Lexicon Latinum

Part 169

Chapter 1692,437 wordsPublic domain

=Constamment=, Constanter, fortiter, æqualiter, perpetuo.

CONSTATÉ, Compertus, exploratus, certus.

CONSTERNATION, Consternatio.

CONSTITUTION, Constitutio, institutio.

CONSTRUCTION, Ædificatio, constructio ædium, exstructio.

=Construire=, Exstruo, ædifico, molior, struo, machinor, construo, conficio, fabricor, coacervo.

=Constructeur=, Fabricator, architectus, artifex, ædificator, molitor, machinator, fabricator, architectus.

CONSULAT, Consulatus.

_Penser au consulat_, Consulatum spero.

_Briguer le consulat_, Peto consulatum.

_Confier le consulat_, Demando consulatum.

_Enlever le consulat_, Consulatu aliquem dejicio.

=Consul=, Consul, reipublicæ princeps.

=Consulaire=, Consularis.

CONSULTER, Delibero, consilium peto, consulo.

CONTACT, Attactus.

CONTAGION, Contagio, fœditas, virus, venenum, pestis, lues.

CONTEMPLATION, Contemplatio, consideratio, cogitatio, mentis agitatio.

=Contempler=, Contemplor, meditor, considero, perspicio, intueor, animo intueor, viso, inviso.

=Contemplateur=, Contemplator.

CONTEMPORAIN, Coævus.

CONTE, Fabula, fabella.

CONTENTER de (se), Contentus sum, satis habeo.

_Il ne se contenta pas de_, Parum habuit.

CONTESTATION, Litigium, lis.

CONTESTE, Controversia.

=Contester=, Pungor, rixor, contendo.

CONTENIR, Coerceo, contineo, refreno, comprimo, domo, reprimo, cohibeo, sedo, freno.

=Se contenir=, Tempero, moderor.

CONTINUATION, Continuatio, perpetuitas.

=Continuer=, Persevero, exsequor, pergo, continuo.

CONTINUITÉ, Cursus, perpetuitas, perennitas, continuatio, diuturnitas, tenor.

=Continu=, Continuus, perpetuus, perennis, constans.

=Rendre continu=, Perpetuo, continuo.

=Continuel=, Perennis, jugis continuatus, perpetuus.

=Continuellement=, Jugiter, perpetuo, semper, constanter.

CONTORSION, Distortio.

CONTOUR, Lineamentum, ductus linearum.

CONTRACTION, Contractio, brevitas.

CONTREDIRE, Contradico, reclamo, refragor, adversor.

=Se contredire=, Sibimet contradicere.

CONTRARIÉTÉS, Tricæ.

CONTRASTE, Oppositio.

CONTRAT, Pactum, pactio, conventum, conventio.

CONTRE, Contra, adversum, adversus.

CONTRAIRE, Adversus, contrarius, incommodus, sinister, alienus, molestus, iniquus.

_Le Sénat décida le contraire_, Senatus contrarium sensit.

_Au contraire_, E contrario.

_Bien au contraire_, Longe secus.

_Contrairement à_, Contra, aliter, secus.

A CONTRE CŒUR, Repugnanter, invite.

CONTRÉE, Regio, tractus, ora.

CONTREFAIRE, Fingo, simulo, imitor.

=Contrefait=, Distortus, contortus.

A CONTRE TEMPS, Intempestive.

CONTRIBUTIONS (_lever des_), A civitatibus pecuniam impero.

=Contribuable=, Ærarius.

CONTRITION, Dolor animi ex criminum recordatione susceptus.

CONTROVERSE, Controversia.

=Controversé=, Controversus, litigiosus, dubius.

CONVENANCE, Decentia, convenientia, venustas, decorum, ordo, concinnitas.

=Convenir=, Congruo, convenio.

_Convient_ (_il_), Decet, convenit, decorum est, æquum est, par est, dignum est.

=Convenable=, Conveniens, appositus, aptus, accommodatus, bellus, rectus, tempestivus.

=Convenablement=, Convenienter, apposite, commode, bene, recte, commodum, idonee, apte, decenter.

CONVENTION, Pactio, pactum, conditio, fœdus, conventum, constitutum.

=Convenir de=, Paciscor, depaciscor, pactionem facio.

CONVERSATION, Dictio.

=Converser=, Sermocinor, sermonem habeo, colloquor, confabulor.

CONVERSION, Emendatio morum, vitæ correctioris studium.

=Convertir=, E gurgite peccatorum extraho aliquem.

=Convertir= (se), Redeo in viam, abstineo a sceleribus, ad frugem redeo.

CONVEXE, Convexus.

CONVICTION, Persuasio.

=Convaincre=, Persuadeo, fidem facio, ad credendum duco, cogo, revinco.

CONVIVE, Conviva, socius ad epulas, convictor, pransor.

CONVOCATION, Convocatio, conventus, congregatio, vocatus, arcessitus.

=Convoquer=, Convoco, voco, concieo, advoco, congrego, arcesso, adesse jubeo, concito.

CONVOITER, Ligurio.

COPEAUX, Ramenta.

COPIE (_envoyer une_), Epistolæ exemplum mitto.

=Copier=, Transcribo, exscribo, describo.

=Copiste=, Librarius.

COQ, Gallus.

COQUILLE, Concha, testa.

COQUIN, Furcifer, scelestus.

CORBEAU, Corvus.

CORBEILLE, Corbis, canistrum, cista, fiscina, sporta.

CORDAGE, Restis.

CORDE, Funis, funiculus.

_La corde au cou_, Obtorta gula.

=Cordonnier=, Sutor.

CORNE, Cornu.

=Corné=, Corneolus, corneus.

CORNEILLE, Cornix.

CORPS, Corpus.

=Qui a un corps=, Corporeus, corporatus.

_Corps_ (_garde du_), Stipator.

CORRECTION, Emendatio.

— (Châtiment), Verberatio, pulsatio.

=Corriger=, Corrigo, emendo, correctionem adhibeo, aliquem ab errore averto.

— (Châtier), Verbero, punio.

_Corriger un discours_, Orationem limo, perpolio, expolio.

=Correct=, Limatus.

=Correctement=, Emendate, castigate.

CORROBORER, Roboro, corroboro.

CORRUPTION, Corruptio.

=Corrompre=, Corrumpo, depravo, vitio, in vitium impello, destruo, infusco.

=Corrupteur=, Corruptor, largitor.

=Corrompu=, Vitiosus, convictus, depravatus, corruptus, profligatus.

=Avec corruption=, Corrupte, male, prave nequiter.

CORSAIRE, Pirata.

=De corsaire=, Piraticus.

CORTÉGE, Comitatus, assectatio, comitum multitudo, chorus, caterva, stipatio.

_Il a un long cortége_, Comitatum habet amplum.

=Qui fait cortége=, Assectator, assecla.

CORYPHÉE, Coryphæus, dux, princeps.

COSTUME, Vestimentum, vestis, vestitus.

CÔTE, Costa.

— (Littoral), Littus, ora.

CÔTOYER, Littus rado, circumveho.

_De ce côté-là_, Ab ultro, huc illuc.

_De l’autre côté_, Altrinsecus, e regione, ex altera parte.

_De quelque côté_, Aliqua, per aliquam partem.

_De tous côtés_, Quaquaversus.

_D’un côté, de l’autre_, Cum, tum.

_Laisser de côté_, Contemno.

_Mettre de côté_, Sepono, segrego, separo.

COTHURNE, Cothurnus.

COU, Collum, cervici subjecta pars.

_Se jeter au cou_, In collum alicui invado.

_Couper le cou_, Collum alicujus seco.

COUCHER (_des astres_), Obitus, occasus.

=Se coucher=, Lecto me commendo, decumbo.

_Il va se coucher_, Dormitum se confert.

=Couché= (être), Cubo, recumbo, accumbo, quiesco, jaceo.

COUDE, Cubitus.

COUDRE, Suo, consuo.

_Coudre à_, Assuo, suendo annecto.

_Coudre dans_, Insuo, includo.

COULER, Fluo, exeo, effluo, fundor, emano.

_Couler à travers_, Perfluo.

_Couler dans_, Influo, illator.

_Couler de tous côtés_, Diffluo, liquesco, fluo.

_Coulé à fond_, Demersus.

COULEUR, Color, figmentum.

_Ses couleurs disparaissent_, Color defluit.

=Colorer=, Coloro, tingo, colorem induco, colore imbuo.

COUP, Pulsatio, verberatio, percussio, ictus.

_Appliquer un coup de poing_, Pugno ico.

_Frapper à coups de pied_, Calibus impeto.

_Porter un coup mortel_, Graviter lædo.

_Percé de coups_, Multis plagis confectus.

_A coups d’épingle_, Minutissimis ictibus.

=Tout à coup=, Repente, subito, repentino.

=Coupable=, Sons, nocens, reus, criminosus, suspiciosus.

_Se rendre coupable_, Pecco, delinquo.

COUPE, Crater, poculum, cratera, scyphus, calix.

COUPE (action de couper), Sectio, consectio.

=Couper=, Incido, cædo, reseco, præcido, amputo, securim injicio, detrunco, seco.

_Couper autour_, Circumseco, circumcido.

_Couper court à_, Præcidere semel.

_Couper en morceaux_, Concedo, cædo, trucido, seco.

_Couper par le milieu_, Intercido, interscindo.

COUR, Aula, atrium, regia.

=Cour= (_basse_), Cors, area villæ, spatium intra maceriem.

COURAGE, Fortitudo, magnitudo animi, virtus, vis, robur.

_Perdre courage_, Animo deficio, animo concido.

_Rendre courage_, Erigo animum depressum, recreo afflictum.

_Reprendre courage_, Animum reficio, me colligo, animum resumo, revoco.

=Courage!= Macte, age, agedum, euge.

=Courageux=, Animosus, plenus animi, plenus roboris, intrepidus, fortis, strenuus.

=Courageusement=, Fortiter, viriliter, constanter, acriter, strenue, animose.

_Supporter courageusement_, Fortiter fero.

COURANT (_n’être pas au... des affaires_), In rebus tiro ac rudis sum.

COURANT (_le... est rapide_), Citatum fertur men.

_En descendant le courant_, Flumine secundo.

_En remontant le courant_, Flumine adverso.

COURBURE, Aduncitas, inflexio.

=Courber=, Flecto, inflecto, torqueo, intorqueo, curvo, arcuo.

=Courber= (se), Incurvesco, incurvo.

=Courbé=, Incurvus, curvatus, curvus.

COURONNE, Corona, diadema, sertum, insigne regni, insigne regium.

_Couronne de laurier_, Laurea, corona laurea.

=Couronnement= (_mettre le... à un ouvrage_), Imponere fastigium operi.

=Couronner=, Corono, coronam impono, corona dono.

=Couronné de=, Laureatus.

_Qui se rapporte aux couronnes_, Coronarius.

COURROIE (_de soulier_), Corrigia, lorum.

COURROUCÉ CONTRE (être), Succenseo, irascor.

COURSE, Cursus, iter, navigatio.

=Courir=, Curro, cursum teneo, cursum curro.

_Courir à travers_, Percurro.

_Courir çà et là_, Evagor, vagor, circumcurso, decedo via, concursor, discurro.

_Courir ensemble_, Concurro, convenio, convolo, fugio, concurso, confluo, concursus facio.

_Courir hors_, Excurro.

_Courir vers_, Accurro, aliquo contendo, advolo, me confero, concurro.

_En courant_, Cursim.

=Coureur=, Cursor.

=Courrier=, Tabellarius, qui litteras fert, nuntius, cursor.

COURTOIS, Urbanus, comis, elegans moribus.

COUSIN, Patruelis, consobrinus.

=Couteau=, Culter.

COÛTER, Consto, valeo.

_Coûte que coûte_, Quanti quanti.

COUTUME, Mos, consuetudo, ritus, institutum, usus.

=Coutume= (avoir), Assoleo, soleo.

_Changer une coutume_, A vetere consuetudine recedo.

_S’éloigner de la coutume_, A consuetudine longissime discedo.

_Garder une coutume_, Hac consuetudine utor, veterum consuetudinem servo.

_Revenir aux vieilles coutumes_, Ad consuetudinem redeo.

_Contre la coutume_, Præter morem, non ex more.

COUVER, Ova incubare.

COUVERCLE, Operculum.

COUVERTURE, Operimentum, tegmen, tegumentum.

=Couvrir=, Cooperio, tego, obnubo, velo, operio, vestio, occulo, occulto, abscondo.

_Se couvrir de crimes_, Scelus scelere cumulo.

CRABE, Cancer.

CRACHAT, Sputum.

=Cracher=, Exscreo, spuo.

CRAIE, Creta.

_Blanchi avec de la craie_, Cretatus, creta infectus.

CRAINTE, Metus, timor, formido, pavor.

=Crainte= (sans), Impavide, audacter, impavidus, audax, intrepidus.

_Causer des craintes_, Metum injicio.

_Dissiper des craintes_, Metu libero.

=Craindre=, Horreo, timeo, metuo, formido, paveo, vereor, metum habeo, extimesco, reformido, afficior timore.

_Craindre de_, Vereor.

_Je crains de ne pouvoir vous satisfaire_, Vereor ut tibi faciam satis.

_Cesser de craindre_, Timorem depono.

CRAQUEMENT, Crepitus.

=Craquer=, Crepo.

CRATÈRE, Crater.

CRÉANCIER, Creditor.

CRÉATION, Creatio.

=Créature=, Creatura.

=Créer=, Creo, gigno, facio.

_DIEU a créé l’univers_, Ex nihilo procreavit omnia DEUS.

_Créer roi_, Regem appello, jubeo; regnum alicui defero.

=Créateur=, Creator, effector.

CRÉDIT, Gratia.

_Qui a du crédit_, Gratiosus.

_Être en grand crédit_, Summum apud aliquem locum teneo.

_Conserver son crédit_, Tueor gratiam.

_Diminuer le crédit de qqn_, Fidem infirmo.

_Ruiner le crédit_, Opes everto.

CRÉDULITÉ, Credulitas, credendi facilitas.

=Crédule=, Credulus, simplex.

CRÉPIR, Sublino.

CRÉPU, Crispus.

CRÉPUSCULE, Crepusculum.

CRÈTE, Crista.

_Qui a une crète_, Cristatus.

CRÈTE _d’une montagne_, Montis vertex.

CREVASSE, Rima.

CRÈVE-CŒUR, Cordolium, dolor cordis.

CREUX, Lacuna, hiatus.

=Creuser=, Fodio, effodio, perfodio, cavo, excavo.

=Creux=, Cavus, concavus.

CRI (_de guerre_), Clamor, vociferatio.

_Transmettre le cri_, Clamorem proximis trado, clamorem arcto.

_Exciter les cris_, Clamorem moveo, excito.

_Pousser des eris_, Clamorem edo, tollo, profundo, vociferor.

_Répondre aux cris_, Clamorem reddo.

_Crier aux armes_, Conclamo ad arma.

=Crier=, Clamo, vocifero, clamorem do, persono, inclamo, ejulo, voco.

=Criard=, Clamosus, raucus.

CRIBLE, Cribrum.

_Criblé de blessures_, Vulneribus confectus.

CRIME, Scelus, flagitium, nefas, delictum, crimen, peccatum, facinus, maleficium, noxia, noxa, culpa.

_Crime capital_, Crimen capitale, capite aliquem accuso.

_Pousser au crime_, Ad facinus adduco, impello.

_Il a commis un grand crime_, Commisit magnum flagitium, magnum admisit in se facinus.

=Criminel=, Sceleratus, scelestus, nefarius, facinorosus, flagitiosus, maleficus.

=Criminellement=, Scelerate.

CRIN, Seta.

CRINIÈRE, Juba.

_Qui porte crinière_, Jubatus.

CRITIQUE, Reprehensio.

=Critiquer=, Lacero, dilacero, dilanio, improbo, rejicio, vitupero.

=Critique=, Vituperator, reprehensor.

CROC, crochet, Uncus.

=Crochu=, Hamatus, aduncus, uncinatus.

CROCODILE, Crocodilus.

CROÎTRE, Cresco, augesco, adolesco, ingravesco, serpo, surgo, ascendo.

CROIX, Crux, patibulum.

=Crucifier=, Cruci affigere.

CRUCIFIX, Imago Christi cruci affixi.

_Faire le signe de la croix_, Cruce me signo.

=Croiser= _en sautoir_, Decusso.

CROIRE, Credo, fidem habeo, auctoritatem tribuo, puto, existimo, censeo, judico.

_Ne croyez pas le premier venu_, Ne cujusvis testimoniis fidem adjungas.

_Il ne faut pas croire tout le monde_, Quibusdam fidem et auctoritatem justa suspicio derogavit.

=Croyable=, Credibilis, probabilis, verisimilis.

CRUAUTÉ, Sævitia, crudelitas, feritas, immanitas, acerbitas, inhumanitas, violentia.

=Cruel=, Crudelis, durus, inhumanus, natura asper, barbarus atque immanis, infestus, ferus, sævus.

_Qui a l’air cruel_, Truculentus.

=Cruellement=, Crudeliter, dure, acerbe, cum cruciatu, truculenter, atrociter.

CRUCHE, Urceus.

CUISSE, Femur.

CUEILLIR, Decerpo, carpo, aufero, lego, colligo.

_En cueillant çà et là_, Carptim, hinc atque illinc sine ordine decerpendo.

_Cueillir avant le temps_, Præcerpo.

CUILLER, Cochlear, cochleare.

=Cuillerée=, Cochlearis mensura.

CUIR, Corium, pellis.

CUIRASSE, Lorica.

_Revêtu d’une cuirasse_, Loricatus.

CUISINE, Culina.

=Cuisinier=, Coquus, qui cibos parat et condit.

=Cuire= (faire), Coquo, incoquo.

CULBUTER, Proruo.

CULTE, Religio, res divinæ, cærimoniæ sacræ.

CULTURE, Cultio, cultura, cultus.

=Cultiver=, Colo, excolo.

=Cultivateur=, Agricola, agricultor, colonus.

=Cultivé=, Excultus, ornatus, decoratus, institutus, præditus, politus.

CURIOSITÉ, Curiositas, nimia diligentia.

CURULE, Curulis.

CYGNE, Cycnus, olor.

_De cygne_, Cycneus.

CYLINDRE, Cylindrus.

CYMBALE, Cymbalum.

D

DACTYLE, Dactylus.

_De dactyle_, Dactylicus.

DAMIER, Alveolus.

DANGER, Periculum, discrimen, experimentum.

_Jeter dans le plus grand danger_, In capitis periculum adduco.

_Les dangers nous menaçent_, Periculis undique cingimur.

_S’exposer au danger_, Me in discrimen objicio, tendo in casum.

_Courir un danger_, Discrimen adeo.

_Être hors de_, Periculo defunctus sum.

=Dangereux=, Perniciosus, noxius.

=Dangereusement=, Periculose, cum periculo.

DANS, Intra, inter, in.

DANSE, Saltatio.

=Danser=, Salto.

=Danseur=, Saltator.

DAVANTAGE, Amplius, plusquam, plus, magis, ultra, præter.

DE, A, ab, abs, de, ex.

DÉ, Tessera, talus.

_Lieu ou l’on joue aux dés_, Talarius.

_Jouer aux dés_, Talis ludo.

DÉBARQUER, Exscendo, exscentionem facio.

DÉBARRASSER, Extrico, explico, expedio.

=Débarrasser= _de_, Libero.

=Débarrasser de= (se), Me exuo aliquo.

DÉBAT, Disputatio, disceptatio.

_Débat judiciaire_, Controversia, lis.

_Ouvrir un débat_, Contestor, obtestor, judicium constituo.

=Débattre=, Discepto, contendo, decerto, disputo, dijudico, cognosco.

DÉBAUCHE, Comessatio, luxuria, luxuries, libido.

_Se laisser entraîner à la débauche_, Luxuria diffluo, luxuriæ me dedo.

DÉBILE, Debilis, infirmus, imbecillus, fractus.

DÉBITEUR, Debitor.

DÉBORDEMENT, Proluvies, eluvies, eluvio.

=Déborder=, Superfluo, redundo, affluo.

DEBOUT (être), Sto, consisto, gradum sisto.

DÉBRIS, Fragmentum, reliquiæ, residua.

DÉBUT, Ingressus, initium.

_Le début fut assez heureux_, Lætissima erant principia.

DEÇA (en), Cis, circa.

DÉCACHETER, Relino.

DÉCADE, Decas.

DÉCAMPER, Castra movere.

DÉCAPITER, Obtrunco.

DÉCÉDÉ, Mortuus.

DÉCEMBRE, December.

DÉCEMMENT, Decore, decenter.

DÉCEPTION, Frustratio, labor inanis error.

DÉCHIRER, Lacero, conscindo, dilanio.

DÉCIDÉ, Paratus, promptus.

_Décidé à tout_, Ad omne facinus paratissimus.

=Décemvirat=, Decemviratus.

DÉCEMVIRS, Decemviri.

_De décemvir_, Decemviralis.

DÉCHAÎNER CONTRE (se), Debacchor.

DÉCHARGER, Exonero, allevo, onus detraho, deonero.

DÉCHARNÉ, Strigosus, tenuis, exhaustus.

DÉCHET, Decessio, detrimentum, diminutio.

DÉCHIRER, Dilacero, lacero, dilanio, lanio, scindo, conscindo, discindo, discerpo.

DÉCIDER, Decido, factionem facio, decerno.

_Il n’a rien décidé_, Rem in medio reliquit, sententiam dicere non est ausus.

=Décidé=, Deliberatus.

DÉCISIF, Definitivus.

DÉCLAMATION, Declamatio.

=Déclamer=, Declamo, pronuntio, edico.

=Déclamateur=, Declamator, præco.

=Déclamatoire=, Declamatorius.

DÉCLARATION, Declaratio.

=Déclarer=, Declaro, significo, planum facio, demonstro, ostendo, indico, pronuntio.

_Déclarer publiquement_, Profiteor, præbeo, significo, denuntio.

DÉCLIN, Occasus.

_Déclin de l’âge_, Flexus ætatis.

_Sur le déclin_, Occidens, occasus.

DÉCOLORATION, Decoloratio, livor, pallor.

=Décolorer=, Decoloro.

=Décoloré=, Decolor, sine colore, quod colorem amisit.

DÉCOMBRES, Parietinæ, parietum ruinæ.

DÉCORS, Choragium, scenicus apparatus et pompa.

=Décorer=, Decoro, celebro, orno, honesto.

=Décorum=, Decorum, decus.

DÉCOUDRE, Dissuo.

DÉCOULER, Profluo, mano, emano.

DÉCOUVERTE, Inventum, inventio, deprehensio.

=Découvrir= (_trouver_), Adinvenio, comminiscor.

=Découvrir= (_faire connaître_), Trado, prodo, manifestum facio, indico.

=Découvert= (_mettre à_), Exero, exsero, extraho.

DÉCRÉPIT, Decrepitus, senectute confectus, invalidus.

DÉCRET, Decretum, consultum, scitum, interdictum, lex, jussum.

=Décréter=, Decerno, censeo, legem fero, constituo, irrogo.

DÉCRIER, De aliquo detraho, infamiam alicui infero.

DÉCRIRE, Describo.

DÉCROÎTRE, Decresco, decedo.

DÉCUPLE, Decuplus.

DÉCURIE, Decuria.

DÉDAIN, Despicatio, contemptus, despicatus, despicentia, contemptio, vilitas.

=Dédaigner=, Dedignor, indignum habeo, contemno, despicio, sperno, respuo, pro nihilo puto, prætereo, transeo.

AU DEDANS, Introrsum, introrsus, intus.

DÉDICACE, Dedicatio, consecratio.

=Dédier=, Dedico, sacro, consecro.

DÉDOMMAGER, Compenso.

DÉESSE, Dea.

DÉFAILLANCE, Deliquium, defectus, diminutio.

_Il eut une défiance_, Animus eum destituit.

DÉFAITE, Clades, calamitas, damnum, cædes, strages.

_Essuyer une défaite_, Cladem accipio.

_Faire essuyer une défaite_, Cladem facio, affero, infero.

DÉFAUT, Vitium, vitiositas, pravitas.

_Plein de défauts_, Multis vitiis laboro.

_Défaut_ (_faire_), Deficio, desum, vadimonium desero.

DÉFAVEUR, Offensa.

_Être en défaveur_, Offensam subeo apud aliquem.

DÉFECTION, Defectio.

_Préparer les défections_, Defectionem molior.

DÉFECTUOSITÉ, Vitium, vitiositas.

=Défectueux=, Pravus, distortus.

=Défectueusement=, Prave.

DÉFENSE, Defensio, propugnatio, patrocinium, tutela.

— (Interdiction), Prohibitio, interdictum.

_Défense d’un lieu_, Propugnatio, defensio.

_Ouvrages de défense_, Munitio.

_Il y a une défense_, Lege cautum est.

_Sans défense_, Indefensus.

=Défendre=, Prohibeo, impedio, veto, non permitto.

— (Protéger), Protego, tueor, defendo, tutor, munio, propugno, defendo, pugno, patrocinor.

=Défenseur=, Deprecator, defensor, propugnator, custos.

— (Avocat), Patronus, defensor.

=Défendu=, Nefas, non licitum.

DÉFÉRENCE (avoir de la), Obsequor, morem gero.

DÉFIANCE, Diffidentia.

=Se défier de=, Diffido, quasi despero.

_Avec défiance_, Diffidenter.

DÉFIGURER, Turpo.

=Défiguré=, Turpificatus.

DÉFILÉ, Fauces, angustiæ.

DÉFINITION, Definitio, descriptio.

=Définir=, Circumscribo, determino, constituo, definio, concludo.

=Défini=, Certus, decretus, definitus.

=Définitif=, Definitivus.

DÉFUNT, Mortuus.

DÉGAGER, Exsolvo, solvo, dissolvo, libero, absolvo, expedio, libero, explico, extrico.

=Dégagé=, Solutus, liber.

DÉGÉNÉRER, Degenero, deflecto, descisco.

=Dégénérer= _de_, Deflecto.

=Dégénéré=, Degener.

DÉGOÛT, Fastidium, tædium, satietas.

_Avoir du dégoût_, Fastidio.

_Causer du dégoût_, Satietatem, tædium affero.

_Ressentir du dégoût_, Molestia afficior.

=Dégoûté=, Fastidiosus.

=Dégoûté= (être), Pertædet.

_Avec dégoût_, Fastidiose.

DÉGRADÉ, Turpificatus.

DEGRÉ, Gradus, progressus, ordo, dignitas.

DÉGUISER, Fingo, dissimulo, imitor.

DEHORS, (Mouv.) Foras, extra.

— (Sans m.) Foris, extra, extrinsecus.

DÉJA, Jam.

DÉJEUNER, Jentaculum, prandium.

_S’inviter à déjeuner chez qqn_, Alicui ad prandium condico.

=Déjeuner=, Prandeo.

AU-DELA, Ultra, supra, præter, extra.

DÉLABREMENT, Ruina.

DÉLAI, Dilatio, mora, prolatio, retardatio, sustentatio, dilatio, cunctatio, tarditas.

_Demander un délai_, Moram postulo.

DÉLAISSEMENT, Relictio, derelictio, desperatio.

=Délaissé= (être), Negligor, jaceo.

DÉLÉGATION, Delegatio, mandatum, provincia.

=Déléguer=, Delego, mando, mitto.

DÉLIBÉRATION, Deliberatio, consultatio, consilium.

_La chose demande une mûre délibération_, Consilii magni res est.

=Délibérer=, Delibero, consulto, consulo, considero, video, inquiro.

_Qui délibère_, Deliberator.

=Délibératif=, Deliberativus.

DÉLICATESSE, Tenuitas, gracilitas, subtilitas.

=Délicat=, Scitus, lepidus, elegans, acutus.

=Délicatement=, Subtiliter, acute, tenuiter.

DÉLICES, Deliciæ, delectamentum, suavitas, voluptas, irritamenta, deliciolæ.

DÉLIÉ, Solutus, liber, dissolutus.

DÉLIMITATION, Terminatio, mensura.

=Délimiter=, Dimeto, metor.

=Délimité=, Definitus, certus, constitutus.

DÉLIRE, Deliramentum, deliratio.

=Délirer=, Deliro.

_Qui délire_, Delirus, demens, mente captus, furens, insanus.

DÉLIT, Delictum, peccatum, error.

DÉLIVRANCE, Liberatio, absolutio.

=Délivrer=, Eripio, aufero, adimo, expedio, libero, absolvo, eximo.

=Délivré=, Liber.

DÉLOGER, Demigro, ad alias ædes discedo.

=Déloyal=, Perfidiosus, perfidus, insidiosus, fallax, improbus.

_D’une façon déloyale_, Infideliter.

DÉMAGOGUE, Plebicola.

DEMAIN, Cras, crastina die.

_De demain_, Crastinus.

DEMANDE, Postulatio, postulatum, rogatio, petitio, rogatus, preces.

=Demander=, Postulo, peto, posco, requiro, desidero, imploro.

_Demander instamment_, Deposco, appeto, flagito, expeto.

DÉMARCHE, Incessus, ingressus, gressus.

DÉMÊLER, Extrico.

DÉMEMBRER, Deartuo.

DÉMENCE, Vecordia.

DÉMESURÉ, Nimius, immoderatus.

DÉMETTRE (se) _d’une charge_, Abdico.

DEMEURE, Mansio.

=Demeurer=, Resideo, maneo, commoror, resto, sto.

_Demeurer près de_, Præsto tibi sum.

DEMI-CERCLE, Semicirculus.

DÉMOCRATE, Populi studiosus.

DÉMOLITION, Disturbatio, demolitio, eversio.

=Démolir=, Diruo, excido, exscindo, everto, demolior, destruo.

DÉMONSTRATION, Demonstratio.

=Démontrer=, Demonstro, significo, declaro.

_Qui démontre_, Demonstrator.

=Démonstratif=, Demonstrativus.

DÉNÉGATION, Inficiatio, negatio, depulsio.

DENIER, Denarius.

DÉNIGREMENT, Obtrectatio, vituperatio.

=Dénigrer=, Famam detrimento afficio; de fama detraho; obtrecto, maledico, vitupero.

DÉNOMBREMENT, Recensio, census.

DÉNOMINATION, Appellatio, compellatio, nominatio.

DÉNONCIATION, Delatio, accusatio, proditio.

=Dénoncer=, Corripere, incusare.

DÉNOUER, Enodo, explico.

DENT, Dens.

_Arracher une dent_, Dentem evellere.

DÉPART, Decessio, abitus, discessus, profectio, egressus.

DÉPASSER, Excedo, emineo, præsto, abeo.

SE DÉPÊCHER, Celeritate utor, propero, festino.

DÉPEINDRE _l’état de la république_, Statum reipublicæ describo.

DÉPENS (_il s’amuse à mes_), Delicias me facit, ludibrio me habet.

DÉPENSE, Sumptus, impendium, impensa.

_Diminuer ses dépenses_, Sumptus circumcido.

_Faire des dépenses_, Sumptus insumo.

=Dépenser=, Consumo, dissipo, comedo.

DÉPENDANCE (_être sous ma_), Est mihi ejus rei amplissima potestas.

=Dépendre=, Pendeo.

_Tout dépend de là_, Cardo rei in hoc volvitur.