Part 3

Hermannus. — Oportet per parentes.

Gysbertus. — Plus æquo curiosi et molesti sunt parentes, qui te eo tempore domi coërcent, ut nusquàm proripias.

Hermannus. — Mei commodi sunt solliciti.

Gysbertus. — Istud domi desidere, quid conferre tibi potest?

Hermannus. — Non parum prodest.

Gysbertus. — Explica.

Hermannus. — Domi cochleæ agendo vitam, calceos non detero, neque à sole exuror, ut fuscus fiam.

Gysbertus. — Per Herculem istud multum accommodat.

————

De Autumno.

Iasperus & Iacobus.

Iasperus. — Adest rursus tempus istud pestiferum, et hyemem reducens.

Iacobus. — Quod tempus putas?

Iasperus. — Autumnale, cuius hodie primus est dies, festum sancti Bartholomæi.

Iacobus. — Vocas tu istud tempus pestiferum?

Iasperus. — Voco, quia nunquàm magis quàm hoc tempore, morbo succumbunt homines.

Iacobus. — Si verum fateri vis, nullo non tempore totius anni laboratur doloribus corporis.

Iasperus. — Præcipuè tamen Autumni diebus.

Iacobus. — Nescio, laus superis, ego nunquàm infirmitatem sensi in Autumno.

Iasperus. — Præter istud incommodum, et frugem tamen aliquam secum affert.

Iacobus. — In quo est frugifer?

Iasperus. — Quia vinum profert.

Iacobus. — In hoc certè laudem meretur.

Iasperus. — Alia quoque commoda habet.

Iacobus. — Quǽnam? dic.

Iasperus. — Abigit pulices suo frigore, qui nos nocte in æstate verminarunt.

Iacobus. — Certè non omnibus illos depellit.

Iasperus. — Qui sentiunt pulices in Autumno?

Iacobus. — Vetulæ mulieres semper sub vestibus quæritant eos.

Iasperus. — Apud illas perpetuum habent hospitium.

Iacobus. — Adde, et pediculi.

Iasperus. — Autumnus etiam nucum adducit messem.

Iacobus. — Istas non admodum moror.

Iasperus. — Narra quid causæ siet?

Iacobus. — Quia adimunt vocis synceritatem.

Iasperus. — Eam restituit aqua pura et calida.

Iacobus. — Sed à cibo abhorreo, qui me aquam potare cogit.

Iasperus. — Supra communem hominum fortem sapis.

Iacobus. — Nunc me naso suspendis.

Iasperus. — Non, quia homines sæpe aliqua edunt, etiam unde perniciem sunt accepturi, istud tu fugiturum te dicis.

————

De Hyeme.

Vilhelmus & Georgius.

Vilhelmus. — Ah, ah, quantum frigeo.

Georgius. — Friges nunc temporis?

Vilhelmus. — Nónne et tu frigore premeris?

Georgius. — Non, sed totus caleo.

Vilhelmus. — Præstantius me vestitus es.

Georgius. — Id sanè parum est, sed crepidæ me calere faciunt.

Vilhelmus. — Facile frigus pellit, cui crepidæ sunt et chirothecæ subductæ pellibus.

Georgius. — Oportet et corpus multis operiri indumentis.

Vilhelmus. — Quid faciam nescio, malè ad hyemem instructus sum.

Georgius. — Quî hoc fit?

Vilhelmus. — Indumenti mihi nihil est, nisi quam conspicis.

Georgius. — Verè non bene tibi cum hyeme conveniet.

Vilhelmus. — Si in patria agerem, in cœlo essem.

Georgius. — Quare?

Vilhelmus. — Dum ibidem essem, hyemem non sensi.

Georgius. — Non tum scholam invisisti?

Vilhelmus. — Æstate quidem, sed hyeme post fornacem latui.

Georgius. — Quid egisti? torrebásne poma in fornacem?

Vilhelmus. — Utique et pyra quandoque.

Georgius. — Mirum quòd parentes tibi indulserunt.

Vilhelmus. — Lubentissimè, sed istam non habebo hîc lautitiam.

Georgius. — Vereor quòd non.

Vilhelmus. — Ah, quantum mihi ferendum erit vice deliciarum, quas in patria habui.

Georgius. — Tibi ipsi es vates.

Vilhelmus. — Dabit Deus his quoque finem.

Georgius. — Sed serius fortassis quàm velles.

Vilhelmus. — Et hæc olim (ut inquit Poëta) meminisse iuvabit.

Georgius. — Mehercle dulcius nihil est, quàm actorum recordari laborum, quos superavimus.

Vilhelmus. — Multos tamen quandoque vidi (ut 2. Æneidos de Ænea scribit Vergilius) qui lachrymando habitam miseriam recensuerunt.

Georgius. — Stulti homines qui victam calamitatem lachrymis prosequuntur.

————

De Vere.

Gerhardus & Bruno.

Gerhardus. —Unde tanta fluviorum copia?

Bruno. — Nix altis in montibus liquitur.

Gerhardus. — Fortassis.

Bruno. — Sic est.

Gerhardus. — Tempus expetit, quia ver adest.

Bruno. — Non adesset ver, cùm simus in martio mense?

Gerhardus. — Nunc agricolæ redeunt ad agros colendos.

Bruno. — Labor etiam rursus incumbit equis.

Gerhardus. — Satis per hyemem quieverunt.

Bruno. — Inertiam ipsis aratrum expellet.

Gerhardus. — Fuistíne hisce diebus in pomariis?

Bruno. — Istic nihil est quod agam.

Gerhardus. — At fortassis violas quæsisses.

Bruno. — Non sum violarum, sed librorum amator.

Gerhardus. — Putabam violas à rusticis egestas.

Bruno. — Hæ tuo naso et ori conveniunt.

Gerhardus. — Bona verba, quæso.

Bruno. — Ut loqueris, ita et responsum accipis.

Gerhardus. — Fateor, meo ipsius gladio cado.

Bruno. — Incidisti in foveam quam fecisti.

Gerhardus. — Post aliquot dies redolebunt pomaria violis.

Bruno. — Post multos, non paucos certè.

Gerhardus. — In dies iam è terra erumpunt.

Bruno. — Vidistín’ aliquas?

Gerhardus. — Vidi complusculas.

Bruno. — Ego hoc vere nullam.

Gerhardus. — Si quas reperiam, ad te feram.

Bruno. — Id facito, si te non gravabit.

Gerhardus. — Non me degravat obsequium amico exhibendum.

Bruno. — Facile amicos tibi parabis (teste Comico) si obsequiis conferendis aliis delectaris.

Gerhardus. — Inservire amicis mihi delicium est.

Bruno. — Id hominem decet (ut alius inquit Comicus) ut homini alteri Deus sit, id est, præstet auxilium et commodum.

————

In festo sancti Galli.

Nicolaus & Vinandus.

Nicolaus. — Appetit nunc dies sancti Galli, quo scholastici delectari solent.

Vinandus. — Ego certè ipsius adventu nunc doleo.

Nicolaus. — Solebas tamen plus aliis gaudere ob diem istum.

Vinandus. — Fateor, sed nunc secus mecum agitur.

Nicolaus. — Amabo dic, quis tibi est scrupulus?

Vinandus. — Facilis est, et tamen plurimum me malè habet.

Nicolaus. — Fortassis causam probè augurarer.

Vinandus. — Si coniectura consequi potes, dicam.

Nicolaus. — Periculi coniiciendi faciam.

Vinandus. — Age, audiam.

Nicolaus. — Non licet tibi prosternationi galli adesse.

Vinandus. — Hercule rem acu tetigisti.

Nicolaus. — Sed cedo, quid impedimenti erit?

Vinandus. — Mater æs mihi largiri recusat.

Nicolaus. — Sis animi præsentis, isti rei facilè medebor.

Vinandus. — Quî mihi succurres?

Nicolaus. — Mutuum tibi solidum æris dabo.

Vinandus. — Si feceris, non diu carebis ipso.

Nicolaus. — Estne tibi animus laborare ut tu gallum eneces, et (ut aiunt) rex efficiaris?

Vinandus. — Istud honoris non cupio, ubi nihil est lucri.

Nicolaus. — Vellem me posse ipsius cædem peragere.

Vinandus. — Vino te donabo, si ipsi mortem intuleris.

Nicolaus. — Omne movebo saxum, quo ipsum acerbius aliis tangam.

Vinandus. — Spectator ero.

Nicolaus. — Sed interim non obliviscaris vini mihi modò promissi.

Vinandus. — Do fidem me præstiturum promissa.

Nicolaus. — Ego si gallum interfecero, lautum exhibebo vobis convivium.

Vinandus. — Quid à te immune accipiemus?

Nicolaus. — Duos gallos gallinaceos ad veru coctos, et vini mensuras quatuor.

Vinandus. — Sat erit.

Nicolaus. — Spero quòd aliquid vini mihi donabitur, tum minus impendii faciam.

————

De festo sancti Lamberti.

Paulus & Thomas.

Paulus. — Rursus matrem iratam reddam.

Thomas. — Quo ipsam offendes?

Paulus. — Rogitando pecuniam.

Thomas. — Pecunia quid eges, cum victum habeas?

Paulus. — Aliis egeo quàm victu.

Thomas. — An non, quibus indiges, præbent tibi parentes?

Paulus. — Quid ni?

Thomas. — Cur tum æs expetis?

Paulus. — Ludimagistro ut manus farciam.

Thomas. — Cuius rei gratia?

Paulus. — Lamberti feriæ expostulant.

Thomas. — Ecce nisi dixisses, oblitus fuissem.

Paulus. — Nunquid et tu modico ære ipsum donabis?

Thomas. — Quod moris est, ipse non intermittam.

Paulus. — Solet fieri, sed ignoro an meritò.

Thomas. — Forte præmii loco est?

Paulus. — Pretium seorsum exolvitur.

Thomas. — Quod nunc dandum est, fortè munus æstimat præceptor.

Paulus. — Id muneris crebrius pendimus.

Thomas. — Nostíne, sæpe dandum amicis, ne intereat gratia?

Paulus. — Præceptor munere isto non amicus, sed inimicus redditur.

Thomas. — Exploratum unde habes?

Paulus. — Scio aliquos qui plus cæteris ipsi conferunt munuscula, et illos acerbius corrigit, et in eos animadvertit.

Thomas. — Quos sævius tractat, illos præ aliis diligit.

Paulus. — Istud diligere Eumenides ferant.

Thomas. — Cessa imprecari præceptori.

Paulus. — Quid tu ipsi dabis? ego solido eum exhilarabo.

Thomas. — Numum præstares (quem indocti album vocant) tu opulentus es, ego obolum unum aut alterum dabo.

————

De eligendo Episcopo.

Iaspar & Melchior.

Iaspar. — Intererísne die lunæ Gymnasio literarios?

Melchior. — Sic credo.

Iaspar. — Cui tuam dabis vocem?

Melchior. — Quid hoc est vocem dare?

Iaspar. — Id est, quem eliges in episcopum?

Melchior. — Inconcinna est locutio.

Iaspar. — Dictu venustiorem.

Melchior. — Cui tuum dabis suffragium?

Iaspar. — Poterísne et alio pacto eloqui?

Melchior. — Possum, in cuius personam eligendam tu consenties?

Iaspar. — Memoriæ istas recondam orationes. Ego suffragabor tibi.

Melchior. — Ne facito.

Iaspar. — Cur? istum non desideras magistratum?

Melchior. — Non, quia frugis nihil affert.

Iaspar. — Satis præmii mihi esset honor iste.

Melchior. — Ipse honoris istius avidus non sum.

Iaspar. — At pulchrum est dici episcopus.

Melchior. — Verum, sed miserum est censum non expectare.

Iaspar. — Si episcopus fierem, sperarem adhuc me in magnum evasurum virum.

Melchior. — Unde istud sperares?

Iaspar. — Ex moribus Gentilium.

Melchior. — Quos isti habuerunt mores?

Iaspar. — Ab his quæ in iuventute alicui acciderunt, sumpserunt futuræ fortunæ conditionem.

Melchior. — Fiebant etiam quandoque voti compotes? vel semper frustrabantur spe?

Iaspar. — Quídni? sæpissimè.

Melchior. — Exemplum unum eloquere.

Iaspar. — Platoni in cunis dormienti, apes in os mel ingesserunt, ex quo aruspices eum fore virum facundum dixerunt, quod sic factum est.

Melchior. — Mirum quod audio, sed haud et ægrè credibile est.

————

De eligendo Rege.

Henricus & Iacobus.

Henricus. — Hodierno vesperi ubi tui cœnabunt parentes?

Iacobus. — Ubi aliâs, nisi domi nostræ?

Henricus. — Non aliquò sunt vocati convivæ?

Iacobus. — Quò hodie invitati essent?

Henricus. — Ad amicorum lances.

Iacobus. — Foris cœnare eos puderet hoc die.

Henricus. — Apud honestos convivam agere non est pudendum.

Iacobus. — Fateor.

Henricus. — Cur tum dicis quòd eos puderet?

Iacobus. — Quia non solent hanc vesperam solennem foris peragere.

Henricus. — Quî fiat cedo?

Iacobus. — Nobiscum frontem domi exporrigunt.

Henricus. — Ecquid voluptatis domi habetis?

Iacobus. — Multum certè.

Henricus. — Fortassis regem inter vos decernitis.

Iacobus. — Id ipsum facimus scilicet.

Henricus. — Delectúne, an forte?

Iacobus. — Chartulis pileo impositis.

Henricus. — Súntne omnes inscriptæ literis?

Iacobus. — Sunt, et quidem nominibus magistratuum.

Henricus. — Adest etiam reginæ scriptus titulus?

Iacobus. — Est, sed vel matri, vel ancillis vendicantur.

Henricus. — Fortuna quem regem fecerit, quid pendet?

Iacobus. — Hodierno vesperi à sumptu est immunis.

Henricus. — Immunis? quis tum vini exolvit cyathos?

Iacobus. — Potu omni nos alii regem donamus, sed ipse alio tempore suo ære geniale parat nobis convivium et regium.

————

De festo Natali Christi.

Georgius & Gysbertus.

Georgius. — Ego nunquam toto anno plus gaudeo, quàm nunc temporis.

Gysbertus. — Ego verò nunquàm magis doleo.

Georgius. — Doles tu tempore adeò læto?

Gysbertus. — Non dolerem in tanto frigore?

Georgius. — Ipse totus lætor, ob festorum dierum adventum et copiam.

Gysbertus. — Quid feriæ tibi commodant?

Georgius. — Otiabimur à lectionibus abundè.

Gysbertus. — Quot dies?

Georgius. — Fermè quatuordecim.

Gysbertus. — Quando incipient istæ vacationes nostræ?

Georgius. — À pridiano Thomæ, et ad alterum Circuncisionis diem durant.

Gysbertus. — Et interim non visimus scholam?

Georgius. — Accedimus quandoque, sed solùm cantatum.

Gysbertus. — Quæ cantabimus?

Georgius. — Reddenda istis sacris diebus in templo.

Gysbertus. — Istos cantus novi abhinc biennio.

Georgius. — Anni curriculo mihi exciderunt memoria.

Gysbertus. — Oportet ut sterilissima sit tibi memoria.

Georgius. — Talia mihi cura non sunt, diligentius lusus quàm ista cogito.

Gysbertus. — Scholasticum id dedecet.

Georgius. — Canenda bis diebus habésne scripta?

Gysbertus. — Habeo, et cum musicis concentibus.

Georgius. — Exscribenda mihi ipsa accommodes.

Gysbertus. — Libentissimè.

Georgius. — Plurimum lætor, quòd nunc temporis adeò mitis est aër, et non acerbum frigus.

Gysbertus. — Et ego gaudeo, aliâs in matutinis precibus frigore perirem.

Georgius. — In lecto me continerem, si frigus sæviret.

Gysbertus. — Ah, propter novum Regem natum nihil velis pati?

Georgius. — Durum est à tepido nido discedere.

————

De tempore Bacchanali.

Michael & Vilhelmus.

Michael. — Quot hebdomadæ nunc intersunt, inter ferias Natales Christianas et Quadragesimam?

Vilhelmus. — Opinor novem.

Michael. — Hui tot?

Vilhelmus. — Ita relatu aliorum accepi.

Michael. — Cuius verbis habes?

Vilhelmus. — Viri cuiusdam apprimè docti.

Michael. — Tum longum erit carnisprivium.

Vilhelmus. — Tace, obsecro, verbum istud barbarum.

Michael. — Carnisprivium non est verbum venustum et Latinum?

Vilhelmus. — Minimè, sed maximè impolitum.

Michael. — Dic politiorem dictionem aliquam.

Vilhelmus. — Tempus Bacchanale.

Michael. — Cur ita appellas tempus hoc?

Vilhelmus. — Quia olim in sacrificiis Bacchi insaniebant ita, ut hoc tempore furiunt.

Michael. — Insaniebant, sacrificando Baccho Deo Gentiles?

Vilhelmus. — Vivebant in omni luxu et dementia.

Michael. — Éstne tibi aliud verbum quo hoc tempus appelles?

Vilhelmus. — Festum vel tempus Lupercale etiam potest dici.

Michael. — Quid novi verbi affers?

Vilhelmus. — Novum non est, sed à veteribus historicis proditum.

Michael. — À quibus?

Vilhelmus. — À Valerio Maximo.

Michael. — Cur illud nomen huic tribuis tempori?

Vilhelmus. — Ob morem Gentilium.

Michael. — Quis is erat mos?

Vilhelmus. — Pastores pecorum currebant hoc tempore nudi, habentes pelles inmanibus in honorem Panos Dei pastorum.

Michael. — In quod commodum isti sacrificabant?

Vilhelmus. — Credebant quòd ab ovibus pelleret lupos: hinc vocatum est tempus Lupercale.

Michael. — Fiebant etiam voti compotes?

Vilhelmus. — Ignoro, nam tunc temporis vitam non egi.

————

De Quadragesima.

Severinus & Philippus.

Severinus. — Poëtarum non semper vanæ sunt fabulæ.

Philippus. — Certè me iudice parum habent veri.

Severinus. — Habent mea sententia sæpe nihil præter veritatem.

Philippus. — Probes id, aliô qui fidem tibi non habeo.

Severinus. — De Fortuna fabulantur, quòd rotæ insistat.

Philippus. — Notum habui diu.

Severinus. — Istud veracissimè dicunt.

Philippus. — Fac mihi persuadeas.

Severinus. — Hactenus per aliquot dies curavimus cutem delicatissimè.

Philippus. — Prætereà quid?

Severinus. — Et nunc instat tempus quo corpus rursus macerabimus.

Philippus. — Æstimas forte ieiunii tormentum.

Severinus. — Puto istud, nam carnes prohibentur, quæ solæ pascunt corpus.

Philippus. — Etiam pisces multos saginant.

Severinus. — Nervos adeò non roborant, ut caro.

Philippus. — Imò videas nonnullos pinguiores ex piscibus, quàm alios è carnibus.

Severinus. — Qui isti sunt?

Philippus. — Monachi in cœnobiis, ubi Pythagoricè mensa instruitur.

Severinus. — Crassa illorum capita et ventres obesi certè è piscibus non fiunt, vel exurgunt.

Philippus. — Fortè extra limen monasteriorum vescuntur crudis carnibus.

Seuerinus. — Scio, et vidi, non solùm credo.

Philippus. — Et mihi visum est creberrimè.

Severinus. — In hisce semiseptem hebdomadibus esurialibus quo vescêris cibo?

Philippus. — Pisis et pyris in fornace tostis.

Severinus. — Ficubus istis, qui rusticis mel sapiunt?

Philippus. — Ita, illos ad panem edo cum nucibus.

————

De festo Paschatis.

Petrus & Matthæus.

Petrus. — Appetit nunc tempus, quo nullum toto anno est crudelius.

Matthæus. — Quod illud est adeò impium?

Petrus. — Paschatis puto dies.

Matthæus. — Sunt isti tibi immanes et impii?

Petrus. — Utique nam magna solet fieri cædes.

Matthæus. — Habetur tum semper bellum hoc tempore?

Petrus. — Nescis istud?

Matthæus. — Ignoro.

Petrus. — Nosti Thuringiam regionem Germaniæ Orientalis?

Matthæus. — Nosco, ubi urbs Erphurdia est excellentior.

Petrus. — Ibidem duo sunt loci: unus ab Halece, alter à Vitulo nomen sortitus.

Matthæus. — Et quid posteà?

Petrus. — Inter hos circa Pascha ingens bellum oritur.

Matthæus. — Etiam annuo?

Petrus. — Imò quotannis duabus vicibus.

Matthæus. — Tempore dic quo?

Petrus. — Circa Quadragesimæ auspicium, et ferias paschales.

Matthæus. — Cuius loci incolæ evadunt victores?

Petrus. — Cùm exorditur esuriale tempus, illi de Halece agnominati.

Matthæus. — Quare illi?

Petrus. — Quia diebus ieiunii piscis iste in coquinis et patinis dominatur.

Matthæus. — Quando illi triumphant de prælio, quibus Vitulus agnomen præbuit?

Petrus. — Paschatis tempore.

Matthæus. — Qui hoc?

Petrus. — Nam sequentibus diebus victitatur carnibus.

Matthæus. — Lepidum audio iocum.

Petrus. — Hoc quondam Erphurdiæ agens, nugari audivi.

Matthæus. — Satis festinum dicterium.

————

De festo Pentecostes.

Vinandus & Baptista.

Vinandus. — Sabbato proximo pridianus erit dies festi Pentecostes.

Baptista. — Compertum id habeo.

Vinandus. — Ventri nostro rursus bellum afferet.

Baptista. — Quale bellum narras?

Vinandus. — Corporis bellum, ieiunium scilicet.

Baptista. — Pulchrè ieiunium vocas bellum, quia ventri odiosum est.

Vinandus. — Hactenus tranquilla fuit caro nostra.

Baptista. — Unde ista sibi tranquillitas quam æstimas?

Vinandus. — Quia à Paschatis die non sensit ieiunii molestiam.

Baptista. — Corpus meum tum ovis, tum aliis affatim est pastum delicatis bolis.

Vinandus. — Sabbato denuò in pristinum ibimus.

Baptista. — Facile est unum diem abstinentia peragere.

Vinandus. — Ipso die Pentecostes accedes sacram Synaxin?

Baptista. — Incertus sum.

Vinandus. — Quî sic? ego me accingam, quo gratiam Spiritus sancti acquiram.

Baptista. — Facerem et id ipse quoque, sed unicum me moratur.

Vinandus. — Istud quidnam est?

Baptista. — Invitus confiteor.

Vinandus. — Ego alicubi ignoto mea delicta recenseo, tum plus audeo.

Baptista. — Parabo et me, ut tecum peccata in sacrificuli aurem murmurem.

Vinandus. — His Spiritus sancti feriis nobis scholasticis in primis est scelerum sex eiicienda.

Baptista. — Verè dicis, ut Spiritus sanctus nos invitat.

Vinandus. — Si is nobis præsto fuerit, sine sudore discemus.

Baptista. — Ô utinam tum mihi adesset.

Vinandus. — Peccata exue, pœnitentiam age, certè te suo donabit munere.

Baptista. — Enitar pro viribus.

Vinandus. — Sic facias, et literis fies aptior alumnus.

————

De festo sancti Martini.

Hieronymus & Hermannus.

Hieronymus. — Quótnam dies abhinc absunt feriæ sancti Martini?

Hermannus. — Opinor octo.

Hieronymus. — Quodie peragentur?

Hermannus. — In macra die, scilicet Veneris.

Hieronymus. — Vespera tamen erit ipso die Iovis.

Hermannus. — Erit ni fallor.

Hieronymus. — Ô tum adhuc bene nobiscum agetur.

Hermannus. — Unde illud coniicis?

Hieronymus. — Nam tunc carnibus vescentur homines.

Hermannus. — Illud nostro stomacho non commodabit.

Hieronymus. — Imò plurimùm proderit.

Hermannus. — Effare quomodo?

Hieronymus. — Quicquid iusculi vel carnis à mensis levarint, nobis adfores cantantibus impartient.

Hermannus. — Ad istud certè ollam mihi parabo.

Hieronymus. — Si tibi placuerit, invicem tunc temporis ostiatim canemus.

Hermannus. — Oppidò mihi arridet.

Hieronymus. — Sed quicquid obsonii, vel æris nobis datum fuerit, commune erit.

Hermannus. — Conferetur in illius vesperæ nostrum convivium.

Hieronymus. — Sed qua hora egrediemur precatum stipem?

Hermannus. — Postquam octava sonuerit.

Hieronymus. — Illud temporis planè integrum erit nostræ precationi.

Hermannus. — Conveniet maximè, nam eo tempore de mensa tolluntur patinæ.

Hieronymus. — Anno abhinc proximo tantum accepi alimenti, quo octo victitabam dies.

Hermannus. — Ô si ea nunc rediret fortuna!

Hieronymus. — Sperandum est, et Deo confidendum.

Hermannus. — Quis illius non anhelaret adminiculum?

Hieronymus. — Multi suum exoptant præsidium, verùm inserviunt ipsi iniquè.

Hermannus. — Hi consequentur gratiam eius ad Græcorum Calendas.

————

De Xeniis mittendis.

Kilianus & Theodoricus.

Kilianus. — Precor tibi diem candidum.

Theodoricus. — Talem et tibi opto.

Kilianus. — Xenium fac mihi præbeas.

Theodoricus. — Hui, tam citò! vix novi anni dies illuxit.

Kilianus. — Hodie verum est tempus dandi xeniola.

Theodoricus. — Hodie incipit, sed diu durat.

Kilianus. — Fateor, sed tamen qui alteri dare volunt, non diuturnam moram agunt.

Theodoricus. — Expecta, quo ad ipsum struxero.

Kilianus. — Non opto strenam farinaceam.

Theodoricus. — Lautior mihi non est alia.

Kilianus. — Sed puderet me amicum mellito munusculo salutare.

Theodoricus. — Quî id fit?

Kilianus. — Quia timerem ne ab ipso nausearet.

Theodoricus. — Vanum metuis, si bonus esset, boni consideret.

Kilianus. — Verbis fortassis, at corde sperneret.

Theodoricus. — Is personatus amicus esset.

Kilianus. — Honestius est panniculum emunctorium largiri vice xenii.

Theodoricus. — Est quidem, sed tale munus non omnibus in promptu est.

Kilianus. — De interula aut panni ulna plura conficiuntur.

Theodoricus. — Sed sæpe pluris constat conficiendi sumptus, quàm pannus.

Kilianus. — Cultros vidi quandoque inter amicos missitari.

Theodoricus. — Illos ego non mitterem.

Kilianus. — Cur?

Theodoricus. — Quia vulgò dicitur, cultros amicitiam rumpere.

Kilianus. — Solide isti tu accedis dicto?

Theodoricus. — Non totus consentio.

Kilianus. — Attamen nonnihil ipsi fidem præbes.

Theodoricus. — Facio, ut solent hi, qui quicquid audiunt, ex oraculo prolatum putant.

Kilianus. — Es tu illius farinæ homo?

Theodoricus. — Nescio. Meipsum non nosco.

Kilianus. — Sed strenulam mihi fac mittas.

Theodoricus. — Cras ultrò tibi conferam, interim spe vivas.

————

De Pecunia danda in novæ scholæ ingressu.

Martinus & Nicolaus.

Martinus. — Feriabimúrne post meridiem à lectionibus?

Nicolaus. — Non compertum habeo.

Martinus. — Ego ea spe ducor.

Nicolaus. — Vide ne vanam spem foveas.

Martinus. — Certus sum, spe non frustrabor.

Nicolaus. — Præstaret fide iussorem habere.

Martinus. — Tam scio quàm nomen meum.

Nicolaus. — Eloquere quî scias.

Martinus. — Est mihi adolescens domi, qui primùm iam scholam inviset.

Nicolaus. — Hoc quid afferet nobis?

Martinus. — Ipse à præceptore copiam otiandi nobis impetrabit.

Nicolaus. — Qua arte?

Martinus. — Largiendo ipsi pauxillulum numorum.

Nicolaus. — Putas illud quod introitum vulgò appellitant?

Martinus. — Istud ipsum volo.

Nicolaus. — Sat habeo.

Martinus. — Verùm, nostín’ unde mos ille pervenerit?

Nicolaus. — Audivi nunquàm originem.

Martinus. — Dicam huius consuetudinis fontem, si te audire non tæduerit.

Nicolaus. — Audire gestio.

Martinus. — Qui apud artifices mechanicos tyrones sunt, istius artificii classi aliquid pendêre coguntur.

Nicolaus. — Vidi quandoque in ipsorum artificum conciliabulo.

Martinus. — Isto munusculo favorem sibi vendicant aliorum.

Nicolaus. — Etiam in ipsorum album referuntur.

Martinus. — Non secus et novus literarum tyro et præceptorem et nos demeretur.

Nicolaus. — Quo?

Martinus. — Præceptorem pauxillo æris, nos verò otio medii diei.

————

Non semper esse studendum.

Vincentius & Vilhelmus.

Vincentius. — Heus tu, paucis te volo.

Vilhelmus. — Quis me vocat?

Vincentius. — En, ego te voco.

Vilhelmus. — Quid est quod me vis?

Vincentius. — Facilis res est.

Vilhelmus. — Exprime ocyus.

Vincentius. — Quî sit quod ita palles?

Vilhelmus. — Palleo? id ipse ignoro.

Vincentius. — Palles non secus ac ægrotares.

Vilhelmus. — Sanè nihil sentio doloris, gratia Deo.

Vincentius. — Unde tum pallor ille oritur?

Vilhelmus. — Color hic mihi est nativus.

Vincentius. — Non adeò pallescunt homines à natura.

Vilhelmus. — Quî nosti? ésne medicus?

Vincentius. — Non, sed coniectura assequor, te chartis nimiùm addictum.