Part 117

PŒNĬTENTĬA, æ, f. * _Repentir_, _regret_. SYN. Dolor ob admissa peccata. PHRAS. 1. Pœnitentiam agit, _il fait pénitence_. Serio de admissis a se criminibus dolet; ex flagitiorum suorum recordatione dolore afficitur gravissimo; seria illum erratorum pœnitentia subit; pœnitens consilii impii factione serio resipiscit; pœnitet nunc hominem impii consilii, stultitiæ piget pudetque; semet nunc ille acriter dolenterque incusat; magnum ex flagitiorum suorum recordatione dolorem capit, suscipit; ex scelerum suorum memoria dolorem habet acerbissimum. 2. (Pœnitentiam facit de peccatis suis, VULG.), _il fait pénitence de ses péchés_. Voluntaria castigatione corporis propitiando numini dat operam; præteritæ vitæ labem piaculo aliquo diluit; præteritæ vitæ peccata quam acerrime vindicat; vitæ licentius actæ supplicia a semetipso exigit; voluntariis suppliciis scelera sua expiat. Pœnas nunc a semetipso repetit vitæ liberius actæ; dignas nunc peccatis suis pœnas suscipit; voluntariis corporis afflictationibus susceptisque sponte cruciatibus DEO, quas debet, pœnas dependit; corpus crebris et voluntariis afflictatum suppliciis et nocturnis ægrum pervigilationibus pœnas nunc sustinet vitæ libere intemperanterque actæ; durissimo vitæ genere, inedia, nuditate, frigoris æstusque tolerantia semetipsum discruciat; omnia vitæ incommoda, famem, sitim, æstum, frigus, vigilias laboresque admirabili patientia tolerat et ab omni se corporis voluptate abstinet. Cf. Mortificatio. 3. (Pœnitentiam in confessione peregi, VULG.), _j’ai accompli la pénitence que mon confesseur m’avait imposée_. Illo, quod a Sacerdote mihi impositum est, piaculo peccata dilui; pœnas a conscientiæ arbitro statutas persolvi; pœnas in sacro tribunali mihi irrogatas dependi; id quod in mulctæ irrogatione præscriptum est, exegi; preces pœnæ nomine, loco, causa indictas, _vel_ mulctæ, piaculi nomine indictas persolvi. USUS: Sera pœnitentia regem subiit.

PŒNĬTET, ŭit, ere, imp. _Se repentir de_, _regretter_. SYN. Tædet, piget me, dolore afficior. ADV. Vehementer intemperantiæ, vitæ valde. USUS: Suæ quemque fortunæ pœnitet. Sapientis est proprium, nihil, quod pœnitere possit facere, _il appartient au sage de ne rien faire dont il puisse avoir à se repentir_. Si liceret, ut iis, qui in itinere deerrarunt, sic vitam deviam secutos, corrigere errorem pœnitendo, felicior esset emendatio temeritatis, _réparer une faute par le repentir_. Non me consilii mei pœnitet. Cf. Pœnitentia.

PŎĒSIS, is, f. _La poésie_; _poëme_, _poésie_. SYN. Poetica; poema. EPITH. Amatoria, tanta. USUS: Claris coloribus picta vel poesis est vel oratio.

PŎĒTA, æ, m. _Poëte_. SYN. Poeticæ peritus; auctor, conditor carminum; fabularum conditor. EPITH. Adstrictior versu orator, bonus, non inutilis, clarissimus, disertissimus, divinus, durissimus, egregius. Epicus, summus, facetissimus, familiaris, gravis et ingeniosus, iners, ineptus, liber, magnus, malus, obscurus, rudis, prudens, sapiens, suavis, tragicus. Poetæ veterrimi, æquales, comici, frequentiores, liberiores in re aliqua, nobiles, novi, sancti, veteres, veri. Finitimus oratori, numeris adstrictior paulo, verborum tamen licentia liberior. Multis generibus ornandi socius, ac pene par. USUS: Poetam aiunt neminem bonum esse posse, sine inflammatione animorum et sine quodam afflatu velut furoris, _nul ne saurait être bon poëte sans enthousiasme et sans une sorte de fureur divine_. Poeta virtutes oratoris persequitur, cum sit numeris adstrictior, verborum autem licentia uberior. Poeta natura ipsa valet et mentis viribus excitatur et quasi divino quodam spiritu afflatur; quare sancti appellantur Ennio, quasi deorum aliquo dono et munere commendati nobis esse videantur. Plurimarum fabularum poetria, _femme poëte_.

PŎĒTĬCA, æ, f. _La poésie_, _l’art poétique_. SYN. Ars et ratio faciendorum carminum. USUS: O præclaram emendatricem vitæ Poeticam!

PŎĒTĬCĒ, _A la manière des poëtes_, _comme les poëtes_. SYN. Poetarum more _vel_ modo.

PŎĒTĬCUS, a, um, _Poétique_, _de poésie_. USUS: Numerus, verbum poeticum.

POL! _Par Pollux! en vérité!_ Vox jurandi.

PŎLĬO, is, ĭi _vel_ īvi, ītum, ire, a. _Polir_, _perfectionner_. USUS: Polire, expolire orationem. Absolvere et perpolire aliquid imperfectum. Polire, lævigare gemmas, _polir des pierres précieuses_.

PŎLĪTĒ, _D’une manière polie_, _délicate_; _avec art_, _perfection_. SYN. Ornate, eleganter, splendide.

PŎLĪTĬA, æ, f. _Organisation politique_, _gouvernement_. Institutum civile. USUS: In Platonis politia.

PŎLĪTĬCUS, a, um, _Relatif à la politique_, _politique_. USUS: Philosophi, libri politici, ouvrages politiques.

PŎLĪTUS, a, um, _Poli_, _cultivé_; _limé_, _châtié_, _élégant_. )( Impolitus. USUS: Vir omni liberali doctrina politissimus. Homo ad persuadendum concinnus, perfectus, scitus, politus e schola, _personne douée du don de persuader, formée et perfectionnée dans l’école_. Politus, urbanus, elegans. Cf. Elegans.

POLLĔO, es, ere, n. _Être fort puissant en qqche_, _pouvoir_. SYN. Possum, valeo. USUS: Filius plus pollet potiorque est patre. Pollere scientia et virtute. Eius judicium et voluntas plurimum apud eum pollet. Cf. Valeo.

POLLEX, ĭcis, m. _Le pouce_.

POLLĬCĔOR, ēris, cĭtus sum, eri, d. a. _Promettre_. SYN. Promitto, profiteor, defero, offero. ADV. Cumulatissime omnia, benigne, celeriter, gratis, liberaliter, liberalissime, prolixe, studiose, ultro. PHRAS. Polliceor tibi pro certo, _je vous promets et vous pouvez y compter_. Hoc promitto ac spondeo, nec constantia fidesque deerit promissis. Pro certo hoc tibi polliceor ac confirmo, me eam rem perfecturum. Promisso hoc teneri volo, et summam promissi mei complebo. Non frustra te spe ac promissis tenebo. Stabo promissis. Promissa faciam. Promisso fides exsistet. Qua me obstrinxi sponsione, quo me vinculo sponsionis obligavi, teneri me volo. Fidem tibi do, me tua causa omnia facturum. Non te pluribus promissis ac pollicitationibus onerabo, quam quæ solvere sit animus. Cf. Promitto. USUS: Ego tibi profiteor ac polliceor singulare studium meum. Polliceor tibi hoc bona fide. Quæ polliceris exspectabo ego, nec exigam, sed grata erunt, si solveris. Ultro, benigne, liberaliter pollicetur, imo recipit. Græcia dextram tendit Italiæ eique suum præsidium pollicetur.

POLLĬCĬTĀTĬO, ōnis, f. _Offre_, _promesse_. SYN. Promissio. EPITH. Finitæ. Cf. Promissum.

POLLĬCĬTOR, aris, atus sum, ari, d. a. * _Offrir_, _promettre_. USUS: Sollicitando et pollicitando eorum animos lactas.

POLLINCTOR, ōris, m. * _Préparateur de cadavres_, _ensevelisseur_, _croque-mort_. SYN. Unctor cadaverum, funerum curator.

POLLINCTŪRA, æ, f. * _Soin des funérailles_. SYN. Curatio funeris.

POLLŬO, is, ŭi, ūtum, ere, a. _Souiller_, _profaner_, _déshonorer_. SYN. Macula afficio, inquino, contamino, maculo, fœdo, violo, perverto, conturbo. USUS: Divina et humana jura inexpiabili scelere, omni flagitio polluit labes illa impura.

PŎLUS, i, m. _Pôle_. SYN. Vertex.

PŌMĀRĬUM, ĭi, n. _Verger_. SYN. Hortus arboribus consitus.

POMĔRĪDĬĀNUS, a, um, _Qui a lieu après-midi_, _de l’après-midi_. SYN. Postmeridianus. USUS: Tempus, somnus, deambulatio pomeridiana.

POMŒRĬUM, ĭi, n. _Espace vide en dedans et en dehors des murs de Rome, marqué par des bornes en pierre, et limitant les auspices urbains_. SYN. Locus circum mœnia vacuus. USUS: Jura pomœriorum.

POMPA, æ, f. _Procession publique où l’on portait les images des dieux, et qui se faisait dans les fêtes solennelles_; _pompe_, _cortége_. SYN. Spectaculum apparatusque solemnis cum ostentatione et magnificentia quadam, qualis fieri solet in publicis supplicationibus et triumphis. EPITH. Acerba, molesta, tota. USUS: In dicendo speciem et pompam adhibere. Cadaver exsequiis, pompa, laudatione spoliatum. Tota petitio illustris, splendida, pompæ plena, summam speciem ac dignitatem habuit.

PŌMUM, i, n. _Fruit de toute espèce_. EPITH. Crudum maturum et coctum. USUS: Pomorum jucundus non gustatus solum, sed odoratus etiam et aspectus.

PONDĔRO, as, avi, atum, are, a. _Peser_; _examiner_, _juger_. SYN. Pendo, appendo; expendo, examino, æstimo. USUS: Causæ ratione, non vocibus ponderari debent. Quo animo fecerit, imprimis ponderandum est, _il faut d’abord examiner dans quelle intention il a agi_. Judicio certo aliquid ponderare. Fides ex fortuna non est ponderanda. Rem non suis ponderibus, sed populari quadam trutina examinare, non convenit judici, cujus est causas quaslibet suis momentis ponderare. Cf. Examino, Expendo.

PONDĔRŌSUS, a, um, _Pesant_, _lourd_. USUS: Ponderosam aliquam epistolam, plenam omnium non modo actionum, sed etiam opinionum, _une lourde lettre_, _c. à d._, _très-longue, pleine de détails_.

PONDO, (abl. adverb. sumptus _vel_ subst. indecl.), _Au poids_, _en pesant_; _une livre_. SYN. Libra. USUS: Auri pondo centum, _cent livres d’or_. Exercitus coronam auream Dictatori libram pondo decrevit, _une couronne d’or d’une livre pesant_.

PONDUS, ĕris, n. _Poids_, _pesanteur d’un corps_. SYN. Gravitas, momentum. EPITH. Contrarium, dignum æstimatione, inæstimabile, grande, grave, infinitum, innumerabile, magnum auri, majus argenti, permagnum argenti, naturale, par. USUS: 1. In terram omnia feruntur suo pondere. Suis rem ponderibus examinare. 2. Vis, auctoritas, gravitas, momentum, _poids_, _autorité_, _influence_. Tuæ litteræ maximi sunt apud me ponderis, _tes lettres font le plus grand effet sur moi_. Verborum pondera, _autorité des mots_. Singula verba, singula pondera.

PŌNE, _Après_, _derrière_. SYN. Post. USUS: Ante, pone, ad dextram, ad lævam, sursum, deorsum.

PŌNO, is, pŏsŭi, pŏsĭtum, ere, a. _Poser_, _proposer_. SYN. Propono. USUS: 1. Rem in medio conspectu ponere. Ponere alicui quæstionem. 2. Depono, _poser_, _déposer_, _quitter_. Tunicam, arma, bellum, inimicitias ponere. 3. Adhibeo, adjicio, _mettre_, _placer_. In aliqua re multum operæ, curæ; totum animum, curam, diligentiam ponere. 4. Consumo, _employer à_, _appliquer à_. Diem, multum temporis in aliquo negotio ponere. Ponere longam orationem in re aliqua. 5. Figo, statuo, repono, censeo, reputo, colloco, judico, puto, _mettre au rang_, _au nombre de_, _regarder comme_; _déposer_, _quitter_. Ponere mortem in malis; aliquid in laude, vitio ponere; in beneficii loco, in minimis, in lucro ponere. Multum in alicujus fide ac prudentia ponere. Beatam vitam multi in voluptate ponunt. In una celeritate posita salus est. Salutem patriæ in hoc vestigio temporis positam esse arbitror. Ponere beneficium apud ingratum. Se extra culpam ponere, _montrer qu’on n’est pas coupable_. 6. Rem in medio ponere; ponere ante oculos, _mettre sous les yeux_. Ponere in loco testimonii aliquid; loco sceleris aliquid ponere. In te positum est, _il dépend de vous_. Ponamus, satis in eo fuisse orationis et ingenii, _supposons que, etc._ Finge, rem ita habere; fac, ita esse; puta, statim interrogari te.

PONS, pontis, m. _Pont_. EPITH. Angustus, aureus. PHRAS. 1. (Ex insula pontem ad urbem fecit, VULG.), _il fit un pont pour relier l’île et la ville_. Insulam ponte facto conjunxit urbi; pons lapideus flumini impositus jungit urbem. Urbs angusto ponte adjungitur et continetur. 2. Pontem facere, _faire, établir un pont_. Fluvium ponte jungere; ripas committere; pontem sternere; pontem inducere; pontem consternere; flumen ponte consternere; pontem in flumine facere; fluvio pontem imponere; fluminis _aut_ fossæ transitum ponte conjungere. 3. Pontem rescindere, _couper, rompre un pont_. Pontem a tergo interscindere, rescindere, dissolvere, rumpere, interrumpere, disturbare intercidere. USUS: Pontem facere, efficere. Pontem reficere, instaurare. Pontem demittere, dejicere, _démolir, renverser un pont_.

PONTĬFEX, ĭcis, m. _Grand-prêtre_, _pontife_. SYN. Antistes Sacrorum, Religionis; qui sacris præest et publicis sacerdotiis. EPITH. Magnus, maximus, peritissimus; veteres, minores. PHRAS. 1. Pontifex Romanus, _le souverain Pontife_. Summus DEI in terris Vicarius; Christianæ religionis summus Antistes _vel_ Interpres; Christianæ reipublicæ Moderator et Rector; supremus Christianæ rei Arbiter; summus Ecclesiæ Pastor; Christianæ reipublicæ Caput ac Princeps. 2. Pontificem creare, _élire un pape_. Summum alicui Pontificatum deferre; summum augustissimumque sacerdotium alicui conferre; ad summi Pontificatus fastigium aliquem evehere; vicariam Christi in terris potestatem alicui permittere; Reipublicæ Christianæ gubernacula alicui conferre; ad Pontificii imperii principatum aliquem evocare, aliquem eligere, qui DEI vice in terris fungatur. 3. Pontifex nunc est Leo XIII, _Léon XIII est maintenant Pape_. Christianæ reipublicæ clavum tenet; gubernacula moderatur; vicariam Christi in terris potestatem obtinet; Christianæ reipublicæ præest, præsidet; Christianæ reipublicæ principatum tenet; Christi vices personamque in terris gerit, sustinet; pontificatum gerit Leo XIII. USUS: Metellus pontifex diu ei sacerdotio præfuit. Pontificis partes, munia gerere, agere, sustinere.

PONTĬFĬCĀLIS, e, gen. com. _De pontife_, _pontifical_. USUS: Auctoritas, jus Pontificale.

PONTĬFĬCĀTŬS, ūs, m. _Dignité_, _fonctions de pontife_, _pontificat_. PHRAS. Summi Pontificis dignitas; supremi pontificatus honores; Pontificia potestas nullis terrarum finibus circumscripta; sacerdotalis. Imperii Majestas; Ecclesiæ universæ, Christianæ reipublicæ Principatus. Vicaria Christi in terris potestas; summum augustissimumque sacerdotium. USUS: Statæ cerimoniæ Pontificatu continentur.

PONTĬFĬCĬUS, a, um, _Du pontife_, _pontifical_. SYN. Pontificalis. USUS: Jus Pontificium.

PONTUS, i, m. _La mer_. USUS: Pontus Euxinus, _la mer Noire_, _le Pont-Euxin_.

PŎPĪNA, æ, f. _Restaurant_, _auberge_, _cabaret_. SYN. Ganea, culina. EPITH. Teterrima, tenebricosa. USUS: In lustris, popinis, alea, vino, tempus ætatis omne consumere.

PŎPLES, ĭtis, m. _Jarret_. SYN. Pars genu posterior.

PŎPŪLĀBUNDUS, a, um, * _Ravageur_, _dévastateur_. USUS: Populabundi magis in fines excurrerunt, quam justi belli more.

PŎPŬLĀRIS, e, gen. com. _Qui concerne le peuple_, _propre au peuple_. SYN. Vulgaris ADV. Maxime, vere, fallaciter, ficte, sapienter, vehementer. USUS: 1. Verba popularia; ad popularem modum sensumque accommodata, _expressions populaires_. 2. Populi studiosus, _démagogue_, _démocrate_. A gravitate Patrum desciscere et popularem fieri. Qui ea faciunt dicuntque, quæ multitudini jucunda, populares dicuntur. Causa plausibilis et popularis. Rumusculos populares aucupari. Auræ popularis captator evasit. 3. (Civis conterraneus, VULG.), _compatriote_. Socrates non popularis alicujus loci, sed civis mundi. Solon popularis meus.

PŎPŬLĀRĬTER, _D’une manière vulgaire_, _commune_. USUS: Populariter vivere, loqui.

PŌPŬLĀTĬO, ōnis, f. * _Ravage_, _dévastation_. USUS: Illa gens populationibus incursionibusque melior est, quam justa pugna. Late populationem facere. Hostem populatione prohibere.

PŌPŬLOR, aris, atus sum, ari, d. a. _Ravager_, _dévaster un pays_. SYN. Vasto, vastitatem infero. PHRAS. Hostis late populatus est omnia, _l’ennemi a ravagé au loin les environs de la ville_. Incursiones fecit in agrum Romanum; prædas egit; agrum depopulationibus et incendiis deformavit; populatione fines eos peragravit; cum agris vicisque urendo populandoque bella gessit, cum ferro ignique excursiones fecit in agrum Romanum; agrum excursionibus depopulatus est; omnis ira belli ad populationem agri vertit; fœdati agri, terror injectus oppidis; per expeditiones parvas nocturnis incursionibus vastitatem agris intulit; prædas ex villis vicisque egit ingentes, nulla incolumi relicta re, cui ferro aut igni noceri posset; vicos expugnavit, inflammavit tecta, hominum pecudumque prædas egit; vicos per devastationem deussit; incursavit in fines Romanos; populationem fecit; vastati agri ustique, nec solum modo vastum Romanis relictum, sed vicis quoque illatus ignis est; populabundus in agrum Romæ incidit cumque ferret passim omnia atque ageret, cædes ac incendia faceret, nihil intactum bello reliquit; infesto exercitu populabundus ivit, multiplicemque prædam cepit; agrum populabundus iniit, neque latius unquam actæ prædæ sunt. Cf. Vasto. USUS: Noctu agros populabatur.

PŎPŬLUS, i, m. _Peuple_. SYN. Multitudo, civium multitudo, plebs, vulgus, plebecula urbana. EPITH. Absens, amicissimus, appetens omnium bonorum, desipiens, diversus, exorabilis, fidelis et illustris, fœderatus, fortis, frequens, gratus, ingratus, invictus, invitus, languens, effrenatus, liber, levissimus, orbus, peculiaris, sollicitus, terribilior; virtute, justitia carior, vacuus metuum, vanus, urbanus, universus, omnium gentium dominus atque rector. Populi procerissimi, boni firmique, externi, florentes atque integri, immensi, immunes, imperiosi, parati, opulenti, potentes, privati, non solum conscii libidinis, sed etiam injusti. USUS: Populus Romanus victor omnium gentium. Populus ex incertissimo sumit animos.

PORCUS, i, m. _Porc domestique_. SYN. Sus. EPITH. Femina. USUS: Villa abundat porco, hædo, agno. Porco anima pro sale data est, ne putresceret.

PORRECTĬO, ōnis, f. _Extension_, _allongement_. EPITH. Facilis. USUS: Brachiorum, digitorum porrectio _vel_ contractio.

1. PORRĬGO, is, rexi, rectum, ere, a. _Étendre_, _allonger_. SYN. Tendo, intendo, extendo, admoveo. )( Contraho. ADV. Aliquando. USUS: Porrigere suam fidem, dextram supplici jacenti, afflicto. Manus in mensam porrigere. Urbs in longum porrecta.

2. PORRĪGO, ĭnis, f. * _Teigne_, _maladie de la peau_. Genus morbi inter pilos. USUS: Impexa porrigine fœdum caput.

PORRO, _Donc_, _maintenant_. SYN. Sed, igitur. USUS: 1. Vide porro cætera. 2. Sane, _et qui plus est_, _et bien plus_. Restant plura, sed exigua porro et minima, _restent plusieurs choses, mais peu importantes et même très peu importantes_.

PORTA, æ, f. _Porte_. SYN. Janua. EPITH. Triumphalis. PHRAS. Portas perfringere, _briser les portes_. Moliri obices portarum; portarum claustra effringere; seras claustraque refringere; portas exscindere; portis vim afferre. USUS: Bibulus pedem porta non extulit. Porta cataracta dejecta clausa erat; eam partim vectibus levant, partim funibus subducunt in tantum altitudinis, ut recti subire possent, _la porte était fermée par une herse_.

PORTENDO, is, di, tum, ere, a. _Prédire_, _prophétiser_, _pronostiquer_. SYN. Prænuntio, prædico, præmonstro. USUS: Significationes rerum futurarum, quæ tum vigilantibus, tum dormientibus portenduntur. Magnorum periculorum metus ex ostentis portenditur. Quod ostendunt, monstrant, prædicunt, ostenta, portenta, monstra, prodigia dicuntur. Cf. Omen.

PORTENTŌSUS, a, um, _Prodigieux_, _merveilleux_. SYN. Monstrosus, prodigiosus.

PORTENTUM, i, n. _Monstruosité_, _miracle_, _prodige_. SYN. Monstrum, prodigium. EPITH. Certissimum, maximum, fatale. USUS: Clodius fatale portentum reipublicæ. Cf. Prodigium.

PORTĬCŬS, ūs, f. _Galerie_, _colonnade_, _portique_. SYN. Ambulatio, xystus. EPITH. Excelsa, inferior, minus onerosa et multo quidem facilior. USUS: Pavimentata porticus, in qua inambulavimus. Porticu ædes cingere.

PORTĬO, ōnis, f. _Division_, _partie_, _portion_. SYN. Pars. USUS: Omnes Asiæ civitates pro portione in provincias descripsit. Frumentum Mamertinis pro portione imperatum.

PORTĬTOR, ōris, m. _Péager_, _receveur du péage_. SYN. Publicanus, exhibendis portoriis præfectus. USUS: Portitorum quæstus in omnium odium incurrit.

PORTO, as, avi, atum, are, a. _Porter_, _transporter_. SYN. Fero, comporto, defero, deporto, conveho. ADV. Undique furta. USUS: Ad Antonium frumentum omne portatur, _on porte tout le blé chez Antoine_. Omnia mea mecum porto.

PORTŌRĬUM, ĭi, n. _Droit d’entrée ou de sortie pour les merchandises_, _droit de douane_. SYN. Vectigal, quod in portu exigitur pro mercibus, etc. EPITH. Certum. USUS: Portorium imponere; portorii nomine aliquid exigere; portorium dare; portorium locare alteri _vel_ conducere. Omnia Italiæ portoria sublata sunt. Cf. Vectigal.

PORTŬŌSUS, a, um, _Qui a beaucoup de ports_. USUS: Mare minime portuosum.

PORTŬS, ūs, m. _Port_; _refuge_, _asile_, _abri_. SYN. Locus in littore tutus appellendis navibus, portus claustra. EPITH. Celeberrimus, plenissimus navium, optimus, propior, tranquillus et tutus, clausus, ultimus. Manufacti, munitissimi. PHRAS. Portum contingere propter ventum non potuimus, _le vent nous empêcha de pénétrer dans le port_. Portum restante vento tenere non potuimus; rejecti sumus a portu restante vento; portum ventus eripuit; submovit nos a portu ventus; ne portum obtinere, ingredi, subire liceret, ventus effecit; portum restante vento inire, assequi non licuit; venti vis adversi portu nos arcuit, prohibuit, amovit, exclusit; portum subire conantes vis adversa venti repulit, rejecit. USUS: Ex portu prodire, progredi, _quitter le port, sortir du port, mettre à la voile_. In portum invehi, deferri, venire, se recipere; portum capere, portum tenere, _arriver à bon port_. Naves in portum cogere, conjicere, compellere, _rassembler les vaisseaux dans le port_. In portu esse, in portu navigare, in tuto esse, extra periculum esse, _être dans le port, en sûreté_. Fugæ portus erat in tuis castris, et subsidium salutis. Portus ac perfugium supplicii, _c’est un refuge et un port, un abri contre le supplice_.

POSCO, is, pŏposci, poscĭtum, ere, a. _Demander, solliciter qqche._ SYN. Peto, flagito, requiro. USUS: Non desinit a me litteras poscere. Cf. Peto.

PŎSĬTĬO, ōnis, f. _Position d’un corps_, _situation d’un lieu_. USUS: Urbis positio pulcherrima.

POSSESSĬO, ōnis, f. _Action de posséder_, _possession_, _jouissance_, _propriété_. SYN. Jus possidendi; bona, prædia, fundi. EPITH. Caduca, vacua, certa, stabilis, flagitiosa, incerta, infinita, libera et immanis, major, perpetua, privata, propria, pulcherrima, tota, vetus. Possessiones alienæ, diuturnæ, ineptæ, in casu positæ, innumerabiles, invidiosæ, paternæ atque avitæ, reliquæ, relictæ, sacrosanctæ, variæ et multæ, venales, proscriptæ, voluptuariæ, urbanæ, rusticæ. USUS: Dare possessionem secundum tabulas; in possessionem ex edicto mittere, _envoyer qqn en possession_. In possessionem alienam irruere; in possessionem quasi vacuam et caducam involare; pedem in possessionem ponere; possessionem occupare, _être en possession de biens_, _les posséder_. Possessionem habere, tenere; in possessione aliquid retinere; in possessione esse, consistere, manere, _rester en possession_, _jouir de ses biens_. Possessione aliquem pellere, depellere, deturbare, exturbare, movere, dimovere, dejicere, _chasser qqn de ses propriétés_. Possessione cedere, decedere, _renoncer à la propriété_. Possessionem recuperare, _recouvrer la possession de ses biens_. Possessionem restituere, _restituer les possessions_.

POSSESSOR, ōris, m. _Possesseur_, _propriétaire_. EPITH. Acerrimus, turpissimus. USUS: Possessores suis ædibus pelluntur. Virtutum possessores num pauperes nominabimus?

POSSĬDĔO, es, ēdi, essum, ere, a. _Posséder qqche_, _avoir en sa possession_. SYN. Teneo. ADV. Honestius, communiter, longe aliter, precario, proprie, vere, imprudentissime, publice, recte. USUS: Plus fidei quam artis in se possidet. Magnam vim et religionem possidet paternus sanguis, _le sang paternel a une grande force et des droits sacrés_. Forum armatis possidet, _il occupe le forum avec des bandes armées_.