Part 69

Salmear. = Pagpang̃ádye sa mg̃a salmos.

Salmista. = Ang magagáma sa mg̃a salmos. * Ang opicio sa pagcanta sa mg̃a salmos sa mg̃a Iglesia ng̃a Catedral.

Salmo. = Pagámpo ng̃a nagasácop sa mg̃a pagdáyeg sa Dios.

Salmodia. = Cadaghánan sa mg̃a salmo ng̃a guigáma ni David. * Punto ng̃a igacanta sa mg̃a salmo, sa Singbahán.

Salmom. = Isda.

Salmonado. = Isda ng̃a may onód ng̃a maíng̃on sa onód sa salmon.

Salmonete. = Isda.

Salmorejo. = Sabáo, salsa ng̃a magáma sa tubig, sa suca, sa lana, sa asín, ug sa pimienta.

Salmuera. = Tubig ng̃a guibutáng̃an sa daghan ng̃a asín. * Tubig ng̃a moágas sa bisan onsa ng̃a guiasínan.

Salmuerarse. = Pagsaquét sa mg̃a hayúpan guican sa pagcáon sa daghánan ng̃a asín.

Salobre. = Ang may lalím sa asín. * Guioánon, matayámnon.

Salobreño. = Yota ng̃a sináctan sa daghan ng̃a asín.

Saloma. = Pagcasalóma, pagcahólo.

Salomar. = Paghólo, pagsalóma, pagcanta sa mg̃a grumente, ug sa mg̃a táuo ng̃a nanagúyod sa bisan onsa ng̃a mabúg-at.

Salon. = Solór ng̃a dagcó sa mg̃a baláy. * Carne ug isda ng̃a guiasínan arón madúgay.

Salpa. = Isda.

Salpicadura. = Pagcasáblig, pagcapísic. * Pagcadápya pagcatápya.

Salpicar. = Pagsáblig, pagpísic. * Pagdápia, pagtápya. * Pagsáilo sa obán ng̃a mg̃a polong con mg̃a dalan sa bisan onsa ng̃a pagabasáhon.

Salpicon. = Bahao sa onód ng̃a tinártar ug sináctan sa pimienta, sa asín, sa asúcar ug sa seboyas.

Salpimentar. = Paggamós sa bisan onsa sa pimienta ug sa asín.

Salpimienta. = Sacót sa asín ug sa pimienta.

Salpresar. = Pagasín sa bisan onsa.

Salpullido. = Gasdi, bong̃ang sing̃ot.

Salpullir. = Paggóa, pagtoróc sa gasdi, sa bong̃ang sing̃ot.

Salsa. = Sacót sa mg̃a nagacaláin lain ng̃a mg̃a butang ug mg̃a panácot ng̃a hinílis, sa paghátag sa lalím sa mg̃a calán-on. * Bisan onsa ng̃a malalím, sa maáyong lamí.

Salsedumbre. = Pagcaásgad.

Salsera. = Panácsan ng̃a diótay ng̃a pagasórlan sa salsa.

Salserilla. = Idem.

Salsero. = Tanóm ng̃a guing̃álan ug tomillo ng̃a isácot sa mg̃a salsa.

Saltabanco, saltabancos, salta en banco, salta en bancos. = Táuo ng̃a bacácon ug tabían, ng̃a magapabántog sa gahóm sa obán ng̃a mg̃a tanóm, ug arón donggon sia ug maáyo mosáca sia sa mg̃a siya con sa mg̃a lincoránan.

Saltabardales. = Polong ng̃a guicahing̃álan sa mg̃a bátang cundátan.

Saltabarrancos. = Idem.

Saltacion. = Pagcalócso, pagcaláyat, pagcatógpa, pagcaogpó, pagcaíctin.

Saltacharquillos. = Polong ng̃a guicahing̃álan sa táuo ng̃a magatonób sa mg̃a tomóy, sa mg̃a todlo sa mg̃a tiil.

Saltadero. = Lugar ng̃a pagalocsóan, pagaogpóhan, pagatogpóan.

Saltador. = Ang magalócso, ang magaogpó, ang magaíctin, ang magatógpo.

Saltambarca. = Calaínan sa bisti.

Saltante. V. Saltador.

Saltaparedes. V. Saltabardales.

Saltar. = Locso, ogpó, togpa, ictin, labac, lampáyag, hupac, ambac, tapoac, ocpao.

Saltarelo. = Sayáo, pagsabáy.

Saltaren. = Pagsones sa maong ng̃alan sa sesta.

Saltarin. = Tigsabáy, hinayáo, ang magasayáo, ang musabáy.

Saltaterandate. = Calaínan sa borda.

Saltatriz. = Babáye ng̃a may opicio sa pagsabáy.

Salteador. = Mang̃ang̃áyao, ang magagáhat.

Saltear. = Pagpang̃áyao, paggáhat, pagpang̃áoat sa mg̃a omalágui sa mg̃a cadalánan. * Pagdámag, pagdósmog. * Pagsógod ug díli patibáoas sa bisan onsa. * Pagóna sa pagpálit sa bisan onsa. * Pagpahárloc, pagpacógmat.

Salteo. = Pagcapang̃áyao, pagcagáhat.

Salterio. = Libro sa santos ng̃a Sulat ng̃a sinulátan sa mg̃a salmo ng̃a guibúhat ni David. * Ang librong dagcó ng̃a pagacantáhan sa mg̃a salmo, sa coro. * Ang rosario ng̃a guipahanong̃ód cang María Santísima. * Tolónggon ng̃a apil sa música.

Saltimbanco ó Saltimbanquis. V. Saltabanco, &c.

Salto. = Lócso pagcalócso, pagcaogpó, pagcaíctin. * V. Saltadero.

Salton. = Alisío sio. * Isda, balámban. * Ang magalócso caáyo.

Salubre. V. Saludable.

Salubridad. = Pagcaáyong quinabúhi, pagcaáyo sa quinabúhi, maáyong laoas.

Salud. = Idem. * Maáyong pagcabótang sa calág tong̃ód sa grasia sa Dios.

Saludable. = Ang macaáyo sa calág ug sa laoas.

Saludablemente. = Sa maáyong quinabúhi, sa maáyong laoas. * Sa dagcóng polós sa calág.

Saludador. = Ang nagaábi abi, ang abi abíhon. * Ang táuo ng̃a bacácon ng̃a pagaíngnon ng̃a maálam magtámbal sa mg̃a saquét ng̃a malisód, sa pagsángpot sa mg̃a polong ng̃a oaláy cahológan.

Saludamiento. = Pagcaábi abi.

Saludar. = Pagábi abi, pagcomostá, pagpamólong sa mg̃a polong ng̃a igapanghináot sa maáyong quinabúhi sa isigcatáuo. * Pagbúhi sa mg̃a luthang sa timáan sa calípay. * Pagbúhat sa mg̃a buhat ng̃a caoang, ug pagsángpot sa mg̃a polong ng̃a oaláy cahológan, sa mg̃a táuo ng̃a bacácon, arón pagaíngnon sa obán ng̃a maálam sila magtámbal sa mg̃a saquét ng̃a malisód. * Pagpadála sa mg̃a pagpang̃omostá, pagcomostá.

Saludo. = Pagcomostá. * Pagbóhi sa mg̃a luthang sa timáan sa calípay, sa maáyong balíta.

Salumbre. = Agóp-op sa asín.

Salutacion. = Pagcacomostá. * Pagcaábi abi. * Sinógdan sa mg̃a oáli. * Paghibaló ni San Gabriel Arcángel cang María Santísima ng̃a sia ang magasámcon sa Anac sa Dios.

Salutíferamente. V. Saludablemente.

Salutífero. V. Saludable.

Salva. = Pagcatiláo sa mg̃a calán-on ng̃a ipacáon sa mg̃a hari, sa pagcasáyor ng̃a oaláy bisan onsa ng̃a macadáot. * Pagcabúhi sa mg̃a luthang sa mg̃a timáan sa calípay. * Pagbúhat sa mg̃a pagsuláy ng̃a binóang, sa pagláom ng̃a babaoíon sa Dios ang nagabúhat. * Pagtábi sa pagpamólong.

Salvacion. = Pagcabáoi, pagcalocát. * Pagcagáoas, pagcamísic. * Pagcadáng̃at sa pahimáya sa Lang̃it, pagcapaláng̃it.

Salvadera. = Sorlánan sa margaja, sa mg̃a balás, &c., ng̃a ibórbod, ibútang sa bisan onsa ng̃a guisúlat, arón mamalá ang tinta.

Salvado. = Salabaro, tictic.

Salvador. = Mamamáoi, manlolócat, manlolóoas. * Ang magapagáoas, ang magapamísic. * Si Jesucristo ng̃a Guinóo ta.

Salvajada. V. Salvajería.

Salvaje. = Tanóm ng̃a toróc banua ug ihaláson. * Táuo ng̃a ihaláson, burong, sa oaláy quinaárman. * Mananáp ng̃a díli aghop, ng̃a díli tanód, ihaláson. * Táuo sa mg̃a yota ng̃a guicaoád-an sa paghópot ug sa mg̃a ponóan.

Salvajemente. = Ing̃on sa batásan sa mg̃a mananáp, sa mg̃a táuo ng̃a ihaláson.

Salvajería. = Polong con buhat ng̃a ang̃ay sa mang̃a táuo ng̃a ihaláson.

Salvajez. = Pagcaihálas.

Salvajina. = Mananáp ng̃a ihálas. * Onód sa mg̃a mananáp ng̃a ihálas. * Cadaghánan sa mang̃a anit sa mg̃a mananáp ng̃a ihálas.

Salvajino. = Ang nahatong̃ód ug ang̃ay sa mg̃a ihaláson.

Salvaguardia. = Bantay sa bisan onsa. * Timáan ng̃a guidála ug guihátag sa bisan cansa, arón díli sia pagaonsáon ug pagahaoíran.

Salvamente. = Sa oaláy catáhap.

Salvamento. V. Salvacion. * Dalángpan.

Salvamiento. = Idem.

Salvante. V. Salvador.

Salvar. V. Libertar. * Paghátag sa pahimáya sa Lang̃it. * Pagságang sa mg̃a icadáot. * Pagcóha sa mg̃a caoláng̃an, sa mg̃a cabilínggan, sa mg̃a caculían.

Salvatierra. = Malilímbong sa sugál sa baraja.

Salve. = Mahimáya ca, bantayán ca sa Dios. * Ang usá sa mg̃a pagámpo ng̃a ipahanong̃ód cang María Santísima.

Salvedad. = Pagcatógot, lisensia.

Salvia. = Dalapót, sambong, halilíbon.

Salvilla. V. Bandeja.

Salvo. = Guináoas, ang mahamísic, ang guibáoi, guilocát sa bisan onsang calisód. * Gaoas.

Salvoconducto. V. Salvedad.

Salvohonor. = Sampot, ililíngcod.

Sambenito. = Bisti ng̃a guibísti sa mg̃a saláan ng̃a guihócman ug guicastigo sa mg̃a hocom sa Inquisision. * Sulat ng̃a casayóran sa mg̃a ng̃alan sa mg̃a táuo ng̃a saláan, ug sa castigo ng̃a guibútang caníla sa mg̃a hocom sa Inquisision, ng̃a guipamílit sa mg̃a poltahán sa mg̃a Singbahán. * Daótan ng̃a dong̃og.

Sambuca. = Tolónggon ng̃a guicoldásan, sa canhing tiempo.

Sampsuco. V. Mejorana.

Samuga. V. Jamuga.

San. V. Santos.

Sanable. = Ang arang ayóhon, ang mahímo ng̃a pagatambálon.

Sanador. = Ang magatámbal, ang magaáyo.

Sanalotodo. = Hampol, haclop ng̃a maítom, sa botica: silbi sa pagtámbal sa daghánan ng̃a mg̃a saquét.

Sanamente. = Sa pagcoháoan sa boot, sa oaláy daótan ng̃a húna húna.

Sanar. = Pagáyo, pagtámbal.

Sanativo. V. Sanador.

Sancionar. = Batásan, pagcabóot sa mg̃a ponóan, ley.

Sancion. = Pagbúhat sa bisan onsang ley, batásan.

Sancochar. V. Salcochar.

Sánctus. = Polong ng̃a linatín: bahin sa misa ng̃a guing̃álan ug sánctus.

Sandalia. = Bisti sa tiil, ng̃a mao ang usá ca panit ng̃a pagatónban, ug ng̃a itácgos sa maong tiil sa usá ca corea con sintas.

Sándalo. = Tanóm ng̃a maíng̃on sa yervabuena. * Cahoy ng̃a mahomót.

Sandáraca. V. Rejalgar. * Tagoc sa enebro.

Sandez. = Polong con buhat ng̃a binóang ng̃a díli macaígo, ng̃a oaláy cahológan.

Sandía. = Atímon.

Sandio. = Boang boang, hong̃og.

Saneamiento. = Pagságang sa icadáot ng̃a arang moábot.

Sanear. = Pagságang sa mg̃a cadaótan ng̃a omalábot. * Pagáyo sa bisan onsa.

Sanedrin. = Hocmánan ng̃a labí sa mg̃a judíos.

Sangley. = Insic ng̃a magacomercio sa Pilipinas.

Sangradera. = Sorlánan sa dugó, sa pagsangra sa bisan cansa. * Alaguían sa tubig, sa bino, &c.: guipahaáng̃ay sa bisan onsang sodlánan.

Sangrador. = Ang opicio sa pagsangra, magsasangra. * V. Sangradera desde alaguían.

Sangradura. = Samad ng̃a pagaboháton sa pagsangra, alaguían ng̃a pagaboháton sa mg̃a subá, &c., sa pagdápit sa tubig sa bisan asa.

Sangrar. = Pagcárlit, pagsangra, pagsámad sa mg̃a caogátan, arón muágui ang dugó. * Pagpaágui, pagpagóa sa tubig, sa bino, &c., sa mg̃a sudlánan. * Pagdápit sa tubig sa mg̃a subá, sa pagcále ng̃a daan sa mg̃a balaháan. * Pagágui, paggóa sa dugó.

Sangraza. = Dugó ng̃a donót.

Sangre. = Dugó.

Sangría. = Pagcasangra, pagcasámad sa mg̃a caogátan arón omági ang dugó. * Pagcapang̃áoat, pagcacóha sa bisan onsa. * Bino ng̃a sinambógan sa tubig ug ng̃a sináctan sa asúcar.

Sangrientamente. = Sa pagcaágas, sa pagcaáoas sa dugó.

Sangriento. = Ang magadugó. * Ang guisablígan ug namansa sa dugó. * Táuo con mananáp ng̃a maísog, mabáng̃is. * Ang nagapaágas sa dugó.

Sanguaza. V. Sangraza. * Dugá ng̃a mapolá sa obán ng̃a mg̃a tanóm.

Sangüífero. = Ang may dugó.

Sangüificar. = Pagdogó, pagpatigáyon arón madághan ang dugó.

Sanguijuela. = Limátoc. * Ang macacóha sa mahínay hinay sa bisan onsa.

Sanguina. = Saquét sa bulan bulan ng̃atanán sa mg̃a babáye.

Sanguinaria. = Tanóm ng̃a italámbal. * Batóng mahál.

Sanguinariamente. V. Sangrientamente.

Sanguinario. V. Cruel.

Sanguíneo. = Ang mahímo sa dugó. * V. Sangüífero. * Ang may color sa dugó.

Sanguino. = Como el siguiente.

Sanguinolento. V. Sangriento.

Sanguinoso. V. Cruel y Sangriento.

Sangüis. = Polong ng̃a linatín: ang dugó ni Jesucristo sa ilálom sa pagcadágoay sa bino.

Sanguja. = Limátoc.

Sanícula. = Tanóm ng̃a italámbal.

Sanidad. V. Salubridad.

Sanie ó Sanies. = Nana.

Sanioso. = Ang may nana.

Sanitario. = Ang mahatong̃ód sa pagpatigáyon sa mg̃a tambal sa mg̃a saquét.

Sanjacado. = Pagcahópot sa mg̃a provincia sa Guinharían sa mg̃a turco.

Sanjacato. = Idem.

Sanjaco. = Maghohópot sa mg̃a provincia sa mang̃a turco.

Sanjuanero. = Bong̃a ng̃a mahínog sa caduúlan sa aldao ni S. Juan.

Sanjuanista. = Sacop sa religion, sa caparían ni san Juan.

Sanmigueleño. = Bong̃a ng̃a mahínog sa harúul sa arlao ni S. Miguel.

Sano. = Táuo ng̃a oaláy saquét, sa maáyo ug mapíscay ang laoas. * Ang maháoan ug buot. * Ang tibúoc, ang oalá tipácan, boóng̃on ug pagacuháan.

Santa. = Ang bahin sa Singbahán sa Jerusalém, ng̃a dapit sa sulúd caáyo, ng̃a guitabónan, sa sugo sa Dios, sa usá ca tabil ng̃a mahál caáyo.

Santabárbara. = Lugar ng̃a pagatipígan sa pólvora sa mg̃a sacayán.

Santamente. = Sa pagcasantos, sa batásan ng̃a hingpit.

Santasantórum. = Ang bahin ng̃a labíng santos sa Singbahán sa Jerusalém, ng̃a guibotáng̃an sa arca ng̃a guing̃álan sa testamento.

Santera. = Asáoa sa santero.

Santero. = Ang magabántay sa bisan onsang Singbahán ug sa mg̃a santos. * Ang magasíngba sa mg̃a santos sa usá ca pagsíngba ng̃a díli mao.

Santiago. = Polong ng̃a igasógod sa mg̃a español sa mg̃a pagpang̃óbat, sa pagquigtábang nila cang Santiago ng̃a santos, ng̃a patron ug manlalában nila.

Santiaguista. = Sacop sa caparían ng̃a sinoldado ni Santiago.

Santiamen. = Macariót lamang, ang usá lamang sa pagpíloc, sa malágmit uyámot.

Santidad. = Pagcasantos, pagcatárong.

Santificacion. = Pagcasantos.

Santificador. = Ang magapacasantos, ang magapacatárong.

Santificar. = Pagpasantos, pagpatárong. * Paghálad sa Dios sa bisan onsa. * Pagtáhor, pagsíngba sa mg̃a santos. * Paglában sa bisan cansa, pagtábang canía.

Santiguada. = Pagcapang̃óros.

Santiguadera. = Idem.

Santiguadero. = Como el siguiente.

Santiguador. = Ang magapang̃óros sa lain, sa pagpang̃aníto.

Santiguamiento. = Pagcapang̃óros.

Santiguar. = Pagpang̃óros. * Pagcastigo, pagpasáquet.

Santimonia. V. Santidad. * Tanóm ng̃a bulácan.

Santísimo. = Santos uyámot. * Polong ng̃a guicahing̃álan, sa Santos mg̃a Papa.

Santo. = Santos, matárong, ang oaláy salá.

Santon. = Ang magapacasantos. * Táuo ng̃a moros ng̃a mapenitenciáhon.

Santoral. = Libro ng̃a sinolátan sa mg̃a quinabúhi ug sa mg̃a buhat sa mg̃a santos.

Santuario. = Singbahán ng̃a pagasingbáhan sa bisan cansang santos.

Santurron. = Ang magapacasantos caáyo, ang magaámpo sa madúgay ug sa masóbsob.

Saña. = Capong̃ót, caligótgot.

Sañosamente. V. Sañudamente.

Sañoso. V. Sañudo.

Sañudamente. = Sa caligótgot, sa capong̃ót.

Sañudo. = Ang naligótgot, ang pungtánon, ang guipóngtan.

Sapiencia. = Libro sa santos ng̃a sulat ng̃a guing̃álan sa quinaárman.

Sapico. = Hubág ug motoróc sa ilámon sa díla ug sa luyo ug luyo sa mg̃a aping sa solód sa bába.

Sapo. = Mananáp ng̃a maíng̃on ing̃on sa baquí.

Saponaria. = Tanóm.

Saponífero. = Ang macapalalím.

Saque. = Sugál sa pelota.

Saqueador. = Ang magacúha, ang magapólot.

Saqueamiento. V. Saqueo.

Saquear. = Pagcóha, pagpólot. * Pagpang̃áoat.

Saqueo. = Pagcacóha, pagcapólot. * Pagcapang̃áoat.

Saquero. = Dagom sa pagtahí sa mg̃a puyo puyo.

Saquería. = Cadaghánan sa mg̃a puyo puyo.

Saquilada. = Cadaghánan sa trigo, &c., ng̃a lilígson ug sinúlud sa puyo puyo ng̃a díli ponó.

Sarampion. = Dalap.

Sarao. = Catilíngban sa mg̃a táuo ng̃a naning̃ób sila sa pagdúla ug sa pagsayáo.

Sarcasmo. = Polong ng̃a icatámay ug icayúbit sa isigcatáo.

Sarcia. = Cadaghánan sa mg̃a pardo.

Sarco. = Bisti ng̃a hatáas.

Sarcocola. = Tagoc ng̃a malálag ug mapáit.

Sarcófago. = Lolóbng̃an, lobóng̃an, lobng̃ínan, lobóng.

Sarcótico. = Tambal ng̃a icapílot ug icasara sa mg̃a samad.

Sardesco. = Cabayong diótay. * Táuo sa maísog ng̃a gaoi.

Sardina. = Tamban.

Sardinel. = Buhat ng̃a guibúhat sa mg̃a ladriyo ng̃a pinatíndog.

Sardinero. = Ang magabalígya sa mg̃a tamban. * Ang nahatong̃ód sa mg̃a tamban.

Sardineta. = Tamban ng̃a diótay. * Dayan dayan ng̃a guibútang sa ubán ng̃a mg̃a bisti sa mg̃a soldados.

Sardio. = Batóng mahál.

Sardioque. = Ang surlánan sa asín ug ang maong asín.

Sardonia. = Tanóm.

Sardónica. = Batóng mahál.

Sardónico. = Ang nahatong̃ód sa sardónica.

Sardonio. V. Sardónica.

Sardónique. = Idem.

Sarga. = Panápton sa igagáma. * Cahoy cahoy.

Sargenta. = Asáoa sa sargento. * Hing̃aníban ng̃a guidála sa sargento.

Sargentar. = Paghópot sa mg̃a soldados, sa pagtúman sa opicio sa pagcasargento.

Sargentía. = Opicio, cahímtang sa pagcasargento.

Sargento. = Ponóan ng̃a obus sa mg̃a soldado.

Sargo. = Calaínan sa isda.

Sarmentador. = Ang magapólot sa mg̃a balágon ng̃a guipótol sa mg̃a paras.

Sarmentar. = Pagpólot sa mg̃a balágon ng̃a pinótol sa mg̃a paras.

Sarmentera. = Lugar ng̃a pagatipígan sa mg̃a balágon ng̃a guipótol sa mg̃a paras.

Sarmentoso. = Ang maíng̃on sa mg̃a balágon sa mg̃a paras.

Sarmiento. = Balágon sa mg̃a paras.

Sarna. = Nuca. * Caíbog sa pagdáng̃at sa bisan onsa ng̃a macalípay.

Sarnoso. = Nucáon.

Sarpullido. V. Salpullido. * Mg̃a labhag, pinaácan sa pulgas.

Sarpullir. = Pagpáac sa pulgas: V. Salpullir.

Sarracénico. = Ang nahatong̃ód sa mg̃a moros.

Sarraceno. = Moros.

Sarracina. = Pagcaáoay sa daghánan ng̃a mg̃a táuo.

Sarria. = Calaínan sa sahid. * Bocág ng̃a dagcó.

Sarrillo. V. Estertor.

Sarrio. = Mananáp sa opat ca tiil.

Sarro. = Bulit ng̃a malíg-on. * Ogam, qui qui.

Sarroso. = Ang may ogam.

Sarta. = Tinóhog, tohog. * Cadaghánan sa bisan onsa ng̃a magcasonód sonód.

Sartal. = Bisan onsa, cadaghánan sa bisan onsa ng̃a guipatóhog.

Sartalejo. = Idem.

Sarten. = Caláha.

Sartenada. = Ang pagapritóhon sa macaúsa sa caláha.

Sartenazo. = Pocpoc ng̃a guipócpoc sa bisan onsa.

Sasafrás. = Cahoy ng̃a maíng̃on ing̃on sa laurel.

Sastra. = Asáoa sa sastre.

Sastre. = Mananáhi.

Sastrería. = Baláy ng̃a pagabuhátan sa mananáhi ug ang opicio nia.

Satan. = Como el siguiente.

Satanás. = Yaoa.

Satélite. = Sologóon sa justicia, alguasil, mananácop. * Tagsa ca planeta ng̃a diótay ng̃a magalibót sa planetang dagcó.

Sátira. = Polong ng̃a matístis ng̃a icayúbit sa isigcatáuo. * Babáye sa maísog ng̃a gaoi, madalíon, malágsic.

Satíricamente. = Sa pagcayúbit, sa pagcatámay.

Satírico. = Táuo ng̃a mahagúgma pagtámay ug pagyúbit sa isigcatáuo.

Satirio. = Ilagá sa Indias ng̃a mabóhi sa tubig.

Satírion. = Tanóm ng̃a italámbal.

Satirizante. = Ang magayúbit.

Satirizar. = Pagyúbit sa mg̃a polong con sa mang̃a sulat.

Sátiro. = Dios sa mg̃a dioatáhan sa canhing tiempo.

Satisfaccion. = Pagcabáyad sa mg̃a otang ug sa mg̃a salá. * Pagpogóng, pagpahínay sa mg̃a cailíbgon. * Pagpatáy sa gotom, sa uhao, &c. * Pagbálos. * Paghimóot.

Satisfaciente. = Ang magabáyad, ang mubálos.

Satisfactoriamente. = Sa pagcatúman, sa pagcahíngpit.

Satisfactorio. V. Satisfaciente.

Satisfecho. = Ang guibáydan, ang guibáslan. * Parayégon, maandácon.

Sativo. = Ang guipúgas ug guitanóm.

Sato. = Idem.

Sátrapa. = Dacóng táuo sa mg̃a persa. * Táuo ng̃a maálam, ng̃a batid, malaláng̃on.

Satrapía. = Cahímtang sa pagcasátrapa.

Saturacion. = Pagcahílis, pagcalínis sa bisan onsa sa bino, sa tubig, &c.

Saturar. = Paghílis, paglínis sa bisan onsa, sa bino, sa tubig, &c.

Saturnal. = Ang nahatong̃ód sa Saturno.

Saturnino. = Ang táuo ng̃a ming̃áuon, masolóbon.

Saturno. = Ang usá sa mg̃a planeta.

Sauce. = Cahoy sa mg̃a baybáyon.

Sauco. = Abgáo, argáo.

Sauquillo. = Cahoy ng̃a diótay.

Sausería. = Solód sa mg̃a baláy ng̃a hariánon, ng̃a pagatipígan sa mg̃a sud-an ug sa mg̃a casangcápan sa salapí ng̃a ibútang sa lamesa.

Sausier. = Ang magabóot sa sausería sa mg̃a baláy ng̃a hariánon.

Sauz. V. Sauce.

Sauzgatillo. = Cahoy cahoy.

Savia. = Dugá sa mg̃a tanóm.

Saxátil. = Isda ng̃a mutóbo sa lugar ng̃a cabatóhan.

Sáxeo. = Bisan onsa sa bató.

Saxífraga. = Tanóm ng̃a italámbal.

Saya. = Saya, bisti sa mg̃a babáye.

Sayal. = Panápton ng̃a bastos caáyo.

Sayalería. = Opicio sa paghábol sa mg̃a sayal.

Sayalero. = Ang magahábol sa mg̃a sayal.

Sayalesco. = Bisan onsa sa sayal.

Sayalete. = Sayal ng̃a molomanípis.

Sayo. = Bisti ng̃a halagpád ug hatáas. * Bisan onsang bisti.

Sayon. = Táuo ng̃a supang, sa malágsot ng̃a nauong. * Mabáng̃is.

Sayuela. = Sinína sa estameña.

Sayuelo. = Bisti sa mg̃a babáye, mg̃a maíng̃on ing̃on sa supa.

Sazon. = Pagcahínog sa mg̃a bong̃a, pagcahíngpit sa bisan onsa. * Ang lalím sa bisan onsa.

Sazonadamente. = Sa pagcalalím.

Sazonado. = Polong ng̃a matístis, malipáyon.

Sazonador. = Ang macalalím.

Sazonar. = Paghátag sa lalím sa mg̃a calán-on. * Paghínog sa bisan onsa.

SE

Sebe. = Alad sa mg̃a bogsoc ng̃a hatáas.

Sebesten. = Cahoy.

Sebillo. = Como el siguiente. * Calaínan sa sabón ng̃a igahínglo sa mg̃a camót.

Sebo. = Tamboc sa mg̃a mananáp. * Ang bahándi, puhónan ng̃a dagcó.

Seboso. = Ang may tamboc. * Ang guidíhog sa tamboc, sa sebo.

Seca. = Pagcaoaláy olan. * Lusay.

Secacul. = Tanóm.

Secadal. V. Secano.

Secadero. = Lugar ng̃a pagabolálan, pagaogáhan, pagacamád-an sa bisan onsa. * Bung̃a ng̃a madúgay bisan ng̃a mamalá, bisan ng̃a maogá.

Secadillo. = Matám-is ng̃a magáma sa mg̃a almendra ng̃a dinócdoc, sa panit sa limon, sa asúcar ug sa lang̃it lang̃it sa itlog, ug ng̃a pagaanágon sa caláyo ng̃a oaláy siga.

Secamente. = Sa mg̃a hamóbong polong, sa mg̃a diótay ug lactod ng̃a polong. * Sa pagcaoaláy pagtáhor, catahá ug pagábi abi.

Secano. = Yota ng̃a díli mahímo ng̃a pagabo-bóan, bisan onsa ng̃a mamalá, naogá caáyo.

Secansa. = Sugál sa baraja.

Secante. = Ang macamalá, ang macaogá, ang macabólad. * Ang barlis ng̃a nabalábag sa lain ng̃a barlis.

Secar. = Ogá, bolar, malá, laya. * Pagcágod, paghorót sa mahínay hinay. * Pagníoang.

Secatura. = Pagcaoaláy lamí, ug lalím. * Pagcabórlay.

Seccion. = Pagcapótol. * Pagcabáhin sa mg̃a bahin sa mg̃a libro, arón maásoy ug maáyo ang guisúlat.

Seceso. = Pagcalíbang, pagcaólo.

Seco. = Ang namalá, ang naláya, ang naogá, ang nabólad, ang oaláy dugá, ang naníoang. * Ang coláng̃an sa mg̃a quinahánglan. * Ang may gaoi ng̃a maísog.

Secrecion. = Pagcabúlag, pagcabáhin.

Secreta. = Calibáng̃an. * Bisan onsa ng̃a guisósi, guipaquigsáyod sa hilom, sa tinágo. * Tagsa ca pagámpo con oracion ng̃a guipang̃ádye sa mg̃a Padre ng̃a nanagmísa, sa human na ang paghálad sa hostia ug sa cális.

Secretamente. = Sa tinágo, sa pagcahílom.

Secretar. = Paghímo sa dugó sa solód sa laoas sa mg̃a táuo ug sa mg̃a mananáp.

Secretear. = Paghónghong, paghalaoáhao, pagsólte sa mahínay caáyo, sa obus ng̃a ting̃og.

Secretaria. = Asáoa sa secretario. * Ang babáye ng̃a magasúlat sa guipasúlat canía.

Secretaría. = Cahímtang sa pagcasecretario ug ang solód ng̃a pagasulátan.

Secretario. = Ang magasúlat sa guipasúlat canía. * Ang escribano sa longsod.

Secretista. = Ang magasólte sa pagcahalaoáhao, sa pagcahónghong. * Ang magasúlat sa tong̃ód sa mg̃a tanghága.

Secreto. = Tinágo, ang anáa sa tinágo. * Ang mahilómon. * Bisan onsa ng̃a tacús ng̃a pagahilómon ng̃a díli ipadayág, ipabántog. * Bisan onsang caposlánan, caayóhan sa mg̃a tambal, sa mg̃a ilímnon, &c., ng̃a díli hingbalóan sa cadaghánan. * Ang bolsillo, puyo puyo ng̃a guidála sa ilálom sa mg̃a bisti. * Lugar ng̃a pagatagóan sa bisan onsa. * Tanghága.

Secretorio. = Ang magapaláin, ang magapabáhin.

Secta. = Pagtolón-an ng̃a guitóon sa bisan cansang táuo ng̃a bantógon, quinaarmánon.

Sectador. V. Sectario.

Sectario. = Ang maganonót, sa pagcapílit, sa minatúod, sa bisan onsang pagtolón-an.

Sector. = Ang bahin sa malíng̃in.

Secuaz. = Ang moápil sa dapig sa lain. * Ang maganonót sa bisan onsang pagtolón-an.

Secuela. = Ang magasonód sa bisan onsa. * Bisan onsa ng̃a guican sa guinicánan, sa guisóndan.

Secuencia. = Pagpadáyeg ng̃a pagabasáhon sa misa, usáhay, sa human na ang pagbása sa epístola.

Secuestracion. V. Secuestro.

Secuestrador. = Ang magatípig sa bisan onsa, hasta ng̃a itúg-an sa hocom con quinsay taguía ng̃a tuod.

Secuestrar. = Pagtípig, paghópot sa bisan onsa, cutub ng̃a itórlo sa hocom ang taguíang tuod.

Secuestro. = Pagbótang sa bisan onsa sa ilálom sa gahóm sa bisan cansa, cutub ng̃a itúg-an sa hocom ang hingtúngdan ng̃a taguía.

Secular. = Ang Padre ng̃a díli religioso. * Ang madúgay sa daghan ng̃a mg̃a catuígan. * Bisan onsa ng̃a pagabuháton sa tagsa ca gatús ca túig. * Ang nadúgay caáyo.

Secularizacion. = Pagcagóa sa pagcapadreng religioso.

Secularizar. = Paggóa sa cahímtang sa pagcapadreng religioso.

Secundariamente. = Sa icadúha.

Secundario. = Ang icadúha, ang sonód sa nahaóna.

Secundina. = Inónlan.

Secura. V. Sequedad.

Sed. = Uháo. * Caíbog ng̃a dagcó sa bisan onsa.

Seda. = Igagáma.

Sedadera. = Capandáyan sa pagpahómoc sa cáñamo.

Sedal. = Balahíbo sa mananáp ng̃a maputí ug masíhag, ng̃a icahocót sa ansuelo sa usá ca tomóy, ug sa usá, sa lambo. * Sinta ng̃a itóhog sa mg̃a mananámbal sa ilálom sa panit sa obán ng̃a mg̃a táuo ug mg̃a mananáp ng̃a masaquét.

Sedativo. = Ang may gahóm sa pagpahínay sa mg̃a caól-ol.

Sede. = Lingcoránan. * Cahímtang sa pagcaobispo ug sa pagcasantos ng̃a Papa.

Sedear. = Paghínis sa mg̃a batóng mahál, sa buláoan ug sa salapí, sa usá ca ponpon sa mg̃a balahíbo sa baboy.

Sedentario. = Opicio, pagcabótang sa táuo ng̃a díli macabórlay canía.

Sedeña. = Icadúhang gomon ng̃a guícan sa lino.

Sedeño. = Ang maíng̃on sa igagáma.

Sedera. = Ponpon, escoba sa balahíbo sa mg̃a baboy.

Sedería. = Mg̃a balígya sa igagáma. * Tiendáhan ng̃a pagabaligyáan sa igagáma.

Sedero. = Ang magabalígya sa igagáma.

Sedicion. = Pagcagobóc, pagcaálsa. * Pagcasócol sa mg̃a ponóan. * Pagcasócol sa mg̃a balatían sa laoas sa táuo sa mg̃a galámhan sa calág.