Part 29
imagines.--Edd. plerique _præsententur imagines_ 3 Mss. ap. Mart. ABCDE. et paulo post, _præsentia futurorum_, 2 Mss. ap. Mart. Reddimus lectionem Mss. quibus posteriore loco suffragatur Arnaldus.
est.--BC. Er. Ven. Lugd. _erit_. ADE.
217. occultorum = ABCD.
fateorque. _fateor quia_ BD. _quod_ AC.
218. metitur.--Edd. aliquot [Lov. Som.] et Mss. (2 ap. Mart. ABDE.) _metimur ergo cum præterit ... non metimur_ (A); _quid enim metiatur_. (_metiamur_ E.) Male. mox _metimur_ A. et in fin. cap. _metitur_ BC. et D. sup. ras.
confitebor. _confitear_ ABCD.
vere. _vera_ AD.
cognoscere.--Bad. Am. Er. Lov. Som. _cognoscere te_. 5 Mss. ap. Mart. et E. Expungendum est, _te_, juxta Mss. et Arn. quia de tempore, non de Deo, cognoscendo loquitur Augustinus.
vivo.--Lov. _ad hanc inhio_: recte, nisi alii refragarentur et edd. et Mss. qui magno consensu ferunt, _ad hanc vivo. et propter hanc vivo_ E. _ad hunc vivo_ AC.
219. annui.--Sic legendum videtur cum Mss. Vedast. duobus, et uno Corb. vel cum Arn. _et non annui_. Ubi Germ. codex habet, _et non abnui_. Lov. vero cum aliquot Mss. _et non anni_ ABCDE. Er. _et anni_. Denique Bad. et Am. _et non animi_.--Editio Veneta: _tempora, et anni; non annui_.
ligneolæ.--Omnes Mss. Angl. (ABCD tantum.) _circuitum illius, aut definite duplum ligneolæ rotæ_.--Er. Ven. Lugd. _igneolæ_.
totius.--Er. Ven. Lugd. Somm. Dub. Mor. et Rond. cum octo Mss. 1 Ms. ap. Mart. _totus_. E manu post.
ille.--Er. Ven. Lugd. _illa._ mox _quantum_ ABCDE.
220. victoriosum.--Bad. Am. Er. et Lov. cum paucioribus Mss. _ut victor Josue_ Bert. et E.
cum. = ABCD.
si et. ABDE. [_etsi_ ed. P.] mox _motus_ ABCD.
221. _id_ ipsum A. _ad_ ipsum E. [_ipsum_ ed. P.] mox _moram_ pro _mora_ ABDE.
item. _idem_ BC.
illud? Tempus metior. _tempus illud? Metior_, AD. _illud tempus. Metior_ BC.
puta. _puto_ ABCD.
222. tenore. _tempore_ ABCD.
l. 17. ad aliquam. _aliqua_ ABCD.
pronuntio, renuntio. _pronuntio et_ ABCDE.
Ipsamque longam num--? ABCD. [Ipsam _quoque_ longum _non_ E. c. ed. P.]
qua.--Lov. et antiquiores editiones, _quam metior_. (ABC. et mox _qua_ ACD.) Sed melius Arn. cum Mss. _qua_: statim quippe dixerat Augustinus brevi syllaba longam se metiri.
223. eas. _ea_ ABCD.
consumptione. _consummatione_ ABCD.
pergat.--2 Germ. et plur. Mss. ap. Arn. In prius edd. _peragat abesse quod aderit_. Bert. et E.--Quidam legendum putant; _pergat adesse quod aberit_; quam lectionem Mart. et Rond. in textum receperunt. _pergat ad esse_ [_adesse_ Mor.] _quod aderit_. ABCD.
224. illo.--Er. Ven. Lugd. Somm. Dub. Flor. et Rond. cum septem Mss. E. [_illa_. ed. P.]
extentus.--Sic Mss. At edd. _intentus_. E.
dissilui.--Mss. Benign. Corb. et alii non deteriores, _dissolui_.
225. Qui. [_quod_ ex err. typoth.]--Er. Ven. Lugd. Mart. c. 2 Germ. Arn. Mor. et Rond. cum octo Mss. ABCDE. [_Quod_ ed. P.] mox _dicit_ ABCD.
et. _ut_ ABCD.
distentione.--In vulgatis, et aliquot Mss. _sine distinctione_. E. At in Mss. pluribus et melioris notæ habetur, _sine distentione_, (E. in marg.) consequentius porro ad illud quod præcedit: _Neque enim sicut nota cantantis ... variatur affectus sensusque distenditur_.
226. accepit. _cepit_ ABCDE.
cujus.--Er. Lugd. Ven. Lov. _cui_.
227. hanc. _hæc_ ABCE.
§. 4. l. 6. luculenta. _lucentia_ ABCD.
ea.--Ita in Mss. et concinnius quam si legas ut in vulgatis, _Et cum in ea_ ABCDE.--Somm. utraque particula omissa, sic incipit: _Cum in ea_.
quod. quod, _quid, quid_. ABCDE.
confitear.--In Mss. omnibus habetur, _si totum confitear_: cujus propositionis sensus ex istis completur verbis, _quis legentium capere durabit_?
autem.--Mart. ex uno Ms. _Verumtamen_: sic etiam unus apud Rond. manuscriptus.
228. nihil.--Sequimur Mss. Benign. Theoderic. etc. Non pauci tamen cum Lov. et Arn. habent, _quiddam inter formam et nihil_, [ABCD.] _nec_. [_et_ A.] At Bad. Am. et Er. cum duobus Mss. sic ferunt: _quam cogitabam quiddam informe et nihil formatum, nec nihil informe, prope nihil_. E.
est.--Sic Mss., paucis exceptis. _esse_ A. At Lov. cum antiquioribus editionibus: _nihil aliquid est, et non est, hoc eam dicerem_. E. _si dici posset, aliquid et est, et non est_. Ulim.
aliud.--Editi, _alibi aliud_. E.
de nihilo. bis ABCD.
229. talis. _alias_ ABCD.
aut. Ita in melioribus Mss. et Bad. Porro in aliis edd. _sed tenebræ erant. et_ e Gen. ABCD.
abyssum.--In prius vulgatis, _et tenebræ_ {298} _erant super abyssum_ A. Sed abest, _erant_, a Mss. BCDE.
terra.--Lov. cum aliis edd. _informitas terræ invisibilis_ ABCDE. _et incompositæ_ ABCD.
230. l. 1. O Lumen Veritas ABCDE. [_O Veritas_ ed. P.]
impacatorum.--Lov. et Arn. _propter tumultus peccatorum_. Sed melius Bad. Am. et Er. _impacatorum_. Nam ita Mss. nullo fere excepto; atque hoc nomine designati videntur Manichæi, Scripturarum sacrarum inimici.
revivisco.--Sic habetur in prius edd. _hunc bibam, et tunc vivam; nam non ego vita mea. Si male vixi, ex me mors mihi_ [_mihi mors_ E.] _fui, et in te revivisco_. E _tunc_ pro _hinc_, et _et_ ante _in te_, restituimus cum ABCDE [_hinc_ et = _et_ ed. P.]
in aurem interiorem. _in aure interiore_ ubique ABCD.
voluptas.--Mss. 2 Germ. Fossat. et alii sex. et ABCDE [_voluntas_ ed. P.]
231. peregrinatio.--Lov. et Arn. _Unde intelligat anima quantum peregrinatione_. Prætulimus lectionem Bad. Am. et Er. quæ ex pluribus Mss. comprobatur, et hic apprime convenit; nam isthæc verba, _unde intelligat anima_, ad illa referuntur, _quam longe super omnia tempora sis æternus_.
§. 14. l. ult. nulla. _nullæ_ ABCD.
232. quoto, _quo_ ABCD. et man. 1^{ore}. E.
manifestatione.--Lov. et 2 Mss. ap. Mart. _in manifesta facie_.
233. de.--Somm. Rond. et Lips. omittunt præpositionem _de_. E.
nostrum.--ABCDE. Rond. _te arbitro, Deus omnium nostrum_. [_nostrorum_ ed. P.]
dicit.--Sic legendum juxta Mss. Angl. [_dicitur._]
234. æternum.--Arn. cum Mss. quatuor, _sine labe stat in æternum_. _in æternum stat_ E. mox = _Deo_ ABCD.
quoniam ABCD [_quia_ ed. P.]
235. suspiret. _suspirat_ ABCD.
concedunt. _contendunt_ ABCD.
238. prope.--Lov. _proprie_.
239. Corporale.--Ita plures et potiores Mss. cum Arn. At Bad. Am. Er. Som. Blas. cum quinque Mss. habent, _id est, Incorporale_. Lov. _id est, Corporabile_.
240. vultis.--Somm. et Germ. 1. _quisquam ita tentaverit, si non vult istam_. Mart. c. 2 Mss. _si non vult hanc_.
intelligamus.--In omnibus fere libris legitur, _nisi ut intelligamus_; (ABCDE.) librariorum lapsu, qui forte mutarunt _aut_, in, _ut_. Hanc porro particulam removimus juxta Arn. et Ms. Benignianum. [uncinis inclusam habet Lips.]
præscriptum. _scriptum_ ACDE et paullo ante, = _Deus_ ABCD.
a Deo. _ab eo_. ABCD.
aut si eo ABCDE. [_in eo_ ed. P.]
241. audimus.--Rond. cum septem Mss. ABCD et E. manu priori. [_audivimus_ ed. P.]
ex Deo ABDE. _e_ C. [_a Deo_ ed. P.]
vera.--Lov. _sic inveniet eam inter tam multa verba_. E.--Sic quoque Sommalius. _Inveniet_ legit etiam Rond. cum novem Mss. ABCDE [_invenit_ ed. P.]
242. l. 2. sive quid aliud ABCD. [_aliud aliquid_ E. c. ed. P.]
veritatis. _veritas_ ABCD.
244. existere. ed. Ben. ABCDE. _existeret_ Somm. Lov. Arn. Mor. Dub. Mart. cum quatuor Mss. et Rond. cum sex Mss. [_existeret_ ed. P.]
Domine ABCD. [_et Dom._ E. c. ed. P.]
245. et fierent.--_et ut fierent_ ABCD.
variationes.--Ita Lov. Sed alii libri editi et scripti habent, _narrationes_ (ABCDE.) excepto Ms. Benigniano, qui pro ea voce substituit, _rationes_.
creaturæ.--_naturæ_ ABCD.
246. acutum.--Somm. et Rond. cum quatuor Mss. necnon quinque Mss. citati apud Mart. _sic acuto cernat animo_. ABCD.
prior.--Edd. _perficiendi potentia_ (BC.) _prior_; refragantibus Mss. quorum lectionem amplectimur.
247. narrari.--Legendum videtur, _variari_: vult enim Augustinus quod sicut sonus origine præcedit cantum qui ex eo formatur; ita materia _velut tempore_, id est origine præcedere debet, ut aliquid de illa _variari_ possit.
præcedatur.--Sic Mss. et Arn. At Bad. habet, _præcedantur_; "5 Mss. &c." ap. Mart. _præceduntur_. alii edd. _præcedunt_ E.
248. vidit. "Ita 2 Germ. c. omn. fere Mss.; aliquot editi _videt_." Mart. [_videt_ ed. P.]
excelsior.--Plerique editi, _excellentior_.
sufficient.--Lov. Somm. Arn. Mor. et Mart. cum quatuor Mss. et ABCDE. _sufficiant_.
249. l. 1, 2. Invoco. _Invocem_ ABD.
ne. ABCD. [_nec_ ed. P.]
250. natura.--Somm. et quinque Mss. apud Mart. _spirituales corporalesque naturæ_.
promeruerunt.--Somm. Dub. Mart. et Rond. cum quatuor Mss. ABCDE. [_promeruerant_. ed. P.]
251. hærendo ABCDE. [_cohærendo_ ed. P.] mox _quodcumque_ pro _quod utcumque_ ABCD.
252. nostræ.--Insignem huncce locum redintegrant Mss. Mutilus quippe in excusis erat, detractis verbis istis, _sapientiæ nostræ_.
253. dicam.--Mss. non habent hoc loco, _Mergimur et emergimus_.--Neque Somm. {299} neque Flor. habent hæc verba. om. ABCDE [habet ed. P. uncinis includit Lips.]
spiritualis.--Ita Mss. At editiones, excepta Arnaldina, præferunt, _sprituales_. E. Non bene: intendit quippe Augustinus abyssum intellectualis omnis creaturæ ipso Angeli et hominis lapsu fuisse indicatam.
amo.--Sic in Mss.--Sic etiam Am. Er. et ed. Florentin. ABCD. Lips. [_redde te mihi: te enim amo_ E. c. ed. P.]
abscondatur.--Lov. _donec abscondar_. Sed verius editiones aliæ cum Mss. _abscondatur_. Subintellige, _vita mea_.
254. aguntur. _coguntur_ hic et paullo post 5 Mss. ap. Mart. mox _super_ pro _supra_ bis ex ABCDE.
_mihi_.--In prius excusis, _quæ dixerunt mihi_. Sed alludit Augustinus ad Psal. 121, ver. 1, in quo legere solet, _qui dixerunt_; et sic habent hic Mss.
lux.--Sic Mss. cum Arn. At Bad. Am. Er. et Lov. habent, _facta est_; (E.) et paulo post, _quo tenebræ fuimus_. E.
255. intelligat; a te petat. Sic Mss. omissis verbis, _et qui non potest_, ABCD _et a te_ E. uncinis inclusa habet Lips. [_et qui non potest_ ed. P.]
dum...quod loquitur.--Somm. Lov. Dub. Mart. c. 4 Mss. Rond. _sciat quid loquatur, dum_ ABCD. _quod_ ABCDE [_cum_--_quid_ ed. P.]
256. l. c. et ibi probent. ABCD [_et probent_ E. c. ed. P.]
sunt.--Er. et Lov. _quam longe aliud sunt_. Sed abest _aliud_ a Mss. necnon ab edd. Bad. Am. Somm. et Arn. Mox pro _nosse_, _scire_ BC. pro _novi_, _scio_ ABCD. et post _velle_, _ut sim_ ABCD.
ut.--Lov. _aut terna_. Sed clarius aliæ editiones cum Mss. _ut terna_. Mox enim sequitur, _an utrumque_; quo significatur duo jam esse proposita: unum, _an propter tria hæc ibi Trinitas_; alterum porro, _an in singulis hæc tria_, ita _ut terna singulorum sint_. Quanquam apud Am. et Er. sic post hæc legitur: _an utrorumque miris modis simpliciter et multipliciter infinito insensibili sine quo est_. Ita quoque apud Bad. nisi quod habetur, _fine_; non, _sine_.
suo.--Somm. Moret. et Rond. _in Christo Filio suo_. Mart. c. Germ. et 2 aliis _in Filio suo_.
257. l. 4. conversi ABCD. [_et conversi_ E. c. ed. P.]
sed jam in voce. Ulim. Arn. Somm. Mart. c. Germ. et 4 aliis et Rond. ABCD _non_ manu priore E, post^e. _jam_. Er. Lugd. _Sed jam non in voce_. [_sed in voce_ ed. P.]
_mentibus_.--Mss. aliquot ex vetustis, et ABCD. _effici sensibus_.--Paulo post etiam Somm. et Rond. _ut sensibus perfecti sitis_. ABCD. paullo ante, _sensus_ pro _mentis_ etiam E., sed ibi solus.
258. l. 3. eorum sensus corrumpantur,--_sensus corporum_ ABCD.
es.--Apud Lov. omittitur, _Ecce ubi es_.
astabo.--Editi cum nonnullis Mss., _Mane astabo tibi_. ABDE. At abest _tibi_ a verioribus codicibus. C. mox _unde et in_ ABCD [_unde in_ E. c. ed. P.}
259. suspicere.--Lov. cum antiquioribus editionibus _suscipere_; (B.) et paulo post: _susciperent et cognoscerent misericordiam tuam_. Sed liquet meliorem esse Mss. lectionem, quam in textu damus. mox _agnoscere_ ABCD.
260. quod.--Lov. _quos_, in textu; et ad marginem, _quod_: hoc præferre visum est, maxime cum legatur in edd. aliis et Mss.
nobis.--In vulgatis, _quod nondum est, da nobis_. At in Mss. non habetur, _da_, nisi forte in aliquo e recentioribus. [5 ap. Mart.]
261. atque.--Ita Bad. Am. Er. cum Mss. undecim. At Lov. et Arn. _progredi sinantur aquæ, ut in se comminuantur_.
suum.--Bad. Am. Er. et Lov. omittunt, _et dat fructum suum_.--Alii etiam cdd. id omittunt, et uno periodo sequentes, habent paulo post, _germinet_.
beneficum.--Sic legendum, juxta quatuor Mss. Angl. (ABCDE.)--Hanc lectionem omnino sequendam affirmat Mart. et illam tuetur auctoritate unius Ms. Hanc quoque usurpat editio Florentina, illique lectioni adstipulantur tres Mss. citati apud Rond. Præterea, cum fuerit bis excusus ille tomus primus BB. in prius edito legitur _beneficium_; in edito posterius, _beneficum_, licet suam superiorem notam Patres BB. servaverint, in qua lectio _beneficum_ referenda in textum declaratur.
262. et ecce ABCD. (sicut plures e PP. ap. Sabat.) Lips. [om. _et_ ed. P.]
benignitatis operarios.--Quatuor Mss. Angl. (ABCD. abest ab E.) Vocem scil. _benignitatis_. e loco Psalmi prox. cit. _annum benignitatis tuæ_ hic haud dubie inseruit ipse Aug. Ed. Ox. [_mitteus operarios_ ed. P.]
optanti.--Lov. _vitam optanti_, et paulo post, _ortum præparas_: contra quam habent cæteri codices, quos utroque loco sequimur.
263. principia.--Mss. melioris notæ, _in principia_, id est in luminaria noctis: quæ lectio videretur præferenda, nisi paulo supra haberetur, _in principio_ diei; forte pro _in principium diei_, juxta librum 1 de Genesi contra Manichæos, cap. 14. [ed. B.] _principia_ CDE. quod omnino præferendum videtur, quum cdd. auctoritate firmetur; lectio vero _principio_ e manu emendatrice facile profluxerit, [_principio_ AB. c. ed. P.]
264. despectorum.--Am. Er. et novem Mss. _desperatorum_. E.
quasi decurrens spiritus vehemens. ABCD et sic Aug. de Unit. Eccl. T. 9. col. 356. c. a Sabat. allegat.--_ferretur flatus_ {300} _v._ a librariis, utpote usitatior, illata est; habent etiam _ferretur_ BC; duplicem lectionem AD. _decurrens spiritus vehemens ferretur flatus vehemens._ [_ferr. flat. veh._ ed. P.]
per quos. _quod_ ABCD et E man. post.
_in_ nomine tuo ABCDE [_nom. tuo_ ed. P.]
265. §. 27. l. 2. cognitiones. _cogitationes_ ABCD et E man. 1^{ore}.
l. 7. multiplicantur ABCDE [_multiplicatur_ ed. P.]
a quo. _qua_ (sc. pulchritudine) ABCD.
ejecit.--Lov. Ulim. Mart. c. 3. Mss. Arn. Mor. et Rond. _ejicit_.
266. signo.--Somm. et Rond. cum quinque Mss. _in signum_. ABCD.
ut operentur. _et operantur_ ABCD.
eis.--Lov. _benedicunt eis_. Sed legendum cum edd. aliis et Mss. _benedicuntur ab eis_: quæ lectio perperam correcta est propter verbum, _exhortantur_, quod putarunt active usurpari.
sumit.--Arn. et Mart. cum sex Mss. ABCD. [_sumpsit_ E. c. ed. P.]
intenta. _attenta_ ABCD.
267. viva.--Plures Mss. _in animam vivam_. ABCD.
268. et. ABCDE. [_nec_ ed. P.]
_vos._--In edd. deest _vos_. quam vocem restituere placuit ex Mss. quia locum illum sic referre solet Augustinus.
eum.--Bad. Am. Er. et Arn. _facis jam capacem_. Sic etiam duo e Mss.; mox _vel unitatem_ ABCD.
269. neque enim de. ACDE [_neque de_ B. c. ed. P.] mox _in agnitione Dei_ ABCDE [--_onem_ ed. P.]
quanquam.--Ita plerique Mss. cum Arn. At aliæ editiones habent, _tanquam_: Mss. tres, ap. Mart. _quemquam_; mox "de _his_ qui" pro _iis_ ABCD. cum vers. Vet. cont. Vulg.
270. qua.--Lov. aliæque editiones, excepta Arn. _quæ_ (E): male, uti ex Mss. et ex sermonis serie intelligitur, et paullo ante _renuntiandis_ pro _enuntiandis_ ABCD.
271. effert. _offert_ ACDE.
affectionibus. 2 Germ. ap. Mart. ABCDE [_affectibus_ ed. P.]
eorum. ABCDE [_horum_ ed. P.]
272. non moventur nisi variis. sic Dub. Mart. et Rond. cum undecim Mss. BCD. [_nisi a variis._ AE. c. ed. P.]
loquar. _loquor_ BCDE.
serpentibus. repentibus ABCD.
273. gaudes.--Somm. Arn. Mor. Mart. cum sex, et Rond. cum undecim Mss. ABCD expungunt verba, _in omnibus_. Non male. [_in omnibus gaudes_ ed. P.]
_fructum._--Bad. Am. Er. et Lov. addunt, _abundantem_. (E.) Sed hac voce carent Mss. et Arn.
didicit ABCDE [_didici_ ed. P.]
274. credimus. _credidimus_ ABCD. mox pro
pertineat. _pertineant_ ABCD et pro
animus. _anima_ ABCD.
videmus.--In Mss.--Sic quoque legunt Mart. c. 5 Mss. Flor. et Rond. cum aliquot Mss. et ABCD. [_vidimus_ ed. P.] mox = _omnia_ ABCD.
illud.--Lov. _illud atque aliud vidisti_.
dicunt.--Ita Mss. plerique cum Arn. At Lov. aliæque editiones, _Hoc modo dicuntur etiam_.
275. edidisti. _dedisti._ ABCDE et 2 Mss. ap. Mart.
§. 44. pen. dicatis. _dicitis_ ABCD.
276. devincti.--Sic legendum juxta Mss. Anglicanos. [BCD tantum.]--Hanc lectionem habet Mart. [ex iisd. Mss.] necnon Rond. cum tribus Mss. [_devicti_ AE. c. text. Ben. et Lips.]
places.--Bad. Am. Er. Lov. _complaces_.
277. Spiritum quem dedit ABCDE [_Sanctum_ ed. P.]
est.--Quinque Mss. apud Mart. _sed est est_. punctis notatur _quod_ man. post. in E.
ornatu.--Tres Mss. apud Mart. _in ornatum_.
concipiendam. _concupiscendam_ BCE _concupiendam_ AD. vid. p. 277. not. d.
278. te.--Angl. Mss. _et amemur a te_. [ABCD tantum.]
tua.--Ita Mss. et Arn. At Bad. Am. Er. Lov. _non de te aliqua, non de tua, vel quæ antea fuerit._ ita E, sed = _te_.
§. 49. l. 14. in unam conspirationem. _in una conspiratione_ ABCD et E man. post.
l. 15. et tibi + _ut_ ABCDE.
formasti.--Codex Benignianus, _firmasti_.
279. vespera.--Sic legendum liquet cum Albinensi codice; non ut alii plerique editi et scripti habent, _pacem sine vespera_. ABCDE.
tempus.--Hic editiones, excepta Arnaldina, interponunt, _nec operaris ad tempus_; (E.) quæ verba absunt a plerisque codicibus manuscriptis. ABCD.
280. l. 3. bona opera. = _bona_ ABCD.
* * * * *
{301}
INDEX CAPITUM
(EX EDIT. BENED.)
* * * * *
LIBER PRIMUS.
I. Deum vult laudare ab ipso excitatus. p. 1
II. Deum quem invocat in ipso esse, ipsumque in Deo. 2
III. Deus sic ubique totus, ut res nulla ipsum totum capiat. id.
IV. Dei majestas et perfectiones inexplicabiles. id.
V. Petit amorem Dei, et delictorum veniam. 3
VI. Infantiam suam describit; laudat Dei providentiam et æternitatem. 4
VII. Infantia quoque peccatis obnoxia. 6
VIII. Unde puer loqui didicerit. 7
IX. Odium litterarum, amor lusus, et vapulandi timor in pueris. 8
X. Amore lusus et spectaculorum avocatur a litterarum studio. 9
XI. Morbo pressus Baptismum flagitat, quem mater certo consilio differt. id.
XII. Ad litteras cogebatur, quo tamen Deus utebatur bene. 10
XIII. Quibus studiis potissimum sit delectatus. 11
XIV. Litteras Græcas oderat. 12
XV. Precatio ad Deum. 13
XVI. Improbat modum juventutis erudiendæ. id.
XVII. Prosequitur contra modum exercendæ juventutis in re litteraria. 14
XVIII. Quod homines curant servare leges grammaticorum, et non divinorum præceptorum. 15
XIX. Pueritiæ vitia quæ in majores ætates transeunt. 16
XX. Pro bonis sibi in pueritia collatis Deo gratias agit. id.
LIBER SECUNDUS.
I. Adolescentiæ ætatem et vitia recolit. 18
II. Annum ætatis suæ decimum sextum in ardore libidinoso consumptum. 19
III. De peregrinatione studiorum causa, et de parentum proposito. 20
IV. Furtum cum sodalibus perpetratum. 21
V. Neminem peccare sine causa. 22
VI. Omnia quæ boni specie ad vitia invitant, in solo Deo esse vera et perfecta. 23
VII. Gratias agit Deo pro remissione peccatorum, quodque a multis servatus sit. 25
VIII. Amavit in furto consortium simul peccantium. id.
IX. Contagiosa res sodales mali. 26
X. In Deo omne bonum. id.
LIBER TERTIUS.
I. Amore quem venabatur capitur. 27
II. Amavit spectacula tragica. id.
III. In schola rhetoris ab Eversorum factis abhorrebat. 29
IV. Hortensius Ciceronis excitavit illum ad ardorem philosophiæ. 30
V. Fastidiit sacras Litteras propter simplicitatem stili. 31
VI. A Manichæis quomodo captus. id.
VII. Doctrina Manichæorum absurda cui suffragabatur. 34
VIII. Contra Manichæos dicit quæ flagitia semper detestanda, quæ facinora. 36
IX. Discrimen inter peccata, et inter Dei judicium et hominum. 38
X. Nugæ Manichæorum de terræ fructibus. 39
XI. Planctus et somnium matris de filio. 42
XII. Quale responsum mater Augustini accepit a quodam episcopo de ipsius conversione. 43
LIBER QUARTUS.
I. Quamdiu et quomodo alios seduxerit. 45
II. Rhetoricam docet, concubinam fovet, et aruspicem qui victoriam promittebat, contemnit. 46
III. Ab astrologia, cui deditus erat, per senem medicinæ et rerum peritum revocatur. 47
IV. Morbum et baptismum amici narrat, quem etiam suis erroribus {302} involverat;eoque morte sublato, dolet gravissime. Mirabilis efficacia sacramenti Baptismi. 49
V. Cur fletus dulcis miseris. 50
VI. Quantus ex amici morte dolor. 51
VII. Impatientia doloris mutat locum. 52
VIII. Tempus et amicorum colloquia doloris edentur. id.
IX. De humana amicitia. Beatus qui amat in Deo. 53
X. Labiles creaturæ, nec in eis potest anima requiescere. id.
XI. Omnia creata sunt instabilia. Solus Deus stabilis. 54
XII. Amor non improbatur, modo in his quæ placent, amemus Deum. 55
XIII. Amor unde proveniat. 56
XIV. Libri de Apto et Pulchro Hierio nuncupati. Unde hunc amaverat. 57
XV. Quod corporalibus imaginibus contenebratus, non potuit capere spiritualia. 58
XVI. Categorias Aristotelis et liberalium artium libros per se intellexit. 60
LIBER QUINTUS.
I. Excitat mentem ad Deum laudandum. 63
II. Dei præsentiam iniquos non effugere: itaque ad eum debere converti. id.
III. De Fausto manichæo, et de philosophorum cæcitate qui per creaturas Creatorem non cognoverunt. 64
IV. Sola Dei cognitio beat. 66
V. Manichæi de astris imperitia indignum eum fide in cæteris faciebat. 67
VI. Faustus eloquens, sed liberalium disciplinarum expers. 68
VII. Alienatur a secta Manichæorum. 69
VIII. Proficiscitur Romam contra matris voluntatem. 70
IX. Febri correptus periculose laborat. 72
X. Errores ante susceptam Evangelii doctrinam. 74
XI. Qualiter Augustinus contulerit cum catholicis. 77
XII. Fraus discipulorum Romæ in præceptores. 78
XIII. Docturus rhetoricam mittitur Mediolanum; ab Ambrosio suscipitur. 79