Lexicon Latinum

Part 105

Chapter 1052,807 wordsPublic domain

OBNUNTĬO, as, avi, atum, are, a. _Annoncer un mauvais présage, un malheur_. SYN. Nuntio, prænuntio. USUS: Legem tulit, ne obnuntiare comitiis liceret.

ŎBŎRĬOR, ĕris, ortus sum, iri, d. _Naître_, _paraître_, _se montrer_. SYN. Exorior. USUS: Quanta mihi lux oboritur. Cf. Orior.

OBRĒPO, is, repsi, reptum, ere, n. _Se glisser furtivement_, _s’insinuer_. SYN. Irrepo. ADV. Extrinsecus. USUS: Sensim tibi obrepit senectus. Obrepere ad honores, in animos hominum. In animos dormientium multæ imagines obrepunt.

OBRĬGESCO, is, gŭi, escere, n. _Se durcir_. USUS: Nive et pruina obriguere. Cf. Frigus.

OBRŎGO, as, avi, atum, are, a. _Opposer une loi nouvelle à une loi ancienne_. SYN. Aliam legem rogo, qua prior ab alio lata infirmetur.

OBRŬO, is, ŭi, ŭtum, ere, a. _Couvrir_, _ensevelir_; _anéantir_, _accabler_. SYN. Operio, sepelio. )( Eruo. USUS: Magnitudine negotii tanquam fluctu obruor. Homo ære alieno obrutus, _homme écrasé de dettes_. Criminibus et testibus aliquem obruere.

OBSCĒNĒ, _D’une manière indécente, immorale_. SYN. Turpiter.

OBSCĒNĬTAS, ātis, f. _Impureté_, _obscénité_. SYN. Turpitudo. USUS: Verborum rerumque obscenitas vitanda.

OBSCĒNUS, a, um, _Impur_, _obscène_. SYN. Turpis. USUS: Genus jocandi illiberale, petulans, flagitiosum, obscœnum. Cf. Turpis, Petulans, Libido, Impudicus.

OBSCŪRĀTĬO, ōnis, f. _Obscurité_, _éclipse_. SYN. Obscuritas. EPITH. Magna, tanta. USUS: Obscuratio solis. Inde mentis obscuratio consequitur.

OBSCŪRĒ, _D’une manière obscure_; _furtivement_, _en cachette_. SYN. Per nebulam, per caliginem. )( Aperte. USUS: Non agam obscure. Malum serpit non obscure.

OBSCŪRĬTAS, ātis, f. _Obscurité_, _défaut de clarté_. SYN. Obscuratio, tenebræ, caligo, ænigma. )( Lux. EPITH. Diuturna, maxima, involuta. USUS: Causa latet obscuritate naturæ involuta. Habet ea res magnam obscuritatem. Oratio, quæ lumen adhibere rebus debet, sæpe obscuritatem et tenebras affert.

OBSCŪRO, as, avi, atum, are, a. _Rendre obscur_, _priver de la lumière_. SYN. Lucem eripio, noctem rebus _vel_ tenebras obduco, obcæco, luminibus officio, inobscuro, caliginem offundo, luminibus obstruo, tenebris involvo, tenebris circumfundo. ADV. Negligenter, sensim, plene. PHRAS. 1. Cœlum obscuratur, _le ciel s’obscurcit_. Spissæ intendunt se cœlo nubes, ut lucem condant; cœlum una et continenti nube involvitur; aer totus in nubes cogitur; obductæ cœlo nubes solem diemque eripiunt, tenebris omnia involvunt, circumfundunt. USUS: Lumen lucernæ obscuratur, et offunditur luce solis. Obscurata et evanescens memoria.

OBSCURUS, a, um, _Obscur_, _sombre_; _inconnu_, _secret_. SYN. Habens obscuritatem, tenebricosus, spissus, cæcus, tortuosus, involutus, latens, opertus, a natura involutus. )( Apertus, illustris. PHRAS. 1. Homo obscurus et ignotus, _homme obscur_, _inconnu_. Homo re nulla nobilis; cujus fama in obscuro; ex cœno, nescio quo et tenebris extractus. Cf. Humilis, Ignobilis. 2. Liber est nimis obscurus, _ce livre est peu intelligible_. Multa sunt in hoc libro tenebris circumfusa; abstrusa multa, et crassis occultata tenebris; longissime ab imperitorum intelligentia sensuque disjuncta; materia, argumentum libri non satis puerili ingenio æqua; nihil ibi in medio positum, nihil non abstrusum et reconditum. 3. Obscurus orator est, _orateur obscur_, _que l’on ne comprend pas_. Orator qui ita loquitur, ut non intelligatur; cujus millesimam partem vix intelligas; qui in tenebris, quam luce causam suam versari malit; qui compressione rerum totam obcæcat orationem; cujus sermo oraculis similior, quam orationi; qui ænigmata loquitur; cujus orationi Œdipo conjectore opus sit. USUS: Multa erant obscura, ambigua, involuta; explanationes interpretum essent adhibendæ. Homo obscuris natalibus.

OBSĔCRĀTĬO, ōnis, f. _Prières instantes_, _supplications_. SYN. Preces, deprecatio, obtestatio. EPITH. Gravis, humilis, superba. USUS: Obsecratione uti. Obsecrationem repudiare.

OBSĔCRO, as, avi, atum, are, a. _Prier avec instances_, _supplier_, _conjurer_. SYN. Rogo, oro, obtestor. ADV. Amantissime, magnopere, vere. USUS: Ille pro salute mea populum obsecravit. Obsecro te per fratris mortui cinerem, per nomen propinquitatis. Cf. Rogo.

OBSĔCUNDO, as, avi, atum, are, n. _Se prêter à_, _se conformer à_, _obéir_, _seconder_. USUS: Cui cives assenserint, hostes obedierint, venti obsecundarint. Cf. Obedio, Pareo.

OBSĒPĬO, ĭs, sepsi, septum, ire, a. _Clore d’une enceinte_, _fermer_, _intercepter le passage_. SYN. Sepio, intercludo. USUS: Vias ad honores alicui obsepire, _fermer à qqn l’accès aux dignités_. Cf. Munio.

OBSĔQUĬŌSUS, a, um, _Plein de complaisance_, _de déférence_, _obséquieux_. SYN. Qui facile obsequitur. Cf. Officiosus.

OBSĔQUĬUM, ĭi, n. _Complaisance_, _déférence_, _soumission_, _docilité_. SYN. Indulgentia, officium. EPITH. Molestum. USUS: Obsequio suo mitigare hominem. Multa in homines obsequia. Animus ab indulgentia et obsequio corporis discedat. Obsequium amicos, veritas odium parit. Cf. Officium.

OBSĔQUOR, ĕris, sĕcūtus sum, sequi, d. _Se conformer aux désirs de qqn_, _avoir pour lui de la déférence_; _céder à une chose_, _s’y laisser aller_. SYN. Morem gero, morigeror, gratificor, indulgeo. )( Repugno. PHRAS. 1. Obsequi genio suo, _suivre ses penchants_, _s’abandonner au plaisir_. Morem gerere animo suo; servire cupiditatibus; curare genium; indulgere genio. 2. Homini improbo per omnia obsequitur, _il fait toutes les volontés de ce méchant homme_. Totum se dat homini; nutus ejus omnes observat, intuetur; ad nutum hominis improbissimi se convertit; nutu ejus regitur; ex ejus nutu et arbitrio suspensas habet omnes vitæ suæ rationes. USUS: Tempestati navigantes obsequuntur. De ea re tibi obsequor. Consuetudine libenter obsequor. Cf. Indulgeo, Gratificor.

1. OBSĔRO, as, avi, atum, are, a. _Fermer au verrou_, _verrouiller_. SYN. Sera imposita occludo. USUS: Ædes, aures obseratæ. Cf. Claudo.

2. OBSĔRO, is, sēvi, sĭtum, ere, a. _Semer_, _ensemencer_. Sero, consero. USUS: Terra frugibus obserebatur. Loca virgultis, tenebris obsita, _lieux couverts de broussailles, remplis de ténèbres_.

OBSERVANS, antis, omn. gen. _Qui fait grand cas de_. SYN. Studiosus, cupidus. USUS: Homo mei observantissimus. Cf. Studiosus.

OBSERVANTĬA, æ, f. _Considération_, _honneur_, _respect_. SYN. Veneratio, cultus, reverentia. EPITH. Diligens, perpetua, præsens, summa. USUS: Observantia est, per quam aut ætate aut dignitate antecedentes colimus et veneramur, _on entend par respect_ (observantia) _les marques de déférence et de vénération que nous donnons à l’âge ou aux dignités_. Mea tibi observantia nunquam defuit. Amicos observantia retinere. Cf. Officium, Revereor.

OBSERVĀTĬO, ōnis, f. _Observation_, _attention_. SYN. Animadversio. EPITH. Diuturna, constans, longinqua, summa, supina. USUS: Observatio diuturna peperit artem.

OBSERVO, as, avi, atum, are, a. _Observer_, _remarquer_; _respecter_, _honorer_. SYN. Animadverto, noto; speculor, aucupor, ex insidiis capto, in specula sum; legibus obtempero, pareo; colo, veneror, amo. ADV. Æque, assidue, diligentius, peramanter, perofficiose, sanctissime, stricte, valde, vehementer. PHRAS. Ubique observat me, _partout il m’épie_. Ejus oculi assidue in me intenti sunt; in me unum oculos conjicit; ex insidiis, clanculum sermones meos captat; velut e specula observat mores meos; aures et oculi ejus assidue speculantur me et custodiunt; omnia odoratur; subauscultat, aucupatur ex insidiis sermones omnes meque omni in loco infensus servat. USUS: 1. Motus stellarum observare. Observa, quæso, hominis consilia. 2. Colo, veneror, _avoir des égards, de la déférence pour_. Peramanter me observat. Observare et colere aliquem ut alterum parentem. Cf. Colo, Veneror.

OBSES, ĭdis, m. _Otage_. EPITH. Præcipuus, incolumes, multi. USUS: Obsides victis imperare; obsides dare, habere, mittere, accipere.

OBSESSIŎ, ōnis, f. _Siége_, _investissement_, _blocus_. SYN. Obsidio. USUS: Obsessio fori, occupatio templorum, oppressio curiæ.

OBSĬDĔO, es, sēdi, sessum, ere, a. _Assiéger_. SYN. Circumsideo, obsessum teneo, fossa et vallo septum teneo; oppugno. ADV. Omnino. PHRAS. 1. Romani Numantiam obsedere, _les Romains assiégèrent Numance_. Obsidione munitionibusque pressere; corona circumdedere, cinxere; vallo, aggere, operibus oppugnavere; Romani obsidionem intulere Numantiæ; Numantiæ mœnia ab omni parte aggressi sunt; Romani exercitum ad urbem Numantiam admovere; corona militum cinxere; circumplexi sunt opere ac munitione; in obsidione tenuere. 2. Obsessa urbs est et vehementer oppugnata, _la ville est assiégée et fortement attaquée_. Circumsessa urbs est et circumvallata, arx opere circumventa, circumjecta mœnibus peditum multitudo, peditatui circumfusæ equestres turmæ, quassata muralibus tormentis mœnia et summa ope oppugnata. Totius belli instrumentis et apparatu actum, ac ne punctum quidem temporis oppugnatio respiravit. Urbs aggeribus oppugnata, tormentis verberata, nudata pars magna mœnium, pars muralibus machinis decussa; urbi externa vis ingruit, castra ad urbem posita sunt; urbs obsidione clausa est; viæ omnes aditusque insessi et admoto totius bellici apparatus instrumento quati, feriri, arietibus percuti urbs cœpta est. Cf. Oppugno. USUS: Obsidere urbem. Armis senatum obsidere.

OBSĬDĬO, ōnis, f. _Siége_, _blocus_, _investissement d’une place_. SYN. Obsessio. PHRAS. 1. Urbem obsidione liberavit, _il délivra la ville assiégée_. Ab obsidione vindicavit; obsidione exemit; ex obsidione eripuit; urbem hostilibus armis obseptam, hostium copiis septam, cinctam, oppressam in libertatem restituit, incolumem servavit, libertate, incolumitate donavit. Hostes urbem obsidione prementes, castris positis ad urbem sedentes, urbis libertati imminentes expulit, ejecit, in fugam convertit, submovit, fugavit. 2. Obsidio sustinenda erit, _il faudra soutenir un siége_. De tectis mœnibusque dimicandum erit; mœnibus bellum propulsandum erit. USUS: In obsidione esse; in obsidione tenere; obsidionem continuare. Obsidionem solvere, omittere. Obsidione urbem liberare.

OBSĬDĬŌNĀLIS, e, gen. com. _De siége, obsidional_. USUS: Corona obsidionalis, _couronne obsidionale_, _couronne d’herbe donnée à un général qui a délivré un autre général assiégé_.

OBSIGNĀTOR, ōris, m. _Celui qui scelle, qui cachette_. USUS: Litterarum obsignatores et testes.

OBSIGNO, as, avi, atum, are, a. _Sceller_, _cacheter_; _contre-signer un testament_. SYN. Signo, consigno, signum appono, signum imprimo. USUS: Epistolam, decretum, tabulas obsignare. Judicum signis testamentum obsignatum est.

OBSISTO, is, stĭti, stĭtum, ere, n. _S’arrêter ou se mettre devant_; _résister_, _faire face_, _tenir tête_. SYN. Resisto, repugno, occurro, conatum refuto, prohibeo, conatibus obviam eo; conatum comprimo, frango; a conatu repello. ADV. Audacter, malitiose, perniciose, vehementer. USUS: Audacter alicui; dolori, vitiis obsistere. Multorum odiis nullæ opes obsistere possunt. Cf. Resisto.

OBSŎLESCO, is, sŏlēvi, escere, n. _Passer_, _vieillir_, _s’user_. SYN. Inveterasco, tenebris vetustatis opprimor. )( Splendeo. USUS: Vetustate ista _vel_ propter vetustatem jam obsoleverant.

OBSŎLĒTĒ, _A l’ancienne mode_. USUS: Homo obsoletissime vestitus.

OBSŎLĒTUS, a, um, _Suranné_, _vieilli_, _usé_. SYN. Antiquus, inusitatus, insolens, sordidus. USUS: Obsoletus vestitus. Hæc vulgaria sunt, abjecta et obsoleta. Obsoletus Numitor.

OBSŌNĬUM, ĭi, n. _Ce qui se mange avec le pain, mets, viande_. SYN. Quidquid cibi ad panem vinumque adjicitur. Cf. Cibus.

OBSONŎ, as, avi, atum, are, a. _Acheter des provisions_, _préparer un festin_. SYN. Obsonium comparo. USUS: Famem ambulando obsonabat Socrates, appetentiam cibi excitabat, _Socrate faisait provision d’appétit en se promenant_.

OBSTĀCŬLUM, i, n. _Obstacle_, _empêchement_. SYN. Impedimentum. USUS: Opposita obstacula perrumpere. Cf. Impedimentum.

OBSTĔTRIX, īcis, f. _Sage-femme_. EPITH. Fida, peritissima, felix. SYN. Quæ opem fert parienti.

OBSTĬNĀTĒ, _Résolument_, _opiniâtrément_. USUS: Obstinate negavit omnia.

OBSTĬNĀTĬO, ōnis, f. _Obstination_, _opiniâtreté_. USUS: Ille omnia obstinatione quadam sententiæ repudiavit. Cf. Pertinacia.

OBSTĬNĀTUS, a, um, _Décidé_, _opiniâtre_, _persévérant_. SYN. Pertinax, pugnax, durus. PHRAS. Nimis es obstinatus, _vous êtes trop obstiné_. Quod temere suscepisti, præfracte tueris; nimium tenax es sententiæ tuæ. Non animi judicio, sed pertinaciæ studio in sententia perstas. Ubi animum semel obstinaveris, depelli de suscepta voluntate non vi, non ratione ulla potes. Cf. Pertinax. USUS: Illius voluntas obstinatior est.

OBSTO, as, stĭti, stātum, are, n. _Être ou se tenir devant_, _barrer le passage_; _empêcher_. SYN. Obsisto, officio, impedio. ADV. Vehementer. USUS: Quid obstat, quin facias? Officere et obstare commodis alterius, _nuire aux intérêts de qqn et lui faire obstacle_. Cf. Resisto, Impedio.

OBSTRĔPO, is, pŭi, pĭtum, ere, n. _Faire du bruit_, _interrompre par un bruit_; _importuner_, _fatiguer_. SYN. Obloquor. USUS: Litteris tibi obstrepere ausus non sum, _je n’ai osé vous importuner par mes lettres_.

OBSTRINGO, is, nxi, strictum, ere, a. _Attacher autour_; _lier_, _obliger_. SYN. Devincio, obligo. )( Solvo. ADV. In perpetuum. PHRAS. Obstrinxere se invicem, _ils s’engagèrent mutuellement_. In hæc data et accepta fides est; fidem obligavere suam; promissionem vim fœderis habere voluere; hæc fide sanxerunt; data ultro citroque fide promissa confirmarunt; fide interposita sanxerunt. USUS: Ære alieno obstrictus. Obstrictus voluptatibus tenetur. Maximis beneficiorum vinculis obstrictus. Religione civitatem obstrinxit. Cf. Obligo.

OBSTRUCTĬO, ōnis, f. _Voile_, _dissimulation_; _déguisement_. SYN. Interclusio. EPITH. Diuturna. USUS: Hæc obstructio nec diuturna est, nec obducta ita, ut curiosis oculis perspici non possit, _ce voile n’est ni assez permanent, ni assez tiré pour que, etc._ Obstructionibus ventris obnoxius, _sujet aux constipations_.

OBSTRŬO, is, xi, ctum, ere, a. _Fermer_, _boucher_. SYN. Obsero, obsepio, occludo, oppilo. PHRAS. Aditus omnes hostibus obstruximus, _nous avons fermé les avenues, l’entrée à l’ennemi_. Vias omnes dejectu arborum saxorumque ingentium clausas septasque habemus; arborum truncos saxaque, qua via ruinis patefacta est, admoliti sumus. USUS: Luminibus alicujus obstruere, _ôter le jour, masquer la vue d’une maison_. Vias omnes et perfugia obstruere.

OBSTŬPĔFĂCĬO, is, fēci, factum, are, a. _Étourdir_, _frapper d’étonnement_, _rendre immobile_, _stupéfier_. SYN. Stupefacio. PHRAS. 1. Res inopinata obstupefecit omnes, _cette chose inattendue frappa tout le monde de stupeur_. Nulli non admirationem movit; omnibus pro miraculo fuit; stupor omnes admiratione rei tam insolitæ defixit; stupor ac silentium defixit omnes; ad conspectum rei silentio defixi stetimus. 2. Malorum assuetudo sensus obstupefacit, _l’habitude du malheur rend insensible_. Sensus adimit; sentiendi vim, aufert; stuporem inducit, affert, injicit. Quorum animum malorum assuetudine occaluit; quorum animis callum obduxit malorum consuetudo; quorum animi malorum usu ac consuetudine obduruerunt, percalluerunt, callum contraxerunt; non ita recentes ad infortunia; malorum non insolentes sunt, qui secundis rebus raro usi, res adversas minime sentiunt, malorum tandem sensum amittunt. Cf. Miror, Stupor. USUS: Obstupefactus ac perterritus mea diligentia.

OBSTŬPESCO, is, stŭpŭi, escere, n. _Perdre le sentiment_; _être frappé de stupeur, d’étonnement_. SYN. Stupeo, stupesco. USUS: Sic obstupuerant, sic terram intuebantur. Obstupescent posteri rerum gestarum magnitudinem. Cf. Obstupefacio, Stupor, Admiratio.

OBSUM, es, obfŭi, esse, n. _Nuire_, _faire du tort_. SYN. Officio, noceo. )( Prosum. PHRAS. Obest sibi ipse, _il se nuit à lui-même_. Salutem affligit, deserit; suæ ipse saluti deest. USUS: Non modo non oberat, sed sua commendatione plurimum proderat. Cf. Adversor.

OBSURDESCO, is, dŭi, escere, n. _Devenir sourd_. SYN. Sensum audiendi amitto. USUS: Hoc sonitu completæ aures obsurdescunt. Obsurdescimus, nec ea, quæ monemur, audimus, _nous devenons sourds et nous n’entendons plus les avertissements_. Cf. Surdus.

OBTĔGO, is, xi, ctum, ere, a. _Couvrir_, _voiler_, _dissimuler_. SYN. Contego, obduco. )( Detego. USUS: Fingere, dissimulare, obtegere. Vitia multis postea virtutibus obtecta. Adolescentiæ turpitudo obscuritate et sordibus tuis obtegatur. Cf. Tego.

OBTEMPĔRĀTĬO, ōnis, f. _Obéissance_, _soumission_. USUS: Justitia est obtemperatio legibus.

OBTEMPĔRO, as, avi, atum, are, a. _Obéir_, _se soumettre_. SYN. Obedio, parco, obsequor. ADV. Diligenter, multum. USUS: Cupiditati alicujus obtemperare. Cf. Obedio, Pareo.

OBTENDO, is, tendi, tentum, ere, a. _Étendre devant_; _envelopper_, _entourer_, _cacher_. SYN. Obduco, prætendo. USUS: Uniuscujusque natura tegitur et quasi velis quibusdam obtenditur, _est comme enveloppée d’un voile_. Cf. Prætendo, Prætexo.

OBTĔRO, is, trīvi, trītum, ere, a. _Écraser_, _broyer_, _briser_, _mettre en pièces_, _anéantir_. SYN. Contundo, contero. ADV. Aperte. USUS: Veteres majorum laudes obterere. Senescentem populi majestatem obtrivit, ac contudit. Prosternere et obterere obtrectationes malevolorum.

OBTESTĀTĬO, ōnis, f. _Engagement solennel contracté en prenant les dieux à témoin_; _prière instante_, _supplication_. SYN. Imploratio, obsecratio, deprecatio.

OBTESTOR, aris, atus sum, ari, d. _Attester_, _prendre à témoin_; _implorer_. SYN. Testor, appello, imploro. USUS: Deos omnes imploro et obtestor vos, Judices, ut misericordiam huic tribuatis. Flens flentem te obtestor, et salutem viri tibi commendo. Quæso, oro, obtestor, ne me perditum omnino velitis. Cf. Rogo.

OBTĬCĔO, es, ere, n. _Se taire, garder le silence devant qqn_. * SYN. Conticeo. USUS: Turpiter obticuit chorus. Cf. Taceo.

OBTĬNĔO, es, nui, tentum, ere, a. et n. _Tenir_, _obtenir_, _acquérir_; _retenir_, _conserver_; _se maintenir_. SYN. Impetro, consequor, adipiscor; teneo, vinco. ADV. Diutius, in perpetuum. PHRAS. 1. Obtinui tandem quæ volebam, _j’ai obtenu enfin ce que je voulais_. Consecutus sum tandem, teneo, quas cupiebam. Extudi tandem, quæ volebam; optata teneo; optati compos factus sum; instando perpuli, evici quæ volebam. Cf. Acquiro, Assequor. USUS: 1. Obtinere provinciam cum imperio. Honoris gradum, jus suum, causam obtinere. 2. Retineo, conservo, custodio, _retenir_, _conserver_. Morem suum, veterem consuetudinem obtinere. 3. Habeo, _avoir_. Parentis locum apud me obtinet. Quem apud me locum obtinuisti?

OBTINGO, is, tĭgi, ere, n. _Échoir en partage_; _arriver_, _survenir_. SYN. Obvenio. USUS: Provincia mihi sorte obtigit. Quidquid obtigerit, æquo animo feram. Cf. Evenio.

OBTORPESCO, is, torpŭi, escere, n. _S’engourdir_, _devenir insensible_. SYN. Torpeo, obstupesco. USUS: Miror, ei non linguam obmutuisse et manum obtorpuisse.

OBTORTUS, a, um, _Pris à la gorge_, _serré_. USUS: Obtorta gula in carcerem abripere quempiam.

OBTRECTĀTĬO, ōnis, f. _Dénigrement_, _détraction_, _envie_. SYN. Calumnia, reprehensio, vituperatio. EPITH. Domestica, occulta, communis. USUS: Obtrectatio invidiæ solet lacerare plerosque. Hæc res habet obtrectationem. Cf. Calumnia.

OBTRECTĀTOR, ōris, m. _Détracteur_, _envieux_, _jaloux_. SYN. Calumniator, maledicus, invidus, iniquus. USUS: Adversarius et obtrectator laudum mearum. Quid sperem potentissimo inimico, infidelibus amicis, pluribus invidis, nullo socio et consorte laboris, omnibus obtrectatoribus. Cf. Maledicus.

OBTRECTO, as, avi, atum, are, n. et a. _Dénigrer_, _rabaisser_, _nuire à qqn_, _faire du tort par jalousie_. Cum dat. _vel_ acc. SYN. Maledico, vitupero, calumnior, dente maledico carpo. USUS: Obtrectare vitiosa æmulatione, quæ rivalitati similis est. Obtrectans angitur alieno bono, quod idem etiam alius habet. Cf. Detraho, Maledico, Vitupero, Calumnior.

OBTRŪDO, is, trūsi, trūsum, ere, a. _Pousser violemment_; _imposer_, _faire prendre de force_. PHRAS. Antonium dominum nobis obtrusit, _il nous a donné Antoine pour maître_. Antonium in cervicibus collocavit; cervicibus Antonium dominum imposuit. USUS: Ea, quia nemini obtrudi potest, itur ad me.

OBTRUNCO, as, avi, atum, are, a. _Couper_; _décapiter_. PHRAS. Hominem obtruncari jussit, _il fit couper la tête à cet homme_. Securi percuti, feriri hominem jussit; caput homini abscindi; collum secari, abscindi; caput auferri; caput gladio demi jussit. Cf. Caput. USUS: Puerorum obtruncat membra, articulatim dividit.

OBTUNDO, is, tŭdi, tūsum, ere, a. _Émousser_, _affaiblir_. SYN. Retundo, perstringo, onero. )( Acuo, exacuo. USUS: Multa, quæ mentem obtundant. Non obtundam aures tuas sermonibus, non epistolis longioribus. Homo ad omnia hebes et obtusus. Aures obtusæ. Cf. Molestus.

OBTURBO, as, avi, atum, are, a. _Troubler_, _rendre trouble_. USUS: Obturbare solitudinem alicujus. Cf. Impedio, Turbo.

OBTŪTŬS, ūs, m. _Action de regarder, regard, vue_. SYN. Aspectus, conjectus oculorum. USUS: Figere obtutum oculorum aliquo, _fixer ses regards sur un objet_. Cf. Aspectus.

ŎBUMBRO, as, avi, atum, are, _Ombrager_; _obscurcir_. USUS: Arbor vestibulum obumbrat.

OBVALLO, as, avi, atum, are, a. _Entourer d’un retranchement_, _retrancher_, _fortifier_. SYN. Circumvallo, munio, firmo. Cf. Munio.

OBVĔNĬO, is, vēni, ventum, ire, n. _Venir à_; _échoir à_, _survenir_, _arriver_. SYN. Obtingo. USUS: Hereditas ei opulenta obvenit. Cf. Evenio.

OBVERSOR, aris, atus sum, ari, d. _Se tenir_, _se trouver devant_; _s’offrir à la vue_, _se présenter aux regards_. SYN. Versor, occurro. USUS: Obversatur mihi ante oculos Reipublicæ dignitas, _à mes yeux se présente la majesté de la république_. Cf. Versor.

OBVERTO, is, ti, sum, ere, a. _Tourner vers_, _diriger vers_. USUS: Os alicui, navem aliquo obvertere. Cf. Verto.

OBVĬAM, _A la rencontre_, _au-devant de_. PHRAS. 1. Obviam ivit parenti, _il alla au-devant de son père_. Obviam se tulit, obviam processit, prodiit, venit; obviam profectus est; obviam properavit; in complexum parentis venit. 2. Latro obviam factus est proficiscenti, _le voleur le rencontra au moment où il se mettait en route_. Obviam se dedit latro proficiscenti; obtulit se proficiscenti latro; obviam se obtulit; adversus me ivit; oculis meis se obtulit; obviam fuit proficiscenti; proficiscenti latronem casus obtulit, in conspectum dedit; incidit in latronem; latro in conspectum incurrit; occurrit mihi latro. USUS: 1. Obviam mittere, egredi; obviam effundi. 2. Contra, _contre_. Obviam ire conatibus improborum, _s’opposer aux efforts des méchants_.

OBVĬUS, a, um, _Qui se trouve sur le chemin, sur le passage_. SYN. Occurrens. USUS: Fac, ut litteræ tuæ veniant obviæ, obviæ mihi fiant, _fais en sorte que tes lettres me parviennent en route_. Classis hostibus in obvio est, _la flotte est en face des ennemis_.

OBVOLVO, is, volvi, vŏlūtum, ere, a. _Envelopper_, _voiler_. SYN. Tego, obduco. USUS: Obvolutus et obligatus corio.

OCCÆCO, as, avi, atum, are, a. _Aveugler_, _priver de la vue_; _rendre obscur_. SYN. Excæco, obscuro. USUS: Stultitia, cupiditate occæcatus.

OCCALLESCO, is, callŭi, escere, n. _Devenir calleux_; _devenir insensible_, _dur_. SYN. Percallesco, obduresco. ADV. Prorsus, non dubitanter, plane. USUS: Jam prorsus ad omnem dolorem occalui, _je suis devenu insensible à la douleur_.