Apicii librorum X qui dicuntur De re coquinaria quae extant

Part 10

Chapter 10 2,758 words Public domain Markdown

30. Geoponica ed. Beckh 18, 21 p. 499 Μέλκης σκευασία σύντομος‧ +Παξάμου+ (potius ex georgicis quam ex opsartyticis, modo verum sit nomen). ἡ καλουμένη +μέλκη+ αὐτοσχέδιος καὶ καλλίων ἔσται εἰ κεραμέοις άγγείοις καινοῖς ὄξος ἐμβάλῃς δριμὺ καὶ ἐπιθῇς αὐτὰ θερμοσποδιᾷ ἢ πυρὶ μαλθακῷ, τουτέστιν ἐπ᾽ ἀνθρακιάν‧ καὶ ἐὰν ὀλίγον ἀναζέσῃ τὸ ὄξος, ἵνα μὴ ἀπὸ τῶν σκευαρίων ἀναποθῇ, ἑλκύσας ἀπὸ τῆς ἀνθρακιᾶς, εἰς τὰ αὐτὰ σκευάρια βάλε γάλα καὶ θὲς αὐτὰ εἰς κιβωτάριον ἢ ἀρμάριον ἢ ἔνθα ἀκίνητον μένει‧ καὶ τῇ ὑστεραίᾳ ἕξεις πολλῷ καλλίους μέλκας τῶν πολλῇ τέχνῃ κατασκευαζομένων τὰ μὲντοι σκευάρια μετὰ πρώτην ἢ δευτέραν χρῆσιν ἄλλασσε. cf. Columella 12, 8 Apic. 7, 1 (308).

31. Ath. XIV 663d ὁ +Ἀρτεμίδωρος+ ἐν ταῖς Ὀψαρτυτικαῖς γλώσσαις τὴν +ματτύην+ ἀποφαίνει κοινὸν εἲναι πάντων ὄνομα τῶν πολυτελῶν ἐδεσμάτων (ἡδυσ- trad.), γράφων οὕτως‧ ‘ἔστι τις (εἴτις τῆς trad.) ὄρνιθος ματτύης. ἐσφάχθω μὲν διὰ τοῦ στόματος εἰς τὴν κεφαλήν. ἔστω δὲ ἕωλος καθάπερ ὁ πέρδιξ. ἐὰν δὲ θὲλῃς, ὡς ἔχει αὐτοῖς πτεροῖς ἐᾶν τετιλμένην.’ εἶτα τὸν τρόπον ἐκθεὶς τῆς ἀρτύσεως καὶ τῆς ἑψήσεως ἐπιφέρει εὐθύς. ‘καὶ νομάδα παχεῖαν ἕψε καὶ νεοσσοὺς τῶν ἤδη κοκκυζόντων, ἐὰν θέλῃς παρὰ πότον χρῆσθαι. εἶτ᾽ ἐξελὼν τὰ λάχανα εἰς τρυβλίον καὶ τῆς ὄρνιθος τῶν κρεῶν ἐπιθεὶς παρατίθει‧ τοῦ θέρους ἀντὶ τοῦ ὄξους τῆς ὄμφακος ἐμβαλὼν εἰς τὸν ζωμὸν ὡς ἔχει τοὺς βότρυς‧ ἐπειδὰν δὲ ἑφθὴ γένηται, ἔξελε μετὰ τοῦ βοτρυδίου πρὸ τοῦ τὸ γίγαρτον ἐξαφεῖναι. εἶθ᾽ οὗτως τὸ λάγανον κατάθρυπτε. οὗτος <ὁ> ματτύης ἐν τοῖς ἡδίστοις.’

32. Pollux Onom. VI 57 p. 242 Bekker τὸ δὲ +θρῖον+ ὧδε ἐσκεύαζον‧ στέαρ ὕειον ἑφθόν μετὰ γάλακτος μίγνυ χόνδρῳ παχεῖ, συμφυράσας δ᾽ αὐτὰ τυρῷ χλωρῷ καὶ λεκίθοις ᾠῶν καὶ ἐγκεφάλοις. περιβαλὼν συκῆς φύλλῳ εὐώδει, ζωμῷ ὀρνιθείῳ ἢ ἐρεφείῳ ἔνεψε, ἔπειτα ἐξελὼν καὶ τὸ φύλλον ἀφελὼν ἔμβαλε εἰς ἀγγεῖον γέμον μέλιτος ξέοντος, καὶ τὸ μὲν ὄνομα τῷ ἐδέσματι προςέθηκε τὸ φύλλον. ἡ δὲ μεῖξις πάντα ἐξ ἴσου δέχεται, τῶν δὲ λεκίθων πλέον, ὅτι πηγνύουσι καὶ συνιστᾶσιν. --33. Schol. Aristoph. eq. 954 p. 66 Dindorf: +θρῖον+‧ χόνδρος ἢ ὄρυζα ἕψεται ἢ σεμίδαλις ἀρκούντως. εἶτα ἐπιχεῖται τὸ ὕδωρ καὶ φυρᾶ καὶ τὸ ήψημένον μετὰ ἁπαλοῦ τυροῦ καὶ ᾠῶν ὀλίγων. εἶτα περιλαμβάνεται φύλλοις συκίνοις ὅλον καὶ περιειλεῖται καννάβῳ ἢ παπύρῳ ἢ λίνῳ καὶ καθίεται εἰς ζωμὸν κρέων ἡψημένων ἄχρι τοῦ λαβεῖν ἱκανὴν ἕψησιν. εἶτα ἐξαίρεται καὶ τῶν φύλλων περιαιρεθέντων εἰς λοπάδα νέαν ζέοντος μέλιτος ἐμβάλλεται καὶ ἕψεται. στρεφόμενον δὲ, ὅταν ἰκανῶς ἔχῃ καὶ ξανθὸν γένηται. ἐξαιρεθὲν παρατίθεται μέλιτος περιχυθέντος ἢ ἀπὸ τοῦ ἑφθοῦ ἢ ἀπὸ τοῦ ἄλλου. θρῖον δὲ καλεῖται ἀπὸ τῶν φύλλων τῆς συκῆς. ἅτινα οὕτω καλεῖται. duo similia praecepta, alterum Didymi, leguntur in scholiis ibidem I p. 608 Dindorf.

34. Papyrus Heidelberg (inv. 1701 a. b. c) ed. Fr. Bilabel Sitz.-Ber. Heid. Akad. philos.-hist. Kl. 1919 Abh. 23

{Transcriber’s Note: Line numbers refer to the papyrus, and are unchanged from the original text.}

A. pagina anterior

Col. ς

<... ......>ω‧ ἔνιοι δὲ τη<......> <τ>ρείβουσιν ἀλλα<..... .........> .κλην καὶ ὠμη η<........ ώσ-> αύ>τως ζεννύου<σι καὶ τὰ ἄλλα> πο>ιοῦσιν ὡς πρό<κειται. 5

apparatus: non do nisi maxime necessaria. supplementa sunt Bil(abelii) nisi contra dixero. hic illic exempli causa alia adscripsi cum consilio

ς 1 ἐλαί>ῳ vel καὶ χρ>ῶ Bil. | τή<κουσι καὶ? | 2 ἄλλα <τε καὶ? an ἀλλά<σσοντες? ἀλλᾶ<ντας? | 3 prima deest, sequitur υ an κ, in fine η, vix ν κοτ>ύλην? | 4 ὡς αύ>τως Bil., an ἀρκούν>τως?

⁊ Ζωμὸς +ἰχθύος+‧ εἰ<ς θυίας ἔμβαλε> χόνδρον. κόρι. πρ<άσον...........> κρόμμια, ἄνηθον <........ ... ὠ-> κιμον, ἄννησον λε<πτὸν ........ . > ἕψε ἐπ᾽ ἀνθράκων κα̣<ὶ καταβρέ-> 10 χων ὕδατι. οἴνῳ, γάρῳ, <ὄξει συμμε-> μειγμένοις‧ ὅταν ἑψ<εθῇ καὶ μέλ-> λῃς αἰρειν, ἐπίπασσε πίπερ <λεῖ- ον‧ μετ᾽ ὄξους δρειμέως κα<θιστ- ᾶσιν ὀλίγον συμπεσεῖν, εἶ<τα με- 15 τ<αί>ρουσιν ἀπὸ τοῦ πυρός‧ οἱ δ<ὲ ὄξ- ους ἐπιχέαντες πάντα ἕψ<ουσι προςυποστρώσαντες τὰ χ<λω- ρὰ καὶ τὰ ἄλλα ποι̣<ο>ῦσιν ὡς π<ρό- κειται. 20

6 explevi | 12 <μέλ>λῃς Boll | 13 αἴρειν _levare_ potius quam αἱρεῖν <ὀπ>όν Bil. | 14 explevi; κα<ὶ ἐ>ῶσι Bil., cf. Chrysipp. Ath. 647e συμπεσεῖν ἐάσας | συμπέσσειν mavult Bil. | 16 <με>ταίρουσιν _levant ab igne_ Vollmer, τηρουσιν pap., τηροῦσιν ‘behüten sie vor’ Bil.

⁊ Κρέα ταρειχηρὰ ἢ περνῶν τε<μά- χη ‧ κρέα ὁμοίως ὠμά‧ τὰ μ<ὲν τα- ρειχηρὰ προζεννύουσιν ἵ<να ἐ- ξαλμίσῃ μόνον‧ εἶτα πάντ<α εἰς λοπάδα‧ οἴνου μέρη δ̅, γλυκέ<ως 25 μέρη β̅, ὄξους μέρος α̅, κόρι ξη<ρὸν, θύμον, ἄννησον, μάραθον‧ φρῦ- ξον, πάντα ἐξ ἀρχῆς όμο<ῦ ἐ>πιβα- λών. ἕψει‧ μεσάζουσιν ἐπι<βα>λὼν μέλι καὶ κύμεινον λεῖο<ν, ἄλ>λοι 30 καὶ πίπερ, καὶ βαλό<ν>τες εἰ<ς ἀγγ>εῖ- ον θερμὸν τὸν ζωμὸν ἐ<πιβ>άλ- λουσιν ψωμοὺς ψοι<ῶν καὶ> ἄρ- των θερμῶν. ⁊ +Λαγανοφακῆ+‧ λάγαν<ον ὀπτὸ>ν κα- 35 λῶς [μ]ἐν ζωμῷ κρεῶν <ὀρ>νεί- θων κατάθρυβε, ἕψε‧ ἢ ἐ<ν οἴ>νῳ, ὕδατι, ἀννήσῳ, κυμείν<ῳ λεί>οις ἄνηθον ξηρὸν, κύμε<ινον>, χω- ρὶς δἐ ἕψε φακῆν‧ κρόμμ<υα τρ>ῖψον 40

33 ψοί<του καὶ Bil. | 35 λάγαν<ον φακῶ>ν Bil. | 36 μὲν <ἐν> Bil. | 38 λεί>οις vel ἑφθ>οῖς, Vollmer, subaudi ἕψε

Col. η

<........ κύ>μ<ει>νον, ὄξος, ἔλαι- <ον..........>α χλωρὰ, ὕδωρ‧ εἶτα <........ ἑ>φθὰ καλῶς ἀμφό- <τερα....... κ>αὶ ἔλαιον χρ<η>στὸν <...........> ἐπ᾽ ἀνθράκων ἔα 5 <ζέσαι πάντα> ἕως συμπίῃ. <⁊ ...........φ>ακοὺς μετὰ χλωρῶν <..........>ὅταν ἑψεθῇ, βάλε <.......... ἄν>νησον, κρόμμυ- <α.........>ι̣α, ἅλας ἢ γάρον ἐκ 10

η 6 explevi ex. gr.

<..........>υ‧ ὅταν ἑψε<θῇ>, τὰ <.... .... κ>ατάθρυβ<ε.....>υ καὶ αὐ<τ... ...>ν

versus 15—25 toti perierunt

<..... ......ἐ>λαίῳ καὶ ὄ- 26 <ξει.......βλασ>τὰ ἀμπέλων ἔα εἰς φ<ῶ>ς γενέσθαι, πλύνας. ξύσας σίναπι, μέλι, εἶτ᾽ ἔμβαμμα. ⁊ +Ἥπαρ καλὸν‧+ τεμὼν ἀναποίει με- 30 τ᾽ ἐλαίου ἁλὶ, κόρι, θύμῳ, ὀπῳ, ὄξει‧ εἰς ὀβελίσκον‧ ὄπτα θερμὸν καὶ χρῳ. ⁊ +Ψόας καὶ τὰ σαρκώδη‧+ λογιστὶ ἀνα- ποιήσας <ἐ>ν ἁλὶ, κόρι, ὀπῷ ὄπτα 35 ἕως μόνον συμπίῃ‧ ἔστω δέ σοι ἐν κύθρᾳ ζωμὸς θερμός‧ ὄξος. ἔ- λαιον ἀνὰ μέρος α̅, οἴνου γλυκέ- ως ἀνὰ μέρη β̅, ἁλὸς βραχύ‧ ἂν ζέ- σῃ, βάλε ὀρειγάνου κορύμβους. κα- 40

30 paragraphos ⁊ errore praefixa est versui 29 | tituli patinarum v. 30 et 34 extra structuram grammaticam ut passim apud Apicium | 35 ποιησασαναλι pap., corr. Bil.

Col. θ

τασπάσας τ<......... . . .> ἐμβαλὼν <.............. ...> αὐτῶν. ⁊ +Ἥπαρ καλόν‧+ τ<εμὼν....... μελί-> κρατον ζεν<νυ................ ἀ-> 5 ποστραγγιζ<.. .. ............ μέ-> λιτί καλῷ κα<................> νῳ ἔμβαμμα <...............> γάρον, οἴνο<ν ...............> ἔα‧ ἄλλοι λεπ<τ..............> 10 <κ>νῆκον. ⁊ +Ἀθήρα...ν̣+

θ 11 υνηκον pap., corr. Bil. | 12 ἀθήρα cf. Photius p. 39, 16—19. 41, 16—19 Reitzenstein _et Thes. l. L. s. v._

in reliquis versibus non servata sunt nisi brevia principia, in his duo initia praeceptorum v. 30 Εἰς ψ<όας? et v. 38

Εἰς π<έρναν? scilicet ζωμός, _ius in_...

B. pagina posterior, non eiusdem cuius fuit A libri.

Col. ε

<..πάντα β>αλὼν εἰς μέγα βατάνιον <θὲς εἰς τὸ>ν̣ κλείβα<ν>ον‧ ἐὰν μεσάσῃ. <τὸν ζωμὸν> ἀπόχαιε καὶ τὰ κρέα δάε. <.... ...>ἐ<ς> κύθραν. ἐπιβαλὼν ἔλεο<ν> <. . ..>βάλε ἄνωθεν εἰς τὸν κλεί- 5 <βανον‧ ἐ>ὰν ἑψεθῇ, ὄξος μετὰ τῶν <ἀρωμάτ>ων τῶν προκειμένων <....... ἐπίχ>ει ἅλα ὀλίγον‧ ὅταν εἰς <.. ..... >ν ὑγρὸν μεταθῇς καὶ <β>α- <λὼν....τ>ὰ κρέα καὶ εἰς τετρημέ- 10 <νον πίθ>ον καὶ άλῶν βώλου οὐ <........>τως ἵνα τὸ ἀπὸ τῶν κρε- <ῶν .... >ν̣ καὶ τὰ ἄλλα ὁμοίως‧ ἕνιοι <.. .. > μεικρὸν πρὸ τοῦ ὅξους <.... τὸ >κρέας. 15

B ε 1 τὰ κρέα β>αλών Bil. | 3 <τὸν γάρον> Bil. | 5 ἄνωθεν l. denuo Bil. | 9 <τρύβλιο>ν Boll | 10 <β>ά<λλουσι τ>ὰ Bil. | 11 explevit Boll | βωλου an κωλου pap. | 14 <δ᾽ ἔλεον> Bil.

<⁊ . ... . >σελίνου σπέρμα, γάρ<ο>ν‧ ἐὰν <........ ...>υν <ἐ>ξαίρει <. ......... ..>ον, κύμεινον. <⁊ ... ......>ς, κόρι ξηρὸν, κύμινον <.........>κόρι ξηρὸν. ἀννήθου (διπλοὺν) 20 <....... γ>άρον‧ ἐὰν ἑψεθῇ, πίπερ <........ ἔ>λεον, οἶνον, δεσμὸν ὀρε̣<ι- <γάνου. σ>κορίδιον, ἕψεμα. <⁊ .... ...ἔ>λεον, λιγυστικὸν, δεσ<μ...> <.............>ε̣ ἀκόριον χλ<ωρόν. 25 <............δ>εσμίδιον οἰ̣<νάγ-

20 in fine nota quaedam insolita, διπλοῦν interpretatur Bil. | 23 <σ>κορίδιον i. σκόρδιον

Col. ς

ρας. ἀκόριον, κάρο<ν, ὄ>ξος. ⁊ ἀκόριον ξηρὸν. σ<ελ>ίνο<υ> σπέρμα. ὄξος εἰς θυῒας‧ ἀνα ποίη<σ>ον‧ καὶ ὀπὸν ὀλίγο<ν> καὶ γ<λ>υκὺν μετὰ τοῦ ὄξους‧ ὀλίγον ἄφες ἐφ᾽ ὥρας δύο, 5 εἶτα εἰς κύθραν‧ γάρον καλὸν τὸν αὐτάρκη‧ εἰς κλείβανον‧ ἐὰν ἑψε- θῇ, πίπερ. | Λιγυστικόν. κύμεινον, οἴνου διπλοῦ(ν). γάρου ἁπλοῦν, σπουδαῖα ἀμφότερα‧ 10 ἐὰν ἑψεθῇ, πίπερ. ὀπὸν. κόρι ξηρόν‧ αὐτὸ μόνον φρύσσ<ε>τα<ι>. | Τ̣ρ̣ι̣π̣τ̣ο̣ν̣ .... πλ..βανι τυραν ἀλη- α.. αν.υα

ς 2 hic ut 9 (13?) ε 16. 19. 24 titulus omissus, sunt iura | 10 σπουδαῖα bene curata

extant praeterea versuum 19-26 aliquot verba finalia et columnae ζ aliquot principia, in his vocabulum εἰμιέφθω<ν> i. ἡμι-

35. addo fragmenta praeceptorum latinorum nuper a Bilabelio ex papyro Heidelberg (inv. n. 1001ab) cum photographis edita quamquam ad rei rusticae potius quam coquinariae librum pertinere videntur. papyrus sat bonae aetatis, apices haud rari, semper recte positi, litteratura uncialis

fragmentum a

.............. ẹm........ mitt>e in vini sextári(um) t Albáni aut Pra<etut- iani odoráti. deinde cum lique facta erit ade<ps, percolato in irin et ita cocito. signum aut<em erit hoc verum coctum sse simul quam <... 5 lis erit iris et adeps guttás ostendat. <..... tollito vás aéneum et pónito in aquá fr r quadriduum, iis autem diebus macera<to ..c̣c̣ṣ ṇ..ạẹ in vino Albáno habito a..e....

fragmentum b

............. ...pondo sextantem ...drachm. I ob. υλ ...aniem. Hyginus ...ṃiicuius liḅe<t.. cal>amisco....... .....dioṛ........ .....ab áreant ......>...albo.

............. am iaciunt in solẹ<m súcum uvae acerba<e deinde reliqua et.. nul spisso n...... rito oḅe......... intro su<.. ...di- ebus ír<in........ eudde alio.m....

NOMINA PROPRIA

I. HOMINVM

Apicianus: conchicla +5+ 4, 2 ius +6+ 8; +8+ 7, 6 minutal +4+ 3, 3 ofellae +7+ 4, 2 patina +4+ 2, 14 sala cattabia +4+ 1, 2 Celsinianus porcellus +8+ 7, 12 Commodiana conchicla +5+ 4, 4 Flac(c)ianus porcellus +8+ 7, 8 Frontinianus porcellus +8+ 7, 10 Frontonianus pullus +6+ 9, 12 Iulianae pultes +5+ 1, 1 Lucretiana patella +4+ 2, 25 Matianus: mala +4+ 3, 4 minutal +4+ 3, 4 Passenianus lepus +8+ 8, 7 Tarpeianus haedus sive agnus +8+ 6, 9; +8+ 8, 12 Terentinus (_a_ Terentio _aliquo an a_ Tarento?): isicium +4+ 3, 2 ius +4+ 2, 13 minutal +4+ 3, 2 _impensa_ +8+ 1, 10 (recent- _trad._). impensa +8+ 7, 1 Traianus (trag- _trad._) porcellus +8+ 7, 16 pullus Vardanus (_an_ Varcianus_?_) +6+ 9, 11 uvam passam Varianum (_?_ farinam _trad._) +3+ 11, 1 [Varronis betaccos +3+ 2, 4 Varro +7+ 14, 3] _fragmenta ex satura Menippea_ περὶ ἐδεσμάτων [qui Veneris ostium (_i. cunnum_) quaerunt _fragmentum comici apud Varronem_ +7+ 14, 3] [Vinidarius _exc. tit._] Vitellianus: pisa +5+ 3, 5 pisa sive faba +5+ 3, 9 porcellus +8+ 7, 7

II. GEOGRAPHICA

Abellana: concisas nuces auellanas tostas +7+ 13, 4 aballana Exc. ind. p. 77, 17 {+De nucleis hoc:+} Aethiopicum cuminum +1+ 18; +3+ 18, 3 musteos Afros +7+ 13, 2 cucurbitas more Alexandrino +3+ 4, 3 panis -us +4+ 1, 3 ius -um in pisce asso +10+ 1, 6. 7. 8 cepas siccas Ascalonias +4+ 2, 24 cepam -am (-colin- V) aridam +4+ 3, 6 cępa -a _Exc. ind._ fabaciae Baianae +5+ 6, 4 embractum -um +9+ 14 conditum Camerinum +1+ 2 Caricae ficus +2+ 2, 8; +7+ 9, 1. 2; +7+ 10 hysopum Creticum +1+ 13 Cumana _lanx_ +4+ 2, 11; +5+ 4, 2 (_bis_) munda <+5+ 4, 3> +5+ 4, 4; +6+ 9, 2. 5; +7+ 13, 7 mala Cydonea (ut diu serventur) +1+ 12, 3; +4+ 2, 37; +8+ 5, 2 coctum +10+ 3, 6 patina de -is +4+ 2, 37 sine vitio +1+ 12, 3 (cid- _codd. praeter_ +4+ 2, 37) defrutum de coctomiis (_sic_ EV) +2+ 2, 8 laser Cyrenaicum +1+ 16, 1; +7+ 1, 1 cir- Damascena _pruna_ +4+ 5, 1 pruna [uel] -a enucleata +6+ 2, 2 (+8+ 6, 10; +10+ 1, 6. 8. 14; +10+ 2, 1); +6+ 5, 1 -a[s] +7+ 6, 6 -a macerata +8+ 2, 8 (+8+ 4, 1) +8+ 8, 13 pruna -a +10+ 2, 2 sil (silfi _trad._) Gallicum +1+ 20, 1 quod Graeci dicunt *cnecon +1+ 11, 1 faenum -um +5+ 7 sales Hammoni ci fricti +1+ 13 (amm- _codd._) oleum Hispanum +1+ 4; +6+ 9, 15 (spano _trad._) porcellus Hortolanus (_si a regione quadam est appellatus_) +8+ 7, 14 _bis_ pisa Indica +5+ 3, 3 spica- a +1+ 16 2; +6+ 5, 4; +9+ 8, 2; _Exc. ind._ oleum Liburnicum +1+ 4 _bis_ cuminum Libycum +1+ 18; +3+ 18, 3 Lucanicae _bis_ +2+ 4; +5+ 3, 2. 8; +5+ 4, 6 -arum confectio +2+ 4 -ia _trad._ +4+ 2, 13 -as breves concidis +4+ 5, 1 concisas +5+ 3, 2; +5+ 4, 2; +8+ 7, 14 pullus Numidicus +6+ 9, 4 ofellae Ostienses +7+ 4, 1 cepa Pallac(h)ana (_si a regione est appellata_) +4+ 2, 25; +9+ 1, 1 haedus sive agnus Parthicus (past- _trad._) +8+ 6, 10 laser -um +1+ 16, 1; +3+ 13, 1; +7+ 1, 1. 3 pullus -us +6+ 9, 2 duracina Persica ut diu durent +1+ 12, 11 -a duriora +4+ 2, 34 patina de -is +4+ 2, 34 uvam passam Phariam (_?_ farinam _trad._) +3+ 11, 1 fasiani adipes recentes +2+ 2, 1 isicia de -o +2+ 2, 6 oenogaro -i +2+ 5, 4 panis Picentinus +4+ 1, 2 apsinthium Ponticum +1+ 2 -a _nux_ +6+ 5, 2. 3; +8+ 1, 8 apsinthium Romanum _bis_ +1+ 2 caricarum defritum, quod Romani ‘colorem’ vocant +2+ 2, 8 Sarda _ter_ +9+ 10, 1. 2. 3. 4. 5 -a ita fit +9+ 10, 2 -a farsilis +9+ 10, 1 cuminum Syriacum +1+ 18; +3+ 18, 3 rhus -um +10+ 2, 4; +10+ 4, 1. 2 Thebaica _palma_ +1+ 2 caseus Vestinus +4+ 1, 2

_indices ampliores paratos habebamus, temporum barbaries vetuit imprimi. addimus maxime necessaria de nominum technicorum orthographia (cf. Sitz.-Ber. p. 36ss.) in apparatu passim praetermissa cum consilio et vocabula quaedam rara vel dubia_

acetabulum _neutrum ter_ +8+ 7, 17 _masc. ter_ +6+ 9, 3 aenococtus _porcellus_ +8+ 7, 11. 16 +Exc. 21+; -um _ter_ +5+ 1, 2; oen- _vel_ un- _vel_ in- _trad._ anetum _semper sine_ h apantomoenos _v._ hap- tisana barrica +4+ 4, 2 _ignota_; _adde Thesauro_ _?_ calamintha +3+ 4, 8 (caromemta _trad._) calyculi _boletorum_ +7+ 15, 5 (calic- _trad._) ius in cappari _cancro_ +9+ 1, 1 _cf._ cammarus +2+ 1, 1. 3 cap[r]onum +4+ 3, 3 in cap[s]o +6+ 9, 14 [car(a)uita +5+ 3, 1] cariofilu _Exc. ind., erit_ cariophyllon; _adde Thesauro_ caroenum _10es in codd._, carenum _fere 30es_ -on- +2+ 1, 7; +2+ 2, 1 _in_ V1, -in- _Exc. ind._ _?_ caromenta _v._ calamintha caryota, _plerumque_ careota _trad._; cariota _bis in_ EV _et quater in Exc., quater in_ E, _semel in_ V; caroeta +7+ 14, 3 _in_ EV, _binis locis in_ E _aut_ V; careta +8+ 2, 7 in EV _?_ sala cattabia +4+ 1, 1. 2. 3 _v. Thes. s.v._ cottabius cauliculus _sic_ E _bis, plerumque_ col- _vel_ cul- _in codd., etiam _ coliclus cepula (-ulla _6es_) _11es_ c(h)araxo 9, 1 in c(h)araxo +6+ 5, 2 cneci flos _neutrum_ +6+ 5, 2; +7+ 6, 10; +8+ 1, 4 (eneci _vel_ -chi _codd._) nechon +1+ 11, 1 _corrige Thesaurum_ coagulum +7+ 13, 5 +8+ 6, 11 quag- cocleare (_-rem_ +3+ 18, 3 _semel_ EV) +2+ 2, 5; +3+ 18, 3; _bis_ +4+ 2, 25 clocl- +3+ 18, 3 _bis_ et +4+ 2, 25 V clucliare _Exc. 16_ caricarum defrutum quod Romani ‘colorem’ vocant +2+ 2, 8 _adde Thesauro III p. 1714, 76_ colyphium +4+ 4, 1 _bis_; +5+ 5, 1 _bis_ (coloef-, colef-, coleu-, coloed- _codd._) conchicla 6es, _in codd. semper_ conci- conc(h)iclaris _caccabus_ +5+ 4,5 _adde Thesauro_ conchylia +1+ 15, 1 +9+ 7 (concil- _trad._) cordyla (-ul- _trad._) +9+ 10, 5 cotonia _v._ Cydonea a crudo +4+ 2, 27 +8+ 6, 3 _Exc. 13_ cuminum _scriptum_ cim- _hic illic_, cym- +1+ 15, 1 _in_ E cyathus: _semper_ ciatus _in_ EV dactilus _semper_ (_fere 20es_) decarno +7+ 10 decorio _Exc. 27_ defritum _passim_, defretum +3+ 4 1; +4+ 2, 25 _in_ EV, defrictum _quater in_ V depello +2+ 2, 10 +6+ 5, 3 depilo +6+ 3, 2 ius diabotanon +10+ 1, 1 _adde Thesauro_ embamma +3+ 18, 1; +8+ 2, 7 embractum +9+ 14 _cf._ +8+ 6, 1 enervo 9es: -io _in_ EV +7+ 7, 1; +9+ 4, 2 exbromo +2+ 2, 9; +6+ 2, 3; _Exc. 4_; _Anthim. 3_ exentero (_semper_ ext- _in_ EV) +2+ 1, 7; +6+ 7; +7+ 5, 3; +8+ 1, 3; +8+ 7, 1. 5 _?_ faseoli faratarii +8+ 6, 1 fungi farnei +7+ 15, 1. 2. 3 ficedula (-tula _trad._) +4+ 2, 5 _bis_ 14 _bis_ +8+ 7, 14 [funguli] _v._ sphondylus cepa gentima _Exc. ind._ gigeria pullorum +4+ 2, 21 (ciz- _trad._) +5+ 3, 8 (giz- _trad._) +4+ 5, 1 (la E, gingibera V) ingiber _v._ zing- gonger +10+ 1, 9 (grongo EV) turdus hapantamynos (apantomoenos _cod._) _Exc. 29_ _adde Thesauro Graeco_ helenium +1+ 4 (ell- EV), inlunium +1+ 11, 3?) hemina: _semper_ em- _in_ EV isicium _passim, praevalet in_ EV _scriptio_ es-, _item in_ isiciolum isiciatus iuniperus +8+ 4, 2 zyn- _Exc. ind._ ius _saepissime_, iux _Exc. 19_ lac _saepe_, _nom._ lacte +8+ 6, 6 _acc. in_ -em +4+ 2, 13 _in_ EV ut laxamentum habeat +6+ 9, 10. 14; +7+ 7, 1 _cf._ +4+ 5, 1 ligusticum _passim_; _scriptum_ lib- _in_ EV +1+ 21; +4+ 2, 27 legist- _Exc. 16_, ligist- _Exc. 8es_, lygist- _2_ lio (_ter_ ligo _trad._) +4+ 4, 1; +5+ 1, 1 _ter_. 4; +5+ 3, 2. 5 _bis_; +5+, 5, 1 lucusta _plerumque_ loc- _in_ EV malabathrum (-trum EV, -bra- tum +91+, 3) +1+ 15, 1; +1+ 16, 2; +9+ 1, 3; +9+ 7 _?_ haedus sive agnus [mammotestus] +8+ 6, 6 mel _passim_, _acc._ melle _in_ EV +5+ 2, 3 +5+ 3, 5 +8+ 4, 2 melca +7+ 13, 9 conditum melizomum +1+ 1, 2 menta _semper sine_ h _in_ EV minuta _pars_ +4+ 4, 2 +5+ 5, 2 mitulus (met- EV) +9+ 9 _bis_ moretaria (mort- V) +1+ 21; +6+ 4, 2; +10+ 3, 5 (mort- EV) _Exc. 20_ mort- murena _plerumque_ mor- _in_ EV _?_ baca murre _Exc. ind. an_ myrthae_?_ nechon _v._ cneci flos oenococtus _v._ aenoctus oenoteganon (in- _cod._) _Exc. 11. 13_ omentum _scriptum_ augmentum +3+ 20, 7; +7+ 3, 2 oryza: orizae +2+ 2, 8; oridia +2+, 2, 9 _Exc. 7_ orizie _Exc. 9_ ospreon _tit. lib. V_, ospera _Exc. ind._ ovifer _m._ +8+ 4, 1. 3 oxyporium (ex- EV) +3+ 18, 2 -rum +1+ 18 oxyzomus +6+ 9, 3 _Exc. 24_ exodi- pecioli +1+ 12, 4 petroselinum _scriptum passim_ silenum _in_ EV phoenicopteros (fen- EV) +6+ 4, 1; +6+ 6, 1 piciri picitus +1+ 12, 1; +1+ 9, 2; +1+ 12, 7 pisa, _hic illic_ pisum in EV ius in platone +8+ 2, 2 pyrethrum _scriptum_ pyret-, pireth-, piret- +2+ 2, 2; +4+ 5, 1; +7+ 5, 2. 4; +8+ 6, 11 _Exc. ind._ r(h)us Syriacum +10+ 2, 4; +10+ 4 1 2 salsus _i. piscis salsatus_ +3+ 20, 4; +4+ 2, 21. 22. 23. 24. 25 _bis_; +5+ 8 2; +8+ 7, 16; +9+ 13 1. 2. 3 scilla _bis_ +2+ 1, 3 (isc V), isquillas _Exc. 17_ sil (silfi EV) +1+ 20, 1 +3+ 5 silphium (silf- _semper_ EV) +7+ 4 1; +7+ 6, 1; +7+ 7 silpiũ _Exc. ind._, _plerumque_ silfi, _quod hic illic potest esse genetivus_ sinape _passum_, _saepe_ sen- in EV, _abl. in_ -i _saepe, in_ -e +6+ 9, 8; +7+ 2, 2; +8+ 1, 2; +8+ 8. 13 _acc. in_ -i +1+ 12, 9; +8+ 5, 4; +9+ 1, 1; +10+ 1, 2 sphondyli (_plerumque_ sfon- _vel_ fon- _in_ EV), -i [vel fondili] +3+ 20, 1, -is [sive fondilis] +5+ 2, 1, _nusquam legitur_ funguli ova spongia (sf- V sfh- E) +7+ 13, 8 surclo (-ulo +8+ 7, 5; +8+ 8, 8) +4+ 5, 3; +7+ 2, 1; +7+ 4, 1. 2 _bis_; +7+ 7, 1; +8+ 6, 11; +8+ 7, 5; +8+ 8, 8. 9 tamni (-nni EV) +4+ 2, 7 terebinthi (terendi EV) +1+ 2 t(h)ermospodium +4+ 2, 4. 8. 9. 33 _bis_; +9+ 8, 3 t(h)ursio +4+ 2, 18 turtio _ibid._ thymum (thy-, ty-, thi-, _plerumque_ ti- _in_ EV), timm- _Exc. 23 et ind._ thynnus (ti- EV) +9+ 11 +10+ 3, 4 t(h)yrsi +4+ 2, 3 +7+ 15, 6 tisana _semper, nusquam_ pt- _in_ EV tracta, _forma_ tractum +2+ 1, 5; +6+ 9, 13 _in_ EV, _cf._ E +4+ 3, 5 tudiclo (tutunclo _trad._) +5+ 2, 2 +5+ 3, 6 turiones lauri +8+ 1, 10 _?_ tus +2+ 3, 2 tyropatina +7+ 13, 7 patella tyrotaricha (thi- EV) +4+ 2, 17 ante ventilatum (_subst._) +1+ 6 cum tres undas bullierit +8+ 6, 6 (_cf._ +9+ 8, 1) _v. Pallad._ 12, 22, 4 _Anthim._ 3 zema +8+ 1, 10 +8+ 6, 6 zingiber _sic_ +1+ 18 _et_ +4+ 5, 1 _in_ EV _et Exc. p. 77, 3 {+Breuis pimentorum+} et p. 78, 27 {Exc. 6}_, geng- _octies in_ V _ceteroquin (11es)_ ging- _in_ EV zomoteganon _piscium_ +4+ 2, 27

_verba intransitiva_

ut ex se am[b]ulet +6+ 9, 15 coloro +4+ 2, 20; +7+ 10; +8+ 8, 7 constringo _Exc._ 2 coquo +7+ 6, 4 se +8+ 8, 13 (_cf._ +3+ 2, 3; +9+ 8, 1) decoquo _Exc. 19 28_ percoquo +8+ 6, 9 despumo +5+ 3 1. 3. 6. 9; +5+ 4, 3. 4 (_cf._ +5+ 2, 3) duco +4+ 2, 20. 28; +4+ 5, 1; +5+, 3, 2; +5+ 4, 4; +7+ 13, 7 _Exc. 19_ (cf. +8+ 6, 9) induco +2+ 2, 2 impinguo +8+ 7, 5 medio _Exc. 7_ (_at cf._ +3+ 9, 2) minio +2+ 5, 4 mollio +3+ 2, 2 obligo +4+ 2, 6 _Exc. 13_ (_at cf._ +4+ 2, 27) percoquo +8+ 6, 9 refrigero +5+ 3, 4 sicco +3+ 18, 3; +4+ 2 12; +9+ 1, 2 _bis_ spisso +5+ 1, 1. 4; +8+ 8, 3 stringo +4+ 2, 31; +7+ 6 4 teneo +4+ 2, 27 _Exc. 13_

* * * * *

Addenda et corrigenda

{Transcriber’s Note: The author’s “addenda et corrigenda” _have not_ been changed for this e-text. Transcriber’s corrections are listed separately.}

p. 12, 24 {+2+ 1, 4} misces sicut pulpam omentatam _scripsit et ad +2+ 1, 7 spectare putat E. Brandt, qui sedulo et strenue mecum plagulas correxit_

p. 13, 26 {+2+ 2, 3} _nunc magis placet retinere_ In isiciato pullo et _p. 78, 11 {_Exc._ 2} legere item_ isiciatum pullum

p. 19, 25 {+3+ 10, 3} in baca _interpretatur_ ‘cum olivis’ _Brandt cf. +3+ 9, 5_

p. 21, 5-14 {+3+ 18, 2-3} _mavolt pro uno praecepto haberi Brandt_

p. 25, 21 {+4+ 2, 12} _verba_ et ova cruda confracta _ante verba v. 20 {supra}_ et olei modicum _transponi iubet Brandt_

p. 26, 12 {+4+ 2, 14 _tit._} Patinam _bis scriptum, prius suco rubro, in_ V

“ 22 {+4+ 2, 14 _v. 11_} dein] in _intellegi volt_ id est _Brandt_

“ 27 {+4+ 2, 14 _fin._} Infra ostenditur _spectare ad declinationem in codd. omissam putat Brandt_

p. 27, 9 {+4+ 2, 15 _fin._} _legit_ a superficie insuper pones _et verba_ versas in discum _in v. 13 {+4+ 2, 16} post_ oleo _reponi iubet Brandt_

p. 29, 10s. {+4+ 2, 27} _proponit_ origanum, suffundes ius de suo sibi, fricabis, ova cruda dissolves, de suo sibi temperas _cf. infra ad p. 39, 24 ss._

p. 32, 25 {+4+ 3, 7} _ante_ adicies _excidisse titulum novum velut_ Aliter minutal dulce _coniecit Brandt_

p. 39, 24 {+5+ 4, 3} _sic legi volt Brandt (cf. ad p. 29, 10):_ origanum, suffundis de suo sibi, fricabis, liquamine temperabis, mittis supra . adicies oleum _eqs_

p. 43, 28 {+6+ 3, 1} _vide an post_ frigido _non novum praeceptum sit incipiendum, sed pergendum:_ perdicem cum pluma--dipilabis. occisa (_cf. p. 81, 19 {Exc. 23}_) perdix _eqs, tum p. 44, 1 {+6+ 3, 2}_ si dierum _eqs_

p. 51, 5 {+7+ 5, 1} Assaturam simplicem: assam a furno salis _eqs_ _Brandt_

p. 68, 25 {+8+ 8, 12} uvam passam ustam coloratam _Brandt cf. p. 54, 5 {+7+ 10}_

* * * * * * * * * * * * * * *

{Transcriber’s Notes and Corrections:

p. 12 (+2+ 1, 4 _app._) _cf. +7+ 8; +9+ 10, 1_ _text in original format reads_ cf. _7, 8, 9, 10, 1_

p. 19 (+3+ 10, 1 _app._) et _delendum (cf. l. 24)_ _text reads_ l. 26

p. 20 (+3+ 12 _app._) a _add. Vo, cf. l. 31_ _text reads_ l. 32

p. 21 (+3+ 18, 2 _app._) _+3+ 18, 2 _cf. +1+ 18 de oxyporo_ _text reads_ +3+ 18, 3

p. 22 _parenthetical numbers 114, 115 and 117 may belong on this page:_ +3+ 21, 1 (113); +3+ 21, 2 (114); +3+ 21, 3 (115); +4+ 1, 1 (116); +4+ 1, 2 (117); +4+ 1, 3 (118)

p. 25 (+4+ 2, 12 _app._) ire EV, coire _Sch ex +9+ 4, 2_ _text reads_ +9+ 4, 1

p. 27 (+4+ 2, 17 _app._) at cf. p. 28, 12. 16 al. _text reads_ 12. 15

p. 28 (+4+ 2, 21 _app._) passum _vel_ mulsum _add. Hum_ _text omits italics_

p. 28 (+4+ 2, 25 _app._) pallachanas (pala- E) EV, _cf. +9+ 1, 1_ _text reads_ p. 9, 1 1

p. 30 (+4+ 2, 31 _app._) _p. 24, 25 in simili iure_ oua VI _text reads_ p. 25, 24

p. 30 (+4+ 2, 33 _app._) calidam _add. Vo ex l. 33_ _text reads_ l. 34

p. 32 (+4+ 3, 7 _app._) inter lepores _scil. +8+ 8, 5_ _text reads_ +8+ 9, 5

p. 33 (+4+ 4, 1 _app._) super EV _p. 40, 30_ _text reads_ p. 40, 29