Colloquia, sive Confabulationes tyronum literatorum
Part 16
Jasperus. — Vocō, quia numquam magis quam hōc tempore, morbō succumbunt hominēs.
Jācōbus. — Sī vērum fatērī vīs, nūllō nōn tempore tōtīus annī labōrātur dolōribus corporis.
Jasperus. — Praecipuē tamen Autumnī diēbus.
Jācōbus. — Nesciō, laus superīs, ego numquam īnfirmitātem sēnsī in Autumnō.
Jasperus. — Praeter istud incommodum, et frūgem tamen aliquam sēcum affert.
Jācōbus. — In quō est frūgifer?
Jasperus. — Quia vīnum prōfert.
Jācōbus. — In hōc certē laudem merētur.
Jasperus. — Alia quoque commoda habet.
Jācōbus. — Quaenam? dīc.
Jasperus. — Abigit pūlicēs suō frīgore, quī nōs nocte in aestāte verminārunt.
Jācōbus. — Certē nōn omnibus illōs dēpellit.
Jasperus. — Quī sentiunt pūlicēs in Autumnō?
Jācōbus. — Vetulae mulierēs semper sub vestibus quaeritant eōs.
Jasperus. — Apud illās perpetuum habent hospitium.
Jācōbus. — Adde, et pediculī.
Jasperus. — Autumnus etiam nucum addūcit messem.
Jācōbus. — Istās nōn admodum moror.
Jasperus. — Nārrā quid causae siet?
Jācōbus. — Quia adimunt vōcis sincēritātem.
Jasperus. — Eam restituit aqua pūra et calida.
Jācōbus. — Sed ā cibō abhorreō, quī mē aquam pōtāre cōgit.
Jasperus. — Suprā commūnem hominum fortem sapis.
Jācōbus. — Nunc mē nāsō suspendis.
Jasperus. — Nōn, quia hominēs saepe aliqua edunt, etiam unde perniciem sunt acceptūrī, istud tū fugitūrum tē dīcis.
————
Dē Hieme.
Vilhelmus & Geōrgius.
Vilhelmus. — Āh, āh, quantum frīgeō.
Geōrgius. — Frīgēs nunc temporis?
Vilhelmus. — Nōnne et tū frīgore premeris?
Geōrgius. — Nōn, sed tōtus caleō.
Vilhelmus. — Praestantius mē vestītus es.
Geōrgius. — Id sānē parum est, sed crepidae mē calēre faciunt.
Vilhelmus. — Facile frīgus pellit, cui crepidae sunt et chīrothēcae subductae pellibus.
Geōrgius. — Oportet et corpus multīs opperīrī indūmentīs.
Vilhelmus. — Quid faciam nesciō, male ad hiemem īnstrūctus sum.
Geōrgius. — Quī hoc fit?
Vilhelmus. — Indūmentī mihi nihil est, nisi quam cōnspicis.
Geōrgius. — Vērē nōn bene tibi cum hieme conveniet.
Vilhelmus. — Sī in patriā agerem, in caelō essem.
Geōrgius. — Quārē?
Vilhelmus. — Dum ibīdem essem, hiemem nōn sēnsī.
Geōrgius. — Nōn tum scholam invīsistī?
Vilhelmus. — Aestāte quidem, sed hieme post fornācem latuī.
Geōrgius. — Quid ēgistī? torrēbāsne pōma in fornācem?
Vilhelmus. — Utique et pira quandōque.
Geōrgius. — Mīrum quod parentēs tibi indulsērunt.
Vilhelmus. — Libentissimē, sed istam nōn habēbō hīc lautitiam.
Geōrgius. — Vereor quod nōn.
Vilhelmus. — Āh, quantum mihi ferendum erit vice dēliciārum, quās in patriā habuī.
Geōrgius. — Tibi ipsī es vātēs.
Vilhelmus. — Dabit Deus hīs quoque fīnem.
Geōrgius. — Sed sērius fortassis quam vellēs.
Vilhelmus. — Et haec ōlim (ut inquit Poēta) meminisse juvābit.
Geōrgius. — Mehercle dulcius nihil est, quam āctōrum recordārī labōrum, quōs superāvimus.
Vilhelmus. — Multōs tamen quandōque vīdī (ut 2. Aenēidōs dē Aenēā scrībit Vergilius) quī lacrimandō habitam miseriam recēnsuērunt.
Geōrgius. — Stultī hominēs quī victam calamitātem lacrimīs prōsequuntur.
————
Dē Vēre.
Gerhardus & Brūnō.
Gerhardus. —Unde tanta fluviōrum cōpia?
Brūnō. — Nix altīs in montibus līquitur.
Gerhardus. — Fortassis.
Brūnō. — Sīc est.
Gerhardus. — Tempus expetit, quia vēr adest.
Brūnō. — Nōn adesset vēr, cum sīmus in mārtiō mēnse?
Gerhardus. — Nunc agricolae redeunt ad agrōs colendōs.
Brūnō. — Labor etiam rūrsus incumbit equīs.
Gerhardus. — Satis per hiemem quiēvērunt.
Brūnō. — Inertiam ipsīs arātrum expellet.
Gerhardus. — Fuistīne hīsce diēbus in pōmāriīs?
Brūnō. — Istīc nihil est quod agam.
Gerhardus. — At fortassis violās quaesīssēs.
Brūnō. — Nōn sum violārum, sed librōrum amātor.
Gerhardus. — Putābam violās ā rūsticīs egestās.
Brūnō. — Hae tuō nāsō et ōrī conveniunt.
Gerhardus. — Bona verba, quaesō.
Brūnō. — Ut loqueris, ita et respōnsum accipis.
Gerhardus. — Fateor, meō ipsīus gladiō cadō.
Brūnō. — Incidistī in foveam quam fēcistī.
Gerhardus. — Post aliquot diēs redolēbunt pōmāria violīs.
Brūnō. — Post multōs, nōn paucōs certē.
Gerhardus. — In diēs jam ē terrā ērumpunt.
Brūnō. — Vīdistīn’ aliquās?
Gerhardus. — Vīdī complūsculās.
Brūnō. — Ego hōc vēre nūllam.
Gerhardus. — Sī quās reperiam, ad tē feram.
Brūnō. — Id facitō, sī tē nōn gravābit.
Gerhardus. — Nōn mē dēgravat obsequium amīcō exhibendum.
Brūnō. — Facile amīcōs tibi parābis (teste Cōmicō) sī obsequiīs cōnferendīs aliīs dēlectāris.
Gerhardus. — Īnservīre amīcīs mihi dēlicium est.
Brūnō. — Id hominem decet (ut alius inquit Cōmicus) ut hominī alterī Deus sit, id est, praestet auxilium et commodum.
————
In fēstō sānctī Gallī.
Nīcolāus & Vīnandus.
Nīcolāus. — Appetit nunc diēs sānctī Gallī, quō scholasticī dēlectārī solent.
Vīnandus. — Ego certē ipsīus adventū nunc doleō.
Nīcolāus. — Solēbās tamen plūs aliīs gaudēre ob diem istum.
Vīnandus. — Fateor, sed nunc secus mēcum agitur.
Nīcolāus. — Amābō dīc, quis tibi est scrūpulus?
Vīnandus. — Facilis est, et tamen plūrimum mē male habet.
Nīcolāus. — Fortassis causam probē augurārer.
Vīnandus. — Sī conjectūrā cōnsequī potes, dīcam.
Nīcolāus. — Perīculī conjiciendī faciam.
Vīnandus. — Age, audiam.
Nīcolāus. — Nōn licet tibi prōsternātiōnī gallī adesse.
Vīnandus. — Hercule rem acū tetigistī.
Nīcolāus. — Sed cedo, quid impedīmentī erit?
Vīnandus. — Māter aes mihi largīrī recūsat.
Nīcolāus. — Sīs animī praesentis, istī reī facile medēbor.
Vīnandus. — Quī mihi succurrēs?
Nīcolāus. — Mūtuum tibi solidum aeris dabō.
Vīnandus. — Sī fēceris, nōn diū carēbis ipsō.
Nīcolāus. — Estne tibi animus labōrāre ut tū gallum ēnecēs, et (ut ajunt) rēx efficiāris?
Vīnandus. — Istud honōris nōn cupiō, ubi nihil est lucrī.
Nīcolāus. — Vellem mē posse ipsīus caedem peragere.
Vīnandus. — Vīnō tē dōnābō, sī ipsī mortem intuleris.
Nīcolāus. — Omne movēbō saxum, quō ipsum acerbius aliīs tangam.
Vīnandus. — Spectātor erō.
Nīcolāus. — Sed interim nōn oblīvīscāris vīnī mihi modo prōmissī.
Vīnandus. — Dō fidem mē praestitūrum prōmissa.
Nīcolāus. — Ego sī gallum interfēcerō, lautum exhibēbō vōbīs convīvium.
Vīnandus. — Quid ā tē immūne accipiēmus?
Nīcolāus. — Duōs gallōs gallīnāceōs ad verū coctōs, et vīnī mēnsūrās quattuor.
Vīnandus. — Sat erit.
Nīcolāus. — Spērō quod aliquid vīnī mihi dōnābitur, tum minus impendiī faciam.
————
Dē fēstō sānctī Lambertī.
Paulus & Thōmās.
Paulus. — Rūrsus mātrem īrātam reddam.
Thōmās. — Quō ipsam offendēs?
Paulus. — Rogitandō pecūniam.
Thōmās. — Pecūniā quid egēs, cum vīctum habeās?
Paulus. — Aliīs egeō quam vīctū.
Thōmās. — An nōn, quibus indigēs, praebent tibi parentēs?
Paulus. — Quid nī?
Thōmās. — Cūr tum aes expetis?
Paulus. — Lūdīmagistrō ut manūs farciam.
Thōmās. — Cujus reī grātiā?
Paulus. — Lambertī fēriae expostulant.
Thōmās. — Ecce nisi dīxissēs, oblītus fuissem.
Paulus. — Numquid et tū modicō aere ipsum dōnābis?
Thōmās. — Quod moris est, ipse nōn intermittam.
Paulus. — Solet fierī, sed ignōrō an meritō.
Thōmās. — Forte praemiī locō est?
Paulus. — Pretium seorsum exsolvitur.
Thōmās. — Quod nunc dandum est, forte mūnus aestimat praeceptor.
Paulus. — Id mūneris crēbrius pendimus.
Thōmās. — Nōstīne, saepe dandum amīcīs, nē intereat grātia?
Paulus. — Praeceptor mūnere istō nōn amīcus, sed inimīcus redditur.
Thōmās. — Explōrātum unde habēs?
Paulus. — Sciō aliquōs quī plūs cēterīs ipsī cōnferunt mūnuscula, et illōs acerbius corrigit, et in eōs animadvertit.
Thōmās. — Quōs saevius tractat, illōs prae aliīs dīligit.
Paulus. — Istud dīligere Eumenidēs ferant.
Thōmās. — Cessā imprecārī praeceptōrī.
Paulus. — Quid tū ipsī dabis? ego solidō eum exhilarābō.
Thōmās. — Nummum praestārēs (quem indoctī album vocant) tū opulentus es, ego obolum ūnum aut alterum dabō.
————
Dē ēligendō Epīscopō.
Jaspar & Melchior.
Jaspar. — Intererisne diē lūnae Gymnasiō litterāriōs?
Melchior. — Sīc crēdō.
Jaspar. — Cui tuam dabis vōcem?
Melchior. — Quid hoc est vōcem dare?
Jaspar. — Id est, quem ēligēs in epīscopum?
Melchior. — Inconcinna est locūtiō.
Jaspar. — Dictū venustiōrem.
Melchior. — Cui tuum dabis suffrāgium?
Jaspar. — Poterisne et aliō pactō ēloquī?
Melchior. — Possum, in cujus persōnam ēligendam tū cōnsentiēs?
Jaspar. — Memoriae istās recondam ōrātiōnēs. Ego suffrāgābor tibi.
Melchior. — Nē facitō.
Jaspar. — Cūr? istum nōn dēsīderās magistrātum?
Melchior. — Nōn, quia frūgis nihil affert.
Jaspar. — Satis praemiī mihi esset honor iste.
Melchior. — Ipse honōris istīus avidus nōn sum.
Jaspar. — At pulchrum est dīcī epīscopus.
Melchior. — Vērum, sed miserum est cēnsum nōn exspectāre.
Jaspar. — Sī epīscopus fierem, spērārem adhūc mē in magnum ēvāsūrum virum.
Melchior. — Unde istud spērārēs?
Jaspar. — Ex mōribus Gentīlium.
Melchior. — Quōs istī habuērunt mōrēs?
Jaspar. — Ab hīs quae in juventūte alicui accidērunt, sūmpsērunt futūrae fortūnae condiciōnem.
Melchior. — Fīēbant etiam quandōque vōtī compotēs? vel semper frūstrābantur spē?
Jaspar. — Quidnī? saepissimē.
Melchior. — Exemplum ūnum ēloquere.
Jaspar. — Platōnī in cūnīs dormientī, apēs in ōs mel ingessērunt, ex quō haruspicēs eum fore virum fācundum dīxērunt, quod sīc factum est.
Melchior. — Mīrum quod audiō, sed haud et aegrē crēdibile est.
————
Dē ēligendō Rēge.
Henrīcus & Jācōbus.
Henrīcus. — Hodiernō vesperī ubi tuī cēnābunt parentēs?
Jācōbus. — Ubi aliās, nisi domī nostrae?
Henrīcus. — Nōn aliquō sunt vocātī convīvae?
Jācōbus. — Quō hodiē invītātī essent?
Henrīcus. — Ad amīcōrum lancēs.
Jācōbus. — Forīs cēnāre eōs pudēret hōc diē.
Henrīcus. — Apud honestōs convīvam agere nōn est pudendum.
Jācōbus. — Fateor.
Henrīcus. — Cūr tum dīcis quod eōs pudēret?
Jācōbus. — Quia nōn solent hanc vesperam sollemnem forīs peragere.
Henrīcus. — Quī fīat cedo?
Jācōbus. — Nōbīscum frontem domī exporrigunt.
Henrīcus. — Ecquid voluptātis domī habētis?
Jācōbus. — Multum certē.
Henrīcus. — Fortassis rēgem inter vōs dēcernitis.
Jācōbus. — Id ipsum facimus scīlicet.
Henrīcus. — Dīlēctūne, an forte?
Jācōbus. — Chartulīs pilleō impositīs.
Henrīcus. — Suntne omnēs īnscrīptae litterīs?
Jācōbus. — Sunt, et quidem nōminibus magistrātuum.
Henrīcus. — Adest etiam rēgīnae scrīptus titulus?
Jācōbus. — Est, sed vel mātrī, vel ancillīs vindicantur.
Henrīcus. — Fortūna quem rēgem fēcerit, quid pendet?
Jācōbus. — Hodiernō vesperī ā sūmptū est immūnis.
Henrīcus. — Immūnis? quis tum vīnī exsolvit cyathōs?
Jācōbus. — Pōtū omnī nōs aliī rēgem dōnāmus, sed ipse aliō tempore suō aere geniāle parat nōbīs convīvium et rēgium.
————
Dē fēstō Nātālī Chrīstī.
Geōrgius & Gīsbertus.
Geōrgius. — Ego numquam tōtō annō plūs gaudeō, quam nunc temporis.
Gīsbertus. — Ego vērō numquam magis doleō.
Geōrgius. — Dolēs tū tempore adeō laetō?
Gīsbertus. — Nōn dolērem in tantō frīgore?
Geōrgius. — Ipse tōtus laetor, ob fēstōrum diērum adventum et cōpiam.
Gīsbertus. — Quid fēriae tibi commodant?
Geōrgius. — Ōtiābimur ā lēctiōnibus abundē.
Gīsbertus. — Quot diēs?
Geōrgius. — Fermē quattuordecim.
Gīsbertus. — Quandō incipient istae vacātiōnēs nostrae?
Geōrgius. — Ā prīdiānō Thōmae, et ad alterum Circumcīsiōnis diem dūrant.
Gīsbertus. — Et interim nōn vīsimus scholam?
Geōrgius. — Accēdimus quandōque, sed sōlum cantātum.
Gīsbertus. — Quae cantābimus?
Geōrgius. — Reddenda istīs sacrīs diēbus in templō.
Gīsbertus. — Istōs cantūs nōvī abhinc bienniō.
Geōrgius. — Annī curriculō mihi excidērunt memoriā.
Gīsbertus. — Oportet ut sterilissima sit tibi memoria.
Geōrgius. — Tālia mihi cūra nōn sunt, dīligentius lūsus quam ista cōgitō.
Gīsbertus. — Scholasticum id dēdecet.
Geōrgius. — Canenda bis diēbus habēsne scrīpta?
Gīsbertus. — Habeō, et cum mūsicīs concentibus.
Geōrgius. — Exscrībenda mihi ipsa accommodēs.
Gīsbertus. — Libentissimē.
Geōrgius. — Plūrimum laetor, quod nunc temporis adeō mītis est āēr, et nōn acerbum frīgus.
Gīsbertus. — Et ego gaudeō, aliās in mātūtīnīs precibus frīgore perīrem.
Geōrgius. — In lectō mē continērem, sī frīgus saevīret.
Gīsbertus. — Āh, propter novum Rēgem nātum nihil velīs patī?
Geōrgius. — Dūrum est ā tepidō nīdō discēdere.
————
Dē tempore Bacchānālī.
Michāēl & Vilhelmus.
Michāēl. — Quot hebdomadae nunc intersunt, inter fēriās Nātālēs Chrīstiānās et Quadrāgēsimam?
Vilhelmus. — Opīnor novem.
Michāēl. — Hui tot?
Vilhelmus. — Ita relātū aliōrum accēpī.
Michāēl. — Cujus verbīs habēs?
Vilhelmus. — Virī cujusdam apprīmē doctī.
Michāēl. — Tum longum erit carnisprīvium.
Vilhelmus. — Tacē, obsecrō, verbum istud barbarum.
Michāēl. — Carnisprīvium nōn est verbum venustum et Latīnum?
Vilhelmus. — Minimē, sed māximē impolītum.
Michāēl. — Dīc polītiōrem dictiōnem aliquam.
Vilhelmus. — Tempus Bacchānāle.
Michāēl. — Cūr ita appellās tempus hoc?
Vilhelmus. — Quia ōlim in sacrificiīs Bacchī īnsāniēbant ita, ut hōc tempore furiunt.
Michāēl. — Īnsāniēbant, sacrificandō Bacchō Deō Gentīlēs?
Vilhelmus. — Vīvēbant in omnī luxū et dēmentiā.
Michāēl. — Estne tibi aliud verbum quō hoc tempus appellēs?
Vilhelmus. — Fēstum vel tempus Lupercāle etiam potest dīcī.
Michāēl. — Quid novī verbī affers?
Vilhelmus. — Novum nōn est, sed ā veteribus historicīs prōditum.
Michāēl. — Ā quibus?
Vilhelmus. — Ā Valeriō Māximō.
Michāēl. — Cūr illud nōmen huic tribuis temporī?
Vilhelmus. — Ob mōrem Gentīlium.
Michāēl. — Quis is erat mōs?
Vilhelmus. — Pāstōrēs pecorum currēbant hōc tempore nūdī, habentēs pellēs inmānibus in honōrem Pānōs Deī pāstōrum.
Michāēl. — In quod commodum istī sacrificābant?
Vilhelmus. — Crēdēbant quod ab ovibus pelleret lupōs: hinc vocātum est tempus Lupercāle.
Michāēl. — Fīēbant etiam vōtī compotēs?
Vilhelmus. — Ignōrō, nam tunc temporis vītam nōn ēgī.
————
Dē Quadrāgēsimā.
Sevērīnus & Philippus.
Sevērīnus. — Poētārum nōn semper vānae sunt fābulae.
Philippus. — Certē mē jūdice parum habent vērī.
Sevērīnus. — Habent meā sententiā saepe nihil praeter vēritātem.
Philippus. — Probēs id, aliō quī fidem tibi nōn habeō.
Sevērīnus. — Dē Fortūnā fābulantur, quod rotae īnsistat.
Philippus. — Nōtum habuī diū.
Sevērīnus. — Istud vērācissimē dīcunt.
Philippus. — Fac mihi persuādeās.
Sevērīnus. — Hāctenus per aliquot diēs cūrāvimus cutem dēlicātissimē.
Philippus. — Praetereā quid?
Sevērīnus. — Et nunc īnstat tempus quō corpus rūrsus mācerābimus.
Philippus. — Aestimās forte jejūniī tormentum.
Sevērīnus. — Putō istud, nam carnēs prohibentur, quae sōlae pāscunt corpus.
Philippus. — Etiam piscēs multōs sagīnant.
Sevērīnus. — Nervōs adeō nōn rōborant, ut carō.
Philippus. — Immō videās nōnnūllōs pinguiōrēs ex piscibus, quam aliōs ē carnibus.
Sevērīnus. — Quī istī sunt?
Philippus. — Monachī in coenobiīs, ubi Pȳthagoricē mēnsa īnstruitur.
Sevērīnus. — Crassa illōrum capita et ventrēs obēsī certē ē piscibus nōn fīunt, vel exsurgunt.
Philippus. — Forte extrā līmen monastēriōrum vēscuntur crūdīs carnibus.
Seuērīnus. — Sciō, et vīdī, nōn sōlum crēdō.
Philippus. — Et mihi vīsum est crēberrimē.
Sevērīnus. — In hīsce sēmiseptem hebdomadibus ēsuriālibus quō vēsceris cibō?
Philippus. — Pisīs et pirīs in fornāce tostīs.
Sevērīnus. — Fīcubus istīs, quī rūsticīs mel sapiunt?
Philippus. — Ita, illōs ad pānem edō cum nucibus.
————
Dē fēstō Paschatis.
Petrus & Matthaeus.
Petrus. — Appetit nunc tempus, quō nūllum tōtō annō est crūdēlius.
Matthaeus. — Quod illud est adeō impium?
Petrus. — Paschatis putō diēs.
Matthaeus. — Sunt istī tibi immānēs et impiī?
Petrus. — Utique nam magna solet fierī caedēs.
Matthaeus. — Habētur tum semper bellum hōc tempore?
Petrus. — Nescīs istud?
Matthaeus. — Ignōrō.
Petrus. — Nōstī Thuringiam regiōnem Germāniae Orientālis?
Matthaeus. — Nōscō, ubi urbs Erphurdia est excellentior.
Petrus. — Ibīdem duo sunt locī: ūnus ab Hallēce, alter ā Vitulō nōmen sortītus.
Matthaeus. — Et quid posteā?
Petrus. — Inter hōs circā Pascha ingēns bellum oritur.
Matthaeus. — Etiam annuō?
Petrus. — Immō quotannīs duābus vicibus.
Matthaeus. — Tempore dīc quō?
Petrus. — Circā Quadrāgēsimae auspicium, et fēriās paschālēs.
Matthaeus. — Cujus locī incolae ēvādunt victōrēs?
Petrus. — Cum exōrdītur ēsuriāle tempus, illī dē Hallēce agnōminātī.
Matthaeus. — Quārē illī?
Petrus. — Quia diēbus jejūniī piscis iste in coquīnīs et patinīs dominātur.
Matthaeus. — Quandō illī triumphant dē proeliō, quibus Vitulus agnōmen praebuit?
Petrus. — Paschatis tempore.
Matthaeus. — Quī hoc?
Petrus. — Nam sequentibus diēbus vīctitātur carnibus.
Matthaeus. — Lepidum audiō jocum.
Petrus. — Hoc quondam Erphurdiae agēns, nūgārī audīvī.
Matthaeus. — Satis festīnum dictērium.
————
Dē fēstō Pentēcostēs.
Vīnandus & Baptista.
Vīnandus. — Sabbatō proximō prīdiānus erit diēs fēstī Pentēcostēs.
Baptista. — Compertum id habeō.
Vīnandus. — Ventrī nostrō rūrsus bellum afferet.
Baptista. — Quāle bellum nārrās?
Vīnandus. — Corporis bellum, jejūnium scīlicet.
Baptista. — Pulchrē jejūnium vocās bellum, quia ventrī odiōsum est.
Vīnandus. — Hāctenus tranquilla fuit carō nostra.
Baptista. — Unde ista sibi tranquillitās quam aestimās?
Vīnandus. — Quia ā Paschatis diē nōn sēnsit jejūniī molestiam.
Baptista. — Corpus meum tum ōvīs, tum aliīs affatim est pāstum dēlicātīs bōlīs.
Vīnandus. — Sabbatō dēnuō in prīstinum ībimus.
Baptista. — Facile est ūnum diem abstinentiā peragere.
Vīnandus. — Ipsō diē Pentēcostēs accēdēs sacram Synaxīn?
Baptista. — Incertus sum.
Vīnandus. — Quī sīc? ego mē accingam, quō grātiam Spīritūs sānctī acquīram.
Baptista. — Facerem et id ipse quoque, sed ūnicum mē morātur.
Vīnandus. — Istud quidnam est?
Baptista. — Invītus cōnfiteor.
Vīnandus. — Ego alicubi ignōtō mea dēlicta recēnseō, tum plūs audeō.
Baptista. — Parābō et mē, ut tēcum peccāta in sacrificulī aurem murmurem.
Vīnandus. — Hīs Spīritūs sānctī fēriīs nōbīs scholasticīs in prīmīs est scelerum sex ējicienda.
Baptista. — Vērē dīcis, ut Spīritus sānctus nōs invītat.
Vīnandus. — Sī is nōbīs praestō fuerit, sine sūdōre discēmus.
Baptista. — Ō utinam tum mihi adesset.
Vīnandus. — Peccāta exue, paenitentiam age, certē tē suō dōnābit mūnere.
Baptista. — Ēnītar prō vīribus.
Vīnandus. — Sīc faciās, et litterīs fīēs aptior alumnus.
————
Dē fēstō sānctī Mārtīnī.
Hierōnymus & Hermannus.
Hierōnymus. — Quotnam diēs abhinc absunt fēriae sānctī Mārtīnī?
Hermannus. — Opīnor octo.
Hierōnymus. — Quōdiē peragentur?
Hermannus. — In macrā diē, scīlicet Veneris.
Hierōnymus. — Vespera tamen erit ipsō diē Jovis.
Hermannus. — Erit nī fallor.
Hierōnymus. — Ō tum adhūc bene nōbīscum agētur.
Hermannus. — Unde illud conjicis?
Hierōnymus. — Nam tunc carnibus vēscentur hominēs.
Hermannus. — Illud nostrō stomachō nōn commodābit.
Hierōnymus. — Immō plūrimum prōderit.
Hermannus. — Effāre quōmodo?
Hierōnymus. — Quicquid jūsculī vel carnis ā mēnsīs levārint, nōbīs ad forēs cantantibus impartient.
Hermannus. — Ad istud certē ōllam mihi parābō.
Hierōnymus. — Sī tibi placuerit, invicem tunc temporis ōstiātim canēmus.
Hermannus. — Oppidō mihi arrīdet.
Hierōnymus. — Sed quicquid obsōniī, vel aeris nōbīs datum fuerit, commūne erit.
Hermannus. — Cōnferētur in illīus vesperae nostrum convīvium.
Hierōnymus. — Sed quā hōrā ēgrediēmur precātum stipem?
Hermannus. — Postquam octāva sonuerit.
Hierōnymus. — Illud temporis plānē integrum erit nostrae precātiōnī.
Hermannus. — Conveniet māximē, nam eō tempore dē mēnsā tolluntur patinae.
Hierōnymus. — Annō abhinc proximō tantum accēpī alimentī, quō octo vīctitābam diēs.
Hermannus. — Ō sī ea nunc redīret fortūna!
Hierōnymus. — Spērandum est, et Deō cōnfīdendum.
Hermannus. — Quis illīus nōn anhēlāret adminiculum?
Hierōnymus. — Multī suum exoptant praesidium, vērum īnserviunt ipsī inīquē.
Hermannus. — Hī cōnsequentur grātiam ejus ad Graecōrum Kalendās.
————
Dē Xeniīs mittendīs.
Kiliānus & Theodorīcus.
Kiliānus. — Precor tibi diem candidum.
Theodorīcus. — Tālem et tibi optō.
Kiliānus. — Xenium fac mihi praebeās.
Theodorīcus. — Hui, tam citō! vix novī annī diēs illūxit.
Kiliānus. — Hodiē vērum est tempus dandī xeniola.
Theodorīcus. — Hodiē incipit, sed diū dūrat.
Kiliānus. — Fateor, sed tamen quī alterī dare volunt, nōn diuturnam moram agunt.
Theodorīcus. — Exspectā, quō ad ipsum strūxerō.
Kiliānus. — Nōn optō strēnam farīnāceam.
Theodorīcus. — Lautior mihi nōn est alia.
Kiliānus. — Sed pudēret mē amīcum mellītō mūnusculō salūtāre.
Theodorīcus. — Quī id fit?
Kiliānus. — Quia timērem nē ab ipsō nauseāret.
Theodorīcus. — Vānum metuis, sī bonus esset, bonī cōnsīderet.
Kiliānus. — Verbīs fortassis, at corde sperneret.
Theodorīcus. — Is persōnātus amīcus esset.
Kiliānus. — Honestius est panniculum ēmūnctōrium largīrī vice xeniī.
Theodorīcus. — Est quidem, sed tāle mūnus nōn omnibus in prōmptū est.
Kiliānus. — Dē interulā aut pannī ulnā plūra cōnficiuntur.
Theodorīcus. — Sed saepe plūris cōnstat cōnficiendī sūmptūs, quam pannus.
Kiliānus. — Cultrōs vīdī quandōque inter amīcōs missitārī.
Theodorīcus. — Illōs ego nōn mitterem.
Kiliānus. — Cūr?
Theodorīcus. — Quia vulgō dīcitur, cultrōs amīcitiam rumpere.
Kiliānus. — Solidē istī tū accēdis dictō?
Theodorīcus. — Nōn tōtus cōnsentiō.
Kiliānus. — Attamen nōnnihil ipsī fidem praebēs.
Theodorīcus. — Faciō, ut solent hī, quī quicquid audiunt, ex ōrāculō prōlātum putant.
Kiliānus. — Es tū illīus farīnae homō?
Theodorīcus. — Nesciō. Mēipsum nōn nōscō.
Kiliānus. — Sed strēnulam mihi fac mittās.
Theodorīcus. — Crās ultrō tibi cōnferam, interim spē vīvās.
————
Dē Pecūniā dandā in novae scholae ingressū.
Mārtīnus & Nīcolāus.
Mārtīnus. — Fēriābimurne post merīdiem ā lēctiōnibus?
Nīcolāus. — Nōn compertum habeō.
Mārtīnus. — Ego eā spē dūcor.
Nīcolāus. — Vidē nē vānam spem foveās.
Mārtīnus. — Certus sum, spē nōn frūstrābor.
Nīcolāus. — Praestāret fidējussōrem habēre.
Mārtīnus. — Tam sciō quam nōmen meum.
Nīcolāus. — Ēloquere quī sciās.
Mārtīnus. — Est mihi adulēscēns domī, quī prīmum jam scholam invīset.
Nīcolāus. — Hoc quid afferet nōbīs?
Mārtīnus. — Ipse ā praeceptōre cōpiam ōtiandī nōbīs impetrābit.
Nīcolāus. — Quā arte?
Mārtīnus. — Largiendō ipsī pauxillulum nummōrum.
Nīcolāus. — Putās illud quod introitum vulgō appellitant?
Mārtīnus. — Istud ipsum volō.
Nīcolāus. — Sat habeō.
Mārtīnus. — Vērum, nōstīn’ unde mōs ille pervēnerit?
Nīcolāus. — Audīvī numquam orīginem.
Mārtīnus. — Dīcam hujus cōnsuētūdinis fontem, sī tē audīre nōn taeduerit.
Nīcolāus. — Audīre gestiō.
Mārtīnus. — Quī apud artificēs mēchanicōs tīrōnēs sunt, istīus artificiī classī aliquid pendere cōguntur.
Nīcolāus. — Vīdī quandōque in ipsōrum artificum conciliābulō.
Mārtīnus. — Istō mūnusculō favōrem sibi vindicant aliōrum.
Nīcolāus. — Etiam in ipsōrum album referuntur.
Mārtīnus. — Nōn secus et novus litterārum tīrō et praeceptōrem et nōs dēmerētur.
Nīcolāus. — Quō?
Mārtīnus. — Praeceptōrem pauxillō aeris, nōs vērō ōtiō mediī diēī.
————
Nōn semper esse studendum.
Vincentius & Vilhelmus.
Vincentius. — Heus tū, paucīs tē volō.
Vilhelmus. — Quis mē vocat?
Vincentius. — Ēn, ego tē vocō.
Vilhelmus. — Quid est quod mē vīs?
Vincentius. — Facilis rēs est.
Vilhelmus. — Exprime ocius.
Vincentius. — Quī sit quod ita pallēs?
Vilhelmus. — Palleō? id ipse ignōrō.
Vincentius. — Pallēs nōn secus ac aegrōtārēs.
Vilhelmus. — Sānē nihil sentiō dolōris, grātiā Deō.
Vincentius. — Unde tum pallor ille oritur?
Vilhelmus. — Color hic mihi est nātīvus.
Vincentius. — Nōn adeō pallēscunt hominēs ā nātūrā.
Vilhelmus. — Quī nōstī? esne medicus?
Vincentius. — Nōn, sed conjectūrā assequor, tē chartīs nimium addictum.
Vilhelmus. — Litterīs tōtum trānsigō ōtium quod habeō.
Vincentius. — Sī id agis, tibi ipsī obes.
Vilhelmus. — Hoc nōn spērō, quod mihi dēsim studendō.
Vincentius. — Prōdes forte animae, sed corporī nocēs.
Vilhelmus. — Mālō animae quam corporis prōfectum.
Vincentius. — Bellē dīcis, sed corporī dēbilī et animae tandem vīs perimitur.
Vilhelmus. — Perītī istud nōn asserunt.
Vincentius. — Quid tum dīcunt?
Vilhelmus. — Ad tenuem lancem, litterās melius imbibī.
Vincentius. — Concēdō, sed tamen oportet corporis cūram nōn tōtam omittere.
Vilhelmus. — Neque hoc faciō.