Colloquia, sive Confabulationes tyronum literatorum
Part 2
Cornelius. — Lucernam feram isthuc, ut domum versùs reducam parentes.
Adrianus. — Tum tibi fortè ad lumen tibi operiendum erit.
Cornelius. — Non, sed intromittar, quia ædium custodem nosco.
Adrianus. — Intromissus quo concedis?
Cornelius. — Mensam accedo, cui parentes accumbunt, ibi bolum opiparum consequor.
Adrianus. — È parentum manu?
Cornelius. — Ita et quidem largiter, saccharum, mellitissimúmque potum.
Adrianus. — Ô si tum tibi adessem: sed ore et mihi sacchari buccellam serva.
Cornelius. — Polliceor tibi, si ipse non totum absumpsero.
Adrianus. — Fac te amicum experiar.
————
De potu postremo à cœna.
Quirinus & Nicolaus.
Quirinus. — Ut sic sedes nutanti capite?
Nicolaus. — Dormiturio.
Quirinus. — Certè non dormituris, sed iam dormis.
Nicolaus. — Fortassis.
Quirinus. — Quin surge, et cubitum perge.
Nicolaus. — Congredere mihi.
Quirinus. — Cur me comitem petis, timésne lemures?
Nicolaus. — Non, sed quia lectus friget.
Quirinus. — Ventris anhelitu ipsum tepefac.
Nicolaus. — Nequeo, quia rapas cœnatus non sum.
Quirinus. — I præ, postquam denuo bibero, sequar.
Nicolaus. — Mihi quoque palatum adhuc aret.
Quirinus. — Mane, eo eductum haustum postremum à cœna.
Nicolaus. — Manebo, sed velox redi.
Quirinus. — Promámne plusculum tui gratia?
Nicolaus. — Sic facito.
Quirinus. — En, hîc affero.
Nicolaus. — Gratum mihi est.
Quirinus. — Sed præbibere est meum.
Nicolaus. — Non displicet mihi.
Quirinus. — Medium tibi propino.
Nicolaus. — Prosit, sed non exhaurias totum.
Quirinus. — Ne dubita, sat tibi reliquum sinam.
Nicolaus. — Nunc bibe actutúm.
Quirinus. — Vides plus tibi relictum, quàm à me potatum.
Nicolaus. — Video, rursus tecum partiar.
Quirinus. — Non admodum moror, si lubet exicca.
Nicolaus. — Nimium est, quam quod ebibere possem.
————
De invitatione ad Ientaculum.
Crato & Michael.
Crato. — Ô te miserum hominem!
Michael. — Quid me miserum vocas?
Crato. — Quia domus tua hinc longe distat, non potes ientare.
Michael. — Assuetus sum ad prandium usque famem suspendere.
Crato. — Id certè meo non arrideret stomacho.
Michael. — Tu bene in ipso nido ederes.
Crato. — Si esuris, veni mecum ientatum.
Michael. — Istud tibi cordi non est.
Crato. — Seriò loquor, comitare me.
Michael. — Sed quid mater tua diceret?
Crato. — Ipsa aberit ab ædibus.
Michael. — Nunc lubet mihi congredi.
Crato. — Sed id tibi prædico, præter panem iurulentum habebimus nihil edulii.
Michael. — Credo, quia fortassis caro nondum erit percocta.
Crato. — Rectè coniicis.
Michael. — Instruit famula tam serò focum?
Crato. — Ita, quia non nisi undecima hora accumbimus mensæ.
Michael. — Cur tam serò?
Crato. — Quia non citius pater à negotiis executis domum redit.
Michael. — Non prandetis nisi ipse præsto fuerit?
Crato. — Essemus adeò inciviles, quòd ipsum non operiremur?
Michael. — Istud non suspicabar.
Crato. — Nunc ingrediemur, ne coquinæ ministra ientacuculo nos maneat.
Michael. — I præ, sequar.
————
Invitandi alium ad prandium.
Petrus & Georgius.
Petrus. — Tempore pomeridiano gymnasio nostro non interero.
Georgius. — Quid te remorabitur?
Petrus. — Vocandi mihi erunt convivæ in crastinum prandium.
Georgius. — Qui sit, quòd convivas invitatis?
Petrus. — Bovem mactavimus, ad intestina hospites tractabimus.
Georgius. — Etiam et me?
Petrus. — Si non est tibi lautior mensa, veniat.
Georgius. — Umbra sum, nolo.
Petrus. — Emaneres ideo?
Georgius. — Ita, nam umbris non est parata sedes.
Petrus. — Ignoras convivam subitum et improvisum, nonnunquàm vocato esse acceptiorem?
Georgius. — Apud paucos certè.
Petrus. — Parentes mei omnes ex æquo tractant et excipiunt convivas.
Georgius. — Nosti tu parentum cogitatus?
Petrus. — Ego opera eorum et mentis perpendo recessus.
Georgius. — Sæpe aliud foris, et aliud corde habent homines.
Petrus. — Talia de meis desine parentibus suspicari.
Georgius. — Esto, faciam.
Petrus. — Actutum cras decima postquàm sonuerit, venias. Domi nostræ nil plus dicas, quàm parentes salutes.
Georgius. — Essem adeò incivilis?
Petrus. — Te à me invitatum loquitor.
Georgius. — Faciam, tum audacior ero, ingrediendo domum, et ad mensam edendo ac bibendo.
————
Vocandi alium ad cibum pomeridianum.
Antonius & Albertus.
Antonius. — Quid in sinu geris adeò turgidum?
Albertus. — Cibum merendinarium.
Antonius. — Certè providus es, quòd esuriem futuram præmeditaris.
Albertus. — Non et tu quippiam alimenti tecum tulisti?
Antonius. — Mehercle ne bolum quidem.
Albertus. — Fortè memoriæ tuæ non obrepsit.
Antonius. — Non soleo à prandio cibum ferre mecum in ludum literarium.
Albertus. — Si esuris, tecum hunc panem partiar.
Antonius. — Vix tibi soli sufficit.
Albertus. — Æstimas me vulturem esse?
Antonius. — Non sed ipse ieiunus istum panem uno devorarem rictu.
Albertus. — En, accipe dimidiatum ipsum.
Antonius. — Hui, tantum non expeto.
Albertus. — Casei, quantum lubet, ede.
Antonius. — Comede et tu.
Albertus. — Non admodum esurio.
Antonius. — Tamen edendo sis mihi comes.
Albertus. — Faciam, ne cibus tibi venenatus videatur.
Antonius. — Istud non soleo vereri.
Albertus. — Ut tuum delectat palatum caseus iste?
Antonius. — Optime, nam pinguedine affatim est condîtus.
Albertus. — Paritne tibi sitim?
Antonius. — Paululùm excitat mihi palatum.
Albertus. — Ex hac lignea lagena tibi propino.
Antonius. — Sit felix tibi bibenti.
Albertus. — Cervisia est nostra domestica.
Antonius. — Eam malo, quàm quæ vulgò venit.
————
Vocandi alium ad Cœnam.
Ioannes filius civis, Henricus aliò oriundus.
Ioannes. — Condixistíne alicui hodie cœnam?
Henricus. — Nemini.
Ioannes. — Neque aliquis tibi obtulit?
Henricus. — Nemo: hercle nemo.
Ioannes. — Cœnabis tum domi tuæ?
Henricus. — Domi meæ non cœnabo, sed ieiunabo.
Ioannes. — Qui fit hoc?
Henricus. — Quia nihil mihi est quod edam.
Ioannes. — Parentes mei rogant, ut nobiscum cœnam sumas.
Henricus. — Vellem te vera loqui.
Ioannes. — Fidem mihi habeas.
Henricus. — Esto, do fidem.
Ioannes. — Eas igitur celerrimè.
Henricus. — Ut præcesseris, ita et sequar.
Ioannes. — Veni ocyus, mensa est instructa obsoniis.
Henricus. — Venio, ac velox.
Ioannes. — Rogo, ad mensam ne quid mali de me loquaris parentibus.
Henricus. — Securus esto, delator non sum.
Ioannes. — Si quærent parentes an in literis progrediar, quid dices?
Henricus. — Asseram te omnibus aliis in literis ferventiorem.
Ioannes. — Si secùs dixeris, postremum me amicum habuisti.
Henricus. — Ad mensam soleo non garrire, sed stomachum curare.
Ioannes. — Fac edas fortiter, ne vereare ob parentum præsentiam.
Henricus. — In mensa frontem perfrico.
Ioannes. — Sat vini tibi in calicem largiar, tu vide, ut ebibas.
Henricus. — Vinum non moror, si cervisia in promptu est.
Ioannes. — Nescis, vinum modice sumptum acuere ingenium?
Henricus. — Ingenium meum plus enecat vini potus, quàm excitat.
Ioannes. — Bibendo fortè modum excedis. Sed ingredere, ne cœnando moremur parentes.
Henricus. — Præcede, ut dignum est.
————
De modo studendi.
Thylmannus & Martinus.
Thylmannus. — Ubi lates, quòd nusquam proripis?
Martinus. — Semper domi ad libros.
Thylmannus. — Assides continuè libris?
Martinus. — Assideo utique.
Thylmannus. — Vide ne quid immodico te affligas studio.
Martinus. — Id minimè timeo.
Thylmannus. — Multi qui in studio modum excedunt, tandem desipiunt.
Martinus. — Id præcavebo ne quid desipiam.
Thylmannus. — Vigilandum est tibi providè.
Martinus. — Non tantum me macero literis.
Thylmannus. — Amentia illa etiam quandoque oritur ex tenui victu.
Martinus. — Non est mihi victus parcus.
Thylmannus. — Assiduitatem tuam in literis laudo.
Martinus. — Nunc naso me suspendis.
Thylmannus. — Moriar, si non ex animo loquor.
Martinus. — Concedo.
Thylmannus. — Is primus in studio est modus, ut quis laboret, quò indies alios assequatur scientia.
Martinus. — Id ego conor sedulò.
Thylmannus. — Pudendum est, dum scientia ab alio vincimur.
Martinus. — Nusquam Pol, est maior habendus pudor.
Thylmannus. — Multos tamen nihil pudet esse indoctos.
Martinus. — Horum est salus desperanda.
Thylmannus. — Sed quis tibi studendi est modus?
Martinus. — Indies aliquid addisco.
Thylmannus. — Id si perannum feceris, non parum coacervabis scientiæ.
Martinus. — Istud exitus ostendet anni.
Thylmannus. — Vide, ne ante anni egressum tepescas.
Martinus. — Istud Dii avertant, quòd deferveam discendo.
Thylmannus. — Accidit plerunque initio calescentibus, ut in dies frigidius laborent.
————
De Epistola conficienda.
Leo & Nicolaus.
Leo. — Ut sic sedes labia mordens?
Nicolaus. — Epistolam vulgarem verto Latinè.
Leo. — Opúsne est tibi conatu tanto in epistola conficienda?
Nicolaus. — Est, et quidem perdifficili.
Leo. — Ego dico citius epistolam in Latinum commuto.
Nicolaus. — Credo, sed admodum impolite.
Leo. — Non curo an polita vel inepta sit.
Nicolaus. — Cur id parui pendis?
Leo. — Quia præceptor adhibet limam.
Nicolaus. — Tamen puderet me alios audire tam inelegantem meam epistolam.
Leo. — In isto perfricui frontem.
Nicolaus. — Hui, quid loqueris? non pudet te inscitiæ?
Leo. — Non pudet me istius, quod etiam doctis usu venit.
Nicolaus. — Quid istud est?
Leo. — Quòd eorum emendantur scripta.
Nicolaus. — Utcunque sit, dedecus est lapsum esse.
Leo. — Cudis tu epistolam ubique politam?
Nicolaus. — Id certè si non facio, laboro tamen pro vîribus.
Leo. — Est id satis, pro viribus laborasse, dum nihil exit egregii?
Nicolaus. — Ita, quia in magnis (ut aiunt) voluisse sat est.
Leo. — Posthac in epistola diligentior etiam ero.
Nicolaus. — Id faxit Deus.
Leo. — Si lubet, certemus, quis in epistola scribenda excellat, vel Nicolaus sit.
Nico. — Assumo provinciam.
Leo. — Ego glaciem secabo.
Nicolaus. — Quid hoc proverbii est?
Leo. — Adagium est, significans primùm rem aliquam experiri.
Nicolaus. — Et ego te sequar, literisque meis tibi obstrepam.
————
De repetenda Lectione.
Gosvinus & Matthæus.
Gosvinus. — Quid à cœna tibi domi est negotii?
Matthæus. — Appetis id scire?
Gosvinus. — Appeto oppidò, ideo sciscitor.
Matthæus. — Arrige aures, non te celabo.
Gosvinus. — Arrigo sedulò, effare.
Matthæus. — Cibo recondito expatior, vel colloquor parentibus pauculis.
Gosvinus. — Quid istis colloqueris?
Matthæus. — Varia sunt verba, et præcipuè si quæ iucunda per diem didici.
Gosvinus. — Ut audio, tu parentes doces vesperi, quod ipse per diem didicisti.
Matthæus. — Non doceo eos, sed dicto aliquo lepido eos delecto.
Gosvinus. — Transigis totam vesperam istis colloquiis?
Matthæus. — Non, sed semi fortassis hora.
Gosvinus. — Quid operis deinde tibi sumis?
Matthæus. — Per diem in ludo literario audita rumino.
Gosvinus. — Quo id facis modo, cùm solus sis?
Matthæus. — Perlego subinde: ubi ignoro, sciscitor altero mane à peritiore.
Gosvinus. — Vellésne repetendo te Theseum habere?
Matthæus. — Mallem, si consequi possem.
Gosvinus. — Quid si me comitem susciperes?
Matthæus. — Arrideret mihi.
Gosvinus. — Si hospitio parentes tui me vellent immunem habere?
Matthæus. — Nihil libentius facerent, mei gratia.
Gosvinus. — Ô quàm fervidè lectiones repetere velimus.
Matthæus. — Certè manibus et pedibus discere velimus.
Gosvinus. — Certaremus ante cubitum, quis eo die didicisset uberius.
Matthæus. — Hîc ego semper tibi cederem.
Gosvinus. — Quisque laborare deberet ut vinceret.
Matthæus. — Utique, nam vinci turpissimum est, in literis præcipuè.
————
De Corycæi metu auscultantis eos qui non Romano utuntur sermone.
Erasmus & Udalricus.
Erasmus. — Hem, quî sic loquêris?
Udalricus. — Ut loquor?
Erasmus. — Éstne hic sermo habendus?
Udalricus. — Cur non? ita mater me instituit.
Erasmus. — Nostíne, nobis indicta esse verba, quæ à matre didicimus?
Udalricus. — Quibus tum utemur?
Erasmus. — Latinis vel Romanis.
Udalricus. — Quis ita sancivit?
Erasmus. — Præceptor constituit Coryceos in eos, qui non Latinè sonant.
Udalricus. — Quid facient illi, qui Latini sunt expertes?
Erasmus. — Hi aut silebunt, aut ut possunt Latina proferent.
Udalricus. — Sed quid iuvat malè Latina fari?
Erasmus. — Qui loquendo delirat, ab eruditione debet instrui.
Udalricus. — Id æquum est.
Erasmus. — Timeo mihi malè à clanculario illo Coryceo.
Udalricus. — Ego autem manum non vertero.
Erasmus. — Ipse oppidò timeo, quia ferulæ podicem subdere oportet.
Udalricus. — Cutis mea ad ferulam occalluit.
Erasmus. — Aliud certè diceres, si ad ferulam tibi res rediret.
Udalricus. — Quid tum, quando corrigor, dentes comprimo, quòd ictus non sentio.
Erasmus. — Ego conabor ut caliga mea ligulis sint constrictæ diploidi.
Udalricus. — Non solet præceptor ligulas cultro solvere?
Erasmus. — Nondum visum est mihi.
Udalricus. — Sed mihi sæpiusculè contigit.
Erasmus. — Fortassis iste præceptor tuus fuit plagosus.
Udalricus. — Imò sævior Orbilio.
————
De Somno plus æquo extenso.
Vinandus & Sebastianus.
Vinandus. — Hui nos miseros, quid faciemus nunc?
Sebastianus. — Quid sic eiulas?
Vinandus. — Quídni eiularem? surgendi hora præteriit.
Sebastianus. — Quam horam putas?
Vinandus. — Sextam, qua schola invisenda est.
Sebastianus. — Sis bono animo, ea nondum sonuit.
Vinandus. — Sonuit certè diu.
Sebastianus. — Id mihi non persuadebis.
Vinandus. — Si scholam accesserimus, tum ferulam nanciscemur.
Sebastianus. — Semel nobis indulgebit præceptor.
Vinandus. — Indulsit mihi heri, dicens se ultrà non condonaturum.
Sebastianus. — Nondum mihi condonavit plagam, ideo iam liber ero.
Vinandus. — Pete igitur tu scholam.
Sebastianus. — Non es congressurus?
Vinandus. — Non, sed tu emanendi mihi copiam flagita.
Sebastianus. — Quid causæ afferam?
Vinandus. — Dic me matri negotium facessere.
Sebastianus. — Timeo ne postea mater ambos apud præceptorem mendacii accuset.
Vinandus. — Id ne metuas, in me sumam si quid irata fuerit.
Sebastianus. — Bene, tu lues, ego minimè.
Vinandus. — Periculum faciam.
Sebastianus. — Iacias aleam, mea nihil refert.
Vinandus. — Tu abi, nam appetit septima hora.
Sebastianus. — Abeo, tu in medium dormias diem.
Vinandus. — Non hercle, pauxillum adhuc quiescam, mox inde erumpam.
Sebastianus. — Ego hinc discedo, tu pigritiam edormias. sed vide ne cum periculo.
Vinandus. — Ferulæ ictum non timeo, vulnera non infligit.
————
De morbo Socordiæ, quem scholasticis adscribunt.
Valterus & Petrus.
Valterus. — Salve tu Epimenides, cur tam diu Gymnasio non interfuisti?
Petrus. — Morbus obstitit.
Valterus. — Morbus! cuius farinæ fuit?
Petrus. — Dolor nempe capitis et ventris.
Valterus. — Coniicio facilè quid ægritudinis fuerit.
Petrus. — Quî hoc agnoscis? an ex facie mea?
Valterus. — Non, quia medicam artem non calleo.
Petrus. — Unde aliâs percipis?
Valterus. — Divino.
Petrus. — Potes divinare, amâbo dic, quam putas fuisse mihi infirmitatem?
Valterus. — Eam quam adscribunt scholasticis, scilicet desidiam.
Petrus. — Minimè, toto cœlo aberras.
Valterus. — Ne inficias iveris, per Herculem is fuit morbus.
Petrus. — Peream si ille fuerit.
Valterus. — Esto, sed isto morbo plerunque succumbunt scholastici, dum à ludo absunt.
Petrus. — Assentio, sed istius cohortis ego non sum.
Valterus. — Ah, quasi te intus et in cute non noscerem.
Petrus. — Si talem me æstimas, nondum à vertice ad pedes me novisti.
Valterus. — Dum me hic occupat morbus, dico matri, me ex intestinorum dolore laborare.
Petrus. — Adhibet tum fidem tuis dictis?
Valterus. — Ilico, et mollem collocat lectum, ovorúmque sorbitiuncula lauta me reficiens.
Petrus. — Si talem haberem matrem, sæpe me ægrum simularem, ut sorbitiuncula potirer et lautis bolis.
Valterus. — Ego nonnunquam totus sanus assero me infirmum, dum opipari aliquid meum palatum suspirat.
Petrus. — Mater mea citius fustem, quam talia mihi præberet.
Valterus. — Per Pollucem miror cur scholastici plus aliis socordiæ sint obnoxii.
Petrus. — In promptu causa est, quia à labore feriantur, eumque fugiunt et execrantur omnes.
————
De metu Ferulæ.
Cornelius & Christianus.
Cornelius. — Quò tu abis?
Christianus. — Gymnasium literarium versús.
Cornelius. — Istuc tibi non congrediar.
Christianus. — Quid te remoratur vel detinet?
Cornelius. — Quia (ut nosti) lectionibus diu non interfui.
Christianus. — Emaneres ideò.
Cornelius. — Ita, quia malè mihi metuò à ferula.
Christianus. — Non est tibi quid commenti, quo te excuses?
Cornelius. — Veri nihil habeo quod afferam.
Christianus. — Vera ubi desunt, falsis utere, quò plagas effugias.
Cornelius. — Rogabo fortassis matrem, ut præceptorem mihi reconciliet.
Christianus. — Id age, et illico redeas.
Cornelius. — Vereor tamen matrem petere, quia latet eam illa mea à schola absentia.
Christianus. — Fugit id matrem tuam? ubi locorum tum egisti?
Cornelius. — Cum nonnullis commilitonibus aves captatum.
Christianus. — Proh, quid audio? es tu avium captator?
Cornelius. — Non sum sed captionis spectator.
Christianus. — Iuxtà carpendus ut captator es.
Cornelius. — Nunc quid faciam consulis, quò ferulam evadam?
Christianus. — Certè consilio vaco.
Cornelius. — Scio quid faciam.
Christianus. — Quid fac audiam.
Cornelius. — Præceptoris ferulam subibo, ne parentum fustes recipiam.
Christianus. — Id si feceris, prudenter ages.
Cornelius. — Præstat molles ferulæ plagas sustinere, quàm fustium graves morsus.
Christianus. — Istud te sapere arguit, et pituitæ (ut vulgò fertur) non esse obnoxium.
Cornelius. — Corneæ fibræ homo esset, qui non acrem ferulam, quàm virides fustes ferre mallet, si quid commeruisset.
————
De excusatione absentiæ à ludo literario.
Laurentius & Crato.
Laurentius. — Quî fiat, nescio, hodie totus à schola abhorreo.
Crato. — Ego quoque.
Laurentius. — Ô si liceret iam à libris et lectione nos feriari.
Crato. — Id perquàm vellem.
Laurentius. — Periculum faciemus apud præceptorem de impetranda vacatione.
Crato. — Ægrè impetrabitur otiandi facultas, nam multi fuerunt dies celebres.
Laurentius. — Dicemus posthac nos fore ferventiores in literario labore.
Crato. — Istud verbum apud eum nihil habebit loci.
Laurentius. — Unde hoc nostis?
Crato. — Quia illo verbo sæpe usi sumus, neque unquam facto æquavimus.
Laurentius. — Pollicemur nunc, cum periculo cutis.
Crato. — Arridet mihi, si et aliis.
Laurentius. — Sed si ludendi copiam nobis non concedat præceptor, ipse mihi ferias faciam.
Crato. — Vide si feceris, ne malè cadat.
Laurentius. — Quomodo malè caderet?
Crato. — Quia cras ferulam senties.
Laurentius. — Ibi consilii sum plenus.
Crato. — Fac et nos participes si quid boni consilii nosti.
Laurentius. — Præceptorem adeo vel ipse, vel per nuntium, et domi meæ detineri dico negotio aliquo.
Crato. — Faciemus et id nos quoque tunc, tum unà expatiabimur.
Laurentius. — Sanciemus inter nos foedus, ut in scholis unus alterius afferat verbum.
Crato. — Placet, sed pœna dicatur in eum, qui tesseram fregerit.
Laurentius. — Pœna sit, quòd è nostro eliminetur consortio.
Crato. — Ratum sit et sancitum quod loqueris.
————
Quare Schola dicatur Ludus.
Eberardus & Theodoricus.
Eberardus. — Quorundam verbis aliquando percepi, scholam dici ludum, audistíne et tu?
Theodoricus. — Audivi sæpiusculè.
Eberardus. — Quid tum censes? æstimas verum esse?
Theodoricus. — Neutiquam certè.
Eberardus. — Neque ego, cùm in ea non ludatur, sed percutiatur.
Theodoricus. — Tuæ accedo sententiæ.
Eberardus. — Fortassis præceptori est ludus, qui ad nutum nos miseros serit.
Theodoricus. — Istud ludere Eumenides ferant.
Eberardus. — Herculè scholam potius pistrinum quàm ludum dicerem.
Theodoricus. — Verius istud nominis ipsi conveniret Gymnasio.
Eberardus. — Sed age, dic causam, cur credis scholam dictam esse ludum?
Theodoricus. — Eloquar, quantum ab aliis didici.
Eberardus. — Ero auditor sedulus.
Theodoricus. — Ut lusor suo Theseo sæpe facetias præbet, ita præceptor animo amico tanquam ludendo docebit discipulos.
Eberardus. — Hoc certè perpauci schola præfecti faciunt.
Theodoricus. — Nosco cute expertus.
Eberardus. — Ô quàm lubens scholas inviserem, si blandiens esset præceptor!
Theodoricus. — Oportet blandiri diligenti, non desidi et Endymioni, ut tibi.
Eberardus. — Miror an plus prodesset discipulis benignitas vel severitas præceptoris.
Theodoricus. — Istud non miror vel hereo: nescis libentius nos sequi blandientem quàm minantem?
Eberardus. — Habuistíne unquàm ludimagistrum, qui ludentis speciem instruendo exhibuit?
Theodoricus. — Habui, et quidem primo studii mei tempore.
Eberardus. — Studebas sub istius ferula apprimè diligenter?
Theodoricus. — Conatum quem potui discendo adhibui, ut solent elementares pueri, si laudati fuerint, et non ad acres tractati virgas.
Eberardus. — Mirum est, si studio incaluisti: licentia tamen et blanditiis solemus fieri deteriores, ut Terentius inquit.
Theodoricus. — Nihil sceleris nobis permisit præceptor, sed in discendo nostros conatus laude extulit.
————
De die qua otiatur à lectione.
Ioannes & Udalricus.
Ioannes. — Ô simus hilares, sodales charissimi.
Udalricus. — Ut sic gestis?
Ioannes. — Non gestirem hodie, cum à prandio sit nobis otiandum à lectionibus?
Udalricus. — Illud et ipsi scimus.
Ioannes. — Hanc diem feliciorem omnibus aliis iudico.
Udalricus. — Et nos non parum delectat.
Ioannes. — Bellè post meridiem sol lucebit.
Udalricus. — Ita aurora prædixit.
Ioannes. — Prandii igitur peracta fabula, si omnibus est cordi, unà rusticabimur.
Udalricus. — Cui id displiceret?
Ioannes. — Vel si vobis visum fuerit, in pomœrio ludemus.
Udalricus. — Parum intererit, quo nos recreemus loco, saltem in schola non desideamus.
Ioannes. — At adhuc incerti sumus, an à lectione vacabimus.
Udalricus. — Isto nihil est certius.
Ioannes. — Si facultas divagandi nobis dabitur, quid agemus scio.
Udalricus. — Exprime.
Ioannes. — Arcum in rus mecum feram in columbas tela emissurus.
Udalricus. — Si velint sagittam tuam morari.
Ioannes. — Nonnunquàm volando ipsas enecavi.
Udalricus. — Hoc contigit perquàm rarò.
Ioannes. — Quicquid avium consecutus fuero, commune erit.
Udalricus. — Age tum convivabimur.
Ioannes. — Ubi? An in platea ovium, ubi solemus potitare à ludo?
Udalricus. — Ibidem torrebimus aves à te enectas.
Ioannes. — Sed à symbolo per aves ego immunis ero.
Udalricus. — Quicquid biberimus, nos pendemus, tu non teruntium dabis.
Ioannes. — Sin nihil prædæ et spolii sagittæ à me emissæ attulerint, de impendio compotatiunculæ quid fiet?
Udalricus. — Compotatiuncula nulla inter nos agetur.
Ioannes. — Dedeceret à deambulando siccis palatis nos digredi.
Udalricus. — Id laudabilius, quàm si madentes potu, nutanti gressu domum parentum repeteremus.
————
De Æstate.
Hermannus & Gysbertus.
Hermannus. — Placétne tibi mihi congredi rusticatum?
Gysbertus. — Rusticari nondum cupio.
Hermannus. — Ego autem anhelo maximè, quia æstatis amœnitas advenit.
Gysbertus. — Est tibi æstas? mihi hybernaculum adhuc immoratur.
Hermannus. — Hui, non pudet te hybernaculo nunc infidere temporis?
Gysbertus. — Minimè, cùm acre sit frigus.
Hermannus. — Rus hinc abeo, visum quo modo campi floreant.
Gysbertus. — Abi, me comitem non habebis.
Hermannus. — Aliquo tamen dierum, quo tibi integrum erit, rus unà invisemus.
Gysbertus. — Si vacaverit, non renuam.
Hermannus. — Eundem in campum mihi est latum frondes redolentes.
Gysbertus. — Tales vix ortas reperias.
Hermannus. — Inveniam complures, nam diu floruerunt.
Gysbertus. — Deferésne eas deinde vænum clamando per plateas, hîc frondes redolentes?
Hermannus. — Æstimas talia me agere?
Gysbertus. — Quò aliâs feras ipsas?
Hermannus. — Domum versús, ut ibi nobis redoleant.
Gysbertus. — Hoc negotii quis tibi dedit?
Hermannus. — Mater.
Gysbertus. — Tum vade, ocyus exequere.
Hermannus. — Satis temporis ad vesperam restat.
Gysbertus. — Audín’ tu hac æstate quid ages, dum nimius fuerit æstus?
Hermannus. — Domi me in umbra continebo.
Gysbertus. — Inamoenum est domi latitare aëre calido et blandienti.
Hermannus. — Non inficias eo.
Gysbertus. — Cur tum sub tecto domi tempus teris?