Lexicon Latinum

Part 168

Chapter 1682,415 wordsPublic domain

_La chaleur diminue_, Calor remittit.

=Chauffer=, Calefacio.

=Chauffer (se) au soleil=, Apricor.

=Chaud=, Calidus.

=Chaud= (être), Caleo, calidus sum.

=Chaleur= (avec), Ferventer.

_Parler avec chaleur de_, Ferventer loquor de aliquo, fervide.

CHAMBRE (à coucher), Cubiculum, conclave.

CHAMEAU, Camelus.

CHAMP, Ager, arvum, campus, solum, territorium, seges.

_Exercices du champ de Mars_, Campestris exercitatio.

=Champêtre=, Rusticus, rusticanus.

=Sur-le-champ=, Extemplo, illico, statim, haud, ilicet.

CHANCE, Fortuna.

_La chance tourne_, Fortuna retro volvitur.

CHANCELER, Titubo, hæsito, vacillo, fluctuo.

CHANCELLERIE, Cancellaria.

=Chancelier=, Cancellarius, tabularii sanctioris præses, custos.

CHANDELLE (de cire), Cereus.

CHANGE (de monnaie), Collybus.

CHANGEMENT, Permutatio, mutatio, variatio, motus, conversio, vicissitudo.

=Changer=, Permuto, muto, inverto, verto, commutationem affero, vario.

=Changeant=, Mobilis, instabilis, inconstans.

CHANSON, Cantilena, cantio, cantiuncula.

=Chant=, Canticum, cantus, symphonia.

_Chant funèbre_, Nenia.

=Chanter=, Canto, cantus fundo, cantito, cano, cantus do, pervulgo.

=Chanteur=, Cantor.

CHAPEAU, Petasus.

=Coiffé d’un chapeau=, Petasatus.

CHAPELET, Preces coronariæ, corolla precum.

CHAPELLE, Sacellum, ædicula, cella, templum.

CHAPITRE, Capitulum.

=Salle du chapitre=, Capitulum ordinis, locus reprehendendis erratis destinatus, capitulum ordinis facio.

CHAQUE, CHACUN, Quisque, unusquisque, quivis, quilibet, singuli.

CHAR, Vehiculum, carpentum, currus, essedum.

_Être traîné sur un char_, Veho, subveho, inveho.

=Chariot=, Plaustrum.

CHARBON, Carbo.

=Charbonnier=, Carbonarius.

CHARGE, Onus.

_Charger d’un fardeau_, Onero.

=Chargé=, Onustus.

CHARGE, Munus, officium, provincia, mandatum.

_Imposer une charge_, Muneri aliquem præpono.

_Remplir une charge_, Munus obeo, cum imperio sum.

_Être privé de charge_, Munere exuor.

_Satisfaire aux devoirs de sa charge_, Munus pro mea dignitate gero.

_Sortir de charge_, De potestate exeo.

=Se charger de=, Suscipio.

=Qui est à charge=, Molestus, gravis.

_Être plus à charge_, Plus negotii facesco.

CHARGES, Honores.

_Être dans les charges publiques_, Dignitate præditus sum.

CHARGE (_sonner la_), Bellicum cano.

_Faire une charge de cavalerie_, Equestrem procellam excito.

CHARLATAN, Circulator, circumforaneus, vagus, nugator.

CHARME, Invitamentum, incitamentum.

_Charme de la parole_, Suaviloquentia.

CHARMES, Venustas, lepor, gratia, suavitas.

=Charmer=, Delecto, delectationem affero, delector, oblector, delectationem capio, allicio, allecto, demulceo.

=Charmant=, Festivus, lepidus, facetus, egregius, eximius, elegans.

CHARPENTE (qui a une), Materiatus.

=Charpentier=, Materiarius, faber, tignarius.

CHARRUE, Aratrum.

CHARYBDE, Charybdis.

CHASSE, Venatio, venatus.

=Chasser=, Venor, venatu me exerceo, feras consector.

=Chasseur=, Venator.

CHASSER, Depello, pello, propulso, expello, arceo, ejicio, dejicio, detrudo, amoveo, excludo, prohibeo.

CHASSIE, Lippitudo.

=Chassieux= (être), Lippo.

CHASTE, Incorruptus, integer, purus, inviolatus, sanus, castus, pudicus.

CHAT, Feles.

CHÂTEAU-_fort_, Castellum.

_Habitant d’un château-fort_, Castellanus, qui castellum habitat.

CHÂTIMENT, Pœna, supplicium, mulcta, verberatio, coercitio.

=Châtier=, Coerceo, reprimo.

=Châtié=, Limatus, politus.

CHATOUILLEMENT, Titillatio.

=Chatouiller=, Titillo.

CHATOYANT, Versicolor, dubio varioque colore.

CHAUME, Stipula, calmus.

=Chaumière=, Casa, tugurium.

CHAUSSURE, Calceamentum, calceus, pedum vestitus, soccus.

=Chausser=, Calceo.

=Chausser= (se), Calceos pedibus induo.

CHEF, Princeps, dux, caput, præfectus, imperator, rex, tyrannus.

_Chef-d’œuvre_, Palmarius.

CHEMIN, Via, iter.

_Les chemins sont très mauvais_, Viæ æstuosæ, lubricæ.

_S’ouvrir un chemin_, Viam mihi aperio.

_Frayer le chemin_, Munio viam.

_Qui se trouve sur le chemin_, Obvius, occurrens.

CHEMISE, Subucula.

CHÊNE, Quercus.

CHERCHER (avec soin), Exquiro, quæro, inquiro, investigo, perscrutor.

CHÈRE, Genium.

_Faire bonne chère_, Curo genium.

_Faire maigre chère_, Defraudo.

CHER, Carus.

=Chéri=, Carus, acceptus, jucundus, antiquus.

=Cher= (adv.), Care.

CHERTÉ, Caritas, inopia rei.

=Cher=, Magno, magno pretio.

_Le blé est cher_, Caritas annonæ est.

CHÉTIF, Tenuis, exilis.

CHEVAL, Equus, caballus.

_Monter à cheval_, Equum conscendo.

_Partir à cheval_, Advehor equo, equo feror.

_Descendre de cheval_, Descendo ex equo.

_Tomber de cheval_, Ex equo decido.

_Être jeté à bas de cheval_, Ex equo præcipitor.

_Atteler les chevaux au char_, Equos jungo currum tracturos.

_Dételer_, Equos abjungo.

_Aller à cheval_, Equito, equo vehor, equo iter facio.

=Chevalet=, Equuleus.

_Éprouver les tourments du chevalet_, Equuleo torqueor.

=Cavalerie=, Equitatus, equitum turma.

=Chevalier=, Eques.

=Chevaucher=, Coequito.

CHEVELURE, Coma, capillus, cæsaries.

CHEVEU, Capillus, capitis pilus.

=Cheveux blancs=, Cani, albi senum capilli.

=Cheveux blonds=, Flavi capilli.

=Cheveux en désordre=, Capilli impexi.

=Cheveux longs=, Coma intonsa.

_Les cheveux tombent_, Capilli fluunt.

_Cheveux rares_, Capilli rari et cedentes.

_Laisser croître les cheveux_, Capillum promitto, submitto.

_Disposer les cheveux_, Como, orno.

=Chevelu=, Capillatus, comatus, crinitus.

CHÈVRE, Capra, capella.

=De chèvre=, Caprinus.

=Chevreau=, Hædus.

=De chevreau=, Hædinus.

CHEZ, Apud.

CHICANE, Captiuncula.

=Chicaneur=, Rabula.

CHICHE, Malignus, avarus, parcus.

_Chichement_ (_vivre_), Defraudo genium.

CHIEN, Canis.

=De chien=, Caninus.

CHIRURGIE, Chirurgia.

CHLAMYDE, Chlamys.

=Vêtu de la chlamyde=, Chlamydatus.

CHOC, Pulsus, motus, impulsus, agitatio, impressio, impetus, effectio, violentia.

_Soutenir le choc des ennemis_, Impetum sustineo, prœlium sustineo.

=Choquer=, Offendo, offensionem affero, injuriam facio.

CHŒUR, Chorus.

CHOIX, Cooptatio, constitutio, delectus, electio, selectio, lectio.

=Choisir=, Deligo, lego, eligo; delectum habeo, adhibeo; opto, coopto, adscribo, recipio.

=Qui choisit=, Elector.

=Choisi=, Exquisitus, accuratus, lectus, excellens.

=Choix= (avec), Electe, distincte, discrete.

CHOSE, Res.

CHOU, Brassica, caulis.

CHOUETTE, Noctua.

CHRÉTIEN, Christianus, qui Christi nomen profitetur, Christi fidei initiatus, Christi sectator.

CHUCHOTERIE, Susurratio.

=Chuchoter=, Susurro.

CHUTE, Labes, ruina, prolapsio.

CICATRICE, Cicatrix, signum relictum ex vulnere.

CIEL, Cœlum, regiones immortalitatis; beatorum sedes, domicilium.

_Habitants du ciel_, Cœlites, cœlicolæ.

_Remuer ciel et terre_, Mare cœlo miscere.

=Céleste=, Cœlestis, divinus, immortalis.

CIERGE, Cereus, fax cerea.

CIGALE, Cicada.

CIMENTER (_la paix_), Pacem coagmento.

CINTRÉ, Fornicatus.

CIRCONLOCUTION, Circuitio, periphrasis.

CIRCONSCRIRE, Definio, terminis circumscribo.

CIRCONSPECT, Cautus, providus, prudens.

CIRCONSTANCES (_savoir se plier aux_), Consulo temporibus.

_S’accommoder aux circonstances_, Tempori me accommodo, scenæ servio, servio tempori.

CIRCONVENIR, Circumvenio, decipio.

CIRCUIT, Circuitus.

CIRCULER, Commeo, venio, redeo, coeo.

_Circuler_ (_faire_), Circumfero.

CIRE, Cera.

=Marchand de cire=, Cerarius, qui ceram tractat.

=Enduit de cire=, Ceratus, cera inductus, illitus.

=Cire= (de) Cereus, e cera factus.

CIRQUE, Circus.

_Jeux du cirque_, Circenses ludi.

CITADELLE, Arx, castellum.

CISELER, Cælo.

=Ciseleur=, Cælator.

CITÉ, Civitas.

_Donner le droit de cité_, Civem facio aliquem; civitatem alicui do, largior, impertior; adscribo civitati.

_Perdre son droit de cité_, Civitatem amitto, segregor a numero civium.

=Citoyen=, Civis, municeps, popularis.

_Être fait citoyen_, Civitate donatus sum.

CITATION, Appositio.

=Citer=, Cito, nomino.

=Civique=, Civicus.

=Civil=, Civilis.

=Civilement=, Civiliter.

CITHARE, Cithara.

=Joueur de cithare=, Citharista.

=Chanteur s’accompagnant de la cithare=, Citharœdus.

CITRONNIER (de), Citreus.

CLAIE, Crates.

CLAMEUR, Vociferatio, clamor, vox elata.

CLANDESTIN, Clandestinus, occultus, furtivus.

CLAIR, Clarus, planus, apertus, perspicuus, dilucidus, explicatus, evidens, pervulgatus, non obscurus.

=Clair= (être), Diluceo.

_Rendre clair_, Dilucido, declaro, enucleo, explico, aperio.

=Clairement=, Clare, manifeste, perspicue, plane, articulate, liquide, certo, enucleate, explanate, explicate, enodate, expresse, aperte, diserte, dilucide.

=Exprimé clairement=, Expressus, firmus, confirmatus, apertus.

=Clairvoyant=, Oculatus.

=Clarifier=, Defæco, a fæcibus purgo.

CLASSEMENT, Digestio, distributio.

=Classification=, Partitio, divisio.

=Classer=, Diribeo, distribuo, separo.

=Clause=, Cf. Condition.

CLEF, Clavis.

CLÉMENCE, Clementia, lenitas, benignitas, humanitas, misericordia, mansuetudo.

=Clément=, Clemens, lenis, mitis, mansuetus, liberalis, humanus.

=Avec clémence=, Clementer, mansuete.

CLEPSYDRE, Clepsydra.

CLIENTÈLE, Clientela; clientum defensio tutela, procuratio.

=Client=, Cliens, salutator.

_Être le client de qqn_, In clientela alicujus sum.

CLIN D’ŒIL (_en un_), Momento, e vestigio temporis.

CLOCHETTE, Tintinnabulum.

CLÔTURE, Sepes, septum, paries, murus.

=Clore=, Obsepio, sepio, intercludo.

CLOU, Clavus.

=Clouer=, Suffigo, affigo.

COCHER, Auriga; curruum rector, agitator.

CŒUR, Pectus, animus, cor.

_Le cœur bondit_, Pectus emicat.

_De grand cœur_, Propense, ex animo, libenter, sponte.

_Si ma vie vous tient à cœur_, Si tibi salus mea cordi est; si qua salutis meæ cura tangit.

_Homme sans cœur_, Homo durus.

COHÉRITIER, Cohæres.

COHÉSION, Cohærentia, compositio, conjunctio.

COHORTE, Cohors, militum manus.

COIFFER (se), Capillum como, compono, orno.

COIN, Cuneus.

_En forme de coin_, Cuneatim.

COLÈRE, Ira, iracundia, indignatio, stomachus, furor, rabies.

=Contenir= (_se_), Iracundiam contineo.

_Dans un transport de colère_, Animo irato ac percito.

_Mettre en colère_, Bilem moveo ac iracundiam adduco.

_Se mettre en colère_, Exardeo iracundia, irascor, stomachor.

_Être tout en colère_, In fermento jaceo, iracundia efferror.

_Céder à la colère_, Iracundiæ servio.

_Décharger sa colère_, Iram effundo in aliquem.

_Sa colère se calme_, Defervescit ira.

_Il n’est plus en colère_, Iracundiam demisit.

_Apaiser sa colère_, Iras lenio, furorem sedo.

_La colère divine s’apaise_, Expio DEUM.

=Coléreux=, Stomachosus, iracundus.

=Colère= (avec), Stomachose, iracunde, per iram, cum iracundia.

COLIQUES, Tormina.

=Qui a des coliques=, Torminosus.

COLLER, Agglutino, adnecto.

=Colleur=, Glutinator.

COLLÉGE, Collegium, conventus, cœtus.

COLLÈGUE, Collega.

COLLIER, Torques, monile, colli ornamentum.

=Qui porte un collier=, Torquatus.

COLLINE, Collis, clivus.

COLLISION, Afflictus, afflictatio.

COLLYRE, Collyrium.

COLOMBE, Columba.

_De colombe_, Columbinus.

COLONIE, Colonia.

=Colon=, Colonus, agricultor, agricola.

COLONNE, Columna.

_Impôt sur les colonnes_, Columnarium.

COLPORTER, Circumgesto, circumfero.

COMBAT, Prœlium, pugna, concertatio, dimicatio, certamen, conflictio, conflictus, contentio, discrimen.

COMBAT (_signal du_), Bellicum, cantus ad arma vocans.

_Engager le combat_, Arma confero.

_Revenir au combat_, Ex fuga ad conflictum redeo.

=Combattre=, Prœlior, prœlio dimico, prœlium decerto, depugno, dimico, concerto; conflictor, confligo, certo, depugno.

=Combattant=, Pugnator.

COMBIEN, Quantopere, quantum, quam, quatenus.

=Combien?= Quot?

COMBLE DU BONHEUR (être au), Nimia voluptate gestio.

COMBUSTION, Deflagratio, exustio, incendium.

=Consumer=, Exuro.

COMÉDIE, Comœdia, fabula, comicorum ars.

=Comédien=, Comicus, actor scenicus, comœdus.

=De comédien=, Mimicus.

=Comiquement=, Comice, more comico.

COMESTIBLES, Penus.

COMÈTE, Cometes, stella crinita.

COMICES, Comitia.

_Relatif aux comices_, Comitialis, ad comitia pertinens.

COMMANDEMENT, Imperium, potestas, ditio.

_Donner le commandement_, Præpono, præficio.

_Prendre le commandement_, Imperium obtineo, præsum, præpositus sum.

=Commander=, Jubeo, impero, mando, præcipio, edico, leges impono, præscribo.

COMME, Velut, sicut, veluti, sicuti, ut, æque ut, ita ut, vice, quemadmodum, quomodo, instar, quasi.

_Comme pas un_, Si quisquam alius.

_Comme si_, Perinde ac si, quasi, perinde quasi, tanquam.

COMMENCEMENT, Primordia, principium, exordium, exorsus, initium, inceptio.

_Du commencement à la fin_, A capite ad calcem.

=Au commencement=, Primo, primum, initio, principio.

_Nous ne sommes encore qu’au commencement_, Adhuc in primordio stamus.

=Commencer=, Exordior, exordium capio, inchoo, suscipio, principium capio, aggredior, incipio, telam exordior.

COMMENSAL, Convictor familiaris, quotidianus.

COMMENT, Quemadmodum, ut, ita ut.

=Comment?= Qui, quomodo?

COMMENTER, Commentor, explico.

COMMERCE, Mercatus, commercium, familiaritas, consuetudo, convictus, sodalitas.

=Faire le commerce=, Mercaturam facio, mercor, nundinor.

COMMETTRE (une faute), Committo, perpetro, pecco.

COMMIS (de recette), Coactor, qui pecuniam cogit et recipit officii nomine.

COMMISÉRATION, Miseratio, clementia, misericordia.

COMMISSION, Mandatum.

_Charger d’une commission_, Mandata do.

_Recevoir une commission_, Mandata recipio.

COMMODITÉ, Opportunitas.

=Commode=, Opportunus, commodus.

=Commodément=, Commode, opportune.

COMMOTION, Commotio, motus, perturbatio.

COMMUNAUTÉ, Communitas, communio, societas, consociatio.

_En communauté_, Communiter, promiscue.

COMMUN, Contritus, pervulgatus, vulgaris, communis, pervagatus, popularis.

_Homme du commun_, Homo tenuis, gregarius.

=Communément=, Fere, plerumque, vulgariter, usitate.

COMMUNE, Commune, respublica, universitas, collegium.

COMMUNION, Communio sacra.

_Communion générale_, Cœtus populi ad cœleste epulum celebrandum.

_Donner la communion_, Sacram communionem do.

_Recevoir la communion_, Sacrosancto Christi Corpore, divino epulo vescor, pascor.

COMMUNICATION, Communicatio.

=Communiquer=, Communico, confero, credo, refero, participo, do, tribuo.

COMPACTE, Condensus, spissus, densus.

COMPAGNIE, Societas, commercium, manipulus.

_Par compagnie_, Manipulatim, per manipulos.

=Compagnon=, Comes, sectator, assectator, assecla, socius, deductor, consors, particeps.

_Compagnon_ (_d’armes_), Commilito, in bello socius.

COMPARAISON, Comparatio, collatio, contentio, similitudo, compensatio.

=En comparaison de=, Pro.

=Comparer=, Confero, comparo, collationem facio.

=Comparable=, Comparabilis.

=Comparatif=, Comparativus.

=Comparativement=, Comparate.

_Faire comparaître_, Aliquem in judicio sisto.

_Ne pas comparaître_, Vadimonium desero.

COMPASSION, Commiseratio, miseratio, misericordia.

_Avoir compassion_, Misereor, miseror.

_Compatir aux douleurs_, Doleo vicem tuam, commoveor miseriis tuis.

=Compatissant=, Misericors, clemens.

COMPATRIOTE, Nostras, noster, nostræ gentis.

COMPENSATION, Compensatio, comparatio, præmium, merces, remuneratio.

=Compenser=, Compenso, comparo, remunero, reparo, repono, exæquo, assequor.

COMPILATION, Compilatio.

COMPLAISANCE, Obsequium, officium, indulgentia.

=Complaisant=, Obsequiosus, officiosus.

COMPLEXION (faible), Corpore fracto, debilitato sum.

COMPLICE, Culpæ socius, satelles.

COMPLÉMENT, Complementum.

=Compléter=, Compleo, perficio, integro, consummo.

=Complètement=, Penitus, prorsus, omnino, plane, perfecte, funditus, integre.

COMPLIMENT, Gratulatio.

COMPLOT, Conspiratio, conjuratio, consensio.

_Faire un complot_, Conjurare.

COMPORTER (se), Se gerere.

_Se comporter comme un citoyen_, Gero me pro cive.

COMPOSER, Excudo, compono, elucubro, condo.

=Composé= (être), Consto, componor, fio, constituor.

COMPRENDRE, Comprehendo, intelligo, cognosco, sentio, capio, percipio, assequor, rem capio.

COMPROMIS, Compromissum, pactio.

_Faire un compromis_, Compromitto, compromissum facio.

COMPTE, Ratio.

_En ligne de compte_, In rationem.

_Porter en compte_, Scribo me alicui pecuniam dedisse.

_Rendre ses comptes_, Rationes alicui reddo.

_Tenir plus compte de ... que_, Tribuo plus alicui quam.

=Compter=, Numero, adnumero, recenseo, percenseo.

_Compter sur_, Confido, audeo, non timeo.

_Vous pouvez y compter_, Pro certo hoc tibi polliceor.

_Compté_, Ratus.

CONCAVE, Concavus, cavus.

CONCEPTION, Comprehensio, agnitio, phantasia.

_Immaculée Conception_, Conceptio immaculata B. M. V.

=Concevoir=, Concipio, comprehendo, colligo, accipio, imbibo, haurio.

CONCERNER, Pertinet, attinet, spectat, attingit.

CONCESSION, Concessio.

CONCILE, Concilium.

_Concile œcuménique_, Concilium sacrum œcumenicum.

_Concile national_, Concilium nationale.

_Concile provincial_, Concilium provinciale.

=Conciliabule=, Arcana pactio et factiosa, coitio.

CONCISION, Compressio, concisio.

_D’une façon concise_, Compresse.

CONCLAVE, Conclave pontificium.

CONCLUSION, Conclusio, clausula, peroratio, epilogus.

=Conclure=, Concludo.

CONCERT, Symphonia, concentus.

=Concerter= (se), Consilia tua mecum communica.

=Concert= (de), Compacto, consulto, ex composito.

CONCORDE, Concordia, consensus, pax, compositio.

=Concorder=, Concordo, congruo, consentio, idem sentio, cum aliquo sentio, concino.

CONCOURS, Frequentia, multitudo.

— (Aide), Auxilium.

=Concurrent=, Competitor.

CONCUSSION, Peculatus.

=Concussionnaire=, Peculator, ærarii violator, fur pecuniæ publicæ.

CONDAMNATION, Damnatio, condemnatio.

_Il a subi plusieurs condamnations_, Sæpius condemnatus est, multis judiciis confossus.

=Condamner=, Damno, condemno, improbo, supplicio addico, reprobo, rejicio, improbo.

_Condamner sans entendre_, Indicta causa aliquem condemno.

CONDENSER (se), Concresco.

CONDESCENDRE à, Obtempero.

CONDISCIPLE, Condiscipulus.

CONDITION, Conditio, status, fortuna, ratio, lex, pactum, pactio, conventio.

CONDUITE, Mos, usus, modus, ductus.

CONDUIRE, Duco, perduco.

_Se bien conduire_, Bene me gero.

_Se mal conduire_, Turpissime me gero.

_Se conduire en roi_, Partes mihi regis sumo.

=Conducteur=, Ductor, dux, qui ordinem ducit, perductor.

CONCLURE (un traité), Contraho, paciscor.

CÔNE, Conus.

CONFECTIONNER, Conficio, efficio, facio.

CONFESSION, Confessio sacra.

_Confession générale_, Totius vitæ maculas confessione eluo.

=Confesser=, Confitentibus de se reis pro sacro tribunali aures do.

=Se confesser=, Eluo animum peccatorum sordibus, sacra confessione perpurgo animum.

=Confesseur=, Confessarius, a confessionibus sacris; conscientiæ judex, arbiter.

CONFIANCE, Fiducia, spes certa.

=Confiance= (avoir), Fido, credo, confido, fiduciam in aliquem repono.

_Gagner la confiance_, Mihi fidem præstruo.

=Confier=, Commendo, committo, credo, trado, demando, confido.

=Confiant=, Fidens, audens, fretus.

CONFINS, Confinium, finis, limes, provinciæ extremum.

CONFIRMATION (donner la), Chrismatis sacramento confirmo.

CONFIRMER (assurer), Confirmo, stabilio, corroboro.

CONFISCATION, Publicatio.

=Confisquer=, Publico, proscribo, præconi subjicio.

CONFISERIE, Cupedia, suaviores epulæ, gulæ irritamenta.

=Confiseur=, Cupedinarius.

CONFORMATION, Conformatio, forma, compositio, exornatio.

=Conformité=, Convenientia, conjunctio.

=Conformer= (se) à, Se conformare.

=Conforme à=, Conveniens, consonus, consentaneus, congruens, concors, aptus, par, decorus, decens, dignus.

=Conformément=, Convenienter, congruenter, secundum, pro, congruenter.

CONFUSION, Perturbatio, confusio, admistio.

=Confondre=, Permisceo, confundo aliud alio; in unum confundo, misceo, confundo.

_Confondre qqn_, Aliquem in ruborem do, ruborem incutio, verecundiam affero.

=Confondu=, Promiscuus, mistus, confusus, incertus.

=Confus=, Inordinatus, perturbatus, confusus, inconcinnus, insulsus, non compositus.

=Confusément=, Perturbate, confuse, incondite, insulse.

CONGÉ, Dimissio.

_Prendre un congé_, Commeatum sumere.

_Expiration du congé_, Ad diem commeatus non venit.

=Congédier=, Dimitto, amitto, missum facio, remitto.

CONGRÉGATION, Congregatio B. M. V., Mariana sodalitas, sodalitium, conventus MARIÆ honoribus institutus.

CONJECTURE, Conjectio, conjectura, conjectus, opinio, suspicio, auguratio.

_Fondé sur des conjectures_, Conjecturalis, opinabilis.

=Conjecturer=, Conjecto, conjicio, conjecturum facio, suspicor.

CONJOINTEMENT, Conjuncte, simul, conjunctim.

CONJURATION, Conjuratio, consensio.

=Conjurer=, Conspiro, conjuro.

CONNAISSANCE, Cognitio, agnitio, intelligentia, notio, scientia, perspicientia.

— (Notion), Notitia, notio.

=Connaître=, Nosco, cognosco, agnosco, percipio, attendo, disco, non me latet, non me fugit, assequor, teneo, habeo.

_Faire connaître d’avance_, Præsignifico, prænuntio, præmonstro.

_Se faire connaître_, Se prodere.

=Connu=, Notus, cognitus, spectatus, perceptus, compertus, exploratus, pervulgatus.

CONNIVENCE, Collusio.

_Être de connivence avec_, Prævaricor.

CONSANGUIN, Consanguineus, sanguine conjunctus, conjunctione proximus.

CONSCIENCE, Conscientia.

_Bonne conscience_, Conscientia bene actæ vitæ, conscientia recte factorum.

_Mauvaise conscience_, Conscientia sceleris, facinorum.

_Remords de conscience_, Stimuli quibus mens compungitur.

_Homme d’une conscience pure_, Vir integerrimæ mentis.

=Consciencieux=, Scrupulosus, religiosus.

CONSÉCRATION, Dedicatio, consecratio.

=Consacrer=, Consecro, dico, dedico, voveo, sacro, religiosum facio, devoveo, inauguro.

CONSEIL, Consilium, deliberatio, cogitatio, animadversio, ratio, cogitatum, consultum, sententia, monitum, monitio, impulsus.

_Conseil privé_, Consilium sanctius.

_Demander un conseil_, Exigo consilium, sententiam consulo.

_Prendre un conseil_, Consilium ineo, consiliis utor.

_Suivre le conseil_, Monitis me præbeo, monitis pareo.

=Conseiller= (verb.), Consilior, consilium do, consulo, suadeo, moneo, hortor, suggero.

=Conseiller= (subst.), Consiliarius, suasor, qui consilium dat, hortator.

CONSENTIR, Consentio, idem sentio, cum aliquo facio, annuo.

CONSÉQUENCE, Consecutio, consequentia, connexum.

=Conséquent=, Consequens.

_Par conséquent_, Proin, proinde, itaque.

CONSERVATION, Conservatio, custodia, tuitio, salus, incolumitas.

=Conserver=, Conservo, custodio, tueor, servo, retineo, teneo.

=Conservateur=, Conservator, servator, custos.

CONSIDÉRATION, Dignitas, honor, auctoritas, observantia, veneratio, cultus, reverentia, decus, laus.

_Recouvrer son ancienne considération_, Ad pristinæ dignitatis gradum revocor.

_Votre considération s’augmentera_, Crescet dignitas tua.

_En considération de_, Causa.

=Considéré=, Honestus, decorus, honoratus, spectatus, cognitus, probatus.

CONSIGNER _dans les annales_, Rem annalibus mando.

CONSISTANCE, Soliditas, firmitas.

=Consistant=, Stabilis, firmus, fixus, solidus.

CONSOLATION, Consolatio, solatium, levamen, levatio, medicina, confirmatio.

=Consoler=, Consolor, levo, dolorem levo, mœrorem minuo, consolationem adhibeo, luctum, fletum abstergo.

=Consolateur=, Consolator.

_Propre à consoler_, Consolatorius.

_Qui peut être consolé_, Consolabilis.

CONSOLIDER, Corroboro, firmo, confirmo, roboro, sancio, solido.

CONSOMMER, Consumo, exhaurio, conficio, dissipo, comedo.

CONSOMPTION, Tabes, macies.

=Consumer le temps=, Dego, transigo, vivo.

=Se consumer=, Intabesco, extabesco, langueo.

CONSPIRER, Conjuro, conspiro, consentio.

CONSPUER, Conspuo, consputo, sputo aliquem fœdo.

CONSTANCE, Constantia, firmitas, stabilitas, gravitas, æqualitas, perseverantia.

_Constance à supporter_, Tolerantia, toleratio.

_Souffrir avec constance_, Perpetior, suffero, patior, fero, tolero.

=Constant=, Constans, perpetuus.