Colloquia, sive Confabulationes tyronum literatorum

Part 2

Chapter 2 3,159 words Public domain Markdown

Cornelius. — Lucernam feram isthuc, ut domum versùs reducam parentes.

Adrianus. — Tum tibi fortè ad lumen tibi operiendum erit.

Cornelius. — Non, sed intromittar, quia ædium custodem nosco.

Adrianus. — Intromissus quo concedis?

Cornelius. — Mensam accedo, cui parentes accumbunt, ibi bolum opiparum consequor.

Adrianus. — È parentum manu?

Cornelius. — Ita et quidem largiter, saccharum, mellitissimúmque potum.

Adrianus. — Ô si tum tibi adessem: sed ore et mihi sacchari buccellam serva.

Cornelius. — Polliceor tibi, si ipse non totum absumpsero.

Adrianus. — Fac te amicum experiar.

————

De potu postremo à cœna.

Quirinus & Nicolaus.

Quirinus. — Ut sic sedes nutanti capite?

Nicolaus. — Dormiturio.

Quirinus. — Certè non dormituris, sed iam dormis.

Nicolaus. — Fortassis.

Quirinus. — Quin surge, et cubitum perge.

Nicolaus. — Congredere mihi.

Quirinus. — Cur me comitem petis, timésne lemures?

Nicolaus. — Non, sed quia lectus friget.

Quirinus. — Ventris anhelitu ipsum tepefac.

Nicolaus. — Nequeo, quia rapas cœnatus non sum.

Quirinus. — I præ, postquam denuo bibero, sequar.

Nicolaus. — Mihi quoque palatum adhuc aret.

Quirinus. — Mane, eo eductum haustum postremum à cœna.

Nicolaus. — Manebo, sed velox redi.

Quirinus. — Promámne plusculum tui gratia?

Nicolaus. — Sic facito.

Quirinus. — En, hîc affero.

Nicolaus. — Gratum mihi est.

Quirinus. — Sed præbibere est meum.

Nicolaus. — Non displicet mihi.

Quirinus. — Medium tibi propino.

Nicolaus. — Prosit, sed non exhaurias totum.

Quirinus. — Ne dubita, sat tibi reliquum sinam.

Nicolaus. — Nunc bibe actutúm.

Quirinus. — Vides plus tibi relictum, quàm à me potatum.

Nicolaus. — Video, rursus tecum partiar.

Quirinus. — Non admodum moror, si lubet exicca.

Nicolaus. — Nimium est, quam quod ebibere possem.

————

De invitatione ad Ientaculum.

Crato & Michael.

Crato. — Ô te miserum hominem!

Michael. — Quid me miserum vocas?

Crato. — Quia domus tua hinc longe distat, non potes ientare.

Michael. — Assuetus sum ad prandium usque famem suspendere.

Crato. — Id certè meo non arrideret stomacho.

Michael. — Tu bene in ipso nido ederes.

Crato. — Si esuris, veni mecum ientatum.

Michael. — Istud tibi cordi non est.

Crato. — Seriò loquor, comitare me.

Michael. — Sed quid mater tua diceret?

Crato. — Ipsa aberit ab ædibus.

Michael. — Nunc lubet mihi congredi.

Crato. — Sed id tibi prædico, præter panem iurulentum habebimus nihil edulii.

Michael. — Credo, quia fortassis caro nondum erit percocta.

Crato. — Rectè coniicis.

Michael. — Instruit famula tam serò focum?

Crato. — Ita, quia non nisi undecima hora accumbimus mensæ.

Michael. — Cur tam serò?

Crato. — Quia non citius pater à negotiis executis domum redit.

Michael. — Non prandetis nisi ipse præsto fuerit?

Crato. — Essemus adeò inciviles, quòd ipsum non operiremur?

Michael. — Istud non suspicabar.

Crato. — Nunc ingrediemur, ne coquinæ ministra ientacuculo nos maneat.

Michael. — I præ, sequar.

————

Invitandi alium ad prandium.

Petrus & Georgius.

Petrus. — Tempore pomeridiano gymnasio nostro non interero.

Georgius. — Quid te remorabitur?

Petrus. — Vocandi mihi erunt convivæ in crastinum prandium.

Georgius. — Qui sit, quòd convivas invitatis?

Petrus. — Bovem mactavimus, ad intestina hospites tractabimus.

Georgius. — Etiam et me?

Petrus. — Si non est tibi lautior mensa, veniat.

Georgius. — Umbra sum, nolo.

Petrus. — Emaneres ideo?

Georgius. — Ita, nam umbris non est parata sedes.

Petrus. — Ignoras convivam subitum et improvisum, nonnunquàm vocato esse acceptiorem?

Georgius. — Apud paucos certè.

Petrus. — Parentes mei omnes ex æquo tractant et excipiunt convivas.

Georgius. — Nosti tu parentum cogitatus?

Petrus. — Ego opera eorum et mentis perpendo recessus.

Georgius. — Sæpe aliud foris, et aliud corde habent homines.

Petrus. — Talia de meis desine parentibus suspicari.

Georgius. — Esto, faciam.

Petrus. — Actutum cras decima postquàm sonuerit, venias. Domi nostræ nil plus dicas, quàm parentes salutes.

Georgius. — Essem adeò incivilis?

Petrus. — Te à me invitatum loquitor.

Georgius. — Faciam, tum audacior ero, ingrediendo domum, et ad mensam edendo ac bibendo.

————

Vocandi alium ad cibum pomeridianum.

Antonius & Albertus.

Antonius. — Quid in sinu geris adeò turgidum?

Albertus. — Cibum merendinarium.

Antonius. — Certè providus es, quòd esuriem futuram præmeditaris.

Albertus. — Non et tu quippiam alimenti tecum tulisti?

Antonius. — Mehercle ne bolum quidem.

Albertus. — Fortè memoriæ tuæ non obrepsit.

Antonius. — Non soleo à prandio cibum ferre mecum in ludum literarium.

Albertus. — Si esuris, tecum hunc panem partiar.

Antonius. — Vix tibi soli sufficit.

Albertus. — Æstimas me vulturem esse?

Antonius. — Non sed ipse ieiunus istum panem uno devorarem rictu.

Albertus. — En, accipe dimidiatum ipsum.

Antonius. — Hui, tantum non expeto.

Albertus. — Casei, quantum lubet, ede.

Antonius. — Comede et tu.

Albertus. — Non admodum esurio.

Antonius. — Tamen edendo sis mihi comes.

Albertus. — Faciam, ne cibus tibi venenatus videatur.

Antonius. — Istud non soleo vereri.

Albertus. — Ut tuum delectat palatum caseus iste?

Antonius. — Optime, nam pinguedine affatim est condîtus.

Albertus. — Paritne tibi sitim?

Antonius. — Paululùm excitat mihi palatum.

Albertus. — Ex hac lignea lagena tibi propino.

Antonius. — Sit felix tibi bibenti.

Albertus. — Cervisia est nostra domestica.

Antonius. — Eam malo, quàm quæ vulgò venit.

————

Vocandi alium ad Cœnam.

Ioannes filius civis, Henricus aliò oriundus.

Ioannes. — Condixistíne alicui hodie cœnam?

Henricus. — Nemini.

Ioannes. — Neque aliquis tibi obtulit?

Henricus. — Nemo: hercle nemo.

Ioannes. — Cœnabis tum domi tuæ?

Henricus. — Domi meæ non cœnabo, sed ieiunabo.

Ioannes. — Qui fit hoc?

Henricus. — Quia nihil mihi est quod edam.

Ioannes. — Parentes mei rogant, ut nobiscum cœnam sumas.

Henricus. — Vellem te vera loqui.

Ioannes. — Fidem mihi habeas.

Henricus. — Esto, do fidem.

Ioannes. — Eas igitur celerrimè.

Henricus. — Ut præcesseris, ita et sequar.

Ioannes. — Veni ocyus, mensa est instructa obsoniis.

Henricus. — Venio, ac velox.

Ioannes. — Rogo, ad mensam ne quid mali de me loquaris parentibus.

Henricus. — Securus esto, delator non sum.

Ioannes. — Si quærent parentes an in literis progrediar, quid dices?

Henricus. — Asseram te omnibus aliis in literis ferventiorem.

Ioannes. — Si secùs dixeris, postremum me amicum habuisti.

Henricus. — Ad mensam soleo non garrire, sed stomachum curare.

Ioannes. — Fac edas fortiter, ne vereare ob parentum præsentiam.

Henricus. — In mensa frontem perfrico.

Ioannes. — Sat vini tibi in calicem largiar, tu vide, ut ebibas.

Henricus. — Vinum non moror, si cervisia in promptu est.

Ioannes. — Nescis, vinum modice sumptum acuere ingenium?

Henricus. — Ingenium meum plus enecat vini potus, quàm excitat.

Ioannes. — Bibendo fortè modum excedis. Sed ingredere, ne cœnando moremur parentes.

Henricus. — Præcede, ut dignum est.

————

De modo studendi.

Thylmannus & Martinus.

Thylmannus. — Ubi lates, quòd nusquam proripis?

Martinus. — Semper domi ad libros.

Thylmannus. — Assides continuè libris?

Martinus. — Assideo utique.

Thylmannus. — Vide ne quid immodico te affligas studio.

Martinus. — Id minimè timeo.

Thylmannus. — Multi qui in studio modum excedunt, tandem desipiunt.

Martinus. — Id præcavebo ne quid desipiam.

Thylmannus. — Vigilandum est tibi providè.

Martinus. — Non tantum me macero literis.

Thylmannus. — Amentia illa etiam quandoque oritur ex tenui victu.

Martinus. — Non est mihi victus parcus.

Thylmannus. — Assiduitatem tuam in literis laudo.

Martinus. — Nunc naso me suspendis.

Thylmannus. — Moriar, si non ex animo loquor.

Martinus. — Concedo.

Thylmannus. — Is primus in studio est modus, ut quis laboret, quò indies alios assequatur scientia.

Martinus. — Id ego conor sedulò.

Thylmannus. — Pudendum est, dum scientia ab alio vincimur.

Martinus. — Nusquam Pol, est maior habendus pudor.

Thylmannus. — Multos tamen nihil pudet esse indoctos.

Martinus. — Horum est salus desperanda.

Thylmannus. — Sed quis tibi studendi est modus?

Martinus. — Indies aliquid addisco.

Thylmannus. — Id si perannum feceris, non parum coacervabis scientiæ.

Martinus. — Istud exitus ostendet anni.

Thylmannus. — Vide, ne ante anni egressum tepescas.

Martinus. — Istud Dii avertant, quòd deferveam discendo.

Thylmannus. — Accidit plerunque initio calescentibus, ut in dies frigidius laborent.

————

De Epistola conficienda.

Leo & Nicolaus.

Leo. — Ut sic sedes labia mordens?

Nicolaus. — Epistolam vulgarem verto Latinè.

Leo. — Opúsne est tibi conatu tanto in epistola conficienda?

Nicolaus. — Est, et quidem perdifficili.

Leo. — Ego dico citius epistolam in Latinum commuto.

Nicolaus. — Credo, sed admodum impolite.

Leo. — Non curo an polita vel inepta sit.

Nicolaus. — Cur id parui pendis?

Leo. — Quia præceptor adhibet limam.

Nicolaus. — Tamen puderet me alios audire tam inelegantem meam epistolam.

Leo. — In isto perfricui frontem.

Nicolaus. — Hui, quid loqueris? non pudet te inscitiæ?

Leo. — Non pudet me istius, quod etiam doctis usu venit.

Nicolaus. — Quid istud est?

Leo. — Quòd eorum emendantur scripta.

Nicolaus. — Utcunque sit, dedecus est lapsum esse.

Leo. — Cudis tu epistolam ubique politam?

Nicolaus. — Id certè si non facio, laboro tamen pro vîribus.

Leo. — Est id satis, pro viribus laborasse, dum nihil exit egregii?

Nicolaus. — Ita, quia in magnis (ut aiunt) voluisse sat est.

Leo. — Posthac in epistola diligentior etiam ero.

Nicolaus. — Id faxit Deus.

Leo. — Si lubet, certemus, quis in epistola scribenda excellat, vel Nicolaus sit.

Nico. — Assumo provinciam.

Leo. — Ego glaciem secabo.

Nicolaus. — Quid hoc proverbii est?

Leo. — Adagium est, significans primùm rem aliquam experiri.

Nicolaus. — Et ego te sequar, literisque meis tibi obstrepam.

————

De repetenda Lectione.

Gosvinus & Matthæus.

Gosvinus. — Quid à cœna tibi domi est negotii?

Matthæus. — Appetis id scire?

Gosvinus. — Appeto oppidò, ideo sciscitor.

Matthæus. — Arrige aures, non te celabo.

Gosvinus. — Arrigo sedulò, effare.

Matthæus. — Cibo recondito expatior, vel colloquor parentibus pauculis.

Gosvinus. — Quid istis colloqueris?

Matthæus. — Varia sunt verba, et præcipuè si quæ iucunda per diem didici.

Gosvinus. — Ut audio, tu parentes doces vesperi, quod ipse per diem didicisti.

Matthæus. — Non doceo eos, sed dicto aliquo lepido eos delecto.

Gosvinus. — Transigis totam vesperam istis colloquiis?

Matthæus. — Non, sed semi fortassis hora.

Gosvinus. — Quid operis deinde tibi sumis?

Matthæus. — Per diem in ludo literario audita rumino.

Gosvinus. — Quo id facis modo, cùm solus sis?

Matthæus. — Perlego subinde: ubi ignoro, sciscitor altero mane à peritiore.

Gosvinus. — Vellésne repetendo te Theseum habere?

Matthæus. — Mallem, si consequi possem.

Gosvinus. — Quid si me comitem susciperes?

Matthæus. — Arrideret mihi.

Gosvinus. — Si hospitio parentes tui me vellent immunem habere?

Matthæus. — Nihil libentius facerent, mei gratia.

Gosvinus. — Ô quàm fervidè lectiones repetere velimus.

Matthæus. — Certè manibus et pedibus discere velimus.

Gosvinus. — Certaremus ante cubitum, quis eo die didicisset uberius.

Matthæus. — Hîc ego semper tibi cederem.

Gosvinus. — Quisque laborare deberet ut vinceret.

Matthæus. — Utique, nam vinci turpissimum est, in literis præcipuè.

————

De Corycæi metu auscultantis eos qui non Romano utuntur sermone.

Erasmus & Udalricus.

Erasmus. — Hem, quî sic loquêris?

Udalricus. — Ut loquor?

Erasmus. — Éstne hic sermo habendus?

Udalricus. — Cur non? ita mater me instituit.

Erasmus. — Nostíne, nobis indicta esse verba, quæ à matre didicimus?

Udalricus. — Quibus tum utemur?

Erasmus. — Latinis vel Romanis.

Udalricus. — Quis ita sancivit?

Erasmus. — Præceptor constituit Coryceos in eos, qui non Latinè sonant.

Udalricus. — Quid facient illi, qui Latini sunt expertes?

Erasmus. — Hi aut silebunt, aut ut possunt Latina proferent.

Udalricus. — Sed quid iuvat malè Latina fari?

Erasmus. — Qui loquendo delirat, ab eruditione debet instrui.

Udalricus. — Id æquum est.

Erasmus. — Timeo mihi malè à clanculario illo Coryceo.

Udalricus. — Ego autem manum non vertero.

Erasmus. — Ipse oppidò timeo, quia ferulæ podicem subdere oportet.

Udalricus. — Cutis mea ad ferulam occalluit.

Erasmus. — Aliud certè diceres, si ad ferulam tibi res rediret.

Udalricus. — Quid tum, quando corrigor, dentes comprimo, quòd ictus non sentio.

Erasmus. — Ego conabor ut caliga mea ligulis sint constrictæ diploidi.

Udalricus. — Non solet præceptor ligulas cultro solvere?

Erasmus. — Nondum visum est mihi.

Udalricus. — Sed mihi sæpiusculè contigit.

Erasmus. — Fortassis iste præceptor tuus fuit plagosus.

Udalricus. — Imò sævior Orbilio.

————

De Somno plus æquo extenso.

Vinandus & Sebastianus.

Vinandus. — Hui nos miseros, quid faciemus nunc?

Sebastianus. — Quid sic eiulas?

Vinandus. — Quídni eiularem? surgendi hora præteriit.

Sebastianus. — Quam horam putas?

Vinandus. — Sextam, qua schola invisenda est.

Sebastianus. — Sis bono animo, ea nondum sonuit.

Vinandus. — Sonuit certè diu.

Sebastianus. — Id mihi non persuadebis.

Vinandus. — Si scholam accesserimus, tum ferulam nanciscemur.

Sebastianus. — Semel nobis indulgebit præceptor.

Vinandus. — Indulsit mihi heri, dicens se ultrà non condonaturum.

Sebastianus. — Nondum mihi condonavit plagam, ideo iam liber ero.

Vinandus. — Pete igitur tu scholam.

Sebastianus. — Non es congressurus?

Vinandus. — Non, sed tu emanendi mihi copiam flagita.

Sebastianus. — Quid causæ afferam?

Vinandus. — Dic me matri negotium facessere.

Sebastianus. — Timeo ne postea mater ambos apud præceptorem mendacii accuset.

Vinandus. — Id ne metuas, in me sumam si quid irata fuerit.

Sebastianus. — Bene, tu lues, ego minimè.

Vinandus. — Periculum faciam.

Sebastianus. — Iacias aleam, mea nihil refert.

Vinandus. — Tu abi, nam appetit septima hora.

Sebastianus. — Abeo, tu in medium dormias diem.

Vinandus. — Non hercle, pauxillum adhuc quiescam, mox inde erumpam.

Sebastianus. — Ego hinc discedo, tu pigritiam edormias. sed vide ne cum periculo.

Vinandus. — Ferulæ ictum non timeo, vulnera non infligit.

————

De morbo Socordiæ, quem scholasticis adscribunt.

Valterus & Petrus.

Valterus. — Salve tu Epimenides, cur tam diu Gymnasio non interfuisti?

Petrus. — Morbus obstitit.

Valterus. — Morbus! cuius farinæ fuit?

Petrus. — Dolor nempe capitis et ventris.

Valterus. — Coniicio facilè quid ægritudinis fuerit.

Petrus. — Quî hoc agnoscis? an ex facie mea?

Valterus. — Non, quia medicam artem non calleo.

Petrus. — Unde aliâs percipis?

Valterus. — Divino.

Petrus. — Potes divinare, amâbo dic, quam putas fuisse mihi infirmitatem?

Valterus. — Eam quam adscribunt scholasticis, scilicet desidiam.

Petrus. — Minimè, toto cœlo aberras.

Valterus. — Ne inficias iveris, per Herculem is fuit morbus.

Petrus. — Peream si ille fuerit.

Valterus. — Esto, sed isto morbo plerunque succumbunt scholastici, dum à ludo absunt.

Petrus. — Assentio, sed istius cohortis ego non sum.

Valterus. — Ah, quasi te intus et in cute non noscerem.

Petrus. — Si talem me æstimas, nondum à vertice ad pedes me novisti.

Valterus. — Dum me hic occupat morbus, dico matri, me ex intestinorum dolore laborare.

Petrus. — Adhibet tum fidem tuis dictis?

Valterus. — Ilico, et mollem collocat lectum, ovorúmque sorbitiuncula lauta me reficiens.

Petrus. — Si talem haberem matrem, sæpe me ægrum simularem, ut sorbitiuncula potirer et lautis bolis.

Valterus. — Ego nonnunquam totus sanus assero me infirmum, dum opipari aliquid meum palatum suspirat.

Petrus. — Mater mea citius fustem, quam talia mihi præberet.

Valterus. — Per Pollucem miror cur scholastici plus aliis socordiæ sint obnoxii.

Petrus. — In promptu causa est, quia à labore feriantur, eumque fugiunt et execrantur omnes.

————

De metu Ferulæ.

Cornelius & Christianus.

Cornelius. — Quò tu abis?

Christianus. — Gymnasium literarium versús.

Cornelius. — Istuc tibi non congrediar.

Christianus. — Quid te remoratur vel detinet?

Cornelius. — Quia (ut nosti) lectionibus diu non interfui.

Christianus. — Emaneres ideò.

Cornelius. — Ita, quia malè mihi metuò à ferula.

Christianus. — Non est tibi quid commenti, quo te excuses?

Cornelius. — Veri nihil habeo quod afferam.

Christianus. — Vera ubi desunt, falsis utere, quò plagas effugias.

Cornelius. — Rogabo fortassis matrem, ut præceptorem mihi reconciliet.

Christianus. — Id age, et illico redeas.

Cornelius. — Vereor tamen matrem petere, quia latet eam illa mea à schola absentia.

Christianus. — Fugit id matrem tuam? ubi locorum tum egisti?

Cornelius. — Cum nonnullis commilitonibus aves captatum.

Christianus. — Proh, quid audio? es tu avium captator?

Cornelius. — Non sum sed captionis spectator.

Christianus. — Iuxtà carpendus ut captator es.

Cornelius. — Nunc quid faciam consulis, quò ferulam evadam?

Christianus. — Certè consilio vaco.

Cornelius. — Scio quid faciam.

Christianus. — Quid fac audiam.

Cornelius. — Præceptoris ferulam subibo, ne parentum fustes recipiam.

Christianus. — Id si feceris, prudenter ages.

Cornelius. — Præstat molles ferulæ plagas sustinere, quàm fustium graves morsus.

Christianus. — Istud te sapere arguit, et pituitæ (ut vulgò fertur) non esse obnoxium.

Cornelius. — Corneæ fibræ homo esset, qui non acrem ferulam, quàm virides fustes ferre mallet, si quid commeruisset.

————

De excusatione absentiæ à ludo literario.

Laurentius & Crato.

Laurentius. — Quî fiat, nescio, hodie totus à schola abhorreo.

Crato. — Ego quoque.

Laurentius. — Ô si liceret iam à libris et lectione nos feriari.

Crato. — Id perquàm vellem.

Laurentius. — Periculum faciemus apud præceptorem de impetranda vacatione.

Crato. — Ægrè impetrabitur otiandi facultas, nam multi fuerunt dies celebres.

Laurentius. — Dicemus posthac nos fore ferventiores in literario labore.

Crato. — Istud verbum apud eum nihil habebit loci.

Laurentius. — Unde hoc nostis?

Crato. — Quia illo verbo sæpe usi sumus, neque unquam facto æquavimus.

Laurentius. — Pollicemur nunc, cum periculo cutis.

Crato. — Arridet mihi, si et aliis.

Laurentius. — Sed si ludendi copiam nobis non concedat præceptor, ipse mihi ferias faciam.

Crato. — Vide si feceris, ne malè cadat.

Laurentius. — Quomodo malè caderet?

Crato. — Quia cras ferulam senties.

Laurentius. — Ibi consilii sum plenus.

Crato. — Fac et nos participes si quid boni consilii nosti.

Laurentius. — Præceptorem adeo vel ipse, vel per nuntium, et domi meæ detineri dico negotio aliquo.

Crato. — Faciemus et id nos quoque tunc, tum unà expatiabimur.

Laurentius. — Sanciemus inter nos foedus, ut in scholis unus alterius afferat verbum.

Crato. — Placet, sed pœna dicatur in eum, qui tesseram fregerit.

Laurentius. — Pœna sit, quòd è nostro eliminetur consortio.

Crato. — Ratum sit et sancitum quod loqueris.

————

Quare Schola dicatur Ludus.

Eberardus & Theodoricus.

Eberardus. — Quorundam verbis aliquando percepi, scholam dici ludum, audistíne et tu?

Theodoricus. — Audivi sæpiusculè.

Eberardus. — Quid tum censes? æstimas verum esse?

Theodoricus. — Neutiquam certè.

Eberardus. — Neque ego, cùm in ea non ludatur, sed percutiatur.

Theodoricus. — Tuæ accedo sententiæ.

Eberardus. — Fortassis præceptori est ludus, qui ad nutum nos miseros serit.

Theodoricus. — Istud ludere Eumenides ferant.

Eberardus. — Herculè scholam potius pistrinum quàm ludum dicerem.

Theodoricus. — Verius istud nominis ipsi conveniret Gymnasio.

Eberardus. — Sed age, dic causam, cur credis scholam dictam esse ludum?

Theodoricus. — Eloquar, quantum ab aliis didici.

Eberardus. — Ero auditor sedulus.

Theodoricus. — Ut lusor suo Theseo sæpe facetias præbet, ita præceptor animo amico tanquam ludendo docebit discipulos.

Eberardus. — Hoc certè perpauci schola præfecti faciunt.

Theodoricus. — Nosco cute expertus.

Eberardus. — Ô quàm lubens scholas inviserem, si blandiens esset præceptor!

Theodoricus. — Oportet blandiri diligenti, non desidi et Endymioni, ut tibi.

Eberardus. — Miror an plus prodesset discipulis benignitas vel severitas præceptoris.

Theodoricus. — Istud non miror vel hereo: nescis libentius nos sequi blandientem quàm minantem?

Eberardus. — Habuistíne unquàm ludimagistrum, qui ludentis speciem instruendo exhibuit?

Theodoricus. — Habui, et quidem primo studii mei tempore.

Eberardus. — Studebas sub istius ferula apprimè diligenter?

Theodoricus. — Conatum quem potui discendo adhibui, ut solent elementares pueri, si laudati fuerint, et non ad acres tractati virgas.

Eberardus. — Mirum est, si studio incaluisti: licentia tamen et blanditiis solemus fieri deteriores, ut Terentius inquit.

Theodoricus. — Nihil sceleris nobis permisit præceptor, sed in discendo nostros conatus laude extulit.

————

De die qua otiatur à lectione.

Ioannes & Udalricus.

Ioannes. — Ô simus hilares, sodales charissimi.

Udalricus. — Ut sic gestis?

Ioannes. — Non gestirem hodie, cum à prandio sit nobis otiandum à lectionibus?

Udalricus. — Illud et ipsi scimus.

Ioannes. — Hanc diem feliciorem omnibus aliis iudico.

Udalricus. — Et nos non parum delectat.

Ioannes. — Bellè post meridiem sol lucebit.

Udalricus. — Ita aurora prædixit.

Ioannes. — Prandii igitur peracta fabula, si omnibus est cordi, unà rusticabimur.

Udalricus. — Cui id displiceret?

Ioannes. — Vel si vobis visum fuerit, in pomœrio ludemus.

Udalricus. — Parum intererit, quo nos recreemus loco, saltem in schola non desideamus.

Ioannes. — At adhuc incerti sumus, an à lectione vacabimus.

Udalricus. — Isto nihil est certius.

Ioannes. — Si facultas divagandi nobis dabitur, quid agemus scio.

Udalricus. — Exprime.

Ioannes. — Arcum in rus mecum feram in columbas tela emissurus.

Udalricus. — Si velint sagittam tuam morari.

Ioannes. — Nonnunquàm volando ipsas enecavi.

Udalricus. — Hoc contigit perquàm rarò.

Ioannes. — Quicquid avium consecutus fuero, commune erit.

Udalricus. — Age tum convivabimur.

Ioannes. — Ubi? An in platea ovium, ubi solemus potitare à ludo?

Udalricus. — Ibidem torrebimus aves à te enectas.

Ioannes. — Sed à symbolo per aves ego immunis ero.

Udalricus. — Quicquid biberimus, nos pendemus, tu non teruntium dabis.

Ioannes. — Sin nihil prædæ et spolii sagittæ à me emissæ attulerint, de impendio compotatiunculæ quid fiet?

Udalricus. — Compotatiuncula nulla inter nos agetur.

Ioannes. — Dedeceret à deambulando siccis palatis nos digredi.

Udalricus. — Id laudabilius, quàm si madentes potu, nutanti gressu domum parentum repeteremus.

————

De Æstate.

Hermannus & Gysbertus.

Hermannus. — Placétne tibi mihi congredi rusticatum?

Gysbertus. — Rusticari nondum cupio.

Hermannus. — Ego autem anhelo maximè, quia æstatis amœnitas advenit.

Gysbertus. — Est tibi æstas? mihi hybernaculum adhuc immoratur.

Hermannus. — Hui, non pudet te hybernaculo nunc infidere temporis?

Gysbertus. — Minimè, cùm acre sit frigus.

Hermannus. — Rus hinc abeo, visum quo modo campi floreant.

Gysbertus. — Abi, me comitem non habebis.

Hermannus. — Aliquo tamen dierum, quo tibi integrum erit, rus unà invisemus.

Gysbertus. — Si vacaverit, non renuam.

Hermannus. — Eundem in campum mihi est latum frondes redolentes.

Gysbertus. — Tales vix ortas reperias.

Hermannus. — Inveniam complures, nam diu floruerunt.

Gysbertus. — Deferésne eas deinde vænum clamando per plateas, hîc frondes redolentes?

Hermannus. — Æstimas talia me agere?

Gysbertus. — Quò aliâs feras ipsas?

Hermannus. — Domum versús, ut ibi nobis redoleant.

Gysbertus. — Hoc negotii quis tibi dedit?

Hermannus. — Mater.

Gysbertus. — Tum vade, ocyus exequere.

Hermannus. — Satis temporis ad vesperam restat.

Gysbertus. — Audín’ tu hac æstate quid ages, dum nimius fuerit æstus?

Hermannus. — Domi me in umbra continebo.

Gysbertus. — Inamoenum est domi latitare aëre calido et blandienti.

Hermannus. — Non inficias eo.

Gysbertus. — Cur tum sub tecto domi tempus teris?