Part 15

APPORTO, as, avi, atum, are, a. _Apporter_, _amener_. SYN. Affero. ADV. Undique. USUS: 1. Multos secum morbos senectus apportat. Clitellis frumentum eo apportandum est. 2. Nuntio, _apporter une nouvelle_. Quid apportas novi! gaudium apportas, an luctum? Cf. Affero.

APPŎSĬTĒ, _Convenablement_. SYN. Apte, accommodate, convenienter. USUS: Apposite ad persuadendum dicere. Cætera apposite tibi mandabo, _je vous écrirai le reste en temps utile_.

APPŎSĬTĬO, ōnis, f. _Citation_. SYN. Adjunctio. USUS: Obscuriora sunt præcepta sine appositione exemplorum.

APPŎSĬTUS, a, um, _Propre à_, _convenable_. SYN. Aptus, accommodatus. USUS: Locus minime appositus ad pietatem. Forma ad dignitatem apposita. Tempus ad bonarum artium studia appositissimum amici eripiunt. Cf. Accommodatus, Aptus.

APPRĔHENDO, is, di, sum, ere, a. _Prendre_, _saisir_. SYN. Accipio, arripio. USUS: 1. Alicujus manum apprehendere, _prendre qqn par la main_. 2. TRANSL. Quod ego apprehendebam, mox accusator eripiebat e manibus.

APPRIME, _Beaucoup_, _fort_. SYN. Valde, multum, perquam, plurimum. USUS: Homo apprime doctus, pius, nobilis.

APPRŎBĀTĬO, ōnis, f. _Approbation_, _assentiment_. SYN. Comprobatio. EPITH. Inutilis, magna, popularis, tanta, turpis. USUS: Id vulgi assensione, populari approbatione, et plausibus metiendum est.

APPRŎBĀTOR, ōris, m. _Approbateur_. SYN. Comprobator. USUS: Tu fuisti suasor, impulsor itineris mei, magis autem approbator.

APPRŎBO, as, avi, atum, are, a. _Approuver_. SYN. Comprobo, laudo, confirmo. )( Improbo. ADV. Honorifice, mirabiliter. Necessario, temere, valde, vehementer. PHRAS. Approbavere omnes viri sententiam, _tout le monde approuva cet avis_. Summa assensione plebis, secundis admurmurationibus senatus auditus est. Conclamavere omnes, ita fieri oportere. Viri sententiam laudaverunt omnes et approbaverunt; ratam omnes habuere; assensu excepere. Itum est, pedibus itum est in ejus viri sententiam. In ejus sententiam discessio facta est; in ejus sententiam discessum est. Summa assensione Senatus, secundoque populo sententia comprobata est. Una omnium, consentiensque vox erat: æquum esse, quod postularet; standum esse ea viri sententia; ad ejus viri sententiam, suam adscribi voluere; album calculum adjecere. USUS: Milites ducis sententiam magno clamore, una voce approbarunt. Quod actum est, Dii approbent! Utinam tibi consilium, officium meum approbem! _puissent les dieux le trouver bon!_ _puissiez-vous approuver mes desseins, mes services!_ Cf. Probo, Assentior, Astipulor.

Approbandi formulæ: Festive, probe, optime! Non possum, quin exclamem: bene hercle factum est. Euge optime! o factum bene! beasti! vir es! Eugepæ nunc places! (Iron.)

APPRŌMITTO, is, misi, missum, ere, a. _Répondre pour qqn_, _se faire caution_. SYN. Promitto. USUS: Factum est, ut volui, quod decies sestertium appromisisti.

APPRŎPĔRO, as, avi, atum, are, a. _Hâter_, _accélérer_; n. _se hâter_. SYN. Propero. USUS: Ut approperent, adhortabor. Cf. Propero, Festino.

APPRŎPINQUĀTĬO, ōnis, f. _Approche_. USUS: Senectus est appropinquatio mortis.

APPRŎPINQUO, as, avi, atum, are, n. _Approcher_, _s’approcher_. SYN. Accedo, advento prope, propius, proxime; propius sum, adsum; vicinus sum, impendeo, pedem confero; in oculis, in conspectu sum; in conspectum me do. )( Absum. ADV. Valde. USUS: Ejus rei maturitas nondum venit, etsi appropinquet. Impendet fatum aliquod, plane instat, certe appropinquat. Alicui, ad aliquem appropinquare. Cf. Propinquus, Vicinus, Prope.

APPULSŬS, ūs, m. _Accès_, _atteinte_. SYN. Accessus. EPITH. Nimius. USUS: 1. Tactus frigoris, et caloris omnes appulsus nimios sentit, _il sent toutes les atteintes un peu fortes du chaud et du froid_. 2. Commotio, _action_, _impulsion_, _influence_. Tribus modis Deorum appulsu homines somniant. Cf. Adventus.

ĂPRĪCĀTĬO, ōnis, f. _Action de se tenir au soleil_. USUS: Unam in tua villa apricationem omnibus istorum regnis antefero. Calescere apricatione, _vel_ igni. Loci amœnitas libero sole fruentis; a tepore solis indefensi.

ĂPRĪCOR, aris, atus, sum, ari, d. _Se chauffer au soleil_. USUS: Alexander Diogeni apricanti officiebat.

ĂPRĪCUS, a, um, _Exposé au soleil_. )( Opacus. USUS: Hortus, locus, vinea aprica.

APTĔ, _Bien_, _convenablement_, _parfaitement_. SYN. Apposite, accommodate, decore, commode, congruenter, eleganter. USUS: Apte dicere et numerose. Facile judicamus, quid apte fiat, quid ab officio, naturaque discrepet.

APTO, as, avi, atum, are, a. _Adapter_, _ajuster_. SYN. Accommodo, compono, paro. USUS: Hoc verbum ad hanc sententiam bene aptatur. Pugnæ se aptare, _se préparer au combat_. Cf. Accommodo.

APTUS, a, um, _Propre à_, _apte à_. SYN. Accommodatus, appositus, conveniens, congruens, habilis, idoneus, consentaneus. )( Ineptus, solutus. ADV. Bene, communiter, maxime, mirabiliter, vehementer, mediocriter, omnino. PHRAS. Natura aptus ad omnia, _homme naturellement propre à tout_. Dederat hoc natura, quidquid aggrederetur, ut egregie conficeret. Natus ad omnia videbatur. Ingenium acceperat a natura ad omnes res appositum, atque accommodatum. Eo erat, eo utebatur ingenio quidvis ut exequi, præstare satis commode posset. Præcipuo quodam naturæ munere aptus erat, accommodatus ad omnia. Habebat hoc a natura, ut quamcunque ad rem se conferret, quamcumque rem capesseret, ea perfungeretur optime, ex ea cum laude discederet. Nemo erat illo commodior ad res quaslibet. Factus a natura videbatur ad res omnes. In omni re, in omni judicio elegantissimus est. Nihil agit non commode, non apte, non eleganter, laute, venuste, lepide, egregie. Lepores, elegantiam, venustatem habet in omni re. Quidquid agit, cum lepore agit, cum elegantia, sic ut gratiam ab omnibus ineat, ut aptior, accomodatior videatur esse nemo. Idoneus videbatur, et probe affectus ad fungendum munus suum; satis dexter: negotiis gerendis habilis; negotiorum haud quaquam rudis. Ingenio erat commodo et versatili, dignusque, cujus opera ad res quaslibet adhiberetur. Egregio ad res gerendas judicio perpolitus erat. Ad sustinendam cum dignitate quamlibet in republica personam omnem habebat aciem. Cf. Accommodatus. USUS: 1. Ad dicendum natus, aptus, _orateur_. Calceus habilis et aptus ad pedem. Homo non aptissimus ad jocandum. Aptum et consentaneum tempori et personæ. 2. Cohærens, consentiens, _enchaîné_, _lié_. Partes orationis omnes inter se aptæ, et connexæ. Facilius est, apta dissolvere, quam dissipata connectere. Multa dixit, parum apta inter se et cohærentia. Cf. Accommodatus.

ĂPUD, _Auprès_ cum accus. SYN. Prope, juxta, non procul. USUS: 1. Prope, _près de_. Apud Corfinium, apud Romam castra posuit. 2. Cum, _chez_. Apud matrem erat Apud Pompeium cœnavit. Apud me insidias sibi dixit esse factas. 3. Coram, _en présence de_, _devant_. Apud pontificem, apud populum dixit. 4. Cum citantur auctores etc., ut apud poetam, ut apud Terentium est, _ainsi que nous le voyons dans Térence_. Apud majores hoc erat in more positum. Apud priscos quæsitum est. Dicitur quoque: non sum apud me, _je ne me possède pas_; _je ne suis pas maître de moi_.

ĂQUA, æ, f. _Eau_. SYN. Unda. EPITH. Alba, alumna, belle fluens, calida, dulcis, gelida, intercus, jugis, nigra, pluvia, profluens et uber, summa, turbida et cadaveribus inquinata, uberior, marina, perennis, pulchra. USUS: Aqua frigore concrescit. Aquam deducere in villam. Aquam ducere per fundum. Aqua illi hæret, _il ne sait que dire_, _il est dans l’embarras_. Aqua et igni interdicere, _interdire l’eau et le feu_ (_bannir_, _exiler_). Aquarum fluxiones, ductus, divortia. Aquæ perennes. Aqua imbribus aucta. Aquæ eo anno ingentes fuere, _il y eut cette année-là de grandes inondations_. Aquam frigidam suffundere, _refroidir_, _opérer un refroidissement_ (FIG.)

Ăqua benedicta, (VULG.) _Eau bénite_. SYN. Aqua lustralis, consecrata. PHRAS. Aqua lustrali frontem tingere, _faire le signe de la croix avec de l’eau bénite_. Corpus aqua consecrata aspergere; labeculas animæ aquæ lustralis aspersione abstergere. Aqua consecrata se lustrare.

Ăqua intercus, tis, f. _Hydropisie_. SYN. Hydrops. USUS: Medicamentum dare ad aquam intercutem.

ĂQUÆDUCTŬS, ūs, m. _Conduit d’eau_, _aqueduc_. USUS: De aquæductu probe fecisti.

ĂQUĀRĬUS, a, um, _Relatif à l’eau_. USUS: Provincia tibi obtigit aquaria, _vous avez obtenu l’intendance des eaux_.

ĂQUĀRĬUS, ii, m. _Porteur d’eau_. EPITH. Humidus. USUS: Cum aquariis mihi pugnandum fuit (scil. curatoribus), _je dus me disputer avec les inspecteurs des eaux_.

ĂQUĀTĬLIS, e, gen. com. _Aquatique_. SYN. In aquis vivens, agens, degens, aquarum incolæ. USUS: Bestiæ terrenæ, aquatiles, volatiles.

ĂQUĀTĬO, ōnis, f. _Action de s’approvisionner d’eau_. USUS: Hac aquatione carere non possunt. Milites aquationis causa longius progressi.

ĂQUĀTOR, ōris, m. _Qui va à la provision d’eau_. USUS: Aquatores nostri ab hostibus pressi.

ĂQUĬLA, æ, f. _Aigle_, _oiseau_. EPITH. Argentea, ac omnibus perniciosa, ac funesta. USUS: 1. Nulla avis aquila vehementius volat. 2. Signum militare, _aigle_, _enseigne_. Aquilam inferre in medios hostes. Inter prædam decem aquilæ relatæ.

ĂQUĬLĪNUS, a, um, _D’aigle_. * USUS: Homo milvinis, aut aquilinis unguibus.

ĂQUĬLO, ōnis, m. _Aquilon_, _vent du nord_. SYN. Ventus ex Septentrione, _vel_ Septemtrionibus spirans; Septentrio; ventus Septentrionalis; ventus Austro obversus; _item_: Pars ea mundi, quæ ad Septentriones spectat. USUS: Domus Aquiloni obversa; Aquilonis frigori obnoxia.

ĂQUĬLŌNĀRIS, e, gen. com. _Du nord_, _septentrional_. USUS: Regio Aquilonaris.

ĂQUĬLUS, a, um, _Brun_, _foncé_, _noirâtre_. * SYN. Fuscus et subniger. USUS: Homo colore aquilo, corpore aquilus.

ĂQUOR, aris, aquatus sum, ari, d. _S’approvisionner d’eau_. USUS: Oppidani sine periculo aquari non poterant.

ĂQUŌSUS, a, um, _Aqueux_, _humide_, _pluvieux_. * USUS: Campus aquosus, _plaine marécageuse_.

ĂQUŬLA, æ, f. _Filet d’eau_. SYN. Aqua exigua.

ĀRA, æ, f. _Autel_. SYN. Altare. EPITH. Illustris, infima, princeps, vetus. USUS: Aram dedicare; consecrare. Ad aram confugere. Pro aris et focis certare (pro religionibus). Aram tenere.

ĂRĀTĬO, ōnis, f. _Labour_, _labourage_; pl. _terres labourables_. SYN. Agricultura, agri cultio; arvum. EPITH. Desertæ, glandiferæ et fructuosæ, paternæ, relictæ totæ, vacuæ. USUS: Per bellum multæ arationes, fructuosæ alioquin, desertæ jacent. Vastatæ sunt arationes, et agri vectigales.

ĂRĀTOR, ōris, m. _Laboureur_. EPITH. Experientissimus ac diligentissimus fortis et experiens, invitus, nobilis, inimicus, laboriosissimus, locupletissimus, magnus et gnavus, miser, optimus, summus, remotissimus a foro. USUS: Ex aratore oratorem fieri. Ager ille habuit aratores ducentos. Cf. Rusticus.

ĂRĀTRUM, i, n. _Charrue_. USUS: Aratro terram perstringere. Circumducere aratrum. Boum vires ad extrahenda aratra.

ARBĬTER, ri, m. _Arbitre_, _juge_, _témoin_. SYN. Disceptator litis; præses, testis. EPITH. Honorarius, remotus. USUS: 1. Ad disceptandas res meas te arbitrum adopto, statuo. Ad judicandas controversias meas cuperem te arbitrum mihi dari; te arbitrum postulo, capio, sumo; te arbitro mearum rerum utor. 2. Testis, _spectateur_, _témoin_. Aliquid agere arbitris remotis.

ARBĬTRĀTŬS, ūs, _Arbitrage_, _sentence_; _avis_. SYN. Sententia, opinio, judicium. USUS: 1. Meo arbitratu potius quam tuo agam. 2. Libitum, desiderium, _volonté_, _bon plaisir_. Illius arbitratu de pace agam. 3. Potestas, _autorité_. In arbitratum, ditionem alterius se dare, dedere. Cf. Arbitrium, Sententia.

ARBĬTRĬUM, ii, n. _Volonté_, _bon plaisir_. SYN. Arbitratus, voluntas, libido. EPITH. Honorarium. USUS: 1. Ad alterius nutum et arbitrium fingere se totum et accommodare. Omnia sua ad alterius arbitrium conferre. Num id faciendum sit, tuum esto arbitrium. 2. Judicium arbitrii, sententia, _sentence_. Minos severa facit arbitria apud inferos. Arbitrium ad senatum rejicio; judicem senatum capio, _je prends le sénat pour juge_.

ARBĬTROR, aris, atus sum, ari, d. _Penser_, _juger_. SYN. Judico, censeo, statuo, autumo, existimo, puto. ADV. Imprudenter, omnino, magis, necessario, nimirum, similiter, prorsus non, recte, similiter, usque eo. USUS: 1. Patris est, arbitrari de filii rebus, _un père doit surveiller les actes de son fils_. 2. Æstimo, _estimer_. Arbitrari facultates alterius; mores hominis, et facta arbitrari. Cf. Judico, Existimo, Puto.

ARBOR, ŏris, f. _Arbre_. EPITH. Aurifera, novella, vetula, infelix, senescens. USUS: Arbores vivere et senescere dicimus. Directæ in quincuncem arbores. Ambulatio a novellis arboribus opacata. Arbores serere, qua alteri seculo prosint. Proceritates arborum.

ARBUSTUM, i, n. _Arbuste_. SYN. Arbores multæ ad fructum consitæ; solum arboribus consitum, convestitum. USUS: Arbusta foliorum tegmine ornata.

ARCA, æ, f. _Armoire_, _coffre-fort_. SYN. Armarium, capsa, cista. EPITH. Inanis, plena. USUS: Animus hominis dives, non arca appellari solet. Argentum in arca positum. Arcæ alicujus confidere, _compter sur la caisse de qqn_.

ARCĀNO, _En secret_. SYN. Secreto, clam, remotis arbitris. USUS: Arcano paucula cum illo collocutus sum.

ARCĀNUM, i, n. _Secret_.

ARCĀNUS, a, um, _Secret_, _caché_. SYN. Occultus. PHRAS. 1. Non sunt ista arcana, _ces choses ne sont pas secrètes_. Non ex occulto aliquo genere litterarum quæsita sed sumpta de medio. Non sunt ista interiora quæpiam; nihil est, quod non in concione recte legi possit. Nihil hic mysteriorum; nihil quod non committi omnibus possit. 2. Arcana ista sunt, _ces choses sont secrètes_. Si quid sancti est ad silentium, istud est. In secreto hæc cum amicis sunt volutanda, et non foras efferenda. Tecum ista tibi habeto, quæ committi omnibus haud tuto possunt. USUS: Arcana occultaque omnia foras extulit, _il a tout découvert et montré au grand jour_.

ARCĔO, es, cui, ere, a. _Enfermer_, _écarter_, _détourner_. SYN. Defendo, abigo, propulso, prohibeo. USUS: 1. Honestas, non pœna ab injuria homines arcere debet. Ferro arcere contumeliam. 2. Prohibeo, pello, removeo, averto, _repousser_, _éloigner de_. Hostem finibus pauperes aditu arcere. Juventus a libidinibus arcenda. Frigora, nives, solem arcere; defendere solem, hiemem, ardorem, _défendre du soleil_, _du froid_ _etc._ 3. Coerceo, _emprisonner_. Servi custodiis arcendi sunt et vinculis.

ARCESSO, & ACCERSO, is, ivi, itum, ere, a. _Mander_, _appeler_. SYN. Voco, evoco. ADV. Aliunde, ultro. USUS: 1. Olim ab aratro arcessebantur consules. In senatum, in patriam arcessere aliquem. 2. Repeto, _tirer de_, _chercher_. A capite rem arcessere, _reprendre (une chose à son origine)_. Longius inde arcessere. 3. Accuso, _appeler en justice_, _accuser_. Capitis, in judicium capitis, arcessere quempiam, _accuser qqn d’un crime capital_. Judicio aliquem arcessere. 4. Concilio, _procurer_. Orationi splendorem arcessere, _donner de l’éclat à un discours_. Cf. Voco, Accuso.

ARCHĔTYPUS, i, m. _Original_, _modèle_, _archétype_. SYN. Prima forma, typus, exemplar. USUS: Archetypus crebris locis refectus et inculcatus.

ARCHĬPĪRĀTA, æ, m. _Chef de pirates_. SYN. Princeps piratarum. EPITH. Subdititius, terrestris, vetus. USUS: Archipirata a latrone productus.

ARCHĬTECTOR, aris, atus sum, ari, d. _Construire_, _bâtir_. SYN. Fabricor, struo. ADV. Optime. USUS: Mente quidlibet nobis fabricari possemus, et architectari. Voluptates invenire novas, et architectari, _inventer des plaisirs nouveaux_. Cf. Ædifico.

ARCHĬTECTŪRA, æ, f. _Architecture_. SYN. Architectandi ars. USUS: Honestæ artes sunt, medicina, architectura.

ARCHĬTECTUS, i, m. _Architecte_. SYN. Machinator, princeps architectandi. EPITH. Bellus, malus. USUS: Omnium architectorum et machinatorum princeps Chrysogonus. 2. TRANSL. Auctor, magister, _auteur_, _artisan_. Stoici, architecti verborum. Epicurus inventor voluptatis, et quasi architectus beatæ vitæ. Sceleris architectus.

ARCTĒ, _Étroitement_. SYN. Stricte. USUS: Arcte et graviter dormire. Arcte complecti aliquem.

ARCTO, as, avi, atum, are, a. _Serrer_. SYN. Constringo, coangusto, coarcto, in angustum cogo. USUS: Naves arctatæ. Cf. Angustiæ.

ARCTUS, a, um, _Étroit_, _resserré_. SYN. Adstrictus, obstrictus, angustus. )( Laxatus, latus. USUS: Arctissimum amicitiæ vinculum. Arctioribus laqueis tenetur, quam ut evadat. Arctiora somni tempora, quam nectis. Arctus me somnus complexus est. Cf. Angustus.

ARCŬLA, æ, f. _Petite boite_. SYN. Arca parva, capsa. USUS: Liber meus omnes Isocratis arculas consumpsit, _mon livre a consumé tous tes parfums d’Isocrate (en parlant des ornements du style)_.

ARCŬO, as, atum, are, a. _Courber en arc_. SYN. In modum arcus curvo. USUS: Curru arcuato vectus, _assis dans un char couvert_.

ARCŬS, ūs, m. _Arc_. EPITH. Coloratus, intentus, pulcher. USUS: 1. Animum tanquam arcum intentum habere. Arcum intendere, adducere; arcum remittere, laxare. 2. Iris, _arc-en-ciel_. Arcus ille e nubibus efficitur.

ARDENTER, _Avec ardeur_. SYN. Vehementer, intensius, majorem in modum cupere aliquid.

ARDĔO, es, arsi, arsum, ere, n. _Être enflammé_, _brûler_. SYN. Flagro, conflagro, deflagro. ADV. Acerrime. PHRAS. 1. Helenæ causa Troja arsit, _Hélène fut la cause de l’incendie de Troie_. Conflagravit; igne periit, absumpta, consumpta est; deflagravit, incensa est, in cineres abiit; in bustum conversa est. 2. Domus ardere cœpit, _la maison commence à brûler_. In ea domo non mediocre incendium excitatum est; domus igne correpta, absumpta, combusta est: gravis periculi, summi damni flamma exorta est. Domus ignem, flammam concepit, exarsit pars domus, et collucet continenti incendio; late fundit incendium; flammam differt; periit incendio domus; incendio hausta, deleta est. USUS: 1. Domus ardebat non fortuito, sed oblato incendio. 2. TRANSL. Ira et dolore ardet, _il brûle de dépit et de douleur_. Bello ardet Gallia. Ardent oculi. Ardet illi ad ulciscendum animus. Cupiditate, amore, invidia ardet. Omnium bonorum odia in te ardent. Cf. Flagro, Incendium, Accendo.

ARDOR, ōris, m. _Ardeur_, _feu_. SYN. Æstus, flagrantia, incendium. EPITH. Acerrimus, et mobilissimus, cœlestis, clarus, expressus, imperatorius oculorum, integer et purus, et liber, restinctus, summus, nimius, temperatus, tenuis et nulla admixtione concretus, ultimus et altissimus atque undique circumfusus et extremus, omnia cingens, atque complexus. USUS: 1. Solis ardore torreri. Ardore conflagrare. Ardorem a vitibus pampini defendunt, propulsant. 2. Fulgor, splendor, _éclat_. Vide in eo ardorem vultus, atque motuum. 3. Vehementia, vis ingens, _désir_, _ardeur_, _passion_. Impetus animi, cupiditas vincendi, ardor mentis ad gloriam. Ardorem, cupiditatem restinguere, reprimere. Consedit ille animi ardor et studium. Cf. Fervidus, Calor.

ARDŬUS, a, um, _Escarpé_, _élevé_. SYN. Ascensu acclivi et aspero. ADV. Vehementer. USUS: 1. Oppidum difficili ascensu, et arduo. 2. TRANSL. Difficilis, _pénible_, _difficile_. Arduum longi temporis, magnæque cogitationis opus moliri. Cf. Difficilis.

ĀRĔA, æ, f. _Aire_, _surface plane_, _unie_. SYN. Locus sine ædificio in urbe; ruri ager, et ubi frumenta excutiuntur. EPITH. Præclara, pulchra. USUS: Æstimatores magni æstimant tuas areas. In areis fraudare Decumanum, _tromper le percepteur de la dîme_. Nemo frumentum de area tollat.

ĂRĒNA, æ, f. Sable. USUS: Arenam emere aut paludem.

ARĒNŌSUS, a, um, _Sablonneux_. USUS: Terra, littus arenosum.

ĂRĔO, es, arui, ere, n. _Être desséché_, _aride_. * USUS: Fauces arent siti, _sa gorge brûle de soif_.

ĀRESCO, is, escere, n. _Se dessécher_. SYN. Viriditatem amitto. )( Madefio. USUS: Arescere herbæ, et interfici incipiunt. In alienis malis lacrima cito arescit.

ARGENTĀRĬA, æ, f. _Banque_. SYN. Argentariorum munus, functio, _vel_ taberna. EPITH. Dissoluta, non ignobilis, maxima. USUS: Argentariam non ignobilem fecit. Dissolvere argentariam.

ARGENTĀRĬUS, ii, m. _Banquier_. SYN. Trapezita, collybista, qui argentariam facit. EPITH. Gratiosus apud omnes homines. USUS: Augusti avus fuit argentarius. Vidi hoc in argentariorum tabulis.

ARGENTĔUS, a, um, _D’argent_. Aquila, signa argentea.

ARGENTUM, i, n. _Argent_. EPITH. Expositum, grande, optimum, plenum artis, purum, tam præclarum, tam nobile. USUS: 1. In illa insula ne scrupulus quidem argenti inventus est. 2. Pecunia, nummi argentei, _argent monnayé_, _pièces d’argent_. Navis erat plena argenti facti et signati. Argentum cælatum. Argento aliquem emungere. Cf. Pecunia. Argentum infectum, _argent non travaillé_, _en lingots_. Cui opponitur: Argentum factum, _aut_ cælatum, _argent travaillé_, _ciselé_; Argentum signatum, _argent monnayé_.

ARGILLA, æ, f. _Argile_, _terre de potier_. SYN. Terra tenax. USUS: Hic homulus ex argilla et luto fictus.

ARGŬMENTĀTĬO, ōnis, f. _Argumentation_, _raisonnement_. SYN. Ratio, argumentum, argumenti inventi artificiosa expolitio. EPITH. Aptissima ad judicationem, bipartita, expers artis, firma, firmior, firmissima, necessaria, probabilis, vehemens, accommodata, contraria, longa et brevis, multa. USUS: Argumentatio est argumenti explicatio. Argumentationem quærere, invenire, concludere.

ARGŪMENTOR, aris, atus sum, ari, d. _Argumenter_, _raisonner_. SYN. Argumentis ostendo, probo; argumentis _vel_ conjecturis prosequor. ADV. Sedulo. USUS: Sed quid ego argumentor? quid plura disputo? Tu quidem sedulo argumentaris, quo ista pecunia pervenerit, quid de ea sperandum. Cf. Argumentum.

ARGŪMENTUM, i, n. _Argument_, _raison_. SYN. Ratio. EPITH. Accusatorium, probabile, inventum, certius, certissimum, commune, falsum, firmum, grave, gravissimum et firmissimum, magnum, majus, maximum, mediocre, molestum et difficile, multum, parvum, pertenue, præclarum et nobile, premendum, propositum, proprium, simile, universum, aptum quoddam et paratum singulis causarum generibus, certum, clarum, clarius luce, consimile, expeditum, exquisitum, firmius, gravius, insitum, _aut_ assumptum, leve, levissimum, medium, plurimum, perfectum, probabile et necessarium, utile. PHRAS. 1. Argumentis rem probare, _prouver une chose_. Exquisitis rationibus confirmare; accurate de re dicere; rationibus conquisitis disputare; argumentis uti gravibus et certis; rationibus concludere; rationes suggerere firmas, et certissimas; causam rationibus persuadere, ostendere, agere, tueri, sustinere. 2. Argumentum hoc affirmandi non leve habeo, _j’ai de bonnes raisons pour affirmer ce que j’avance_. Rerum earum hæc maxima argumenta habeo; argumentum non leve mihi nascitur; pro argumento est mihi; argumentum est; argumentum duco, accipio, arripio; argumento magno est. USUS: 1. Argumentum est ratio rei dubiæ faciens fidem. Argumentum excogitare, proponere, afferre. Argumentum ducere ab adjunctis; ex re obvia nancisci, arripere, accipere. Argumentum Stoicorum more breviter adstringere, premere, in pauca conferre, _serrer ses preuves_. Argumentum dilatare. 2. Conjectura, signum, indicium, nota, causa, occasio, _signe_, _indication_, _indice_. Exstant certissima argumenta et indicia sceleris. Id magno argumento est, hominem innocentem esse. Id ego jam antea multis argumentis judicaram. 3. Poematis, Comœdiæ, Tragœdiæ materia, _sujet d’un poëme, d’une comédie etc._ Tragici, cum explicare argumentum nequeunt, ad Deos confugiunt. 4. Quæcunque res, de qua agendum, subjecta materia tractanda, _sujet_, _matière_. Deest mihi argumentum scribendi, _je n’ai rien à vous écrire_. Argumentum epistolæ hoc erat. Audite concionis ejus argumentum. Cf. Probo, Confirmo, Disputo.

ARGŬO, is, ui, ūtum, ere, a. _Accuser_, _inculper_, _convaincre_. SYN. Accuso, incuso, insimulo. )( Defendo. ADV. Suspiciose. USUS: 1. Aliquem gravis sceleris, de gravi scelere, facinoris reum arguere. 2. Affirmo, _prouver_, _affirmer_. Arguo te pecunias in præmium sceleris accepisse. Tu arguis, ego nego. Cf. Reprehendo, Insimulo, Accuso.

ARGŪTĒ, _Finement_, _ingénieusement_. USUS: Acute mihi et argute respondit. Callide et argute aliquid conjicere. De difficillimis argumentis argute disputavit.