Apicii librorum X qui dicuntur De re coquinaria quae extant

Part 9

Chapter 9 2,638 words Public domain Markdown

3 _+10+ 3, 1 (467) post +10+ 3, 2 (466) et +10+ 2, 4 (463) habent_ ς (_non_ MP) α | 7 uiridem EV | 9 agitabis P, zitabis EV | _+10+ 3, 4 (469) in_ E _locum habet ante +10+ 3, 3 (468), sed scripta est a manu_ E1 _in loco adraso; ceterum ipsa_ E2 _signis ordinem eum quem praestat_ V _restituisse videtur_ | 12 obligabis E, -gas V | 13 mortaria (-ea E) EV | cepa V | 14 et oleum et V, oleum E

+6+ (471) +Ius in dentice asso+: piper, ligusticum, coriandrum, mentam, rutam aridam, malum Cydorium coctum, mel, vinum, liquamen, oleum. calefacies, amulo obligabis. +7+ (472) +In dentice elixo+: piper, anethum, cuminum, thymum, mentam, rutam viridem 5 mel, acetum, liquamen, vinum, oleum modice. calefacies et amulo obligabis. +8+ (473) +Ius in pisce aurata+: piper, ligusticum, careum, origanum, rutae bacam, mentam, myrtae bacam, ovi vitellum, mel, acetum, oleum, vinum, liquamen. calefacies et sic uteris. +9+ (474) +Ius in pisce aurata assa+: 10 piper, coriandrum, mentam aridam, apii semen, cepam, uvam passam, mel, acetum, vinum, liquamen et oleum. +10+ (475) +Ius in scorpione elixo+: piper, careum, petroselinum, caryotam, mel, acetum, liquamen, sinape, oleum, defritum. +11+ (476) +In pisce oenogarum+: teres piper, rutam, mel commisces, 15 passum, liquamen, caroenum, et igni mollissimo calefacies. +12+ + in pisce oenogarum+: ut supra facies. cum bullierit, amulo obligabis.

3 mel EV, uel ς | 9 bacã ouitellũ V | 11 apii E, api V _hoc solo loco_ | 15 ruta V | 16 signi EV | 17 Aliter _add. Tor_ | 18 obligabis V-, gas E

IV. 1. (477) +Ius in anguillam+: piper, ligusticum, apii semen, anethum, rhus Syriacum, caryotam, mel, acetum, liquamen, oleum, sinape et defritum. +2+ (478) + ius in anguillam+: piper, ligusticum, rhus Syriacum, mentam siccam, rutae bacas, ovorum vitella cocta, 5 mulsum, acetum, liquamen, oleum. coques.

1 IN ANGVILLAM _om._ EV anguilla EV | 3 Aliter _om._ EV | EXPLICIT FELICITER AMEN E, EXPLICIT LIBER X V

(A p. 196) APICI EXCERPTA A VINIDARIO VIRO INLVSTRI

+Breuis pimentorum+ que in domo esse debeant ut condimentis nihil desit: crocu, piper, zingiber, lasar, foliu, baca murre, costu, cariofilu, spica indica, addena, cardamomu, spica nardi. 5

+De seminibus hoc+: papaber, semen rude, baca rute, baca lauri, semen aneti, semen api, semen feniculi, semen ligustici, semem eruce, semen coriandri, cuminu, anesu, petrosilenu, careu, sisama.

1 EXCERPTA _tit. in_ A. _abiit post v. 9_ sisama | INL̷UT A | 2 _accipe_ pigmentorum _i. specierum_ | 3 _debuit_ baca mirte | 4 _i._ caerefolium _vel_ chaerephyllon | addena _ignota_ | 6 _i._ semen rutae

+De siccis hoc+: lasaris radices, menta, nepeta, saluia, cupressu, origanũ, zyniperum, cępa gentima, bacas timmi, coriandrum, piretru, citri, fastinaca, cępa ascalonia, radices iunci, anet, puleiu, ciperum, aliu, ospera, samsucu, innula, silpiũ, cardamomũ. 5

+De liquorib. hoc+: mel, defritu, carinu, apiperiu, passu.

+De nucleis hoc+: nuces maiores, nuclos pineos, acmidula, aballana.

+De pomis siccis hoc+: damascena, datilos, uba passa, granata. Hęc omnia in loco sicco pone, ne odorem et uirtutem 10 perdant.

2 _i._ iuniperum | gentima _interpretabatur_ getia _vel_ gethya _Salmasius_ | 3 _i._ pastinaca | ascolonia _corr. in_ -cal- A1 | 4 _i._ osprea | 6 apiperiu _videtur esse_ piperatum | 7 amygdala, Abellanae | 9 uba _ex_ uua _fecit_ A1

Brevis cyborũ.

I. caccabina minore II. caccabina fusile III. ofellas garatas IV. ofellas assas <V.> aliter ofellas VI. ofellas graton VII. pisces scorpiones rapulatus VIII. pisces frixos cuiuscumq. generis IX. item pisces frixos X. pisces assos XI. pisces inotogonon XII. sardas XIII. item pisces inotogonon XIV. mullos anetatos XV. aliter mullos XVI. murenas et anguillas XVII. lucustas et isquillas XVIII. pisces elixos XIX. patinas oborum XX. porcello coriandratu XXI. porcello in oc cuctu XXII. porcello eo iure XXIII. porcello tymmo crapsu XXIV. porcellu exozome XXV. porcellu lasaratu XXVI. porcello fuscellu XXVII. agnu simplice XXVIII. hędu lasaratu XXIX. turdos apontomenus XXX. turtures XXXI. ius in perdices

I. (119) +Caccabinam minorem+: olera diversa elixa compone et pullinam inter se, si volueris, condis liquamine et oleo, et bulliat. teres piper modicum et folium et cum tritura conmisces ovum et tribulas. (2) +Alias: tritura, unde perfundes caccabinam+: teres ergo folium quantum 5 conpetat cum caerefolii una et quarta parte de lauri baca et medium caulis elixi et folia coriandri et solves de iuscello eius et vaporabis in cinere calido et adorna. ante quam fundas in vasculo, perfundis conditum et sic ponis.

m _finalem male omissam in his excerptis non adnoto, neque alia mere orthographica_

1 Cacabina A | 2 interse A, intersere _Sch (cf._ interponere _p. 22, 20 {+4+ 1, 1}. 23, 2 {+4+ 1, 2}); at_ inter se _vulgariter est_ inter ea _scil._ holera | 6 conpedat A | cerifolio uno A | una _scil. parte_ | 7 medium _‘i. dimidium’ Sch_ | 8 uaborabis A | adorna _Sch_, adora A

II. (120) +Caccabinam fusilem+: malvas, porros, betas sive cauliculos elixatos, turdos atque isicia de pullo, copadia porcina sive pullina et cetera quae in praesenti habere poteris, conpones variatim. teres piper, ligusticum cum vini veteris pondo duo, liquaminis pondo I, mellis pondo I, olei 5 aliquantum. gustata, item permixta et temperata mittis in patinam et fac ut modice ferveat. et cum coquitur, adicies lactis sextarium unum, ova dissoluta cum lacte perfundes, patinam, mox constrinxerit, inferes.

2 coliclos A | esicia de pullo _Ihm_, esiciate pullu A; _cf. p. 13, 26 {+2+ 2, 3}. 14, 1-2 {+2+ 2, 4}_ | 4 lycisticum A | 5 liquamen _et_ mel A | pd. duo, _deinde bis_ p̣ A | 6 item _Vo_, id A, id est _Sch_ | temperatam A | 8 lacte ‘ss’ uno A

III. (270) +Ofellas garatas+: ponis ofellas in sartagine, adicis liquaminis libram unam, olei similiter, mellis aliquantum et sic frigis.

1 adices liquamen A

IV. (270) +Ofellas assas+: exbromabis diligenter et in sartagine mittes. friges oenogaro. postea simul cum ipso oenogaro inferes et piper aspargis.

2 mittis A | inogaru _bis A_ | ipsu A

V. (270) +Aliter ofellas+: [si] in liquamine frigantur et calidae melle unguantur et sic inferantur.

1 si _del. Sch_

VI. (270) +Ofellas garatas+: lasar, zingiber, cardamomum et unum acetabulum liquaminis misces cum his omnibus tritis et ibi ofellas coques.

1 garaton _hic et_ graton _in indice_ A, lasaratas _Sch_ | 2 uno acitabulo liq. A

VII. (153) +Pisces scorpiones rapulatos+: coquis in liquamine et oleo et cum mediaverit coctura, tolles. rapas elixas madidas et minutissime concisas manibus depressabis, ut umorem non habeant, et cum pisce obligas, et bulliat cum oleo abunde. et, iam bullivit, teres cuminum, lauri 5 bacam dimidiam, addes propter colorem crocum. amulabis de oryza propter spissitudinem. superfundes et tunc inferes. addes modicum acetum.

2 mediauerint (-it _Ihm_) coctura A, in mediam venerint cocturam _Sch ex p. 65, 17 {+8+ 7, 11}_ | 7 oridia A

VIII. (154) +Pisces frixos cuiuscumque generis sic facies+: teres piper, coriandri semen, lasaris radices, origanum, rutam, caryotam, suffundes acetum, oleum, liquamen, adicis defritum. haec omnia temperabis et in caccabulo mittis et ferveat. cum calefeceris, eodem pisces superfundes. 5 asparso pipere inferes.

4 adices A | 5 eosdem A | 6 piper et A

IX. (155) +Item pisces frixos sic facies+: teres piper, ligusticum, bacam lauri, coriandrum, mel, liquamen, vinum, passo vel caroeno temperas. coques igni lento, amulo oryzae obligas et inferes.

2 melliq; uinu passu uel carenu A | 3 lentu _et_ orizie A

X. (156) +Pisces assos+: teres piper, ligusticum, satureiam, cepam siccam, suffundes acetum, adicies caryotam, anethum, ovorum vitella, mel, acetum, liquamen, oleum, defritum. haec omnia in uno mixta perfundes.

1 ligisticum saturegia cipam A

XI. (157) +Pisces oenoteganon+: friges pisces, teres piper, ligusticum, rutam, condimenta viridia, cepam siccam. adicis oleum, , liquamen et inferes.

1 oenoteganon _Ihm_, inotocano _hic et_ inotogonon _in indice_ A, _cf. v. 28 {exc. 13}_ | 2 adices oleo A | 3 vinum _om._ A _cf. v. 30 {exc. 13}_

XII. (158) +Sardas sic facies+: teres piper, ligustici semen, origanum, cepam siccam, ovorum coctorum vitella, acetum, oleum. haec in unum temperas et perfundes.

2 cottor(um) A

XIII. (159) +Pisces oenoteganon+: a crudo pisces quos volueris lavas, conponis in patinam, mittis oleum, liquamen, vinum, fasciculos porri et coriandri, coquitur. teres piper, origanum, ligusticum et fasciculos quos elixasti, teres et suffundes inpensam de patina. facis ut obliget. cum bene 5 tenuerit, pipere asparso inferes.

1 oenoteganon _Ihm_, inotogono _hic et_ inotogonon _in indice_ A, _cf. v. 22 {exc. 11}_ | 5 inpesa A | obliget _ultimum paginae verbum in_ A, obligetur EV _p. 29, 12 {+4+ 2, 27}, at cf. p. 24, 14 {+4+ 2, 6}_ | 6 piper asparso inferebis A

XIV. (160) +Mullos anethatos sic facies+: rades pisces, lavabis, in patinam conpones, adicies oleum, liquamen, vinum, fasciculos porri et coriandri, mittes ut coquatur. adicies piper in mortario, fricabis, adicies oleum et partem aceti, vino passo temperabis. traicies in caccabo, pones ut 5 ferveat. amulo obligabis et patinam piscium perfundis. insuper piper aspargis.

4 frecabis A | 5 in cabo ponis A | 6 amolo A

XV. (161) +Aliter mullos+: radis, lavas, conponis in patinam. adicis oleum, liquamen, vinum, in coctura fasciculum porri et coriandri, inponis ut coquatur. teres piper, ligusticum, origanum, adicies de iure suo [hoc de patella], vino passo temperas, mittis in caccabo, ponis ut ferveat, amulo obligabis 5 et patellam postea perfundes, piper asparges et inferes.

1 rades A | patinim (i _altera in loco adraso_) A | 2 adices oleo liq; uinu A | fasculum A | 4 hec (_sic_ A) de patella _ut glossema del. Sch_ | 6 aspargis et inferis A

XVI. (162) +Murenam aut anguillas vel mullos sic facies+: purgabis, conpones in patinam diligenter. adicies in mortario piper, ligusticum, origanum, mentam, cepam aridam, infundes vini acetabulum, liquaminis dimidium, mellis tertiam partem, modice defritum ad cocleare. debent 5 autem hoc iure cooperiri, ut super cocturam supersit aliquid iuris.

1 anguilas A | 2 conponis A | 3 legisticum A | 4 effundes A, et fundes _Sch, item v. 23 {exc. 17}_ | vini acetabulum _Sch_, uinu acetabuli A | 5 ad clucliare A _i. adhibito cocleari_ | 6 cooperiri _Sch_, coperi A | cotturã supersit (i _ex_ e) A

XVII. (163) +Locustam +: teres piper, ligusticum, api semen, infundes acetum, liquamen, ovorum vitella et mixta in unum perfundes et inferes.

1 Locusta _hic_, _at_ Lucustas et isquillas (_i. scillas_) _in indice_ A | 2 lique ouorã A | 3 perfundis A

XVIII. (164) +In piscibus elixis+: teres piper, ligusticum, api semen, origanum, suffundes acetum, adicies nucleos pineos, caryotae quod satis sit, mel, acetum, liquamen, sinape. temperabis et uteris.

1 elexis A | appi A | 2 pineus cariota A | 3 liq; sinapem A

XIX. (165) +Patinam solearum ex ovis+: radis, purgas, conponis in patinam, adicies liquamen, oleum, vinum, fasciculum porri et coriandri semen, mittis ut coquatur. teres piper modicum, origanum, suffundis ius suo sibi, adicies iuri decem cruda ova, dissolves et in unum corpus 5 facies. traicies in patinam super soleas. ad ignem lentum pones ut decoquat, et cum duxerit, piper adspargis.

1 soliarum A _cf. p. 29, 13 {+4+ 2, 28}_ | rades A | 4 ius de _Sch_, iux A | 5 dissoluis A | 6 solias A

XX. (388) +Porcellum coriandratum+: assas porcellum diligenter, 5 facies moretarium sic, in quod teres piper, anethum, origanum, coriandrum viride, admisces mel, vinum, liquamen, oleum, acetum, defritum. haec omnia calefacta perfundes et asparges uvam passam, nucleos pineos et cepam concisam et sic inferes. 10

2 moretarium _et_ quod _Vo_, mortarium _et_ quo A | 4 acetum _Sch_, anetũ A | 5 aspargis A

XXI. (389) +Porcellum aenococtum+: porcellum accipies, ornabis, coque in oleo et liquamine. cum coquitur, adicies in mortario piper, rutam, bacam lauri, liquamen, passum sive caroenum, vinum vetus, simul omnia teres, temperas et traicies in patinam aheneam. mittis eum. (XXII) (390) porcellum 5 eo iure percoque, cum autem levas, amulo obligabis et sic in vas transferes et inferes.

1 Porcello uno cocto (in oc cuctu _ind._) A | 2 quoq; A | 4 uino A | 5 heneã A | eo _hic et in indice_ A, ex suo _Ihm, qui dubitabat an §22 cum §21 in unum praeceptum iungenda sit, id quod mihi certum est_

XXIII. (391) +Porcellum thymo sparsum+: porcellum lactentem pridie occisum elixas sale et anetho et in aqua frigida adsidue intingis, ut candorem habeat. deinde condimenta viridia, thymum, puleium modicum, ova dura, cepam concisam minutatim, ea omnia superspargis et condis liquaminis 5 hemina una, olei pondo uno, passi pondo uno, et sic ministras.

1 timo crapsum (sparsum _Sch._) _hic_, tymmo crapsu _in indice_ A _cf. p. 68, 20 {+8+ 8, 12}_ | 2 anetu A | 4 timmũ polleium A | ciba concisa minuta A | 5 liquamen emina (em- _ex_ im-) A | 6 passo A

XXIV. (392) +Porcellum oxyzomum+: porcellum accuratum ornabis et mittes in iuscellum sic conditum: adicies in mortario piperis grana L, mellis quantum conpetat, cepas siccas III, coriandri viridis sive sicci modicum, liquaminis heminam, olei sextarium I, aquae heminam I, simul temperas 5 in caccabulo. mittis in eo porcellum. dum bullire coeperit, saepius agitabis, ut spissum fiat. si aliquid minus iuris facere coeperit, tunc adicies heminam unam aquae. sic percoque et sic porcellum inferes.

1 Porcello exodiomũ _et_ Porcellu exozome _in indice_ A | 2 mittis _et_ condito aicies A | 3 piper A | quan conpedat A | 4-5 liq; emina A | 5 ·S· I aq; emina A

XXV. (393) +Porcellum lasaratum+: teres in mortario piper, ligusticum, careum, misces cuminum paululum, lasar vivum, lasaris radicem, suffundis acetum, addis nucleos pineos, caryotam, mel, acetum, liquamen, sinape factum. oleo omnia temperas et perfundis.

3 lasaris radicem _ut glossema del. Sch._

XXVI. (394) +Porcellum iuscellatum+: mittis in mortario piper, ligusticum aut anethum, coriandrum, rutam, bacam lauri, fricabis, suffundes liquamen, porrum, passi sive mellis modicum, vinum modicum, olei aliquantum. cum coxeris, amulo obligabis. 5

1 iuscellatu _hic_, iuscellu _in indice_ A | 2 anetum _Sch_, anesũ A | 3 suffundis A | porro A | 5 oblicauis A

XXVII. (370) +Agnum simplicem+: de agno decoriato facies copadiola, lavabis diligenter, mittes in caccabo. adicies oleum, liquamen, vinum, porrum, coriandrum cultro concisum. cum bullire coeperit, saepius agitabis et inferes.

2 cupadiola A

XXVIII. (371) +Haedum lasaratum+: haedi intestina bene purgata imples pipere, liquamine, lasare, oleo et intra haedum mittes et bene consues et cum haedo simul coquuntur. et cum decoxerit, adicies in mortario rutam, bacam lauri et levatum haedum atque exsucatum ipso iure 5 perfundis et sic ponis.

1-2 intestinas _et_ purgatas A | 2 piper liquamen lasar oleũ A, _corr. Brandt._ | 5 lebato ędi adq. exugato A, _cf. Ihm_

XXIX. (255) +Turdos hapantamynos+: teres piper, lasar, bacam lauri, admisces cumino garum et sic turdum per guttur imples et filo ligabis. et facies ei impensam, in qua decoquatur, quae habeat oleum, sales, aquam, anethum et capita porrorum. 5

1 hapantamynos _Vo_, apantomoenos _hic et_ apontomenos _in indice_ A, intellego ἁπαντάμυνος _qui omnia vitia stomachi abarcet_ (_cf. Marcell. med. 20, 26_) | 2 turdo per guttor A | 3 impesa A | 4 decocantur A

XXX. (256) +Turtures+: aperies, ornabis diligenter, teres piper, lasar, liquamen modicum, infundis ipsas turtures ut conbibant sibi, ei sic assas.

2 ipsas _sic_ A | 3 siui A, _cf. Ihm_

XXXI. (257) +Ius in perdices+: teres in mortario piper, apium, mentam et rutam, suffundis acetum, addis caryotam, mel, acetum, liquamen, oleum. simul coques et inferes.

1 apio A

Expli(cit) breuis ciborum.

APPENDICVLA

OPSARTYTICON GRAECORVM FRAGMENTA

1. Athenaeus XII 516c πρῶτοι δὲ Λυδοὶ καὶ τὴν καρύκην ἐξεῦρον, περὶ ἧς τῆς σκευασίας οἱ τὰ +Ὀψαρτυτικὰ+ συνθέντες εἱρήκασιν, +Γλαῦκός+ τε ὁ Λοκρὸς (PW VII 1421 n. 41) καὶ +Μίθαικος+ καὶ +Διονύσιος+ (PW V 977 n. 133) +Ἡρακλεῖδαι+ (PW VIII 496 n. 58. 59) τε δύο γένος Συρακόσιοι καὶ +Ἆγις+ (Oder PW I 822 n. 10) καὶ +Ἐπαίνετος+ (PW V 2672 n. 9) [καὶ +Διονύσιος+], ἔτι τε +Ἡγήσιππος+ (PW VII 2611 n. 5) καὶ +Ἐρασίστρατος+ (PW VI 333-350 n. 2) καὶ +Εὐθύδημος+ (PW VI 1505 n. 15) καὶ +Κρίτων+, πρὸς τούτοις δὲ +Στέφανος+, +Ἀρχύτας+ (PW II 602 n. 5. 6) [Ἀκέστιος], +Ἀκεσίας+ (PW I 1163 n. 1), +Διοκλῆς+ (PW V 802 n. 53), +Φιλιστίων+‧ τοσούτους γὰρ οἶδα γράψαντας Ὀψαρτυτικά.

2. Ath. XIV 662c ἀοιδίμων δ᾽ ὀψαρτυτὼν ὀνόματα καταλέγει +Βάτων+ ἐν Εὐεργέταις (Com. III p. 327 Kock) οὕτως

εὖ γ᾽, ὦ Σιβύνη, τὰς νύκτας οὐ καθεύδομεν οὐδ᾽ ἀναγεγράμμεθ᾽, ἀλλὰ καίεται λύχνος καὶ βιβλίον <ἐν> ταῖς χερσί, καὶ φροντίζομεν τί +Σόφων+ καταλέλοιπ᾽ ἢ τί +Σημωνακτίδης+ ὁ Χῖος ἢ +Τυνδάριχος+ [-κος trad.] ὁ Σικυώνιος ἢ +Ζωπυρῖνος+.

cf. coquorum catalogum apud Euphronem com. frg. 1, 5-9 (Kock III p. 317): Agis Rhodius, Nereus Chius, Chariades Atheniensis, Lamprias, Apthonetus, Euthynus 11, 1: Soterides; Sosipatrem com. fr. 1, 11. 19 (Kock III p. 314) al. Geoponica 20, 6.

3. Anaxippos com. fr. 1, 1 (III p. 296 Kock):

+Σόφων+ Ἀχαρνὰν καὶ Ῥόδιος +Δαμόξενος+ ἐγένονθ᾽ ἑαυτῶν συμμαθηταὶ τῆς τέχνης‧ ἐδίδασκε δ᾽ αὐτοὺς Σικελιώτης +Λάβδακος+.

4. Pollux onom. VI 70 p. 245 Bekker πολλὰ δ᾽ ἂν εἴη τῶν περὶ τὴν ἡδυντικὴν σκευασίαν ἐξευρεῖν ἐκ τῶν ὀψοποιικῶν συγγραμμάτων +Παντολέοντος+ καὶ +Μιθαίκου+ καὶ +Ζωπυρίνου+ καὶ +Σόφωνος+ καὶ +Ἡγησίππου+ καὶ +Παξάμου+ (cf. Athen. IX 376d) καὶ +Ἐπαινέτου+ συναριθμοῖτο δ᾽ ἂν τούτοις +Ἡρακλείδης+ τε ὁ Συρακούσιος καὶ +Τυνδάριχος+ ὁ Σικυώνιος καὶ +Σιμωνακτίδης+ ὁ Χῖος καὶ +Γλαῦκος+ ὁ Λοκρός, ὀψοποιητικῆς πραγματείας σοφισταί.

5. Suidas +Πάξαμος+... Ὀψαρτυτικὰ κατὰ στοιχεῖον.

6. Ath. VII p. 325f.: +Μίθαικος+ δ᾽ ἐν Ὀψαρτυτικῷ ‘ταινίαν’ φησίν ‘ἐκκοιλίξας, τὰν κεφαλὰν ἀποταμὼν, ἀποπλύνας καὶ ταμὼν τεμάχεα κατάχει τυρὸν καὶ ἔλαιον.’ --7. Ath. II 58b: +Ἐπαίνετος+ δὲ καὶ +Ἡρακλείδης+ ὁ Συρακούσιος ἐν Ὀψαρτυτικῷ τῶν ᾠῶν φασι (φησι trad.) πρωτεύειν τὰ τῶν ταῶν‧ μεθ᾽ ἃ εἶναι τὰ χηναλωπέκεια‧ τρίτα καταλέγοντες (-γει E, non C) τὰ ὀρνίθεια. --8. Ath. III 88c τὸ δ᾽ ἐντὸς τῆς πίνης +Ἐπαίνετος+ ἐν <Ὀψ>αρτυτικῷ καλεῖσθαί φησι μήκωνα. --9. Ath. VII 294d +Ἐπαίνετος+ δ᾽ ἐν Ὀψαρτυτικῷ ἐπινωτιδέα καλεῖ (scil. γαλεόν), χείρονα δ' εἶναι τὸν κεντρίνην καὶ δυσώδη‧ γνωρίζεσθαι δ᾽ ἐκ τοῦ πρὸς τῇ πρώτῃ λοφιᾷ ἔχειν κέντρον τῶν ὁμοειδῶν οὐκ ἐχόντων‧ οὔτε δὲ στέαρ οὔτε πιμελὴν ἔχειν τοὺς ἰχθῦς τούτους διὰ τὸ χονδρώδεις εἶναι.

10. Ath. VII 297c μνημονεύει δ᾽ αὐτοῦ (scil. τοῦ γναφέως piscis) καὶ +Ἐπαίνετος+ ἐν Ὀψαρτυτικῷ. --11. Ath. VII 304d +Ἐπαίνετος+ δ᾽ ἐν Ὀψαρτυτικοῖς κορύφαιναν αὐτόν (scil. τὸν ἵππουρον) φησιν ὀνομάζεσθαι. --12. Ath. VII 305e τοῦ δὲ κάπρου piscis μνημονεύει καὶ +Δωρίων+ καὶ +Ἐπαίνετος+. --13. Ath. VII 312b ἐστὶ δὲ λευκόσαρκος (scil. ὁ λειόβατος piscis), ὡς +Ἐπαίνετος+ ἐν Ὀψαρτυτικῷ. --14. Ath. VII 313b +Ἐπαίνετος+ δ᾽ ἐν Ὀψαρτυτικῷ φησι‧ ῾σμαρίδα, ἣν ἔνιοι καλοῦσι κυνὸς εὐναί᾽. --15. Ath. IX 371e +Ἐπαίνετος+ δ᾽ ἐν Ὀψαρτυτικῷ τὰ κεφαλωτὰ herbas καλεῖσθαί φησι γηφυλλίδας. --16. Ath. IX 387d +Ἀρτεμίδωρος+ δὲ ὁ Ἀριστοφάνειος ἐν ταῖς ἐπιγραφομέναις Ὀψαρτυτικαῖς γλώσσαις καὶ +Πάμφιλος+ ὁ Ἀλεξανδρεὺς ἐν τοῖς περὶ ὀνομάτων καὶ γλωσσῶν +Ἐπαίνετος+ παρατίθεται λέγοντα ἐν τῷ Ὀψαρτυτικῷ ὅτι ὁ φασιανὸς ὄρνις τατύρας καλεῖται.

--17. Ath. IX 395f οἱ καλούμενοι παραστάται, ὧν μνημονεύει +Ἐπαίνετος+ ἐν Ὀψαρτυτικῷ.--18. Ath. XIV p. 662d +Ἐπαίνετος+ δ᾽ ἐν Ὀψαρτυτικῷ λέγει ταῦτα‧ ‘μῦμα δὲ παντὸς ἱερείου, καὶ ὄρνιθος δὲ χρὴ ποιεῖν τὰ ἁπαλὰ τῶν κρεῶν μικρὰ συντεμόντα καὶ τὰ σπλάγχνα καὶ τὸ ἔντερον καὶ τὸ αἷμα διαθρύψαντα καὶ ἀρτύσαντα ὄξει, τυρῷ ὀπτῷ, σιλφίῳ, κυμίνῳ, θύμῳ χλωρῷ καὶ ξηρῷ, θύμβρᾳ, κοριάννῳ χλωρῷ τε καὶ ξηρῷ καὶ γητίῳ καὶ κρομμύῳ καθαρῷ πεφωσμένῳ ἢ μήκωνι καὶ σταφίδι ἢ μέλιτι καὶ ῥόας ὀξείας κόκκοις. εἶναι δέ σοι τὸ αὐτὸ [μῦμα] καὶ ὄψον.’ --19. Ath. VII 324a ἐστὶ δὲ τὸ ὑπόσφαγμα ὡς +Ἐρασίστρατός+ φησιν ἐν Ὀψαρτυτικῷ, ὑπότριμμα. γράφει δὲ οὕτως, ‘ὑπόσφαγμα δ᾽ εἶναι κρέασιν ὀπτοῖς ἐκ τοῦ αἵματος τεταραγμένου μέλιτι, τυρῷ, ἁλί, κυμίνῷ, σιλφίῳ, ὄξει ἑφθοῖς’. καὶ +Γλαῦκος+ δ᾽ ὁ Λοκρὸς ἐν Ὀψαρτυτικῷ οὗτως γράφει‧ ‘ὑπόσφαγμα δ᾽ αἷμα ἑφθὸν καὶ σίλφιον καὶ ἕψημα ἢ μέλι καὶ ὄξος καὶ γάλα καὶ τυρὸς καὶ φύλλα εὐώδη τετμημένα.’ --20. Ath. IX 369b τὴν δὲ ῥάφυν +Γλαῦκος+ ἐν τῷ Ὀψαρτυτικῷ διὰ τοῦ Π ψιλῶς καλεῖ ῥάπυν. --21. Ath. XIV 661e καὶ οἱ τὰ Ὀψαρτυτικὰ δὲ συγγράψαντες +Ἡρακλείδης+ τε καὶ +Γλαῦκος+ ὁ Λοκρὸς οὐχ ἁρμόττειν φασὶ ‘<δούλοισι> τὴν μαγειρικήν, ἀλλ᾽ οὐδὲ τοῖς τυχοῦσι τῶν ἐλευθέρων.’ --22. Ath. III 105e κολύβδαιναν piscem δ᾽ εἴρηκεν Ἐπίχαρμος... ὡς δ᾽ ὁ +Ἡρακλείδης+ ἐν Όψαρτυτικῷ, τὴν καρῖδα. --23. Ath. III 114a πόθεν ὑμῖν <ἂν εἴη> εἰδέναι ὅτι καὶ ‘κύβοι’, οὐχ οὓς ἀεὶ μεταχειρίζεσθε (-ζεσθαι trad.), ἄρτοι εἰσὶ τετράγωνοι, ἡδυσμένοι ἀννήθῳ καὶ τυρῷ καὶ ἐλαίῳ, ὥς φησιν +Ἡρακλείδης+ ἐν Ὀψαρτυτικῷ; --24. Ath. VII 328d διαφέρει δὲ τῆς χαλκίδος ὁ χαλκεύς piscis, οὗ μνημονεύει +Ἡρακλείδης+ ἐν Ὀψαρτυτικῷ. --25. Ath. XII 516d γίνεσθαι δ᾽ αὐτόν (scil. τὸν κάνδαυλον placentam Lydiam) φησιν ὁ Ταραντῖνος +Ἡγήσιππος+ ἐξ ἑφθοῦ κρέως καὶ κνηστοῦ ἄρτου καὶ Φρυγίου τυροῦ ἀνήθου τε καὶ ζωμοῦ πίονος. --26. Ath. VII 308e +Εὐθύδημος+ δ᾽ ἐν τῷ περὶ ταρίχων τὸν κορακῖνόν piscem φησιν ὑπὸ πολλῶν σαπέρδην προςαγορεύεσθαι‧ ὁμοίως δ᾽ εἴρηκε καὶ +Ἡρακλέων+ ὁ Ἐφέσιος (PW VIII 514 n. 6), ἔτί δὲ +Φιλότιμος+ (nisi legendum Φυλ-) ἐν Ὀψαρτυτικῷ. ὅτι δὲ καὶ πλατιστα[τι]κὸς καλεῖται ὁ σαπέρδης, καθάπερ καὶ ὁ κορακῖνος, +Παρμένων+ φησὶν ὁ Ῥόδιος ἐν πρώτῳ μαγειρικῆς διδασκαλίας. --27. Ath. VII 326f καὶ +Διονύσιος+ δ᾽ ἐν Όψαρτυτικῷ τῆς ὑαίνης μνημονεύει.

28. Ath. XIV 643e οἶδα δὲ καὶ Καλλίμαχον ἐν τῷ τῶν παντοδαπῶν συγγραμμάτων πίνακι ἀναγράψαντα +πλακουντοποιικὰ+ συγγράμματα +Αἰγιμίου+ (PW I 964 n. 3) καὶ +Ἡγησίππου+ καὶ +Μητροβίου+, ἔτι δὲ +Φαίτου+ (Φαίστου Meineke) --nominantur: +Ἁρποκρατίων+ ὁ Μενδήσιος (PW VII 2416 n. 8) ἐν τῷ περὶ πλακούντων Ath. XIV 648b cum praecepto. --+Ἰατροκλῆς+ (PW IX 801 n. 3) ἐν Ἀρτοποιικῷ Ath. VII 326e. XIV 646a ἐν τῷ περὶ πλακούντων. 646b fragmentum. 646f. 647b fragmentum. --+Φιλιστίων+ ὁ Λοκρός Ath. III 115d τῶν χονδριτῶν (ἄρτων) τοὺς σεμιδαλίτας πρὸς ίσχύν φησι μᾶλλον πεφυκέναι‧ μεθ᾽ οὓς τοὺς χονδρίτας τίθησιν, εἶτα τοὺς ἀλευρίτας. +Χρύσιππος+ ὁ Τυανεύς (PW III 2511 n. 21) Ath. III 113a-d ἀρτοποιικόν fragmentum longum. ἐν τῷ άρτοκοπικῷ Ath. XIV 647c-648a fragmentum longum cum praeceptis variis.

29. +Εὐθύδημος+ ὁ Ἀθηναῖος ἐν τῷ περὶ λαχάνων Ath. II 58f. III 74b. IX 369e +Εὔδημος+ trad. fragmentum. 371a +Εὔδημος+ trad. --ἐν τῷ περὶ +ταρίχων+ Ath. III 116a fragmentum cum versibus (Hesiodi?). 118b. VII 307b. 308c. 315f. 328d. --Schol. in Nicandri Ther. 585 p. 46 Schneider (βουπλεύρου) μνημονεύει .... καὶ +Ἐπαίνετος+ ἐν τῷ περὶ λαχάνων.