A Wonder Book and Tanglewood Tales, for Girls and Boys

Chapter 3

Chapter 33,379 wordsPublic domain

Kaba baraliah tantang itu, sungguah baraliah sanan juo, baraliah kapado si Umbuik Mudo, indak lamo sapaningga bapak si Galang, lah jago sajo inyo, indak tarago bajagokan, duduak inyo sabanta, duduak managun di tangah rumah, bakato si Rambun Ameh. “Oi Tuan joden tuan, mangapo Tuan bamanuang, baato lah jago sakali, alah koh kanyang lalok Tuan?” Mandanga kato nan bak kian, manjawab si Umbuik Mudo, “Mangko awakden tasintak, darah denai tasirok-sirok, badan kasakkasak miang, sialah urang nan manuntuik, lah iko gadang badan, alun parnah nan bak cando iko.” Bakato pulo si Rambun Ameh, “Iyo bana kato Tuan, kutiko Tuan lalok cako, datang bapak si Galang Banyak, mambaok siriah di carano, mamanggia Tuan ka mari, inyo ka baralek gadang, diansiknyo juo ambo, disuruah ambo manjagokan, ambo juo nan tak namuah, ambo juo nan batangguah, inyo nak sairiang sakali. Kini bagageh malah Tuan, bakamehlah kini-kini, jan beko dituruiknyo pulo.” Mandanga kato nan bak itu, alah mamakai si Umbuik Mudo, mamakai caro Bangkinang, lah badeta saluak timbo, lataknyo mambalah banak, sisampiang Palembang Aceh, bacincin parmato nilam, babaju biludu gandum. 86 Bajalan turun sakali, diracak kudo nan balang, kudo balang rajah kaki, ikua sarasahan ajun, bulu maireh ‘ainalbanat, sisundok awan tagantuang, palano ameh salanja, kakangnyo perak bahelo, injaknyo aso-aso. Lah bajalan si Umbuik Mudo, jalan kudo mandoncengdonceng, ganto gadang mahimbau-himbau, ganto ketek panggia mamanggia, tibo inyo di Kampuang Aua, kudo marantak maringih panjang, bataburan ayam di lasuang, takajuik bapak si Galang, tagak badiri inyo di pintu, maninjau sambia ka laman, lah tampak si Umbuik Mudo. Alah turun si Galang Banyak, dibaok ayia di parian, disonsong si Umbuik Mudo, bapantun si Galang Banyak, “Lah panek ambo mandaki Mandaki batu bajanjang Bulan tak tarang-tarang juo; Lah panek ambo mananti Lah putiah mato mamandang Tuan tak datang juo.” Manjawab si Umbuik Mudo, “Anak balam ateh jilatang Hinggok di rantiang dalu-dalu; Mangko ambo talambek datang Jalan bakelok bakeh lalu.” Bakato pulo si Galang Banyak, “Cubadak tangah laman Dijuluak jo ampu kaki; Jan lamo tagak di laman Tu cibuak basuahlah kaki.” Lah naiak si Umbuik Mudo, lah sabanta inyo di tangah rumah, bapantun si Galang Banyak, 88 “Bapikek balam jo balam Jarak tak Tuan pilinkan; Panyakik basarang dalam Ubek tak Tuan kirimkan.” Manjawab si Umbuik Mudo, “Nan tidak kincia dikicuik Di mano ka buliah banang; Nan tidak ambo dituntuik Di mano duduak ka sanang. Dangakan sabuah lai, Lai jarek nak pilinkan Antah kok rantai nan tidak; Lai ubek nan denai kirimkan Antah kok sampai nan tidak.” Bakato si Galang Banyak, “Bago jarek denai pilinkan Pandan tahampai di subarang; Bago ubek tuan kirimkan Badan batamu mangko sanang.” Lah panek pantun bapantun, lah pasai batutua-tutua, lah duduak si Umbuik Mudo, di mano inyo duduak, duduaknyo di kapalo janjang, maliek nan bak kian, bakato si Galang Banyak, “Oi bapak joden di bapak, liek ujuang jo pangka, lengonglah hilia jo mudiak, duduak urang nangko lai koh elok, nan di tangah kok ka tapi, nan di tapi kok ka tangah.” Mandanga kato nan bak kian, lah tagak bapak si Galang, dipandang hilia jo mudiak, lah tampak si Umbuik Mudo, duduak di kapalo janjang, dituruikkan dek bapak si Galang Banyak. “Oi buyuang si Umbuik Mudo, Buyuang bakisalah duduak, 90 Buyuang baranjaklah dari situ, ka kurisi ameh nangko, jan Buyuang di sanan juo, salah cando dipandang urang.” Manjawab si Umbuik Mudo, “Oi Bapak joden di bapak, pado pikiran hati ambo, lah patuik ambo duduak di siko, mangapo pulo ambo ka barasak, apolah nan labiah pado ambo, apo ubahnyo jo di siko, mangapo ambo duduak ka situ.” Bakato bapak si Galang, “Manolah buyuang Umbuik Mudo, kok buliah pintak jo pinto, palakukan malah kandak denai, Buyuang kawin kini juo, iyo jo Puti Galang Banyak.” Birawari Umbuik Mudo, mandanga kato nan bak kian, bakato sadang takajuik, “Oi Bapak joden di bapak, sarato niniak mamak ambo, nan duduak di rumah nangko, mintak ampunlah ambo banyakbanyak, dangakan ambo baibarat, Luruih jalan ka kampuang cino Bari batonggok batang padi; Jawek sambah si dagang hino Latak di bawah tapak kaki. Anak kaliang babaju satin Sudah satin cokelat pulo; Ambo hino lagi miskin Sudah miskin mularaik pulo. Ampaleh daun ka loyang Dituriah mangko dijamua; Si Galang ameh ambo loyang Di mano ka buliah campua baua. Dangakan sabuah lai, ambo elok dek kain basalang, kok gadang bana ambo, gadang dek tabaok di ruwehnyo, kok kayo bana ambo, kayo dek ameh pambawokan, ka galang kakinyo tak sampai, tagisia ka diampalehnyo, tatonggok ka dikiraikannyo, tabaok diantakannyo dek Puti Galang Banyak.” 92 Sanan bakato bapak si Galang, “Usah diulang duo kali, nan sakarang kini nangko, mamintak ambo sungguah-sungguah, elok dipakai buruak dibuang, kok salah nak kami timbang, kok utang nak kami bayia, asa lai pintak ka balaku, Buyuang kawin kini nangko jo si Galang.” Bakato si Umbuik Mudo, “Mano niniak mamak ambo, nan hadia di alek nangko, bari maaf ambo banyak-banyak, ambo nak maurak selo, ambo nak dahulu turun, ambo bajalan juo kini nangko.” Mandanga kato nan bak kian, tacangang urang nan banyak, bakato bapak si Galang, “Oi Buyuang nambek waang pulang, Buyuang nambek waang bajalan, nantikan alek nak lapeh, minum makanlah dahulu.” Manjawab si Umbuik Mudo, “Kok itu nan Bapak katokan, iyo pulo nan di Bapak, tapi sungguahpun nan bak itu, iyo lah taniat dalam hati, ambo nak pai bajalan juo, nak babaliak pai mangaji, Bapak lapehlah dahulu, lapeh jo suko hati, jo muko nan janiah. Sikujua baladang kapeh Kambanglah bungo parauitan; Kok mujua mandeh malapeh Bak ayam pulang ka pautan.” Mandanga kato nan bak kian, ka lua PutiGalang Banyak, bakato sambia manangih, “Oi tuan Umbuik Mudo, apo nan maraso dalam hati, apo nan basalahan di mato, mangko Tuan ka bajalan, cubo katokan ka denai.” Sanan manjawab si Umbuik Mudo, bakato sadang bapantun, “Putuih badantang tali rabab Ditimpo tanah nan badarai; Adiak jan mananyo sabab Untuang nan mambaok sansai.” Dangakan juolah, 94 Baburu ka padang data Dapeklah ruso balang kaki Balimau paruik lah dahulu; Baguru kapalang aja Bak bungo kambang tak jadi Babaliak suruik lah dahulu. Denai ka baliak pai mangaji, lapehlah diri denai, lapeh jo hati nan suci, lapeh jo muko nan janiah. Salasiah di parak lamo Ambo mamintak manyakahkan Rotan ditariak nak rang Pauah Antah baduru antah tidak; Kasiah adiak salamo nangko Ambo mamintak dirilahkan Badan kok tadorong jauah Antah kumbali antah tidak. Dangakan sabuah lai, Oi adiak ka ladang adiak Ka ladang mudiak ka lurah Bayua tak bapucuak lai; Oi adiak tagamang adiak Lah hilang ayam tangah rumah Bandua tak baluluak lai.” Lah manangih si Galang Banyak, manangih manggaruang panjang, mahampeh-hampehkan diri, malacuik-lacuikkan badan, bakato sadang manangih, “Oi tuan si Umbuik Mudo, kok salah denai pado Tuan, kok ado muluik nan tadorong, kok taamun kok tasasek, jan dilatak dalam hati, denai mintak dimaafkan.” Gayuang indak disambuiknyo, kato indak dijawabnyo, pantun indak dibalehnyo, si Umbuik bajalan juo, bakato pulo si Galang Banyak, 96 “Kapa si Ali ka Bangkali Kapa si Tongga ka Kibawan; Tuan ka pai mangaji Ambo tingga tak bakawan. Tagamang ayia di jajaran Tarandam urek padi mudo; Tagamang ambo ditinggakan Ambo lah Tuan aja manjo. Rumah baanjuang di Ulakan Dihimpik banda nan baujo; Tak elok tuan bak kian Kami dibari harok sajo Tiuklah api pangganglah rotan Anak rajo pai manjalo; Buruak baiak di tangan tuan Tidak ambo banyak bicaro. Urang manampi di halaman Padi dicotok balam tungga; Kok tuan pai bajalan Jo sia ambo ditinggakan.” Manjawab si Umbuik Mudo, “Oi upiak Puti Galang Banyak, dangakan pulolah dek Adiak, Apo dirandang di kuali Bareh subarang tigo sayak; Apo dipandang pado kami Ameh kurang guno pun tidak. Salasiah di baruah tampek Tumbuah sarumpun jo ampaleh; Baa kasiah ka nan bansaik Guno jo apo ka dibaleh. 98 Simantuang di tapi ayia Rantiang diambiak ka pamuluik Pamuluik baruak rambak cino Singgah ka pulau makan padi; Adiak kanduang cubolah pikia Raso ka kanai ganjua suruik Awak mulia ka jadi hino Randah bangso dek kami.” Manjawab si Galang Banyak, “Ayam kuriak rambayan taduang Ikua bajelo dalam padi Ambiak tampuruang bari makan; Dalam daerah tujuah kampuang Tuan surang tampek hati Nan lain denai haramkan. Ikan banamo gambo lian Mudiak manggonggong anak damak; Tuan sapantun gamba bulan Indah di mato urang nan banyak. Duduak manyurek di kurisi Sapantun janang dalam medan; Lakek tak namuah putuih lai Baitu kasiah kapado Tuan. Kambiang nan dari Bangkahulu Dibali nak urang tabiang Di Tuan bahinggo juo; Sayang di denai tiok halai bulu Kasiah manjadi darah dagiang Di Tuan tabuang sajo. Mangabuik api di Pulau Punjuang Urang mamarun rimbo rayo; 100 Mukasuik hati nak badukuang Tuan anggan apolah dayo. Denai tunggang nak manuruik, Tuan tak namuah mambaok, dangakan dek Tuan pantun denai, buhua di dalam kabek pinggang, bungkuih di dalam suduik deta, latakkan bana dalam hati. Ka pakan sakali nangko Ka pakan tak mambali lai; Bajalan sakali nangko Antah indak basuo lai.” Bakato si Umbuik Mudo, “Kok adiak mandi dahulu Bakusuak jo daun lado; Kok adiak mati dahulu Nantikan ambo di sarugo.” Manjawab si Galang Banyak, “Alhamdu di surek nahu Dibaco katik si Nur Alam Di baliak padang siro; Sadang di dunia lai tido Di akhirat wallahu alam Musin pabilo ka basuo.” Bakato si Umbuik Mudo, “Tutuah limau nangko Tak kan lamo rampak lai; Pandangi bana anak dagang nangko Tak kan lamo tampak lai.” Sabuah lai adiak kanduang, Jan dicucuik minum di talang Kok dicucuik ditapisi; 102 Jan dituntuik dagang hilang Kok dituntuik jan ditangisi. Jan ditimbo biduak padang Kok ditimbo karuah juo; Jan dicinto anak dagang Kok dicinto jauah juo. Anak rang koto Bangkinang Singgah ka rumah katik Sutan; Kok nyampang hilang anak dagang Usah adiak ganti jo nan lain. Ka suok jalan ka Sikapiang Ka kida jalan ka Malako Ka Siak dari Tabiang Tinggi; Jo suok jawek kasiah sayang Jo kida apuih ayia mato Kasiah bacarai hanyo lai.” Lah turun si Umbuik Mudo, diracak kudo nan balang, dipacu kudo babaliak pulang, sakijap mato mamandang, manangih Puti Galang Banyak, manangih mangaruang panjang, mahampehhampehkan badan, bagolek-golek di tanah, lalu pangsan inyo sakali. Lah heboh alek nan banyak, balari kasadonyo ka laman, ditanai si Galang Banyak, dibaok ka ateh rumah. Di hari sahari nantun, indak urang nan rintang jo apo, rintang dimabuak si Galang Banyak. 104

Janjian

Kaba baraliah tantang itu, baraliah bakeh si Umbuik Mudo, lah tibo inyo di rumah, lah naiak inyo sakali, bakato si Umbuik Mudo, “Oi upiak Puti Rambun Ameh, Adiak isikanlah juo baka, denai ka babaliak mangaji, tinggalah Adiak di rumah. Sabuah nan pitaruah denai, nan Adiak pacikkan bana, kok mati si Galang Banyak, mati sapaningga denai, baokkan payuang panji, baokkan kain ka kapannyo, katokan nan bak nantun ka amainyo, katokan bahaso pitaruah nan dari denai.” Manjawab si Rambun Ameh, “Kok itu nan Tuan katokan, insyaAllah baiaklah itu, denai pacikkan arek-arek, denai pagangkan taguah-taguah.” Alah bajalan si Umbuik Mudo, cukuik tigo hari papek, tibo inyo di surau gurunyo, nan bagala Tuanku Imam Mudo, lah mangaji si Umbuik Mudo di sanan. Sapaningga si Umbuik bajalan, lah sakik si Galang Banyak, labiah dari nan saisuak, banyaklah tawa takanakkan, ubek lah sapanuah rumah, tawa lah bacawan-cawan, usahkan sakik nan ka sambuah, batambah labiah hanyo nan jadi. 106 Kayu kalek tumbuah di tabiang Baurek babaniah tidak; Ubek jauah panyakik hampiang Panawa sasuai tidak. Lah sapakan inyo sakik, lah duo pakan antaronyo, lah payah si Galang Banyak, lah kaluah-kaluah kasah, hari itu hari Jum’at, sadang bunta bayang-bayang, sadang langang urang di kampuang, sadang rami urang di balai, bakato si Galang Banyak, “Oi Bapak joden di bapak, oi Mandeh joden di mandeh, iman denai alah bakucak, lah lamah sagalo sandi tulang, raso kan sampai ajalullah, nan punyo lah datang manjapuik, bari maaf denai di Bapak, bari ampun denai di Mandeh, rilahkan jariah payah Bapak, rilahkan ayia susu Mandeh, jawek salam di nan tingga, denai bajalan hanyo lai.” Mandanga kato nan bak kian, banduanglah ratok bapak mandehnyo, mahampeh-hampehkan diri, malacuik-lacuikkan badan, maruntun-runtunkan abuak, ka baa pulo leh lai. Tapanuli kota Siantar Pandan malilik Panyabuangan; Nyawo putuih badan talantar Arwah mangirap ka junjuangan. Lah mati si Galang Banyak, di hari nan sahari nantun, amainyo lah bagilo-gilo, lupo dunia di hari nantun, lah bakuruang masuak biliak. Lah diguguah tabuah jo canang, urang bahimpun kasadonyo, gadang ketek tuo mudo, laki-laki parampuan, cukuik jo Imam dangan Katik, rapek papek kasadonyo, allahu rabbi banyaknyo urang. “Tak tamuek di daun taleh Di daun taruang lah panuah pulo; Tak tamuek dinan laweh Di nan lakuang lah panuah pulo. Mancaliak si Galang Banyak, manjanguak mayik nan gadih. 108 Sarato mandanga tabuah babuni, tacangang si Rambun Ameh, tasirok darah di dado, lupo di badan sakutiko, lalu mangucap maso itu, “Ya Allah ya Rasulullah, ya Tuanku junjuangan denai, tabuah apolah iko garan, kok mati garan Puti Galang Banyak.” Diambiak payuang panji, dikabek kain sakayu, lalu turun inyo sakali, alah balari-lari ketek, alah sabanta inyo balari, tibo inyo di rumah itu, dicaliak urang lah panuah, lah banduang buni ratok, naiak inyo ka ateh rumah, manyarobok inyo ka mayik, maratok si Rambun Ameh, “Ka rimbo mancari cindawan Anak siamang bagajaian; Kakak lah pai bajalan Adiak jo siapo dipitaruahkan. Kain putiah sasah jo ambun Baok ka ayia buang daki; Kakak sapantun kasiah ambun Hilang ka mano ka dicari. Baruweh-ruweh buku jaguang Baruweh sampai ka bukunyo; Pueh hati tuan kanduang Kakak bajalan dek lakunyo. Baruweh buku jaguang Baruweh pulo buku talang; Pueh hati kakak kanduang Kakak den tabariang surang.” Mandanga ratok si Ambun, lah manangih puti nan baranam, maratok manggaruang panjang, bakato sambia bapantun, “Sajak samulo den pintokan Tidak dilatak dalam padi Tabang si tagua dihampaikan; 110 Sajak samulo den katokan Tidak dilatak dalam hati Kami juo nan marasaikan. Bayua-bayua di gunuang Padang Silasiah baok ka pakan; Rumik bedo kasiah ka dagang Awak kasiah inyo bajalan.” Lah sabanta urang maratok, lah duo banta mayik tabujua, takana bana dek si Rambun Ameh, takiro pasan tuannyo, pitaruahpitaruah Umbuik Mudo, sanan bakato si Rambun Ameh, “Oi Amai joden di amai, dangakan bana denai katokan, tatkalo tuan Umbuik ka bajalan, bapitaruah inyo ka ambo, apolah pitaruah nantun, kok mati si Galang Banyak, baokkan kain ka kapannyo, kubuakan di bukik Silanguang, iko mah payuang nantun, tuduangkan ka kakak denai. Nan sakarang kini nangko, mayik lah lamo tangah rumah, mayik lah lamo tabujua, iyolah kini dikubuakan, ka pucuak bukik Silanguang, jan kito tangisi juo.” Manjawab amai si Galang, “Kok itu nan Anak katokan, kito turuik malah kini, ka puncak bukik Silanguang.” Ka baa pulo leh lai, alah bajalan urang banyak, mausuang mayik si Galang, ka puncak bukik Silanguang. Lah sabanta urang bajalan, lah tibo urang di sanan, di puncak bukik nantun, lah ditanam si mayik, dikanakkan pancang kuburan, tatagak mejan nan duo, dilakekkan tirai langik-langik, lah pulang urang kasadonyo. Kaba baraliah tantang itu, sungguah baraliah sanan juo, baraliah bakeh si Umbuik Mudo. Dek lamo bakalamoan, alah cukuik tigo hari, mayik si Galang dalam kubua, bamimpi si Umbuik Mudo, apolah kato mimpinyo, bamimpi kahilangan buruang, baranang kahilangan deta, 112 tasintak si Umbuik tidua, lalu tajago inyo sakali, hati di dalam tak sanang lai. Sabanta duduak bamanuang, takana bana hanyo lai, pai kalua mambasuah muko, diambiak ayia sumbahyang, babaliak ka ateh surau, sarato inyo sudah sumbahyang, batanyo ka gurunyo sakali. “Oi Guru joden di guru, bari maaf ambo di Guru, bari ampun banyak-banyak, apo takwia mimpi ambo, ambo bamimpi samalam nangko?” Bakato guru si Umbuik, “Oi buyuang si Umbuik Mudo, apo bana janyo mimpi waang, cubo katokan ka denai, nak denai liek takwianyo.” Manjawab si Umbuik Mudo, “Bamimpi kahilangan buruang, bamimpi kahilangan deta, cubolah katokan dek guru, nak sanang hati ambo.” Birawari guru si Umbuik, diambiak sakali surek mimpi, dibaok ka tangah rumah, dibilang-bilang hari bulan, lah manggeleanggeleang maso itu, maangguak-angguak gurunyo, bakato guru si Umbuik, “Oi buyuang si Umbuik Mudo, kok itu nan waang mimpikan, buruak itu moh takwianyo, karugian dalam kampuang, kahilangan parmainan, kamatian anak rumah.” Mandanga kato nan bak kian, manangih si Umbuik Mudo, ayia mato bak hujan labek, jatuah duo jatuah tigo, bak intan putuih pangarang, bak maniak putuih talinyo, sanan bakato gurunyo, “Oi buyuang si Umbuik Mudo, jan hati diparusuah, Buyuang pulanglah dahulu, bajalan malah kini-kini, jan tumbuah upek jo puji di urang kampuang.” Manjawab si Umbuik Mudo, “Kok bak itu janyo Guru, ambo pulang malah dahulu, bari maaf banyak-banyak, tunangan ambo si Galang Banyak, kok sampai ajalullahnyo.” 114 Bajawek salam jo gurunyo, dihujamkan lutuik nan duo, ditakuakan kapalo nan satu, lalu bajalan hanyo lai, bajalan baibo hati, bajalan jo hati sabak, pulang jo hati rusuah, takana bana maso itu, kok indak karano laku awak, kok indak dek parangai dalam diri, sasa nan indak paguno, disarahkan sajo kapado Allah. Lah bajalan si Umbuik Mudo, dek lambek bajalan, dakok lah basarang hampia, lah tibo inyo di sanan, tibo di rumah amainyo, lalu naiak inyo sakali, bakato si Umbuik Mudo. “Oi upiak Puti Rambun Ameh, batanak baa sacacah, manggulai baa sabanta, sajak pagi hari siang, alun dapek ayia nasi, maasok-asok hati denai, ka marantak raso jantuang denai.” Lah batanak si Rambun Ameh, nasi masak gulai pun masak, kok kopi lah angek pulo, lah makan si Umbuik Mudo, minum makan inyo sakali, alah sudah minum jo makan, bakato si Rambun Ameh, “Oi tuan Umbuik Mudo, iyo juo nan kato Tuan, kakak Puti Galang Banyak lah mati, bakubua di bukik Silanguang. Lorong kapado pasan Tuan, lai denai pasampai, kok pitaruah tuan bagai, lai denai karajokan, sarato hilang kakak Galang Banyak, denai baokkan payuang panji, denai baokkan kain kapannyo. Mandanga kato nan bak kian, gumirang ayia matonyo, jatuah duo jatuah tigo, bak maniak putuih talinyo, bak intan putuih pangarang, dibaoknyo maningadah, hati bak raso disayik-sayik. Dek lamo kalamoan, dek lamo lambek di sanan, di rumah mandeh kanduangnyo, habih hari baganti pakan, habih pakan baganti bulan, cukuik tujuah bulan papek, alah sakik si Umbuik Mudo, sakik nan tidak jago lai. Nasi dimakan raso sakam, ayia diminum sambiluan, banyaklah urang nan maubek, banyaklah tawa nan takanakkan, banyaklah tambak-tambakan, ubeklah sapanuah rumah, tawa lah bacawancawan, lampok lah batimbun-timbun, sakik basarangkan sangaik. 116 Panyakik lah batambah dalam, lah hilang aka mandehnyo, baitu juo adiaknyo si Rambun Ameh, samo bamanuang kaduonyo. Tadanga si Umbuik sakik, kaba sampai pulo ka Kampuang Aua, lah datang pulo amai si Galang Banyak, datang puti nan baranam, mancaliak si Umbuik sakik, sakik nan tidak jago lai, minum tidak makan tidak, makin diubek makin sangaik, dibaok ubek jo tawa, sarato tibo dikanakkannyo, baru sabanta ubek takanak, lah pangsan si Umbuik Mudo, lupo dunia sakutiko. Ado sabanta duo banta, bakato si Umbuik Mudo, “Mano kau Puti Rambun Ameh, mano Mandeh kanduang denai, lah latiah raso badan denai, lah guyah sandi tulang denai, janjian nan lah raso ka sampai, bari ampun denai di Mandeh, rilahkan sado nan tamakan, rilahkan jariah payah Mandeh, maafkan kato nan tadorong, baiak di lahia baiak di batin, nan ka manjadi hutang piutang. Kubuakan ambo di bukik Silangguang, di muko kuburan si galang Banyak, nak samo batantangan juo, itulah umanaik dari denai, mandeh pacikkan arek-arek.” Tadanga di kato nantun, manangih urang nan banyak, ka baa puloleh lai, Allah Ta’ala kayo sungguah, Tuhan babuek sakahandakNyo, kato sudah dikatokan, umanaik sudah ditinggakan, lah sampai janjian si Umbuik Mudo. Di hari nan sahari nantun, harinyo hari Jum’at, sadang tangah hari tapek, diguguah tabuah larangan, sahuik-manyahuik tabuah nan banyak, mandatuang tabuah nan di bukik, mambaleh tabuah di lurah, tabuah Jum’at panyudahi. Takajuik urang di nagari, habih datang kasadonyo, gadang ketek tuo mudo, laki-laki parampuan, alah babondong bunyinyo ratok, naiaklah urang ka sadonyo, heranlah urang nan banyak. Kununlah amai si Umbuik, sarato amai si Galang Banyak, tigo jo si Rambun Ameh, sambilan jo puti nan baranam, lah mahampehhampehkan badan, mamaruik-mamaruik diri, maruntun-runtun 118 abuak, talalu pangsan sakali. Bakato Panggulu Kampuang, “Manolah Tuanku Panjang Jangguik, mayik lah lamo tabujua, eloklah kini kito kubuakan, samantaro hari balun patang.” Manjawab Tuanku Panjang Jangguik, “Kalau bak itu kato Datuak, ka baa pulo leh lai, sabuah hanyo pintak ambo, pitaruah di nan mati, tatkalo awaknyo sakik, kok sampai inyo barpulang, mintak bakubua ateh bukik, bukik nan subarang basubarangan, itu pitaruah ambo pacik, itu umanaik ambo pagang.” Manjawab Pangulu Kampuang, “Kalau itu pitaruahnyo, sarupo itu umanaiknyo, saketek jan diubahi, janganlah kito tinggakan, nak jan kito kanai sumpah.” Ka baa pulo leh lai, bajalan urang nan banyak, mausuang mayik si Umbuik, iyo ka bukik subarang basubarang, ka tampek urang lalu linteh. Dikubuakan mayik batantangan, tatagak mejan nan duo, dilakekkan tirai langik-langik, hari lah patang hanyo lai, lah pulang urang kasadonyo. Indak elok dirandang kacang Elok diambiak nan babungo; Tak guno dipapanjang Elok diambiak nan paguno. Kalau ado jarum nan patah Usah dilatak di dalam peti Kok ado kato nan salah Usah ditaruah dalam hati. Kalau ado sumua di ladang Buliah juo manumpang mandi Kalau ado umua panjang Kaba nan lain kito cari. 120

|