Part 167
=Aujourd’hui= (d’), Hodiernus.
=Aumône=, Eleemosyna, stips.
_Faire l’aumône_, Panem præbeo mendiculis.
_Demander l’aumône_, Panem ostiatim quæro.
AUPARAVANT, Antea, antehac, ante hoc tempus.
AUPRÈS DE, Juxta, prope, non secus, apud, non procul.
AURORE, Aurora, diluculum.
AUSPICE, Auspicium.
_Prendre les auspices_, Auspicor.
AUSSI, Etiam, et, item, vel, tum.
_Aussi souvent .... que_, Toties .... quoties.
_Pas aussi souvent... que_, Non toties... quoties.
AUSSITÔT, Statim, continuo, illico, extemplo, protinus, confestim, actutum.
=Aussitôt que=, Simul ac.
_Tout aussitôt_, Subinde, statim post.
AUSTRAL, Australis.
AUTANT, Tantum, tantumdem, tam, æque, adeo, tam .... quam, tam.... sicut, tantum .... quantum.
=Autant que=, Quoad, donec, usque dum, ut, quamvis, quantum, quotcumque.
_Une fois autant_, Alterum tantum.
_D’autant plus que_, Eo magis, quod.
_Tout autant_, Totidem.
AUTEL, Ara.
AUTEUR, Auctor, suasor, impulsor, hortator, opifex, inventor, scriptor.
AUTOMNE, Autumnus.
_D’automne_, Autumnalis.
AUTORITÉ, Auctoritas, existimatio, fides, vis, opinio, imperium, dignitas, magistratus, dominatio.
_Conserver son autorité_, Auctoritatem tueor.
_User de son autorité_, Dignitate usus est, potestate.
_Confier l’autorité_, Imperium alicui defero.
=Autoriser=, Permitto, concedo.
AUTOUR (de), Circa, circum.
_Tout autour_, Circumcirca, ab omni parte, undique.
AUTRE, Alius, non idem, reliquus, alter, diversus.
=Autrement=, Aliter, secus, alio modo, non eodem modo, non perinde, alia ratione, multo secus.
AUTREFOIS, Quondam, olim, alias, aliquando.
AUXILIAIRE, Auxiliarius.
AVALER, Absorbeo, haurio.
AVANCER, Progredior, progressum facio, procedo, proveho, promoveo, incedo, perficio.
_Faire avancer_, Promoveo, proveho, perduco.
_S’avancer_, Procedo, progredior, exeo, gradum infero.
_Avancé en âge_, Provectus, natu grandior.
AVANT, Præ, pro, a fronte, in conspectu, ob.
_Avant_ (_fort_), Ad multum.
=Avant que=, Priusquam, antequam.
AVANTAGE, Emolumentum, utilitas, commodum, questum.
— _Il ne cherche que son propre avantage_, Suum tantum commodum quærit, omnia ad suam tantum utilitatem refert.
=Avantageux=, Conducibilis, utilis, commodus.
=Avantageux= (il est), Expedit, utile est, conducit.
=Avantageusement=, Utiliter, commode.
AVANT-COUREUR, Prænuntius.
AVANT-HIER, Nudius tertius.
AVARICE, Avaritia, sordes, aviditas, cupiditas.
=Avare=, Avarus, parcus, avidus, illiberatus, sordidus.
=Avec=, Cum.
AVENIR, Futurum.
_Prévoir l’avenir_, Provideo quod futurum sit.
AVENT, Adventus Domini.
AVENTURIERS, Convenæ.
AVERTISSEMENT, Monitio, monitum, monitus, præceptum, denuntiatio, indicium, significatio.
=Avertir=, Moneo, admoneo, præmoneo, commonefacio, denuntio, indico.
=Qui avertit=, Monitor, admonitor.
AVEU, Confessio.
_Se perdre par ses aveux_, Mea me confessione jugulo.
=Avouer=, Confiteor, fateor, præ me fero, agnosco.
AVEUGLE, Cæcus, captus oculis.
=Aveugler=, Cæco, cæcum facio, oculis privo, excæco, occæco.
=Aveuglé= (être), Caligo, cæcutio.
AVIDITÉ, Aviditas, cupiditas, desiderium.
=Avide=, Avidus, valde appetens, cupidus.
=Avidement=, Avare, parce, avide, restricte, cupide, sitienter.
AVIS, Sententia, consilium, mens, voluntas, judicium, opinio.
_A mon avis_, Judicio meo.
_Être du même avis_, Consilium meum cum tuo, res meas cum tuis commiscui.
_Être d’un avis contraire_, In aliam opinionem discedo.
_S’en tenir à l’avis de qqn_, Consentio, sto.
AVOCAT, Patronus, defensor, tutor, advocatus, causidicus.
=Avocat-général=, Prætor.
AVOIR, Pecunia, opes, divitiæ, fortuna, res, copiæ.
=Avoir=, Habeo, possideo, utor.
AVOUÉ, Cognitor.
AXE, Axis.
AXIOME, Axioma.
B
BABILLER, Garrio, blatero, argutor.
=Babillard=, Garrulus, loquax.
BACCHANALES, Bacchanalia.
_Célébration des bacchanales_, Bacchatio, bacchantium furor.
_Célébrer les bacchanales_, Bacchor.
BADINER, Alludo, jocor.
BAGAGES, Impedimenta, sarcina.
BAGATELLES, Nugæ, ineptiæ.
BAGUETTE, Rudis, virga, flagellum.
BAIL (_donner à_), Affermo, loco.
BAILLER, Oscitor, dormito.
BAINS (publics), Balneæ.
_Salle de bains_, Balnearia, balneum, balineum.
=Baignoire=, Alveus.
=Baigneur=, Balneator.
=Baigner=, Lavo, abluo, circumluo, respergo.
BAISER, Suavium, osculum, basium.
=Baiser=, Suavior, osculor, suavium do.
BALAI, Scopæ.
=Balayer=, Verro, scopis aufero.
BALANCE, Statera, trutina, libra.
=Balancer=, Libro, pondero, statera examino.
BALBUTIER, Lingua titubo.
BALLE (à jouer), Pila.
BALLOTTER, Vexo, exagito, agito.
=Ballotté= (_être_), Huc illuc impellor, jactor.
BANAL, Pervulgatus, vulgaris.
BANC, Scamnum.
BANDES (en), Catervatim, turmatim, per catervas.
=Bandit=, Latro, prædo, sicarius.
BANDER, Intendo.
BANLIEUE, Suburbanitas.
BANNISSEMENT, Ejectio.
=Bannir=, Exturbo, expello, dejicio, evertor.
=Banni=, Extorris, exul.
BANQUE, Argentaria.
_Faire la banque_, Argentariam facere.
=Banquier=, Argentarius, trapezita, collybista, qui argentariam facit.
BANQUEROUTE (faire), Decoquo, male rem gero, conturbo.
=Banqueroutier=, Decoctor, inficiator, fraudator.
BANQUET, Epulæ, epulatio, epulum, dapes.
_De banquet_, Epularis.
_Assister à un banquet_, Epulor, convivor.
=Banquette=, Subsellium, sedes judicum.
BAPTÊME, Baptismus.
=Baptiser=, Baptismum confero.
BARBARIE, Feritas, immanitas.
=Barbare=, Immanis, barbarus, ferus, crudelis, agrestus, atrox.
=En barbare=, More barbarorum.
=Barbarisme=, Barbarismus.
BARBE, Barba.
_Qui porte une barbe naissante_, Barbatulus, fere imberbis, cum rara barba.
=Barbu=, Barbatus.
=Barbier=, Tonsor.
_Échoppe de barbier_, Tonstrina.
BARQUE, Linter, navicula, cymba, scapha, phaseolus.
BASILIQUE, Basilica.
BASSESSE, Demissio, animi infractio, debilitatio.
=Bas=, Depressus, demissus, abjectus, humilis, vilis.
=En bas=, Deorsum.
=Bas= (_le plus_), Imus, infimus.
=Bassement=, Humiliter, submisse, demisse.
BAT, Clitellæ.
BATAILLE, Certamen, dimicatio, discrimen.
_Prolonger la bataille_, Certamen extraho.
_Terminer la bataille_, Certamen sedo.
_Refuser la bataille_, Certamen abnuo, defugio.
_Livrer une bataille décisive_, Ad universæ rei dimicationes venio.
_En bataille rangée_, Acie constituta.
=Bataillon=, Caterva, turbæ, turma, acies.
BÂTON, Scipio, fustis, bacillum, baculus, virga.
=Bastonnade=, Fustuarium.
BÂTIR, Ædifico, exstruo, exædifico, construo, condo, constituo, pono, architector, muros tollo, parietes duco, facio, ædificium struo, molior.
BATTRE, Cædo, verbero.
_Les veines battent_, Venæ micant.
=Battu= (être), Vapulo, cædor, verberor.
_Être battu par les orages de l’envie_, A ventis invidiæ circumflor.
BAUDRIER, Balteus.
BAUMIER, Balsamum.
BAVARDAGE, Loquacitas.
=Bavarder=, Deblatero, stulte loquor, garrio; garrulus, loquax sum.
=Bavard=, Loquax, garrulus.
BÉATIFIER, Beatifico, beatorum in cœlo numero addo.
BEAUCOUP, Multo, haud paulo, multum, valde, sane, non parum, valde, mirum in modum, egregie, non mediocriter, mirifice.
=Beaucoup plus=, Impendio magis, multo magis.
BEAUTÉ, Formositas, pulchritudo, forma, venustas.
=Beau=, Formosus, pulcher, decorus.
BEC, Rostrum.
BÊCHER, Humum molior.
BÈGUE, Balbus, lingua hæsitans.
=Bégayer=, Balbutio, lingua hæsito.
BÊLER, Balo.
BELETTE, Mustela.
BÉLIER, Aries.
_Choquer avec le bélier_, Arieto.
_De bélier_, Arietinus.
BELLIQUEUX, Bellicosus, pugnax, pugnator, armis et belli virtute valens.
BÉNÉFICE, Lucrum, feneratio.
=Bénéficiaire=, Beneficiarius, cliens.
BERCEAU, Cunabula, cunæ, incunabula.
BERGERIE, Caulæ, stabulum.
BESACE, Mantica.
BESOINS, Egestas, indigentia, inopia.
_Il est besoin_, Opus est, necesse est, convenit.
=Besoin de= (avoir), Egeo, opus est, indigeo.
=Qui a besoin=, Indigus.
BÊTE, Bellua, bestia.
_Bête de somme_, Jumentum.
_Bête féroce_, Fera, bestia.
_De bête féroce_, Ferinus.
=Bétail=, Pecus, armentum.
=Bestiaux=, Pecuaria.
_Éleveur de bestiaux_, Pecuarius.
BIBLE, Biblia, sacræ litteræ.
=Bibliothèque=, Bibliotheca, librorum locus.
BIEN (_dire du_), Benedico, laudo.
_Faire du bien_, Benefacio, beneficio afficio.
=Bien-être=, Salus, sanitas, bonum.
=Biens=, Bona, fortuna, res, possessiones, divitiæ, fundi, prædia, facultates.
BIEN, Apte, apposite, accommodate, decore, commode, congruenter, eleganter, pulchre, belle, recte, bene, jure, rite, præclare.
=Bien= (beaucoup), Multo, longe.
=Bien que=, Quantumvis, licet, quamvis, tametsi, quanquam.
BIENFAIT, Meritum, beneficium, gratia, munus, officium, studium.
=Bienfaisance=, Beneficentia, liberalitas, benignitas.
=Bienfaisant=, Beneficus, benigne facilis, benignus.
BIENHEUREUX, Beatus, felix, cui bene est.
BIENSÉANCE, Decentia.
BIENTÔT, Brevi, propediem, in brevi, paucis diebus, actutum, mox, statim.
BIENVEILLANCE, Humanitas, urbanitas, suavitas morum, benevolentia, gratia, studium.
_Rechercher la bienveillance_, Benevolentiam capto.
_Montrer de la bienveillance_, Benevolentiam exhibeo.
=Bienveillant=, Benevolens, benevolus, amicus.
BIFFER, Deleo, induco.
BIGARRÉ, Versicolor.
BILE, Bilis.
_Exhaler sa bile contre qqn_, Stomachum in aliquem erumpo.
BLÂME, Castigatio, objurgatio, reprehensio, vituperatio, ignominium.
_Échapper au blâme_, Omnem offensionem effugio.
=Blâmer=, Castigo, objurgo, mulcto, reprehendo, increpo, exprobro, culpæ do.
=Blâmable=, Accusabilis.
BLANCHIR, Candesco, candidus fio, dealbo.
=Blanc=, Albus, candidus, purus.
=Devenir blanc=, Exalbesco, expallesco, extimesco.
=Blanc= (être), Candeo, candore fulgeo.
_Vêtu de blanc_, Candidatus, candida veste indutus.
BLASPHÈME, Blasphemia.
BLÉ, Frumentum, triticum.
_Qui conserve le blé_, Frumentarius.
_Marchand de blé_, Frumentarius.
BLÊME, Luridus.
BLESSURE, Sauciatio, vulneratio, vulnus, plaga.
_Sans blessure_, Invulneratus, integer, inviolatus.
=Blesser=, Saucio, vulnero, vulneribus afficio, lædo, offendo, offensionem do, injuriam facio.
=Blessé=, Saucius, vulneratus, mortifero vulnere ictus.
BLEU, Cæruleus.
BLOCUS, Obsidio, obsessio.
BŒUF, Bos.
=Bouvier=, Bubulcus.
BOIS, Lignum.
— (Forêt), Silva, nemus.
=Bois sacré=, Lucus, nemus sacrum.
_Aller couper du bois_, Materior, lignor.
=Boisé=, Silvestris, nemorosus.
BOISSON, Potus, potio.
_Le boire et le manger_, Potus pastusque.
=Boire=, Bibo, poto, poculum exhaurio, potionem exhaurio, sorbeo.
_Boire avec excès_, Perpoto.
_Offrir à boire_, Propino.
=Buveur=, Potor, bibulus.
BOISSEAU, Modius.
BOITE, Pyxis, arca, capsa.
BOITER, Claudico.
=Boiteux=, Claudus, altero pede læsus.
_Marche de boiteux_, Claudicatio.
LE BON, Rectum.
_Il y a cela de bon_, Illud inest commodi.
BONACE, Malacia, maris tranquillitas.
BONTÉ, Benignitas, clementia, comitas, humanitas, pietas, liberalitas, bonitas, integritas.
=Bon=, Bonus, probus, integer, justus, præstabilis, salutor.
_Bon à tout_, Panchrestus.
=Bonnement=, Simpliciter, candide, sincere, benigne, comiter, liberaliter.
BONHEUR, Felicitas, prosperitas, res secundæ.
_Jouir d’un bonheur sans mélange_, Fortuna utor perpetuo bona, perpetuam felicitatem habeo.
_Avoir plus de bonheur que personne_, Felicitate omnibus sum superior.
_Avec bonheur_, Feliciter, prospere, fortunate, fauste.
BONDIR, Exsilio, prosilio, evado, me projicio, me proripio.
BONNET, Pileus.
BORD, Extrema ora.
BORGNE, Luscus, cocles.
BORNE, Limes, finis, terminus, meta.
_Borne milliaire_, Milliarium.
_Reculer les bornes_, Fines profero.
_Dépasser les bornes_, Terminos transeo, longius progredior, excedo.
=Borner=, Dimeto, distinguo, describo.
BOUC, Hircus, caper.
BOUCHE, Os, bucca.
_Vous avez cela sans cesse à la bouche_, Id tibi frequens in ore est.
=Bouchée=, Frustum.
BOUCHER, Obstruo, obsero.
BOUCHERIE, Carnarium.
BOUCHER, Lanius.
BOUCLE (de cheveux), Cincinnus, capillus ad ornatum intortus.
_Qui a les cheveux bouclés_, Cincinnatus.
BOUCLIER, Scutum, clypeus.
BOUE, Lutum.
_Couvert de boue_, Lutulentus.
BOUFFON, Scurra, sannio.
_Qui sent le bouffon_, Scurrilis.
BOUGIE, Cereus.
BOUILLIR, Ferveo, ebullio, caleo, effervesco, erumpo.
=Bouilli=, Elixus.
=Bouillonner=, Ebullio.
BOULANGER, Pistor.
BOULEVERSER, Perturbo, perturbationem affero, confundo, permisceo.
BOUQUET, Fasciculus florum.
BOURBEUX, Limosus, limo plenus, cœnosus.
BOURDONNER, Strepo.
BOURGADE, Pagus.
BOURGEON, Gemma.
=Bourgeonner=, Gemmo.
BOURRASQUE, Procella, tempestas.
BOURREAU, Carnifex, tortor, lictor.
_Faire le métier de bourreau_, Carnificinam facio.
BOURSE, Crumena.
BOUTEILLE, Lagena.
BOUTIQUE, Taberna, officina.
=Boutiquier=, Tabernarius, caupo.
BRACELETS, Armillæ.
BRAIES, Bracæ.
_Qui porte des braies_, Bracatus.
BRAIRE, Rudo.
BRANCHE, Ramus.
_Qui a des branches_, Ramosus.
BRANDIR, Jaculor, torqueo, conjicio, jacio.
BRANLER, Vacillo, titubo, hæsito.
BRAS, Brachium.
BRAVE, Strenuus.
=Bravement=, Strenue, fortiter, naviter.
BRAVO! Macte.
BREBIS, Ovis.
BRÈCHE (_réparer une_), Mœnium ruinam instauro.
BREUVAGE, Potio, potus.
BRIDE, Habena.
_À bride abattue_, Citato equo.
=Brider=, Infreno.
BRIÈVETÉ, Brevitas.
=Bref=, Brevis, parvus, pusillus, exiguus.
=Bref=, Summatim, uno verbo, ne plura.
=Brièvement=, Breviter, strictim, brevi, cum brevitate, paucis verbis.
BRIGANDAGE, Latrocinium, excursio.
=Brigand=, Grassator, latro.
_Vivre en brigand_, Latronem agere.
BRIGUE, Petitio, rogatio, rogatus, preces, ambitio, ambitus, prensatio.
_Par brigue_, Ambitiose, cum ambitione.
=Briguer=, Ambio, circumeo, prenso, prehenso.
BRILLANT, Splendor, claritas, nitor.
=Briller=, Niteo, splendeo, nitesco, floreo, præfulgeo, luceo, mico, corusco.
=Briller= (faire), Illumino, colorum varietatem distinguo.
=Brillant=, Splendidus, coruscus.
_D’une façon brillante_, Nitide, splendide, eleganter.
BRISER, Infringo, frango, concido debilito, disrumpo.
BROUILLARD, Nebula.
_Plein de brouillards_, Nebulosus, caliginosus.
BROUILLON, Adversaria.
BROUTER, Depasco, depascor.
BROYER, Contero, tero.
BRU, Nurus.
BRUIT, Strepitus, sonitus, stridor, fragor, sonus.
_Faire du bruit_, Instrepo, obstrepo.
_Répandre des bruits_, Rumores spargo.
_Le bruit s’est répandu_, Fama de re vulgata est.
_Ce bruit ne durera pas longtemps_, Hæc fama diuturna non erit.
_Le bruit court_, Manat in vulgus rumor.
_Faire grand bruit de_, Magnus ubique erat rumor ea de re.
_Sans bruit_, Tacite, silentio.
BRÛLER, Incendo, cremo, uro, aduro, comburo, igne perdo, flagro, conflagro.
=Brûler= (FIG.), Æstuo, ardeo, ferveo, angor, irascor.
=Brûlant=, Æstuosus.
=Brûlé= (être), Deflagro, comburor, ardeo.
BRUN, Aquilus, fuscus, subniger, aureus.
=Brun= (rendre), Infusco.
BRUT, Rudis.
BÛCHER, Bustum.
=Bûcher funèbre=, Rogum.
BUFFET, Abacus, i.
BUISSON, Dumus, spina, vepres.
_Couvert de buissons_, Dumosus, spinosus, vepribus plenus.
BULLE, Bulla.
BUT, Finis, causa, cujus gratia, scopus.
BUTIN, Manubiæ, præda, spolia ex hostibus capta, exuviæ.
BUTTE (en) à, Expositus, obnoxius, objectus.
C
CABANE, Tugurium.
CACHET, Sigillum.
_Rompre le cachet_, Resigno, aperio, solvo.
CACHETTE, Latebra, recessus.
=En cachette=, Occulte, lecte, ex occulto, per ambages, furtim, clanculum.
=Cacher=, Abdo, occulo, occulto, condo, abstrudo, tego, velo, operio, celo, abscondo, recondo.
_Cacher sa pensée sous ses discours_, Dictis circumvestio consilia mea.
=Cacher= (se), Delitesco, lateo, abscondor.
=Qui cache=, Occultator, receptor.
=Caché=, Latebrosus, latens, obscurus, involutus, reconditus, occultus, abditus, abstrusus.
=Caché= (=être=), Latito.
CADAVRE, Cadaver, corpus exanime.
=Cadavéreux=, Cadaverosus.
CADENCE, Rhythmus.
_D’une façon cadancée_, Modulate, numerose, composite.
CADRAN (solaire), Solarium.
CADRES (_compléter les_), Exercitum reficere.
CADUC, Caducus, mortalis, incertus.
CADUCÉE, Caduceum.
ÇÀ ET LÀ, Disperse, diffuse, passim, ultro citroque, huc et illuc, horsum.
_Aller çà et là_, Pervagor.
CAGE, Cavea.
CAGNEUX, Loripes.
CAHIER, Dictata.
CAILLOU, Calculus, lapillus, ratio, silex.
CAL, Callum, cutis usu densior.
CALAMITÉ, Calamitas, miseria, ærumna, adversa.
CALCULER, Dinumero, numero, computo, calculos revoco, rationes confero.
=Calculé=, Ratus, fixus.
CALENDES, Calendæ.
=Calendrier=, Calendarium.
CALME, Sedatio, tranquillitas, pacatio, securitas.
_Jouir du calme_, Tranquillo sum animo.
=Calmer=, Sedo, placo, mitigo, lenio, mollio.
=Calmer= (=se=), Iracundiam sedare.
=Calmé=, Pacatus, quietus, remissus.
=Avec calme=, Sedate, tranquille, leviter, placate, placide, remisse.
CALOMNIE, Calumnia, obtrectatio, maledictum, vexatio, criminatio.
=Calomnier=, Calumnior, calumniam adhibeo, vexo.
=Calomniateur=, Calumniator, qui falsum crimen objicit.
CALVITIE, Calvitium.
=Chauve=, Calvus, raro capillo, calvitio deformis.
CAMARADE, Contubernalis, domesticus, familiaris, socius.
CAMP, Castra, tentorium.
_Camp fortifié_, Castra propugnaculis munita.
=Camper=, Castra metor, pono, loco, constituo, facio; tentoria erigo.
_Étendre le camp_, Castra extendo, profero.
_Resserrer le camp_, Castra arctius colloco.
_Choisir un lieu pour le camp_, Castra designo.
_Rapprocher le camp_, Castra proprius admoveo.
_Changer le camp_, Castra muto.
_Assiéger le camp_, Aggredior castra, tento.
_S’emparer d’un camp_, Castra capio.
_Relatif au camp_, Castrensis, militaris.
=Campagne= (_faire_), Stipendia in bello mereo.
_Entrer en campagne_, Bellum suscipio.
CAMPAGNE, Rus, villa.
=Séjour à la campagne=, Rusticatio.
=Habiter la campagne=, Ruri habito, rusticor.
=Campagnard=, Rusticanus, rusticus.
CANAL, Canalis.
CANARD, Anas.
CANDÉLABRE, Candelabrum.
CANDIDATURE, Petitio, rogatio, rogatus.
=Candidat=, Petitor, candidatus.
=De candidature=, Candidatorius.
CANDIDE, Simplex, sincerus, credulus.
CANICULE, Canicula.
CANON, Tormentum.
_Abattre à coups de canon_, Crebris tormentorum ictibus mœnia verbero.
CANON (de la messe), Canon missæ.
_Sacrés canons_, Canones sacri, scita Pontificum.
=Canonicat=, Canonicatus.
=Canoniser=, Canonizo, in sanctorum numerum refero.
CANTONNEMENT, Stativa, statio.
CAPACITÉ, Capacitas, amplitudo, spatium capiendi.
CAPITAINE (_il fut grand_), Dux fuit præstantissimus.
CAPITAL (_ne pas toucher à son_), Nihil detraho de vivo.
CAPITAL, Capitalis.
=Capitale= (ville), Urbs regni caput.
CAPITULATION, Deditio.
=Capituler=, Deditionem subeo, in deditionem venio.
_Prendre par capitulation_, In deditionem accipio, recipio, capio.
_Refuser de capituler_, Deditionem desero.
_Se proposer de capituler_, Deditionem specto.
_Qui a capitulé_, Dedititius.
CAPRICE, Levitas, futilitas, vanitas.
_Selon son caprice_, Libidinose.
_Suivre son caprice_, Ad arbitrium ago.
=Capricieux=, Inconstans, mutabilis.
CAPTATION, Captatio.
=Captieux=, Captiosus.
=D’une façon captieuse=, Captiose.
CAPTIVITÉ, Captivitas, servitus.
=Captif=, Captivus, captus et vinctus.
CAR, Nam, enim, namque, etenim, siquidem, quippe, nimirum, videlicet, sane, nempe.
CARACTÈRE, Indoles, mores, character, nota, figura, forma.
_Caractère doux_, Lenitas.
CARDINAL, Cardinalis, purpuratus Ecclesiæ Pater, Princeps.
_Créer un cardinal_, Cardinalem creo.
CARÊME, Feriæ esuriales.
CARESSES, Blandimenta, blanditia, palpum.
=Caresser=, Blandior, amplexor, palpo.
=Caressant=, Blandus, benignus, comis, lenis, suavis.
CARILLONNER, Tinnio.
CARNAGE, Strages, clades, cædes, occisio, internecio.
CARQUOIS, Pharetra.
CARREFOUR, Compita, trivium.
CARRIÈRE, Curriculum, cursus, stadium.
_Carrière à pierres_, Lapicidinæ.
CARROSSE, Carpentum.
CARTE (géographique), Geographica descriptio.
CAS (_qui fait grand_), Observans, studiosus, cupidus.
_Faire grand cas de_, Magnifacio, magni æstimo.
_Ne faire aucun cas_, Flocci facio, nihili facio, parvi facio.
CASQUE, Galea.
=Coiffé d’un casque=, Galeatus.
CANETTE, Capsa.
CASTAGNETTES, Crotalum.
CATADUPES, Catadupes.
CATAPULTE, Catapulta.
CATÉCHISME, Catechismus.
_Enseigner le catéchisme_, Catechismum trado.
=Catéchumène=, Catechumenus, sacri lavacri candidatus, primæ christianæ disciplinæ auditor, alumnus, discipulus.
CATHOLIQUE, Catholicus.
_Devenir catholique_, Catholicus fieri, amplecti catholica dogmata.
CAUSE, Causa, caput, origo, fons, radix, principium, occasio, ratio.
_Confier sa cause à qqn_, Apud aliquem causam meam depono.
_Plaider sa cause_, Litem meam facio.
_Gagner sa cause_, Causam vinco.
=A cause de=, Pro, propter, præ.
_Il se fâche pour un rien_, Irascitur de nihilo.
=A cause de cela=, Propterea, ideo, idcirco, ex eo, ea re.
=Causer=, Ago, efficio, infligo, infero.
CAUSERIE, Sermo, locutio.
=Causer=, Sermocinor, loquor.
CAUSTICITÉ, Dicacitas.
=Caustique=, Dicax.
CAUTION, Pignus.
_Se faire caution_, Appromitto, promitto.
_Donner une caution_, Satis do.
=Cautionner=, Intercedo pro aliquo pecuniam.
CAVALIER, Eques.
=De cavalier=, Equestris.
_Cavalerie_ (_charge de_), Equestris procella. Cf. Cheval.
CAVE, Apotheca.
=Caverne=, Specus, spelunca, antrum, caverna.
CE, Hic, ille.
CÉCITÉ, Cæcitas.
CÈDRE, Cedrus.
CEINTURE, Zona, cingulus.
=Ceindre=, Cingo, circumdo, munio.
CELA, Id, hoc, istud.
=Pour cela=, Propterea, ideo, idcirco.
CÉLÉBRER, Celebro, orno, honesto, laudo, comitor.
=Célébrité=, Celebritas, fama, laus, splendor, dignitas, claritudo, nobilitas.
_Soupirer après célébrité_, Auram popularem capto.
=Célèbre=, Celeber, præclarus, laudatus, clarus, nobilis, insignis.
_Rendre célèbre_, Nobilito, illustro, orno.
CÉLÉRITÉ, Velocitas.
CÉLIBATAIRE, Cælebs.
=Cellérier=, Promus, cellarius.
CELLIER, Celle.
CELUI-CI, Iste.
CENDRE, Cinis.
CENS, Census, bonorum æstimatio.
CENSURER, Vitupero, culpæ do.
_Censurer la conduite des autres_, Aliorum mores carpo; alienos mores malignis sermonibus lacero.
=Censeur=, Censor, emendator, accusator, vituperator, reprehensor, castigator.
=De censeur=, Censorius, quod censoris est.
=Dignité de censeur=, Censura, censoris dignitas.
CENT, Centum.
=Cent fois=, Centies.
CENTRE, Umbilicus, centrum.
CENTURIE, Centuria, centum homines.
_Distribuer en centuries_, Centurio, in centurias distribuo, describo, centurias conficio.
_Par centuries_, Centuriatim.
_Réparti en centuries_, Centuriatus.
=Centurion=, Centurio.
CEPENDANT, Tamen nihilominus, attamen interea, verumtamen, verum.
CERCLE, Circulus, ambitus, rotundus, gyrus, orbis.
_Faire un cercle_, Orbem circumscribere.
_Se réunir en cercle_, Circulor, in circulum cogere homines.
_Former le cercle_, In orbem se recipere.
CÉRÉMONIE, Cærimonia, ritus sacer, cultus religiosus, religio sacrorum.
CERF, Cervus.
CERNER, Circumeo, circueo, eo circum.
CERTAIN, Certus, non dubius, non incertus, compertus, manifestus.
_Il est certain_, Certum est mihi, pro vero constat.
=Certainement=, Certe, scilicet, certo, profecto, sine dubio, equidem, sane, videlicet.
=Certes=, Equidem.
=Certifier=, Testificor, testor, notum facio.
CÉRUSE, Cerussa.
_Blanchir avec la céruse_, Cerussatus, cerussa illitus, fucatus.
CESSER, Desino, desisto, cesso, finem facio, cesso.
CESSION, Cessio.
=Céder=, Cedo, locum do, me retraho.
CESTE, Cœstus.
C’EST POURQUOI, Ea re, propterea, ideo, ob eam rem.
CET, Is.
CÉTACÉ, Cete.
CERVEAU, Cerebrum.
CHACUN, Singuli, quisque, unusquisque.
CHAGRIN, Mœror, tristitia, mœstitia, molestia, cura, ægritudo, angor, dolor, mœror, cura, sollicitudo, afflictio.
_Le chagrin est un supplice_, Ægritudo summa est carnificina.
_Être accablé de chagrin_, Magnam molestiam suscipio, mœrorem haurio.
_Adoucir le chagrin_, Dolorem lenio.
_Chasser le chagrin_, Dolorem depono.
=Chagriner=, Fodico.
=Chagrin=, Morosus, difficilis.
CHAÎNE, Vinculum, compedes, catenæ, copula, nexus.
CHAISE, Sella, sedes.
CHALEUR, Calor, ardor, æstus.
_La chaleur augmente_, Calor crescit.