Part 16
ARGŪTĬÆ, arum, f. pl. _Traits ingénieux_, _grâce_. SYN. Acumen, elegantia, jocus, urbanitas. USUS: Illa oratio multum argutiarum, acuminis, urbanitatis habuit. Argutiæ digitorum (celeritas), _gesticulation des doigts_. Cf. Acumen, Jocus.
ARGŪTOR, aris, atus sum, ari, d. _Babiller_, _bavarder_. USUS: Totam diem argutatur quasi cicada.
ARGŪTŬLUS, a, um, _Un peu subtil_. USUS: Perfeci libros sane argutulos.
ARGŪTUS, a, um, _Fin_, _ingénieux_. SYN. Qui argutias habet, callet, festivus, urbanus, concinnus, elegans, acutus. ADV. Nimium, plane. PHRAS. Nihil illo argutius esse potest, _personne n’est plus délicat que lui_. Multum argutiarum et urbanitatis habet; insunt in eo homine argutiæ non inanes ac frivolæ; acumen est singulare. USUS: 1. Poema est ita argutum, concinnum, elegans, ut nihil supra. Quis in sententiis subtilior? quis argutior? 2. Mobilis, _vif_, _mobile_. Oculi nimis arguti, ut affecti simus, arguunt. Manus minus arguta digitis. Cf. Facetus.
ĀRĬDUS, a, um, _Aride_, _sec_, _desséché_. SYN. Exsiccatus. USUS: 1. Folia arida. 2. TRANSL. Tenuis, _maigre_, _sec_, _chétif_. In hac arida, et horrida rusticorum vita. Genus dicendi aridum, exile, concisum, minutum, _style sec_, _maigre_.
ĂRĬES, ĕtis, m. _Bélier_. Animal, signum cœleste, machina bellica. USUS: Pellis inaurata arietis. Ariete murum verberare, quatere, percutere.
ĂRĬĔTĬNUS, a, um, _De bélier_. USUS: Arietinum jecur ad morbos utile.
ĂRĬĔTO, as, avi, atum, are, a. et n. _Choquer (en parl. du bélier)_, _heurter_. SYN. Cornibus peto, impeto. USUS: Nisus est cornibus in me arietare.
ĂRĬŎLĀTĬO, ōnis, f. _Oracle_. EPITH. Superstitiosæ ariolationes Accii.
ĂRĬŎLOR, aris, atus sum, ari, d. _Débiter des oracles_. SYN. Divino, prædico. USUS: Sunt qui quæstus causa ariolentur. Cf. Divino.
ĂRĬŎLUS, i, m. _Devin_. SYN. Divinationi deditus, divinus. EPITH. Impudentes, _aut_ inertes, _aut_ insani. USUS: Aruspicum, arilorum, augurum, vatum, conjectorum furiosæ prædictiones. Cf. Vates.
ĂRISTA, æ, f. _Barbe_, _pointe de l’épi_. USUS: Spica munitur vallo aristarum contra avium minorum morsum.
ĂRITHMĒTĬCA, æ, f. _Arithmétique_. SYN. Ars numerorum. USUS: Homo remotus a dialecticis, in arithmeticis satis versatus.
ARMA, ōrum, n. pl. _Arme_. SYN. Telum, ferrum. EPITH. Aliena, aptissima, avita, civilia, domestica, firma, impia, justa, nefanda, prava, perniciosa, salutaria, scelerata, sempiterna, servilia. USUS: 1. Arma parare, _préparer ses armes_, _s’en revêtir_. Arma capere, sumere, induere; armis se accingere, instruere, munire; arma raptim capere, galeam sumere, clypeo corpus protegere, hastam vibrare. 2. Ad arma vocare, _appeler aux armes_. Ad arma concitare, ciere, conclamare; arma dare imparatis. 3. Ad arma descendere, _en venir aux armes_. Ad arma venire, concurrere; arma expedire; in armis esse; ire ad arma; arma tentare; rem armis committere. 4. Armis decertare, _combattre_. Armis contendere, disceptare, decernere; arma movere, ferre, inferre, conferre. 5. Ab armis discedere, _cesser le combat_. Arma _vel_ conditionibus ponere, deponere, relinquere; _aut_ defatigatione jactare, abjicere, projicere. 6. Defensio, _armes_, _moyen de défense_. Prudentiæ armis se tegere. Arma senectutis exercitationes virtutum. 7. Bellum, _guerre_. Res ad arma spectat, _tout tourne à la guerre_. Cf. Bellum.
ARMĀMENTA, ōrum, n. pl. _Agrès, équipement d’un vaisseau_; _arme de guerre etc._ SYN. Omnis generis instrumenta, ut navis, plaustri, belli. USUS: Caute armamenta locare omnia.
ARMĀMENTĀRĬUM, ii, n. _Arsenal_. SYN. Locus, ubi armamenta armaque servantur; _item_: Navale. EPITH. Publica. USUS: Ex armamentariis publicis arma populo dividuntur.
ARMĀRĬUM, ii, n. _Armoire_. SYN. Locus in quo vestes, stragula, et id genus alia servantur. USUS: Aurum ex armario proferre. Armarium perfringere.
ARMĀTŪRA, æ, f. _Armure_. EPITH. Levis, melior, varia. USUS: Levis armaturæ miles. Armatura Romana Transalpina melior.
ARMĀTUS, a, um, _Armé_, _équipé_. SYN. Armis instructus, ornatus. PHRAS. Succinctus armis est, _il est revêtu de ses armes_. Succinctus ferro est; cum telo est; in armis est; arma fert; telo paratus ornatusque est. )( Inermis, togatus. USUS: 1. Armatos vere appellare possumus, qui scutis telisque parati, ornatique sunt. 2. TRANSL. Munitus, præditus, _animé_, _doué_. Incredibili audacia armatus.
ARMENTUM, i, n. _Troupeau de gros bétail_. DIFFER. Grex minorum pecorum; armentum, majorum. USUS: Bos armenta sui generis sequitur.
ARMĬGĔR, ĕri, m. _Écuyer_. USUS: Armiger Catilinæ, stipator tui corporis, signifer seditionis.
ARMILLÆ, arum, f. pl. _Bracelets_. USUS: Armillæ, quæ brachialia appellantur.
ARMO, as, avi, atum, are, a. _Armer_, _équiper_. SYN. Arma do, arma induo, armis induo, armis instruo. ADV. Justius in aliquem. USUS: 1. Multitudinem hominum cogere, armare, instruere. 2. TRANSL. Munio, orno, instruo, confirmo, _armer_, _munir_, _pourvoir_. Perditos cives religione Deorum, temeritatem plebis auctoritate publica; se eloquentia armare.
ĂRO, as, avi, atum, are, a. _Labourer_. SYN. Solum aratro perstringo; terram proscindo, subigo; sulcum imprimo; solum opere renovo; aratro terram verto, effringo, findo. USUS: Sulcum altius imprimere, ut ager aratus, novatus, iteratus meliores fœtus possit, et grandiores edere.
ARRĒPO _vel_ ADRĒPO, is, repsi, ere, n. _S’insinuer_. ADV. Moderate, sensim. USUS: Sensim et moderate arrepere ad amicitiam alterius.
ARRHA, æ, f. _vel_ ARRHĂBO, ōnis, m. _Gage_. * SYN. Pignus. USUS: Ea relicta est arrhaboni, _elle fut laissée en nantissement_.
ARRĪDĔO, es, risi, risum, ere, n., _nonnunquam_ a. _Rire_, _sourire_. ADV. Facete, leniter, leviter, valde, vehementius, urbane. USUS: 1. Arridere alicui, _sourire à quelqu’un_. 2. TRANSL. Placet, _il plaît_. Quod mihi plurimum arridet, tibi valde displicet.
ARRĬGO, is, rexi, rectum, ere, a. _Lever_, _dresser_. SYN. Erigo, excito. USUS: Arrigere aures, animum advertere. Animos oratione sua arrexit, _exciter_.
ARRĬPĬO, is, ripui, reptum, ere, a. _Prendre_, _enlever_; _s’emparer de_. SYN. Apprehendo, rapio, accipio, capio, eligo, assumo, aggredior. )( Relinquo. ADV. Aliunde, avide, celeriter, sero, subito. USUS: 1. Arripere facultatem lædendi, maledictum ex trivio; causam ad incendia, et cædes arripere. Arripere sermonem. 2. Disco, intelligo. Litteras Græcas avidissime arripui, _j’ai embrassé avec avidité l’étude des lettres_. Pueri celeriter res innumerabiles arripiunt 3. Prehendo, _saisir_. Medium arripere aliquem. Illum collo arripuit.
ARRĬSĬO, ōnis, f. _Sourire d’approbation_. USUS: Exordiemur ab arrisione.
ARRŌDO, is, rosi, rosum, ere, a. _Ronger_. SYN. Rodo, consumo, perdo. USUS: Rempublicam arrodere.
ARRŎGANS, antis, omn. gen. _Arrogant_, _présomptueux_, _hautain_. SYN. Insolens, superbus, temerarius. ADV. Stulte. PHRAS. Arrogas tibi plus quam licet, _vous êtes plus arrogant qu’il ne convient_. Altius, quam oporteat, te extollis. Nimium te effers, tibi places; Assentaris tibi ipsi, et amas. Cum de te judicas, non rationem consulis, non veritatem. Largiris ipse tibi plus, quam veritas concedat, _vel_ plus quam veritati. Plus tibi assumis, quam deceat, conveniat, æquum sit, ratio ferat, patiatur, concedat. Ita superbe agis, ut ferri non possis. Superbia est prorsus non ferenda. Parem tibi neminem vis, te cunctis antefers. Omnes despicis, te unum suspicis. Tibi ipsi magnus es, atque eximius. Amas ipse te sine rivali. Omnia putas in te uno collocata. Fortunam ipsam minus esse te fortunatam putas. Persuasum habes, tuis te fortunis ipsam Fortunam anteire. Elati nimium animi es, et superbia tumes, turgescis, intumescis, turges, inflatus es nimia. Arrogantiam tibi sumis nimiam; spiritus sumis nimis arrogantes. Animos effers insolentes. Spiritus tollis. Fastu turges et insolentia intolerabili. Superbe te circumspicis. Te unum miraris; neminem præ te hominem putas. Cf. Arrogo, Superbus, Insolens, Fastus.
ARRŎGANTER, _Avec arrogance_. SYN. Superbe, contumaciter. USUS: Nihil aspere, nihil arroganter, turpiter, aut sordide quidquam ab illo dictum. Contumaciter et arroganter scribere.
ARRŎGANTĬA, æ, f. _Arrogance_. SYN. Superbia, insolentia, contumacia, intolerantia. )( Modestia. EPITH. Desipiens, gravis atque intolerabilis, inanis, molestissima, odiosa, summa. USUS: Sermo odiosæ arrogantiæ plenus. Ex arrogantia odium, ex odio arrogantia nascitur. Alterius arrogantiam deprimere. Cf. Ambitio, Superbia, Insolentia.
ARRŎGO, as, avi, atum, are, a. _s’Arroger_, _s’approprier_. SYN. Temere mihi tribuo, mihi sumo. )( Derogo. PHRAS. Non mihi tantum arrogo, tribuo, ut.... _je n’ai pas la prétention de_.... Non eam de me opinionem suscepi. Non sumo, assumo mihi tantum. Non ita mihi assentor. Non ita mihi placeo. Non ita me effero. Non in me tantum statuo, pono, loco; non ipse me tanti facio, æstimo, pendo, puto, duco. Ad hunc me sapientiæ gradum pervenisse non puto. Eam mihi sapientiam contigisse non sentio. Fateor eo me sapientiæ non pervenisse; ea me sapientia non esse, non usque adeo sapere. Non præcerpo mihi hunc laboris tui fructum; alienam hanc laudem mihi non appeto; nihil mihi ex ea laude decerpo. Alii ad se trahant omnia; assumant sibi in hoc præcipuam prudentiam; ego nihil istorum mihi vindico. Non istam adscisco mihi sapientiam; non cos tollo spiritus; non eam mihi sumo arrogantiam. USUS: Non hoc mihi sumo et arrogo. (_Vulgo_: non præsumo.) Multum tibi tribuo, illud mihi arrogo. Cf. Vindico, Sumo.
ARS, artis, f. _Art_, _science_, _métier_, _profession_. SYN. Artificium, ratio faciendi, facultas, doctrina, scientia, disciplina. EPITH. Amplissima, absoluta et perfecta, bona, difficilis, difficillima, divina, dux certior quam natura, excellens, facilis, facillima, fidelis, humilis, inaudita, incompta, iners, intima, levis, loquax nimium, ludicra, magna et gloriosa, major et uberior, maxima, multa, mutua, nulla _aut_ perennis, obscura et difficilis, opinabilis, optima, politissima, perfecta atque uber, plena delectationis, recondita, multiplex subtilisque; rhetorica, solers, sordida, summa, tanta tamque fructuosa, tanquam operosa, et perinde fructuosa, tanta tamque varia, tota. PHRAS. Artes liberales discere, _étudier les arts libéraux_. Artibus erudiri, quibus ingenia ad magnæ fortunæ cultum excitantur. Omnibus artibus liberalium studiorum excoli. Bonis, ingenuis artibus; studiis bonarum artium; omnibus doctrinis erudiri; omnium doctrinarum studiis, omnibus disciplinis imbui, institui. Cf. Litteræ, Humanus, Disco, Doceo. USUS: 1. Ars est præceptio, quæ dat certam viam, rationemque discendi. Ars a natura proficiscitur. Artem efficit, parit animadversio naturæ. Non omnia ad artem et præcepta sunt revocanda. 2. Artibus aliquem instituere, instruire _qqn dans les arts_. Erudire, tingere, inficere. 3. Homo artibus præditus, _homme bien doué_, _instruit_. Qui disciplinas egregie coluit, percepit penitus, in arte multum versatus est. Ex omnibus ejus dictis ars exstat. Quam quisque norit artem, in hac se exerceat. 4. Artem abjicere, _quitter une profession_. Se ab arte abducere. 5. Artem exercere, _exercer un métier_. Artem facere, factitare, exercere, profiteri; operam dare arti.
ARTĒRĬA, æ, f. _La trachée-artère_; _artère du pouls_. EPITH. Aspera, crebra, multa. USUS: Micat arteria velut igneo motu, palpitat, facile læditur; abactis febribus acquiescit.
ARTHRĪTĬCUS, a, um, _Goutteux_. SYN. Qui articulorum dolores habet.
ARTĬCŬLĀTĒ, _Clairement_, _distinctement_. SYN. Clare, aperte. USUS: Illam a me articulate salutabis.
ARTĬCŬLĀTIM, _Par morceaux_, _par pièces_. SYN. Separatim, seorsim. USUS: Quæ fuse olim, ac libere, nunc articulatim, distincteque dicentur. Membra articulatim dividit.
ARTĬCŬLUS, i, m. _Articulation_, _jointure_. SYN. Nodus, junctura. EPITH. Singuli. USUS: 1. Terentia magnos habet articulorum dolores. 2. Momentum, occasio, opportunitas, punctum temporis, _point_, _moment_, _occasion favorable_. In ipso articulo temporis supervenit. Omnes commoditatis articulos novit. 3. Membra et intervalla orationis, _membre de phrase, mot, article_. Oratio sine nervis, sine articulis fluctans, dissoluta. Articulis membrisque distincta oratio. 4. (Articulus fidei. VULG.) _article de foi_. Captus doctrinæ Christianæ, dogma Christianæ religionis præcipuum.
ARTĬFEX, ĭcis, m. _Artiste_, _artisan_, _auteur_. SYN. Opifex; _item_: Sciens, peritus. )( Inscius. EPITH. Callidus, egregius, politus, probus, summus, multus, scenicus. ADV. Plane. USUS: 1. Artificem non fortuito, sed quem præcepta, et comprehensa tenere videmus, appellamus. 2. Magister, auctor, _rhéteur_, _écrivain_, _créateur_. Græci dicendi artifices et doctores. Callidus comparandarum voluptatum artifex. DEUS mundi artifex. Cf. Opifex.
ARTĬFĬCĬŌSĒ, _Avec art_, _avec méthode_; _artistement_. SYN. Scite, venuste, summo artificio; opere mirabili; politissima arte; arte exquisita, summa, singulari; opera et artificio præclaro. USUS: Artificiose rem digerere.
ARTĬFĬCĬŌSUS, a, um, _Avec art_, _industrieux_; _artificiel_. SYN. Habens artem, et vim artificii. )( Naturalis. USUS: 1. Natura non artificiosa modo, sed plane artifex. 2. Artificio præditus. Artificiosum et divinum opus, _œuvre magnifique et vraiment divine_. Artificiosa divinandi genera, præsensio artificiosa. Cf. Naturalis divinatio.
ARTĬFĬCĬUM, ii, n. _Art_, _métier_, _profession_; _adresse_, _habileté_. SYN. Artificis industria, opus, actio, præstantia, opera; ars ipsa. EPITH. Accusatorium, alienum, antiquum, callidissimum, commodum, dissimile aliorum, incertum, intimum, levius, maximum, mirum, proprium, singulare, sordidum ancillareque, suburbanum, summum, tenue et leve, urbanum, elegantius, magnum, necessarium, varium. USUS: 1. Omnia antiquo opere, et summo artificio facta. Non tam argenti illius, quam artificii cupidus fuerat. 2. Astus, dolus, _artifice_, _ruse_, _manège_. Homo artificio simulationis eruditus. Non tantum consilio, sed artificio pugnare. 3. Ratio, disciplina, institutio, affectata diligentia, studium, apparatus, _science_, _théorie_, _système_. Orator in artificio accusatorio callidus. Suspicio artificii minuit dicentis auctoritatem, fidem. Non eloquentia ex artificio nata est, sed contra, _l’éloquence n’est pas née de la théorie, mais la théorie de l’éloquence_. Cf. Ars.
ARTŎLĂGĂNUS, i, m. _Sorte de pâtisserie_. Panis delicati genus, qualia sunt liba, et placentæ. USUS: Dediscendæ sunt tibi sportellæ tuæ, et artolagani.
ARTŬS, ūs, m. _Sæpius_ artus, artuum, tubus, m. pl. _Membre_. SYN. Membrum. EPITH. Mollis, tremulus. USUS: 1. Vehementer omnes ejus artus laborant. Omnibus artubus cruciatur. 2. Articulus, commissura, nodus, _articulation_, _jointure des os_. Omnibus artubus contremisco. Nervi atque artus sapientiæ sunt, non temere credere.
ĂRUNDO, ĭnis, f. _Roseau_. * USUS: Arundine texta; stramento intecta ædificia.
ĂRUSPEX, ĭcis, m. _Aruspice_. SYN. Extispex. USUS: Aruspices, augures, arioli, conjectores, vates prædicunt, quæ extis significentur.
ĂRUSPĬCĬNA, æ, f. _Science des aruspices_. SYN. Ars aruspicum. USUS: Aruspicinam facere, colere, exercere, _rendre des oracles d’après l’inspection des entrailles des victimes_.
ĂRUSPĬCĪNŬS, a, um, _Relatif aux aruspices_. USUS: Libri rituales et aruspicini.
ĂRVUM, i, n. _Plus ordin. au pl., champs, terre_. USUS: Ager, campus. EPITH. Frugiferum et fertile. USUS: Frugifera Asiæ arva.
ARX, arcis, f. _Citadelle_. SYN. Castellum. EPITH. Alta, communis, tota. USUS: 1. Amisso oppido arx munita retenta est. 2. Perfugium, præsidium, _place forte_; _refuge_, _asile_. Roma arx omnium gentium. Fecisti ex illo templo arcem improbitatis, castellum forensis latrocinii.
ĀS, assis, m. Nummus minimus. _Monnaie de cuivre._ USUS: 1. Negat, se vel assem daturum. 2. Totum, cujus divisio est in duodecim assis partes, _unité que quelconque se divisant en douze parties_. Ex asse hæres, _légataire universel_.
ASCENDO, is, scendi, scensum, ere, n. et a. _Monter_. SYN. Scando. )( Descendo. ADV. Alte, gradatim, omnino non, sensim in partem. PHRAS. 1. Ascendit in montem, _il gravit la montagne_. Gradum fecit ad montis fastigium; in montem, in jugum montis ascensu arduo ac difficili evasit. Enisus est, et loci iniquitatem exsuperavit; montis jugum petiit; per ardua nisus, horrentibus scopulis gradum intulit; in summum clivi jugum leni gradu ductus est; in ardua evasit; montis fastigium cursu subiit. 2. Ascendere in classem altiorem, _monter dans une classe plus élevée_. Ingredi majorum studiorum rationem; gradum studiorum altiorem conscendere; gradum facere ad superiorem studiorum classem; in scholam superiorem adscisci; absolvi ab inferiore studiorum classe; donari altiore. 3. Non ascendere ad classem altiorem, _ne pas monter dans une classe supérieure_. Prohiberi aditu scholæ superioris; depelli de spe classis altioris; rejici, excludi, repulsam ferre, præteriri, cum de evehendis in classem superiorem litterarum alumnis sententiæ feruntur. USUS: Quibus veluti gradibus in cœlum me ascendisse credebam. Ascendere in oppidum. Ascendere, et in altiorem locum virtute pervenire.
ASCENSĬO, ōnis, f _Ascension_. SYN. Ascensus. USUS: Quæ fuerit ascensio, dicam.
Ascensio Domini, _l’Ascension de Jésus-Christ_. Christi reparatoris in cœlum ascensus. Triumphalis Christi in cœlum reditus. Dies ascendenti in cœlum liberatori hominum Christo sacra. Dies memoria triumphalis Christi in cœlum reditus celeberrima.
ASCENSŬS, ūs, m. _Action de monter_, _ascension_. USUS: Oppidum est arduo ascensu et difficili. Ad honoris amplioris gradum hic primus ascensus esto.
ASCĬA, æ, f. _Hache pour travailler le bois_, _doloire_. SYN. Dolabra. USUS: Ascia polire lignum.
ASCISCO et ADSCISCO, is, scīvi, scītum, ere, a. _Rechercher_, _approuver_. SYN. Appeto, approbo. )( Repudio. ADV. Undique. USUS: 1. Natura ipsa voluptatem asciscit, dolorem reprobat. Hæc senatus populusque ascivit, _adopter_. 2. Adscribo, adjungo, annumero, _s’associer qqn_, _s’adjoindre_. Plurimos ad ejus sceleris fœdus, societatem ascivit. Boni bonos sibi asciscunt, et diligunt. In civitatem asciscere quempiam. 3. Retineo, comparo, _adopter_, _acquérir_, _attirer à soi_. Consuetudinem aliquam, leges certas sibi asciscere. Laudem sibi asciscere. Me patronum ascivit. Inest in eo ascitus quidam, ac minime nativus lepor. Non eam mihi sapientiam ascisco. Cf. Adjungo.
ASCRĪBO et ADSCRĪBO, is, scripsi, scriptum, ere, a. _Mettre au nombre de_, _s’adjoindre_. SYN. Adjungo, ascisco, assigno. ADV. Vulgo. USUS: 1. Ad judicium tuum sententiam ascribo meam, _je joins mon opinion à la vôtre_. Tu me tuis laudibus socium ascribis. Quæso in numerum tuorum, in tuam amicitiam me ascribe. 2. Assigno, tribuo, _attribuer_, _rapporter_, _imputer à_. Bonos exitus Diis adscribimus; (VULG. imputamus). 3. Immatriculo, coopto, vulgo, _inscrire_, _enrôler_. Homo Tarsensibus ascriptus. Smirnæ, Epheso ascriptus. 4. Litteris aliquid inferre, _ajouter à une lettre_. Caius salutem tibi adscribit, _Caius vous salue_.
ASCRIPTĬO, ōnis, f. _vel_ ADSCRIPTĬO, _Addition (à un écrit)_, _clause additionnelle_. USUS: Declarat ista ascriptio.
ASĬNUS, i, m. _Ane_. EPITH. Onustus auro. USUS: 1. Longum est, persequi mulorum utilitates, et asinorum. 2. TRANSL. Ad hominem segnem, _imbécile_, _stupide_. Quid nunc te, asine, litteras doceam? non opus est verbis, sed fustibus.
ASŌTUS, i, m. _Voluptueux_. SYN. Prodigus, in luxum effusus. EPITH. Acerbus, mundus et elegans, non religiosus. USUS: Asoti mundi, et elegantes, optimis cocis, pistoribus, aucupio, piscatu, venatione.
ASPECTĀBĬLIS, e, gen. com. _Que l’on peut voir_, _regarder_. SYN. Quod sub aspectum cadit. USUS: Corporeum et aspectabile, itemque tractabile est omne, quod natum est.
ASPECTO et ADSPECTO, as, avi, atum, are, a. _Regarder souvent_. SYN. Intueor, aspicio. USUS: Quid me aspectas?
ASPECTŬS _vel_ ADSPECTŬS, ūs, m. _Vue_, _regard_. SYN. Acies. EPITH. Acris, defixus. USUS: 1. Roma ad aspectum venusta. E primo tui aspectu voluptatem maximam cepi; curæ omnes consedere. 2. Præsentia, conspectus, _aspect d’un objet_, _présence_, _extérieur_. Adducere copias in aspectum hostium. Aspectum, præsentiam hominum vitare. Plura sub uno aspectu ponere. 3. Acies oculorum, _vue_, _yeux_. Solem intuens aspectum amisit. Ista sub aspectum cadunt, veniunt. Orator in contentione utatur aspectu acri.
ASPELLO, is, pŭli, pulsum, ere, a. _Chasser_, _bannir_. SYN. Pello, depello. USUS: Longe a patria aspellor. Cf. Pello.
ASPER, era, erum, _Rude_, _raboteux_. SYN. Scaber, durus, habens aliquid asperitatis. )( Lenis, levis. USUS: 1. Loca aspera, et insalubria. 2. TRANSL. Homo moribus asper et durus, _homme dur et intraitable_. Aspera, tristis, horrida oratio. Cf. Agrestis, Durus.
ASPĔRĒ, _Âprement_, _durement_. SYN. Dure, severe, rigide, acerbe. )( Leniter. USUS: Aspere et vehementer loqui, accusare. Aspere, ferociter, libere dicta. Asperrime eum tractavit.
ASPERGO _vel_ ADSPERGO, is, spersi, spersum, ere, a. _Répandre sur_, _arroser_, _saupoudrer_. SYN. Respergo. ADV. Leniter, temere. USUS: 1. Sale carnem, aras sanguine aspergere. Aspersa temere pigmenta in tabula. 2. TRANSL. Maculo, _souiller_. Dignitati alicujus maculam, labemque aspergere. Hujus facti non modo infamia, sed ne suspicione unquam fui aspersus. 3. Misceo, adjungo, tribuo, _ajouter_, _parsemer_. Comitati gravitatem aspergere, sales orationi. Aliquid in litteris aspergere. Hæreditatis particulam homini aspergere. Cf. Conspergo.
ASPĔRĬTAS, ātis, f. _Aspérité_, _inégalité_. SYN. Salebra. EPITH. Judicialis, rustica. USUS: 1. Viarum, saxorum asperitates, _les aspérités des pierres_. 2. TRANSL. In his rerum asperitatibus, temporum angustiis, morem tibi tamen gero, _dureté_, _rigueur_, _sévérité_. Agrestem, inconcinnam, nativam asperitatem humanitate adscita condire. Cf. Durus, Inhumanus.
ASPERNĀTĬO, ōnis, f. _Mépris_. SYN. Contemptio, contemptus. USUS: Perturbationes animi ex aspernatione rationis eveniunt. Cf. Contemptus.
ASPERNOR, aris, atus sum, ari, d. _Mépriser_. SYN. Respuo, repudio, recuso, rejicio, fugio, abhorreo. )( Appeto, amo, consector. ADV. Admodum, aperte. USUS: Hæ eorum querimoniæ aspernandæ non sunt. Nemo est, qui te oculis fugiat, auribus respuat, recordatione ipsa perhorrescat, ac animo aspernetur. Cf. Abhorreo, Sperno, Contemno.
ASPERSĬO _vel_ ADSPERSĬO, ōnis, f. _Action de répandre_, _aspersion_. SYN. Respersio. EPITH. Fortuita, sumptuosa. USUS: Fortuita aspersione commaculatus.