Lexicon Latinum

Part 158

Chapter 1583,053 wordsPublic domain

VĬTŬPĔRĀTĬO, ōnis, f. _Blâme_, _reproche_, _réprimande_. SYN. Reprehensio, ignominia. EPITH. Major, summa, tanta, vehemens, justa, maxima. PHRAS. Vituperationem effugere quis potest? _Qui peut échapper au blâme?_ Quis est qui non labatur in tam difficili, tamque lubrica rerum humanarum via? quis est qui non offendat? quis est qui effugere ac vitare omnem offensionem possit? quis ab offensione præstare se immunem potest? USUS: Alicujus factum, aliquem in vituperationem adducere. In vituperationem cadere, venire, _être l’objet des reproches_, _devenir un objet de blâme_. Subeunda erit ea causa magna vituperatio. Mihi ita persuadeo, eam rem laudi tibi potius quam vituperationi fore, _que cela t’attirera des éloges plutôt que le blâme, sera plutôt pour toi une occasion, un sujet d’éloges que de reproches_.

VĬTŬPĔRĀTOR, ōris, m. _Celui qui blâme_, _censeur_, _critique_. SYN. Reprehensor. EPITH. Invidus. USUS: Si in vituperatores incideris.

VĬTŬPĔRO, as, avi, atum, are, a. _Blâmer_, _censurer_, _critiquer_, _réprimander_. SYN. Reprehendo; crimini, culpæ, vitio do, tribuo, culpo, deformo; de dignitate, de auctoritate alicujus detraho, in maledicti _vel_ criminis loco pono _vel_ objicio; maledictis alicujus gloriam dignitatemve violo, verbis castigo. ADV. Acerrime, asperius, gravius, admodum, valde. PHRAS. 1. Res palam vituperatur, _on blâme ouvertement la chose_. Res palam improbatur, damnatur, accusatur, acerbe notatur; sermones ea de re minus commodi dissipantur. 2. Auctor operis vituperatur, _on fait le procès à l’auteur de cet ouvrage_. Auctor convitio exagitatur, jactatur, vexatur, male accipitur; convitiis urgetur; infamia notatur; in reprehensionem incurrit. Cf. Reprehendo, Criminor. USUS: Ego tuum consilium vituperare non audeo, _pour moi, je n’ose désapprouver votre projet_.

VĪVAX, ācis, omn. gen. _Qui vit longtemps_. USUS: Cervus vivax.

VĪVĬDUS, a, un, _Plein de vie_; _fort_, _énergique_. SYN. Plenus vigoris. USUS: Impetus, ingenium vividum, _caractère énergique_, _âme fortement trempée_. Cf. Alacer.

VĪVO, is, ixi, victum, ere, n. _Vivre_, _être en vie_, _exister_. SYN. Spiro, sum in vita, sum, in vita commoror, inter vivos numeror, vitam ago, transigo, dego, ætatem ago, vitam vivo, vita fruor, vitam et spiritum duco, vita et communi spiritu fruor, vitam colo, vita manet, vita suppetit, suppeditat, lucem intueor, anima mea exsupero. ADV. Amantissime cum aliquo, amicissime, animose, audacter, calamitose, comiter, concordissime cum aliquo, congruenter, naturæ convenienter, familiariter, fideliter, honestissime, immoderate, improbe, impure, intemperanter, jucunde, laudabiliter, libere, licentius cum sua domina, luxuriose cum libidinosis, magnifice, molliter, necessario, otiose, petulanter, prodigo. Quam diutissime, quiete, sanctissime, sapienter, satis superque, valde, familiariter. PHRAS. 1. Dum vivam, litteris studebo, _tant que je serai vivant, j’étudierai les lettres_. In litterarum studio vitam conterere, degere omnem ætatem est animus; dum animus in hac custodia corporis retinebitur; quantumcumque ætas mihi contigerit longinqua; dum curriculum vivendi a natura datum confecero; dum salvus ero; dum spiritum duxero; dum vita et hoc communi spiritu fruitus fuero; dum spiravero; dum lucem intuitus fuero, litteris studebo. Quibus regionibus vitæ meæ spatium circumscriptum fuerit, iisdem litterarum uno studio quasi tabernaculum vitæ meæ collocabo. 2. Misere vivit, _il vit misérablement_. Animam trahit, spiritum ducit inter multos animi corporisque cruciatus; paucos in vita dies videt, numerat non insigni aliqua calamitate notabiles; in luctu et sordibus jacet, obsolescit, consenescit; vitam exigit, vitam degit in multis miseriis; ætatem omnem iis in calamitatibus exigit, ut nec vitæ hujus lux illi, nec cœli hujus spiritus jucundus esse possit, quæ illi lucis usura datur, quæ illi exigui usura temporis ad vivendum conceditur, ea non tam beneficium est, quam nova series dolorum. 3. Vivit ad genium suum suaviter et molliter, _il vit sans souci, dans les plaisirs, il jouit de la vie_. Vivit arbitratu suo; vivit ingenio suo; sibi, genio indulget liberaliter; animo obsequitur; curat se molliter; cuticulam curat molliter ac delicate. 4. Vivere sine fratre non potest, _il ne peut vivre sans son frère_. Desiderium absentis fratris ferre non potest; spiritus ejus ex fratre pendet; spiritus quem ducit ex fratris ore trahitur; vita ac salus ejus in unius fratris anima consistit; partem viscerum avelli fratris discessu autumat. USUS: Secum esse, secum vivere ac habitare, _ne songer qu’à soi_, _ne vivre que pour soi_. Conjunctissime cum aliquo vivere, _vivre dans l’intimité de quelqu’un_. De lucro vivo, _je vis de ce que je gagne_. Vivere de suo, _vivre du sien, de sa fortune_. In horam, in diem, barbarorum more vivere, _vivre au jour le jour, sans souci du lendemain_. In otio vivere, _vivre dans l’oisiveté_. Vivere ad alterius arbitratum, non ad suum, _vivre selon la volonté d’autrui, non selon ses désirs_. Naturæ satis vixi, _j’ai assez vécu_. Præcario vivere, _vivre d’une manière précaire_. Rapto vivere, _vivre de rapine_. Ita vivam, _sur ma vie_, _aussi vrai que je vis_. Quis hoc putaret præter me? Nam ita vivam, putavi, _car, aussi vrai que je vis, je l’ai pensé_. Ne vivam, _que je meure, si_. Quid poteris, inquies, pro iis dicere? Ne vivam, si scio, _que je meure, si je le sais_. Vive valeque, _vis et porte-toi bien_. Vivite silvæ, _adieu, forêts_.

VĪVUS, a, um. _Vivant_, _qui est en vie_, _animé_. SYN. Spirans. USUS: Me vivo non triumphabit. E vivorum numero exturbare aliquem. Vivus et videns pereo. Ad vivum reseco. De vivo aliquid detraho _vel_ reseco.

VIX, _A peine_. SYN. Vix dum, vix jam ægre. PHRAS. Vix non totum periit, _il s’en est peu fallu que tout ne périt_. Non multum abfuit quin; paulum abfuit quin totum periret; vix tenues supersunt reliquiæ. USUS: Vix ac ne vix quidem evades. Vix est rectum te huc venire. Quid est, sine his cur vivere velimus? mihi vero cum his ipsis vix; his autem detractis ne vix quidem, _sans l’étude quel attrait peut avoir pour moi la vie? avec elle, je la supporte à peine, sans elle, je ne la supporterais plus_. Ego vix teneor quin accurram, _j’ai bien de la peine à ne point accourir_.

VŎCĀBŬLUM, i, n. _Dénomination_, _mot_, _terme_. SYN. Vox, nomen, verbum. EPITH. Certum, proprium, declarans, incognitum alicui, additum ad nomen, novum, priscum, ab oratore modificatum, inflexum quodammodo. USUS: Vocabulo ipso declaratur. Nomen est quo quæque res proprio et certo vocabulo appellatur, _le nom est le mot propre et distinctif assigné à chaque chose_. Vocabulorum inanes opifices. Vocabulum ab oratore modificatum, et inflexum quodammodo.

VŌCĀLIS, e, gen. com. _Qui a une voix_, _sonore_, _retentissant_; subst. f. _Voyelle_. USUS: Concursus vocalium certarum.

VŎCĀTUS, ūs, m. _Convocation_, _appel_. SYN. Arcessitus. USUS: Drusi vocatu venimus.

VŌCĬFĔRĀTĬO, ōnis, f. _Grands cris_, _clameur_, _vocifération_. SYN. Clamor, vox elata. USUS: Muliebris vociferatio me commovebat. Cf. Clamor.

VŌCĬFĔROR, aris, atus sum, ari, d. _Pousser de grands cris_, _vociférer_. SYN. Clamo, clamorem edo, clamorem tollo, exclamo, vocem contendo. USUS: Palam minitari et vociferari. Cf. Clamo.

VŎCO, as, avi, atum, are, a. _Appeler_, _convoquer_, _mander_. SYN. Advoco, inclamo, arcesso, accieo, adesse jubeo, evoco, nomino. ADV. Exigue, fortuito, jam dudum, nominatim, parcius, paulo, recte, temere, ultro, falso, vulgo. PHRAS. Locus is Troja vocatur, _ce lieu s’appelle Troie_. Troja appellatur; loco Troja nomen est; loco dixere nomen Trojam. Trojæ loco nomen est. Cf. Nomen. USUS: 1. Aliquem in jus, ad cœnam vocare. Senatum vocari jussit. 2. Invito, traho, impello, _inviter_, _provoquer_, _engager_. Qua spe me ad laudem, ad studium virtutis vocas? Consules ad arma vocant plebem. In eumdem me luctum, in longum sermonem me vocavit. Quod me a mœstitia vocas nihil proficies, _vous ne parviendrez pas à me tirer de mon chagrin_. 3. Adduco, _amener à tel ou tel état_, _mettre dans telle ou telle situation_. Aliquem in invidiam, in odium, in culpam, in suspicionem, in judicium; aliquid in dubium vocare. 4. Nomino, _appeler d’un nom_, _nommer_, _désigner_. Quamque rem suo nomine vocare, _appeler chaque chose par son nom_. Cf. Accerso.

VŎLĀTĬCUS, a, um, _Qui voie_, _ailé_; _éphémère_, _passager_. SYN. Inconstans. USUS: Furentes et volatici impetus. Cf. Vanus, Inconstans, Levis.

VŎLĀTĬLIS, e, gen. com. _Qui vole_, _qui a des ailes_, _ailé_. SYN. Volucer. USUS: Bestiæ aquatiles, volatiles.

VŎLĀTŬS, ūs, m. _Action de voler_, _vol_. SYN. Lapsus volucrum. EPITH. Aerii. USUS: Aer volatus avium sustinet.

VŎLĬTO, as, avi, atum, are, n. _Voler çà et là_, _voltiger_; _aller et venir_, _s’empresser_. SYN. Vagor, discurro. USUS: Volito in foro; volitare per gentes et regna.

1. VŎLO, as, avi, atum, are, n. _Voler_. SYN. Volito, pennis me tollo. ADV. Late, insolentius, palam, vehementer. USUS: Volasse eum, non iter fecisse diceres. Volat ætas, _le temps vole, arrive rapidement_. Litteræ ad Pompeium volabant.

2. VŎLO, vis, vŏlŭi, velle, a. _Vouloir_, _souhaiter_, _désirer_. SYN. Voluntas est, voluntatem habeo, voluntas mea fert, sententia est, studeo. )( Nolo. ADV. Imprudenter, magnopere, maxime, nequicquam, perverse, plane, recte, non sane, valde, vehementer, etiam atque etiam. PHRAS. Hoc unum volebat, _il ne voulait que cela_. Hoc ferebat ejus voluntas; hoc significasse et annuisse videtur; hoc tota animi inductione deposcebat; hoc totis animis volvebat; hoc toto animi ardore cupiebat; hoc optabat; votum hoc erat unicum; hoc spectabat unum; hoc unum cordi erat; huc mentem, huc cogitationes omnes conferebat; hanc unam rationem rerum suarum ingressus erat, inierat; hoc unum in animo erat, in animo habebat. 2. Si ita vis, fiat, per me licet, _si vous le voulez, soit, je le permets_. Si id æquum censes; si animum induxisti; si tibi certum est, hoc agere; si ea stas sententia; si iis rebus agendis animum injecisti; si huc animum convertis; si tuæ id voluntatis est; si ita libet; si id consilium agitas, fiat quod lubet, nihil repugno. 3. Vult mercaturam facere, _il veut devenir marchand_. Ad mercaturam se applicat; ad mercaturam se confert; mentem ad mercaturam faciendam appulit; mercaturam facere in animum induxit; novam nunc vitæ ac studiorum rationem suscipit et ingreditur, totusque ad voluntatem mercaturæ faciendæ incumbit, qui mercatum nunquam attigit. Cf. Cupio, Desidero, Statuo. USUS: 1. Volo omnes bene de me sperare. Quid sibi ista volunt? _Que signifie cela?_ 2. Cupio bene, _souhaiter à qqn toute sorte de bonheur_. Omnium causa quos commendo velle debeo, _je veux du bien à tous ceux que je recommande_. Valde ejus causa volo. Cf. Decerno, Statuo, Constituo.

VŎLŌNES, um, m. pl. _Esclaves qui, après la bataille de Cannes, s’enrôlèrent d’eux-mêmes; volontaires_. SYN. Milites voluntate sequentes.

VŎLŪBĬLIS, e, gen. com. _Qui tourne_, _qui roule_. SYN. In orbem incitatus. USUS: 1. Cœlum volubile, _le ciel qui tourne sur nos têtes ou sur lui-même_. 2. Concitus, _rapide_, _entraînant_; _inconstant changeant_, _variable_. Volubili et præcipiti quadam dicendi celeritate. Vaga et volubilis et inconstans fortuna. Cf. Vagus, Varius.

VŎLŪBĬLĬTAS, ātis, f. _Mouvement rapide_, _circulaire_, _rotation_, _tour_; _en parlant du langage: Rapidité, volubilité_. SYN. Volubilis motus, celeritas, incitatio. EPITH. Inanis, irridenda, magna. PHRAS. Magna in eo est linguæ volubilitas, _il parle avec une grande volubilité, rapidité, facilité_. Expedita et profluens est in dicendo celeritas; lingua incitatius fertur; oratione utitur volubili, celeri, concitata; oratio hominis rapida est et celeritate pene cæcata; fundit orationem mira linguæ verborumque volubilitate et concitatione. USUS: 1. DEUS cœlum ad volubilitatem rotundavit. Verborum, linguæ volubilitas. 2. Celeritas, concitatio, inconstantia, _en parl. du sort_: _Inconstance_, _légèreté_. Fortunæ volubilitas. Cf. Inconstantia.

VŎLŪBĬLĬTER, _Rapidement_, _avec abondance_. USUS: Sæpe in amplificanda re, concessu omnium funditur numerose et volubiliter oratio, _souvent dans l’amplification, un accord unanime autorise le discours à se déployer rapidement dans la rondeur des périodes_. SYN. Celeriter, incitate.

VŎLŬCER, cris, cre; gen. pl. ĭum, _Ailé_; _prompt_, _léger_, _rapide_; _passager_, _éphémère_. SYN. Volatilis, præceps, incitatus. USUS: O nuntium volucrem! Nihil tam volucre, quam maledictum, _rien ne fait plus rapidement son chemin qu’une médisance_. Genus dicendi volucre. O spem volucrem!

VŎLŬCRIS, is, f. _Oiseau_. SYN. Ales, avis, volatilis. USUS: Volucres nidos fingunt ac construunt.

VŎLŪMEN, ĭnis, n. _Rouleau de feuilles_, _manuscrit_, _livre_, _ouvrage_. SYN. Liber. EPITH. Cœleste, maximum, plenum, novum. USUS: Evolvi volumen epistolarum tuarum. Epistolas in volumen referre, redigere. Aliquot jam volumina confecit, effecit Omnia hæc paucis voluminibus continentur. Cf. Liber.

VŎLUNTĀRĬUS, a, um, _Volontaire_. SYN. Sponte, ultro, judicio susceptus, ad arbitrium, ad libidinem. )( Invitus. USUS: Voluntaria oblivio. Sunt quidam animi motus voluntarii. Voluntarium facinus. Hominem habuit voluntarium laudatorem. Cf. Libenter.

VŎLUNTAS, ātis, f. _Faculté de vouloir_, _volonté_. SYN. Mens, animus, sensus, arbitrium, consilium, propositum, sententia, institutum, EPITH. Abdita, retusa, aliena, offensa populi, alienior ab aliquo, conjuncta inter aliquos, constantissima, depravata, eximia quædam et singularis, fraterna, plena humanitatis et pietatis, grata alicui, minime nova, incredibilis, popularis, jucunda in malis, grata in dolore, liberalis, obstinatior et in iracundia obfirmatior, occulta, perpetua, præclara, omni laude digna. Consceleratæ, nefariæ, diversæ civium, justæ, inanes, ambitiosæ, multæ et perpetuæ, summæ omnium. PHRAS. 1. Voluntati tuæ parebo, _je ferai votre volonté_. Obsequar tuis voluntatibus; nihil nisi ex voluntate tua faciam; ero in potestate tua; decretis tuis parebo, morem geram; totum me tibi trado gubernandum; obtemperabo imperiis tuis; nihil nisi de sententia tua acturus sum; tuas ad leges volens veniam, descendam. 2. Idem mihi sensus est, eadem voluntas, _j’ai les mêmes sentiments, les mêmes désirs que vous_. In eadem tecum voluntate sum; voluntatem eamdem suscepi, habeo; tuis voluntatibus plane assentior; in sententiam tuam pedibus eo. Cf. Consentio. USUS: 1. Nec mutabo unquam, nec abjiciam quam cepi voluntatem. Ad voluntatem loqui. Ex voluntate aliquid facere. Aliquo ex voluntate uti. 2. Studium, benevolentia, _bonnes dispositions_, _bienveillance_, _intérêt_, _faveur_. Civium voluntates propensas sibi bonis artibus conciliare, _se concilier les bonnes grâces des citoyens_. Voluntates civium conglutinare, copulare, _procurer l’union des volontés_. Voluntatem suam civitas universa ad Pompeii partes conferebat, aggregabat; voluntatem suam Pompeio profitebatur, declarabat, re præstabat; omnium voluntates ad Pompeium accessere, _toute la cité inclinait vers le parti de Pompée_. Conserva, retine hanc tuam erga me voluntatem, _conservez cette bonne volonté à mon égard_. Quam facile mutantur, alienantur, offenduntur hominum voluntates ac studia, _bonnes dispositions_. De pristina voluntate levi momento remittere, _cesser pour un instant de montrer à qqn autant d’amitié_. Alienatæ populi voluntates lente recuperantur, reconciliantur, _difficilement on recouvre les bonnes grâces du peuple quand on les a perdues_. Cf. Accommodo, Adjungo.

VŎLŬPE, adj. et subst. n. _Agréable_, _chose agréable_, _qui fait plaisir_. SYN. Delectabile. PHRAS. Volupe est, _cela est agréable_. Voluptati est; voluptatem efficit, conciliat; voluptate afficit, perfundit. Cf. Voluptas. USUS: Salvum te venire, mihi volupe est.

VŎLUPTĀRĬUS, a, um, _De plaisir de joie_, _voluptueux_. SYN. Effeminatus, voluptati deditus, voluptati studens. PHRAS. Voluptarius homo est, _c’est un homme de plaisir_. Omnia ad voluptatem refert; voluptatem spectat unam; omnia voluptate metitur; mollitia et luxu fluit; luxu et inertia diffluit; voluptatibus totum se dedit, tradit, dat; alienato ad libidinem animo est; effusus in venerem, et amoribus impeditus est; homo est natus abdomini; abdomini tantum operam dat, inservit; genio et abdomini indulget; suis se cupiditatibus mancipat; homo est præterquam sibi, nemini commendatus; animo suo morem gerit; animo obsequitur quoquo fert libido. Cf. Mollis. USUS: Epicurus homo voluptarius, cujus te mores delectant, _Épicure, homme adonné aux plaisirs sensuels, dont les mœurs vous plaisent_. Cf. Voluptas, Libido.

VŎLUPTAS, ātis, f. _Plaisir_, _joie_, _satisfaction_, _jouissance_ (_sensuelle ou intellectuelle_), _volupté_. SYN. Jucunditas, fructus jucunditatis, lætitia, jucundus voluptatis sensus. EPITH. Amatoria, contraria honestati, non digna præstantia hominis, esca malorum, exquisita, illecebra turpitudinis, imitatrix boni, incredibilis lætitiæ, pene divina, inimica virtutis, insatiabilis, magna et perpetua, mater malorum omnium, obscœna, simplex, summa, sempiterna, turpis. Æternæ, confœderatæ, necessariæ, delicatæ, flexibiles, indignæ homine docto, majores, non necessariæ, plurimæ, maximæ. PHRAS. 1. Res ea mihi magnam voluptatem præbuit, _cette chose m’a causé une grande joie_. Voluptati mihi fuit ingenti; maxima voluptate me perfudit; ea ex re summam voluptatem cepi, percepi; summa voluptate compleor. 2. Voluptatibus se totum permittit, _il s’abandonne tout entier au plaisir_. Veneri et Baccho tempus omne suum deberi arbitratur; totum se vitiorum illecebris, et cupiditatum lenociniis tradit; libidinibus se suis constringendum præbet; voluptatibus ducitur seque vitiorum illecebris totum dedit; obstrictus voluptatibus suis tenetur. Quis in voluptatibus illo inquinatior? Vino languidus, confertus cibo, sertis redimitus paratissimis vescitur voluptatibus; voluptati frena, habenas laxat; voluptatis illecebris delinitus, unguentis oblitus id tantum agere videtur, ne quis sensus sit qui commotionem suavem jucunditatis in corpore non persentisceret; cui voluptas suaviter non blandiretur; qui titillante quadam corporis dulcedine quasi perfusus non moveretur; ad quem voluptas cum suavitate non afflueret et illaberetur; qui voluptatibus non afflueret; qui affluenti copia voluptatum et illecebris omnis amœnitatis non colliquesceret. 3. Voluptas multos perdidit, _la volupté a perdu bien des gens_. Voluptas malorum esca, blandissima domina, inimica virtutis, illecebra turpitudinis, mater malorum omnium, multis exitio fuit. Voluptate, tanquam dulci veneno, pars magna hominum periit; multi illecti voluptate, dulcedine, voluptatibus, blandimentis voluptatum capti, irretiti, sopiti, in miserias incurrunt, infortunia subeunt, calamitates adeunt, graviter offendunt; multi ducem sequentes voluptatem in exitium præcipitarunt. USUS: Verbo voluptatis omnes qui Latine sciunt duas res subjiciunt: lætitiam in animo, et commotionem suavem jucunditatis in corpore, _tous ceux qui savent le latin joignent deux idées à mot de plaisir, une joie pour l’âme et une douce et agréable sensation pour le corps_. Voluptate dominante virtus jaceat necesse est. Voluptas rationi inimica impedit consilium, mentis perstringit oculos, nec habet ullum cum virtute commercium. Voluptas suaviter sensibus blanditur, sensus titillat et hilarat. Jucundam ac dulcem voluptatum consuetudinem tristis admodum et amarus consequitur eventus. Voluptatis exitus initium est doloris.

VŎLŪTĀTĬO, ōnis, f. _Action de se rouler, de se vautrer dans_. USUS: Scelera tua non vestigiis odorantes ingressus tuos, sed totis volutationibus corporis et cubilibus persecuti sumus.

VŎLŪTO, as, avi, atum, are, a. _Rouler_, _faire rouler_. SYN. Revolvo, tracto. ADV. Libere, studiose. USUS: 1. Volutare libros. In luto, in omni scelerum genere et libidinum, in omni dedecore volutari, _se vautrer dans la boue, dans le crime_. 2. Procido, accido ad pedes, _se rouler aux pieds de qqn_. Volutari ad pedes alicujus.

VOLVO, is, volvi, vŏlūtum, ere, a. SYN. Verto, verso, in orbem torqueo. USUS: Facile soluteque volvere sententias, _développer sa pensée avec une élocution facile_. Illi qui volvuntur stellarum cursus sempiterni, _cette éternelle révolution des astres_. Cœlum admirabili celeritate volvi videmus.

VŌMER, ĕris, m. _Soc de la charrue_. SYN. Ferrum in extremo aratro. USUS: Vomere terram perstringere, scindere.

VŎMĬCA, æ, f. _Abcès_, _apostème_. SYN. Ulcus. USUS: Vomicam aperire.

VŎMĬTĬO, ōnis, f. _Vomissement_.

VŎMĬTŬS, ūs, m. _Action de vomir_, _vomissement_. USUS: Supprimere, inhibere, sistere vomitum. Vomitum invitare, facere, extrahere, repetere.

VŎMO, is, mŭi, mĭtum, ere, n. et a. _Vomir_, _rendre_, _rejeter_. (_Chez les Romains on se faisait souvent vomir pour se donner de l’appétit et pouvoir se remettre à table._) SYN. Ejicio, vomitione me purgo, vomitu egero. USUS: Convivium in quo nemo potest dicere utrum iste plus biberit, an vomuerit, an effuderit.

VŎRĀGO, ĭnis, f. _Gouffre_, _abîme_. SYN. Gurges, charybdis. EPITH. Ima, immensa; geminæ. USUS: Vos geminæ voragines scopulique reipublicæ, _vous êtes les gouffres et les deux écueils_, _c. à d._, _les deux fléaux de l’État_. Immensa vorago et gurges vitiorum. Habet secum fratrem, quem gurgitem, quam voraginem? quid eum non sorbere, quid non haurire cogitatione censetis? Cf. Helluo.

VŎRAX, ācis, omn. gen. _Qui dévore_, _dévorant_, _vorace_, _glouton_. SYN. Gurges, helluo, ganeo, qui crudus postridie se ingurgitat; edax et inexplebilis, natus abdomini suo, qui de convivio auferri debet, qui cibo et potione se distendit. USUS: Quæ charybdis tam vorax, quæ tot res tam cito absorbere potuisset? _Y a-t-il charybde si dévorante?_ Cf. Helluor, Commessor.

VŎRO, as, avi, atum, are, a. _Dévorer_, _manger avidement_, _engloutir_. USUS: Alia animalia vorant, alia mandunt. Nos hic cum Varrone voramus litteras, _nous nous livrons avec passion à l’étude_.

VŌTĪVUS, a, um, _Voué_, _promis_, _consacré_, _dédié_. SYN. Quod voto fit _aut_ suscipitur. USUS: Ludi votivi. Legatio votiva, _mission votive, mission dont on se chargeait pour aller, aux frais de l’État, accomplir un vœu en province_.

VŌTUM, i, n. _Vœu_, _promesse_. SYN. Voti sponsio qua obligamur DEO. EPITH. Nefarium. PHRAS. 1. Voto se obligavit, _il s’obligea par vœu_. Votum fecit, suscepit, nuncupavit; voti se religione obstrinxit, devinxit; voti sponsione se obligavit; votum vovit. USUS: 1. Votum DEO debemus. Voto tenemur. Voti rei sumus. Vota reddenda sunt Superis, solvenda, persolvenda. Corpus suum perpetua voti religione DEO consecrare; suam DEO castitatem voto dedicare. 2. Optatum, _vœu_, _souhait_, _désir_. Voti compotem facere. Voti damnamur, _nous sommes liés par vœu_. (Votum _pro_ suffragio, _vote, vulgare est_.)

VŎVĔO, es, vōvi, vōtum, ere, a. _Promettre qqche_, _faire un vœu_, _s’engager par un vœu_. SYN. Vota suscipio, facio, nuncupo. PHRAS. Vovere paupertatem, castitatem, obedientiam, _faire vœu de pauvreté, de chasteté et d’obéissance_. Bona corporis ac fortunæ per voluntariam inopiam DEO immolare; paupertatis votum nuncupare; arctissimo religionis sacramento ad abdicanda fortunæ bona se obstringere. Irrevocabili castitatis voto sese DEO obstringere, dicare; corporis ac animi pudorem, castimoniam, integritatem voto consecrare ac immolare. DEO, DEI que vicariis perpetuo obedientiæ nexu se obstringere, mancipare. Libertatem, et quæ pars animi est nobilissima, voluntatis arbitrium DEO immolare, sacrificare. USUS: Consul ludos Neptuno vovit. Nostri Imperatores pro salute patriæ capita voverunt se Dianæ vitulum immolaturos.