gero.
_Se mal conduire_, Turpissime me gero.
_Se conduire en roi_, Partes mihi regis sumo.
=Conducteur=, Ductor, dux, qui ordinem ducit, perductor.
CONCLURE (un traité), Contraho, paciscor.
CÔNE, Conus.
CONFECTIONNER, Conficio, efficio, facio.
CONFESSION, Confessio sacra.
_Confession générale_, Totius vitæ maculas confessione eluo.
=Confesser=, Confitentibus de se reis pro sacro tribunali aures do.
=Se confesser=, Eluo animum peccatorum sordibus, sacra confessione perpurgo animum.
=Confesseur=, Confessarius, a confessionibus sacris; conscientiæ judex, arbiter.
CONFIANCE, Fiducia, spes certa.
=Confiance= (avoir), Fido, credo, confido, fiduciam in aliquem repono.
_Gagner la confiance_, Mihi fidem præstruo.
=Confier=, Commendo, committo, credo, trado, demando, confido.
=Confiant=, Fidens, audens, fretus.
CONFINS, Confinium, finis, limes, provinciæ extremum.
CONFIRMATION (donner la), Chrismatis sacramento confirmo.
CONFIRMER (assurer), Confirmo, stabilio, corroboro.
CONFISCATION, Publicatio.
=Confisquer=, Publico, proscribo, præconi subjicio.
CONFISERIE, Cupedia, suaviores epulæ, gulæ irritamenta.
=Confiseur=, Cupedinarius.
CONFORMATION, Conformatio, forma, compositio, exornatio.
=Conformité=, Convenientia, conjunctio.
=Conformer= (se) à, Se conformare.
=Conforme à=, Conveniens, consonus, consentaneus, congruens, concors, aptus, par, decorus, decens, dignus.
=Conformément=, Convenienter, congruenter, secundum, pro, congruenter.
CONFUSION, Perturbatio, confusio, admistio.
=Confondre=, Permisceo, confundo aliud alio; in unum confundo, misceo, confundo.
_Confondre qqn_, Aliquem in ruborem do, ruborem incutio, verecundiam affero.
=Confondu=, Promiscuus, mistus, confusus, incertus.
=Confus=, Inordinatus, perturbatus, confusus, inconcinnus, insulsus, non compositus.
=Confusément=, Perturbate, confuse, incondite, insulse.
CONGÉ, Dimissio.
_Prendre un congé_, Commeatum sumere.
_Expiration du congé_, Ad diem commeatus non venit.
=Congédier=, Dimitto, amitto, missum facio, remitto.
CONGRÉGATION, Congregatio B. M. V., Mariana sodalitas, sodalitium, conventus MARIÆ honoribus institutus.
CONJECTURE, Conjectio, conjectura, conjectus, opinio, suspicio, auguratio.
_Fondé sur des conjectures_, Conjecturalis, opinabilis.
=Conjecturer=, Conjecto, conjicio, conjecturum facio, suspicor.
CONJOINTEMENT, Conjuncte, simul, conjunctim.
CONJURATION, Conjuratio, consensio.
=Conjurer=, Conspiro, conjuro.
CONNAISSANCE, Cognitio, agnitio, intelligentia, notio, scientia, perspicientia.
— (Notion), Notitia, notio.
=Connaître=, Nosco, cognosco, agnosco, percipio, attendo, disco, non me latet, non me fugit, assequor, teneo, habeo.
_Faire connaître d’avance_, Præsignifico, prænuntio, præmonstro.
_Se faire connaître_, Se prodere.
=Connu=, Notus, cognitus, spectatus, perceptus, compertus, exploratus, pervulgatus.
CONNIVENCE, Collusio.
_Être de connivence avec_, Prævaricor.
CONSANGUIN, Consanguineus, sanguine conjunctus, conjunctione proximus.
CONSCIENCE, Conscientia.
_Bonne conscience_, Conscientia bene actæ vitæ, conscientia recte factorum.
_Mauvaise conscience_, Conscientia sceleris, facinorum.
_Remords de conscience_, Stimuli quibus mens compungitur.
_Homme d’une conscience pure_, Vir integerrimæ mentis.
=Consciencieux=, Scrupulosus, religiosus.
CONSÉCRATION, Dedicatio, consecratio.
=Consacrer=, Consecro, dico, dedico, voveo, sacro, religiosum facio, devoveo, inauguro.
CONSEIL, Consilium, deliberatio, cogitatio, animadversio, ratio, cogitatum, consultum, sententia, monitum, monitio, impulsus.
_Conseil privé_, Consilium sanctius.
_Demander un conseil_, Exigo consilium, sententiam consulo.
_Prendre un conseil_, Consilium ineo, consiliis utor.
_Suivre le conseil_, Monitis me præbeo, monitis pareo.
=Conseiller= (verb.), Consilior, consilium do, consulo, suadeo, moneo, hortor, suggero.
=Conseiller= (subst.), Consiliarius, suasor, qui consilium dat, hortator.
CONSENTIR, Consentio, idem sentio, cum aliquo facio, annuo.
CONSÉQUENCE, Consecutio, consequentia, connexum.
=Conséquent=, Consequens.
_Par conséquent_, Proin, proinde, itaque.
CONSERVATION, Conservatio, custodia, tuitio, salus, incolumitas.
=Conserver=, Conservo, custodio, tueor, servo, retineo, teneo.
=Conservateur=, Conservator, servator, custos.
CONSIDÉRATION, Dignitas, honor, auctoritas, observantia, veneratio, cultus, reverentia, decus, laus.
_Recouvrer son ancienne considération_, Ad pristinæ dignitatis gradum revocor.
_Votre considération s’augmentera_, Crescet dignitas tua.
_En considération de_, Causa.
=Considéré=, Honestus, decorus, honoratus, spectatus, cognitus, probatus.
CONSIGNER _dans les annales_, Rem annalibus mando.
CONSISTANCE, Soliditas, firmitas.
=Consistant=, Stabilis, firmus, fixus, solidus.
CONSOLATION, Consolatio, solatium, levamen, levatio, medicina, confirmatio.
=Consoler=, Consolor, levo, dolorem levo, mœrorem minuo, consolationem adhibeo, luctum, fletum abstergo.
=Consolateur=, Consolator.
_Propre à consoler_, Consolatorius.
_Qui peut être consolé_, Consolabilis.
CONSOLIDER, Corroboro, firmo, confirmo, roboro, sancio, solido.
CONSOMMER, Consumo, exhaurio, conficio, dissipo, comedo.
CONSOMPTION, Tabes, macies.
=Consumer le temps=, Dego, transigo, vivo.
=Se consumer=, Intabesco, extabesco, langueo.
CONSPIRER, Conjuro, conspiro, consentio.
CONSPUER, Conspuo, consputo, sputo aliquem fœdo.
CONSTANCE, Constantia, firmitas, stabilitas, gravitas, æqualitas, perseverantia.
_Constance à supporter_, Tolerantia, toleratio.
_Souffrir avec constance_, Perpetior, suffero, patior, fero, tolero.
=Constant=, Constans, perpetuus.