Part 126

PŪRĒ, _Purement_, _innocemment_. SYN. Caste simpliciter, candide. USUS: Quiete, pure, eleganter acta ætas.

PURGĀTĬO, ōnis, f. _Justification_; _purgation_. SYN. Satisfactio, excusatio. USUS: Inedia, purgationibus, vi morbi consumptus. Purgatio est, cum factum conceditur, culpa removetur.

Purgātōrĭum, ĭi, n, _Purgatoire_. PHRAS. 1. Locus et regio apud inferos, in quo elapsi e coporibus humanis piorum animi, antequam in beatorum sedes transferantur, salutarium flammarum ignibus lustrantur et perpoliuntur. Locus expiandis post mortem peccatis destinatus. Animorum vitas noxas expiantium post mortem sedes. Locus ubi contracta piacula per ignem expiantur a morte. Piacularis animorum carcer. Piacularia demortuorum stativa. Piaculares, purgantes post mortem flammæ. Locus ubi contractæ per vitam animorum labes acerba sed salutari expiatione absterguntur. Pœnæ piaculares, quas solutæ corporibus animæ luunt, persolvunt. 2. (Liberare animas ex purgatorio, VULG.), _délivrer les âmes du purgatoire_. Expiatas lustrali igne animas cruciatibus eximere; ex piacularibus ignibus animas ad æterna gaudia transferre; addictos piacularibus flammis animos ad cœlum evehere; animos e piaculari carcere ereptos in libertatem asserere; lustralibus flammis eripere animas, quæ admissas in hac vita noxas illo in igne expiant.

PURGO, as, avi, atum, are, a. _Rendre pur_, _purifier_, _purger_, _nettoyer_. SYN. Expurgo; excuso. ADV. Diligenter, præcipue. PHRAS. (Purgare, VULG.), _purger_. Humores noxios extrahere, medicamentis abigere, discutere, dissipare; purgatione alvi, alvi ductione uti; purgare alvum, laxare, solvere, mollire; alvum ciere, medicamentis citare, movere. USUS: l. Alvum purgare. Educ tuos tecum, purga urbem. 2. Excuso, defendo, culpa libero, _laver d’une accusation_; _justifier_, _disculper_. Purgavit se mihi per litteras de negligentia scribendi. Cf. Excuso, Causor.

PURPŬRA, æ, f. _Pourpre_. EPITH. Demissa ad talos, plebeia ac pene fusca. USUS: Purpura fulget. Regali purpura ornatus.

PURPŬRASCO, is, ere, n. _Se colorer en pourpre_, _prendre une teinte pourprée_. SYN. Purpureum fieri.

PURPŬRĀTUS, a, um, _Vêtu de pourpre_; _haut dignitaire_. SYN. Conchyliatus, purpura ornatus. USUS: Illum regnantem, hunc illius purpuratum crederes.

PURPŬRĔUS, a, um, _De couleur pourpre_, _pourpré_. USUS: Vestis, pallium purpureum.

PŪRUS, a, um, _Pur_, _sans tache_, _sans souillure_, _innocent_. SYN. Mundus, castus, inviolatus, integer, nitidus. )( Concretus, crassus. USUS: Castus animus et purus, omni admistione corporis liberatus, _l’âme pure et sans tache, libre de tout commerce avec la matière_. Mens pura et integra. Aer tenuis et purus. Nihil in historia dulcius pura et illustri veritate. Cf. Mundus, Castus.

PUS, pūris, n. _Pus_, _humeur blanche et visqueuse_. SYN. Sanies.

PŬSILLUS, a, um, _Très petit_, _faible_, _insignifiant_. SYN. Parvus, brevis. ADV. Valde. USUS: Pusilla epistola, liber. Cf. Parvus.

PŪSĬO, ōnis, m. _Petit garçon_. Puerulus.

PUSTŬLA, æ, f. _Pustule_, _cloche_. SYN. Tuberculum in summo cutis nascens.

PŬTĀMEN, ĭnis, n. _Coupure_, _rognure_; _écales_, _coquilles de la noix_. SYN. Nucis durior cortex.

PŬTĀTĬO, ōnis, f. _Action de couper_, _d’élaguer_; _d’émonder les arbres_. USUS: Putatio vitium et arborum.

PŪTĔO, es, ere, n. _Puer_, _sentir mauvais_, SYN. Male oleo. Cf. Fœtor.

PŬTĔUS, i, m. _Puits_. USUS: Haurire aquam de puteo.

PŪTĬDĒ, _Avec affectation_, _avec afféterie_. SYN. Fastidiose, moleste, inepte, odiose dicere.

PŪTĬDUS, a, um, _Puant_, _qui sent mauvais_; _incommode_, _insupportable_; _affecté_, _exagéré_. SYN. Odoris mali, male olens, insuavis, molestus, gravis, fastidiosus. USUS: Hæc molesta fortasse tibi et putida videntur. Cf. Odiosus.

PŪTO, as, avi, atum, are, a. _Penser_, _croire_, _juger_, _être d’avis_; _apprécier estimer_. SYN. Reor; sentio, censeo, judico, existimo, æstimo, autumo, mihi persuadeo. ADV. Acute, ad extremum, etiam atque etiam, falso, plane ita, recte, non valde. PHRAS. 1. Certo putabam, _je croyais_. In animum induxi; in ea opinione eram; opinio mea ferebat; ea me opinio tenebat; pro certo habebam; in eam opinionem veni, incidi; in eam opinionem adductus sum; eam opinionem imbibi; ea opinione imbutus eram; opinio ea insedit animo. 2. Ut ego puto, _ainsi que je pense_. Ut mea fert opinio; quantum ego quidem assequi judicio possum; ut ego equidem sentio; quomodo ego quidem existimo; ut est opinio mea; ut ego quidem statuo; ut mihi videtur; quantum conjicio; quantum conjectura consequor. Cf. Opinio, Judico. USUS: 1. Primum illud debes putare, nihil esse, quod, etc. Pro nihilo putare aliquem. Ego te unum plurimi puto. 2. Discepto, _débattre_. Rem ipsam putemus. 3. Ineo, conficio, _apurer un compte_, _le régler_. Putare rationes cum publicanis.

PŬTRĔFĂCĬO, is, fēci, factum, ere, a. _Pourrir_, _gâter_, _corrompre_. SYN. Corrumpo, dissolvo.

PŬTRESCO, is, cere, n. _Se pourrir_, _tomber en pourriture_. USUS: Sui, ne putresceret, anima pro sale data est.

PŬTRĬDUS, a, um, _Gâté_, _pourri_. SYN. Rancidus.

PŬTRIS, e, gen. com. _Gâté_, _pourri_. SYN. Putridus, corruptus.

PŬTUS, a, um, _Pur_, _net_, _sans mélange_. SYN. Purus, sincerus.

PYXIS, ĭdis, f. _Boîte pour conserver les parfums, etc._ USUS: Veneni pyxidem tradere, tenere.

Q

QUA, _Du côté que, par où_; _aussi bien_ ... _que_, _tant_ ... _que_, _et_ ... _et_. SYN. Partim; qua parte _vel_ ratione. USUS: Qua domini, qua servi, _et les maîtres_, _et les serviteurs_. Qua itineris, qua navigationis consilio. Licet mihi vagari, qua volo, _il m’est permis d’aller où bon me semble_.

QUĀCUMQUE, _Partout où_, _en quelque endroit que_. USUS: Quacumque velis vagari.

QUĂDRĀGĔNI, æ, a, _Qui sont quarante_. USUS: Quadragena millia.

Quadragesima, æ, f. _Le Carême_. Quadraginta dierum solemne jejunium; vernum jejunium; quadraginta dies solemnis jejunii; feriæ quadraginta dierum jejunio nobis statæ ac solemnes; feriæ in quas jejunium majus nobis constitutum est; hebdomades, quæ anniversarium Christi morientis memoriam præcurrunt. Cf. Jejunium.

Quadraginta horarum preces, _Prières des quarante heures_. Quadraginta horarum comprecatio; preces publicæ coram augustissimo Christi Corpore in horas quadraginta indictæ, extractæ; quadraginta horarum supplicatio ad sanctissimum Christi Corpus in ara propositum.

QUĀDRANS, antis, m. _Petite monnaie qui valait la quatrième partie de l’as_. SYN. Quarta pars assis.

QUĀDRANTĀRĬUS, a, um, _Qui coute le quart d’un as_. SYN. Qui quadrante nummi meret.

QUĀDRĀTUS, a, um, _Carré_. USUS: Quadrato agmine. Triangula illa Geometrarum et quadrata.

QUĂDRĬENNĬUM, ĭi, n. _Espace de quatre ans_.

QUĂDRĬFĀRĬAM, _En quatre parts_. USUS: Quadrifariam diviso exercitu.

QUĂDRĪGÆ, ārum, f. pl. _Attelage de quatre animaux_; _quadrige_. SYN. Rheda quatuor equis tracta. EPITH. Poeticæ, pomeridianæ. USUS: Bruti adolescentia per medias laudes, quadrigis vecta.

QUĂDRĪGĀRĬUS, garĭi, m. _Cocher de quadrige_. SYN. Qui quadrigas agitat.

QUĀDRĬJŬGUS, a, um, _Attelé de quatre chevaux_. USUS: Curru quadrijugo raptari.

QUĂDRĪMUS, a, um, _Âgé de quatre ans_. SYN. Quatuor annos habens.

QUĂDRINGENTI, æ, a, _Quatre cents_.

QUĂDRINGENTĒSĬMUS, a, um, _Quatre centième_.

QUĂDRINGENTĬES, _Quatre cent fois_.

QUĂDRINGĒNI, æ, a, _Qui sont quatre cents_.

QUĂDRĬPARTĪTUS, a, um, _Partagé en quatre_, _quadruple_.

QUĂDRĬRĒMIS, is, f. _Quadrirème_, _galère à quatre rangs de rames_.

QUĂDRO, as, avi, atum, are, a. et n. _Rendre carré_; _convenir_, _cadrer_, _être séant_. SYN. In quadrum redigo; convenio. ADV. Aperte. PHRAS. 1. Hæc optime in te quadrant, _cela vous convient parfaitement_. Hæc in te belle cadunt; ista nullum in hominem aptius, quam in te conveniunt, accidunt. 2. Calceus quadrat optime, _ce soulier vous chausse admirablement_. Calceus apte ad pedem _vel_ optime convenit. USUS: Omnia turpia in hunc hominem quadrant. Hoc ad multa quadrat. Visum est hoc mihi quadrare ad multa, _cela m’a paru convenir à beaucoup de choses_, _c. à d._, _j’y trouve mon compte de plus du d’une manière_. Cf. Aptus.

QUĂDRUM, i, n. _Carré_, _objet de forme carrée_. USUS: Redigere sententias in quadrum numerumque, _donner de la proportion et du nombre à toutes les pensées_. Arripe inconditam alicujus sententiam et dissipatam, eamque verborum commutato ordine in quadrum redige.

QUĂDRŬPES, ĕdis, omn. gen. _Qui a quatre pieds_; _quadrupède_. SYN. Bestia. EPITH. Vasta, multæ. USUS: Nihil inter te et quadrupedem interest, _entre toi et une brute_.

QUĂDRŬPLĀTOR, ōris, m. _Espèce de délateur qui recevait pour prix de sa délation le quart du bien de l’accusé_. SYN. Index et accusator publicorum criminum, cui pars quarta cedit bonorum ejus quem detulit. USUS: Homo omnium quadruplatorum teterrimus.

QUĂDRŬPLEX, ĭcis, omn. gen. _Quadruple_.

QUĂDRŬPLUM, i, n. _Le quadruple_. USUS: Judicium in aliquem in quadruplum dare, _condamner qqn à fournir quatre fois autant de la chose que la loi lui ordonnait de fournir_. Quadrupli condemnari, _être condamné à une amende du quadruple_.

QUÆRO, is, sĭi _vel_ sīvi, sītum, ere, a. _Chercher_. SYN. Scrutor, vestigo, indago, exquiro, requiro, aucupor. )( Respondeo. ADV. Aliunde, amplius, aperte, contumeliose, copiosius, curiose de aliquo, diligenter, extrinsecus, falso, foris, honeste, magnopere, multum diuque, otiose, non proprie, omnino, privatim, procul, recte, omnino, separatim, sigillatim, subtilius, usquequaque. Quæri commodius, comparate, communiter, generatim; obscure, secreto, simpliciter vehementer, maxime. PHRAS. 1. Undique hominem quæsivi, _j’ai cherché partout un homme_. Hominem oculis quærebam, voce poscebam, scrutatus sum omnia, circumspexi, lustravi, perquisivi omnia, neque tamen vestigium illius ullum apparebat. Defessus sum urbem totam pervestigando; omnia circumcursavi, omnes latebras perreptavi, ut hominem reperirem. Multum studii posui in perquirendo homine; quo non ivi, quo non accessi, ut hominem reperirem? perlustravi omnia, omnes latebras excussi, ut in hominem inciderem. 2. Quærit ubique gloriam, _il cherche partout la gloire_. Omnes umbras falsæ etiam gloriæ consectatur; omnem occasionem consectandæ gloriæ aucupatur; totus est in captanda populari aura. Cf. Gloria. USUS: 1. Rem mercaturis faciendis honeste quærere. 2. Interrogo, percunctor, sciscitor. Multa ex eo quæsivi. 3. Quæstionem habeo, _faire un enquête judiciaire, une instruction_. More majorum de servis in dominum quærere non licet. Quærere de cæde, de repetundis. Cf. Indago, Aucupor, Inquiro.

QUÆSĪTOR, ōris, m. _Celui qui cherche_; _celui qui instruit une affaire_, _juge instructeur_. SYN. Judex, prætor, qui judicium exercet, qui præest quæstioni rerum capitalium, cognitor causarum capitalium. EPITH. Æquus, gravis, firmus. USUS: Hunc quæsitorem et judicem fugiebant.

QUÆSO, _Je vous prie_. SYN. Obsecro, amabo te, rogo, peto. ADV. Magnopere, maximopere. USUS: Quæso, quid mihi faciendum? quid consilii das? quid agendum suades?

QUÆSTĬO, ōnis, f. _Action de chercher_; _recherche_, _étude_, _information_, _question_. SYN. Controversia, dubitatio, disceptatio. EPITH. Absoluta, acerrima, communis, definita, constituta, diffusa, ficta, incorrupta, infinita, iniqua, integra, judicialis, legitima, magna; nova, obscura, periculosa, perdifficilis, perpetua, plena catenarum, publica, pulcherrima, necessaria, superior, tota. Quæstiones crudelissimæ, maximæ, minimæ, salutares, naturales, perpetuæ, remotæ, universæ, modicæ et paucæ. PHRAS. 1. Non est quæstio de hoc, _il n’est pas question de cela_. Non id agitur, non id quæritur; non venit in quæstionem; non vocatur in controversiam istud. Hac de re non disceptatur, non quæritur, non contenditur; non est controversia; non versatur id in quæstione. 2. Hic occurrit difficilis quæstio, _ici arrive une question, un problème difficile_. Exsistit, oritur, nascitur hoc loco difficilis quæstio; acriter hoc loco disceptatur inter doctos; quæstio hac de re perdifficilis sapientum torquet ingenia; hic vero non parva contentio est inter doctos; incidit hoc loco res controversa et plena dissensionis inter doctos. USUS: 1. Aliquid in quæstionem ac disceptationem vocare. Id in quæstione versatur. Quæstionem ponere, afferre, movere; quæstionem explicare, enodare, dissolvere. In quæstionem venit; in quæstione est. (Est quæstio de nomine, VULG.), _ce n’est qu’une question de mot_. Omnis contentio est in verbi controversia posita. 2. Forensis inquisitio criminis, _enquête publique_, _judiciaire_; _instruction criminelle_. Quæstionem de injuria a judice postulare. Quæstionem decernere, constituere. Quæstionem habere, exercere de perduellione; in caput alicujus de furto quæstionem habere.

QUÆSTOR, ōris, m. _Questeur_, _magistrat romain_. SYN. Ærarii et pecuniæ publicæ præfectus. EPITH. Ædilitius, bonus, custos pecuniæ, dignus, infirmus et inops, levis, libidinosus, optatior, salax, sordidior, urbanus.

QUÆSTŌRĬUM, ĭi, n. _Demeure du questeur_. SYN. Domus quæstoris.

QUÆSTŌRĬUS, a, um, _De questeur_, _appartenant au questeur_. USUS: Vis, comitia quæstoria.

QUÆSTŬŌSUS, a, um, _Âpre au gain, intéressé_; _avantageux_, _utile_. SYN. Qui quæstum facit, et ex quo quæstus capitur. USUS: Homo quæstuosus; mercatura, prædia.

QUÆSTŪRA, æ, f. _Dignité_, _fonction de questeur_, _questure_. SYN. Quæstoris munus. EPITH. Funesta, grata et clara, hereditaria, nefaria, tota.

QUÆSTŬS, ūs, m. _Acquisition_, _gain_, _profit_. SYN. Lucrum, compendium, commodum, emolumentum. EPITH. Domesticus, paternus, fecundus, uber, totus, campestris, forensis, frumentarius, honestus, concessus, illiberalis, sordidus, immortalis, improbissimus, judiciarius, magnus, maximus, mediocris, nocturnus, precarius, quotidianus, turpis et odiosus. Illiberales et sordidi, immanes, immensi et intolerabiles, improbissimi, liberales, magni et uberes. PHRAS. Ubique quæstum suum spectat, _il cherche partout son avantage_. In re qualibet privatas utilitates, compendia, emolumenta, commoda sua spectat; suo privato compendio servit; quæstu suo, suis commodis omnia metitur; omnia refert ad utilitates et privata commoda; ex re qualibet, imo vel ex incommodo alieno occasionem petit; occasionem crescendi sibi datam censet; omnia quæstus ac compendii sui causa facit; res omnes quæstui habet. USUS: Rempublicam quæstui habet. Quibus fides, decus, pietas, postremo honesta atque inhonesta omnia quæstui sunt, _qui trafiquent de tout, bonne foi, honneur, etc._ Nullum in amicitia tua facio quæstum, _je ne gagne rien à votre amitié, je n’en retire aucun avantage_. Quæstui deditum esse, _n’avoir que le gain en vue_. In quæstu relinquere pecuniam, _laisser son argent à intérêt_, _le laisser travailler_. Cf. Lucrum, Commodum.

QUĀLIS, e, gen. com. _Quel_, _de quelle nature_, _de quelle sorte ou manière_. SYN. Cujusmodi, qui, quod genus. USUS: Qualis sit status rerum, inde cognosces. Quid hominis et cujusmodi, qui vir sit qualisque, nescio.

QUĀLISCUMQUE, qualecumque, gen. com. _Quel qu’il soit, tel......tel_. SYN. Qualis is cumque, cujusmodicumque, cuicuimodi, cujus modi, cujuscemodi, cujusquemodi.

QUĀLĬTAS, ātis, f. _Nature_, _qualité_, _propriété_. USUS: Qualitatum aliæ sunt principes, aliæ ex iis ortæ.

QUAM, _Que_. USUS: 1. Cum Ante, Post, etc. Duobus ante sæculis, quam Plato floreret. Tertio post die quam veneram. 2. Cum comparativo, _plus.... que_. Sed hoc majus est, quam ut a te postulem. Vehementior dolor, quam ut ferri possit. Suscipere plus, quam quantum præstare possis. 3. Cum Possum et Superlativo, _le plus.... que_. Dico ergo, quam possum, maxima voce. Nidos quam mollissimos struunt aves. 4. Contra, quam, _autrement que_, _non comme_. Supra, quam, _plus que_. Contra faciunt quam pollicentur, _ils agissent autrement qu’ils ne promettent_. Supra fere quam fieri possit, _plus qu’il n’est possible_. 5. _Pro_ Valde, _beaucoup_, _fort_, _grandement_. Sunt vestrum quam multi. Sane quam gaudeo. Quam volueris, multa dicam. Oratio quam elucubrata.

QUAMDĬU, _Aussi longtemps que, tant que_; _(avec interr.) combien de temps?_ SYN. Dum, quantum, quoad, quousque, usque dum, quem ad finem? USUS: Quamdiu nos furor iste tuus eludet? Quamdiu potuit, tacuit, _tant qu’il l’a pu, il s’est tu_.

QUĂMŌBREM, _Pour quelle raison_, _par quel motif_, _pourquoi_. SYN. Quare, quid ita, cur, quo. USUS: Quamobrem ita statuas velim.

QUAMPRĬMUM, _Au plus tôt_, _le plus tôt possible_. SYN. Primo quoque tempore, quam mox, nulla mora, quam maturissime, e vestigio, sine cuncatione, abjecta omni mora.

QUAMVIS, _Autant que tu voudras_; _quoique_, _bien que_. SYN. Quantumvis, quanquam, licet, etsi, tametsi.

QUANDO, _Quand_, _en quel temps_, _à quelle époque_. SYN. Cum, ubi; ecquando. USUS: 1. Quando tandem? 2. Cum, quia, quoniam, quandoquidem, postquam, _quand_, _lorsque_, _puisque_, _vu que_. Quando te video ita desiderare, obsequar voluntati tuæ.

QUANDŌCUMQUE, _En quelque temps que_, _toutes les fois que_, _dès que_. SYN. Quocumque tempore.

QUANDŌQUE, _Quand_, _lorsque_; _un jour_, _quelque jour_. SYN. Aliquando.

QUANDŌQUĬDEM, _Puisque_, _vu que_, _comme_. SYN. Nam, quia. USUS: 1. Quandoquidem potes, fac promissa. Quandoquidem honestum ipsa virtus est. Quandoquidem tu istos oratores tantopere laudas, _puisque tu exaltes tant ces orateurs_. Quandoquidem apud te nec auctoritas senatus, nec ætas mea valet, _puisque rien n’a de pouvoir sur toi, ni l’autorité du Sénat, ni mon âge_.

QUANQUAM, _Quoique_, _bien que_, _encore que_. SYN. Tametsi, etsi, scilicet, quamvis. USUS: Quanquam ea verba satis sunt impropria.

QUANTOPĔRE, _Combien_, _à quel point_. )( Tantopere. USUS: Non tantopere desiderabam, quantopere nunc delector.

QUANTŬLUSCUMQUE, quantulacumque, quantulumcumque, _Quelque petit que_, _si petit que_. USUS: Quantulum id cumque tibi est. De hac mea, quantulacumque est, quæritis, _sur mon talent, quelque faible qu’il soit_.

QUANTUM, _Combien_; _que_. SYN. Quam, ut maxime, quatenus. PHRAS. Enitar quantum possum, _je ferai tout mon possible_. Qua licebit; quoad fieri poterit; pro virili parte enitar; quam potero, studiosissime, quoad res patietur, contendam; operam dabo et quam dignum est amicitia nostra, elaborabo; laborabo, quantum maxime potero; quantum in me erit; quantum in me situm est, adnitar. USUS: Quantum ex illo cognovi. Quantum est in occasione, celeritate. Laborabo, quantum possum maxime.

QUANTUMVIS, _Autant qu’on voudra_; _quoique_, _bien que_. SYN. Licet, quamvis.

QUANTUS, a, um, _Que grand_, _combien grand_. USUS: Dixi tanta contentione, quantum forum est, _autant... que_. Ignoras quæ, qualis et quanta sit vis amicitiæ. Quanti quanti, _à quelque prix que ce soit, coûte que coûte_. Sed quanti quanti, bene emitur quod necesse est.

QUANTO, _Plus.... d’autant plus que_. SYN. Quo. USUS: Quanto magis philosophari delectabit.

QUANTUSCUMQUE, quantacumque, quantumcumque, _Quelque grand que_, _si grand que_. USUS: Totum hoc, quantumcumque est, tuum est.

QUAPROPTER, _C’est pourquoi_. SYN. Quare, quamobrem, quocirca. USUS: Quapropter vos oro judices.

QUĀQUĀVERSUS, _De tous côtés_.

QUĀRE, _Pourquoi_, _pour quelle raison_, _par quel motif?_ _c’est pourquoi_. SYN. Quamobrem, quapropter, ex quo. PHRAS. Quare id consilii cepisti? _Pourquoi avez-vous pris cette résolution?_ Quem in finem? quid erat, quod ita statueres? Ut quid, quid ita, quam ob causam ita apud te constituisti; quid erat, quamobrem; quid accidit, cur ista velles? Quibus rebus adductus, quid erat causæ, cur ita potissimum velles? Quo tandem nomine ita consuluisti? Qua gratia, quid erat, quapropter ita statueres? Quid tibi isthoc in mentem venit? Qua de causa, quibus de causis id consilium suscepisti? USUS: 1. Quare istud restat. 2. Cur? Quare hoc negasti? 3. ADV. _Pour que_, _afin que_. Permulta sunt, quæ dici possunt, quare intelligatur, etc., _il y a beaucoup de choses à dire pour faire comprendre, etc._

QUARTĀNA, æ, f. _La fièvre quarte_. USUS: In quartanam conversa est vis morbi.

QUĂSI, _Comme si_. SYN. Tanquam, quodammodo, perinde ac si. PHRAS. Negotium tuum, quasi rem meam procurabo, _je m’occuperai de vos affaires, comme si elles étaient les miennes_. Tanquam mea res esset; perinde quasi de me ageretur? velut meam causam tractabo. Negotium tuum, instar rerum mearum, mearum rerum modo curabo; non secus ac res meas curabo; mearum rerum similem curam de tuis negotiis geram; sic tuam causam agam, ut si _vel_ quasi si meam tuendam susciperem. USUS: Quasi desperatos eos relinquamus. Quasi in extrema pagina, _presque à la fin de la page_.

QUASSĀTUS, a, um, _Ébranlé_, _fracassé_. SYN. Fractus, debilitatus.

QUĂTĔFĂCĬO, is, fēci, factum, ere, a. _Ébranler_, _affaiblir_. SYN. Concutio. USUS: Nullo præsidio quatefeci Antonium.

QUĀTĔNUS, _Jusqu’où_, _jusqu’à quel point_. SYN. Quantum (finis, termini, mensuræ ratione). USUS: 1. In omni re videndum et statuendum est, quatenus. Id videamus, quatenus amor in amicitiis progredi debeat. 2. Quod attinet, ex ea parte, quo, qua in parte, _dans quelle mesure_. Advertendum est, quatenus sermo delectat. Accipio excusationem ex ea parte, quatenus, etc.

QUĂTER, _Quatre_. Quaterdecies, _quarante fois_.

QUĂTERNI, æ, a, _Qui sont quatre à quatre_. USUS: Quaternos denarios in singulas vini amphoras exegit.

QUĂTĬO, is, quassum, tere, a. _Secouer_, _agiter_. SYN. Quatefacio. USUS: Est in animis tenerum quiddam, quod ægritudine, quasi tempestate quatiatur.

QUĂTRĬDŬUM, i, n. _Espace de quatre jours_. USUS: Quatridui abest. Quatriduo ante venit.

QUĂTŬOR, _Quatre_. PHRAS. 1. Quatuor anni tempora, _les quatre saisons de l’année_. Quadripartitæ temporum commutationes; annuæ commutationes temporum. 2. _Les quatre-temps._ Stati per quatuor anni tempestates jejunio dies; quadripartita per annum jejunia per leges instituta.

QUĂTŬORDĔCIM, _Quatorze_.

QUĂTŬORVĬRI, ōrum, m. pl. _Collége de 4 magistrats romains chargés de surveiller la voie publique_.

QUĂTŬORVĬRĀTŬS, ūs, m. _Quatuorvirat_, _charge de quatuorvir_.

QUE, encl. _Et_. SYN. Ac, atque, et. USUS: Quique optime dicunt, quique faciunt.

QUĔMADMŎDUM, _Comment_, _de quelle manière_. SYN. Ut, ita ut, perinde ut, sicut. USUS: 1. Interrog. Exquire, quemadmodum se nunc gerat. 2. Quomodo, qua ratione, qua via, relat. Semper providi, quemadmodum salvi esse possemus, _comment nous pouvions être sauvés_. Cf. Sicut.

QUĔO, is, quĭi et quīvi, quĭtum, quire, n. _Pouvoir_. SYN. Possum. USUS: Non queo ad te sine lacrimis scribere. Cf. Possum.

QUERCŬS, ūs, f. _Chêne_. SYN. Arbor querna.

QUĔRĒLA, æ, f. _Plainte_, _grief_. SYN. Querimonia, conquestio, lamentatio, questus. EPITH. Gravissima, iniquissima, inveterata, invidiosa, justa, magna, mira, misera, luctuosa, necessaria. Publicæ, assiduæ, inauditæ, multæ, quotidianæ. USUS: Nunc venio ad querelam et suspicionem tuam. Querelis quotidianis nihil proficio. Epistola plena stomachi et querelarum, _lettre pleine de colère et de plaintes_. Cf. Queror, Lamentatio.

QUĔRĬBUNDUS, a, um, _Qui se plaint_, _plaintif_, _gémissant_. SYN. Lamentabilis.

QUĔRĬMŌNĬA, æ, f. _Plaintes_, _regrets_, _douleur exprimée_. SYN. Querela lamentatio. EPITH. Communis, justa, magna, quotidiana, ficta, libera.