Part 63
Recado. = Polong ng̃a ipadála, ng̃a ipasuguílon sa lain. * Panomdóman ng̃a maáyo, pagcahándom sa isigcaíng̃on. * Pagcomostá, pagpang̃omostá. * Hatag, gasa, regalo, timáan sa maáyong buot. * Pagcaándam, pagcatagána sa mg̃a quinahánglan sa bisan onsa. * Ang mg̃a quinahánglan sa pagcáon sa matagádlao sa tagsa ca panimaláy.
Recaer. = Paghólog pagopód. * Pagbóghat sa mg̃a masaquét. * Pagábot sa usá ca táuo sa mg̃a calisód sa lain ng̃a táuo.
Recaida. = Icadúhang pagcahólog, pagcapócan. * Pagcabóghat sa mg̃a masaquét.
Recalada. = Pagcadónggo sa mg̃a sacayán.
Recalar. = Paghonób, pagyópyop. * Pagdónggo sa mg̃a sacayán sa laoígan, pagábot sa hang̃in sa lugar ng̃a guilináoan.
Recalcadamente. = Sa pagcadásoc.
Recalcadura. = Pagcadásoc.
Recalcar. = Pagdásoc. * Paghagóot, paggóot. * Pagósob sa maong suguílon.
Recalcitral. = Pagsíbog. * Pagsóqui sa minatúod.
Recalentamiento. = Pagcaínit pagósob.
Recalentar. = Pagínit pagopód. * Pagábot sa caíbog, sa paghigúgma.
Recalzar. = Pagdóol sa yota sa mg̃a tanóm, sa libót nila. * Pagáyo sa mg̃a simiento sa mg̃a baláy, &c.
Recalzo. = Pagcaáyo sa mg̃a simiento sa mg̃a tilindógan sa mg̃a baláy.
Recamador. = Magbobórda.
Recamar. = Pagbórda.
Recámara. = Solód ng̃a sonód sa solód ng̃a guibotáng̃an sa higdáan. * Solód ng̃a guihipósan sa mg̃a hias ug mg̃a casangcápan sa mg̃a baláy ng̃a hariánon. * Lugar ng̃a pagasórlan sa pólvora sa mg̃a luthang, mg̃a pusil, &c., sa pagbúhi caníla.
Recambiar. = Pagbáilo, pagtagílis pagósob.
Recambio. = Icadúhang pagcabáilo, pagcatagílis.
Recamo. = Pagcabólda.
Recancanilla. = Pagcaquiáng quiáng sa mg̃a báta, sa pagdúla nila.
Recantacion. V. Palinodia.
Recanton. = Ang bató ng̃a ipadápat sa mg̃a pared, arón díli madáot.
Recapacitar. = Paghúna húna, pagpalándong.
Recapitulacion. = Pagcaásoy sa pagcaláctor sa guiíng̃on ng̃a daan.
Recapitular. = Pagásoy sa pagcaláctod sa guiíng̃on ng̃a daan sa mg̃a hatáas ng̃a polong.
Recargar. = Pagbála, paglólan pagopód. * Pagdógang sa cabóg-at sa guipás-an, sa guibála, sa guilólan. * Pagsáoay tong̃ód sa bag-ong salá. * Pagdógang sa castigo sa mg̃a saláan guican sa bag-ong paghócom.
Recargo. = Bag-ong bala, bag-ong lulan. * Bag-ong pagsáoay, tong̃ód sa bag-ong salá. * Castigo ng̃a bag-o sa mg̃a saláan. * Pagcadógang sa hilánat ug sa saquét.
Recata. = Pagcadímdim; pagcatagámtam, pagcatiláo pagósob.
Recatadamente. = Sa pagcabántay, sa pagcaólay.
Recatado. = Mabalantáyon. * Maólay. * Ang magabántay sa iang láoas, sa iang pagpamólong, sa iang pagatúbang, &c.
Recatar. = Paghílom, pagtábon, pagtágo sa díli boot ng̃a hibalóan. * Pagtiláo pagósob, pagtagámtam, pagdímdim pagopód. * Pagtáhap sa pagbóhat sa bisan onsa.
Recatear. V. Regatear. * Paghícao. * Díli pagbóot, pagsúqui.
Recatería. V. Regatonería.
Recato. = Pagcabántay. * Pagcaólay, pagcatimáan sa mg̃a búhat, sa mg̃a polong, &c.
Recaton. V. Regaton.
Recatonazo. = Pocpoc, pagcabónal sa tomóy, sa sop-ot sa bangcao.
Recatonear. V. Regatonear.
Recatonería. V. Regatonería.
Recaudacion. = Pagcapaníng̃il, pagcacaláoat sa salapí. * Ang solód ng̃a pagatipígan sa salapí sa Guinharían.
Recaudamiento. V. Recaudacion. * Cahímtang sa pagcamaniníng̃il. * Ang yota ng̃a hingsácpan sa gahóm sa maniníng̃il.
Recaudar. = Pagtíng̃il, pagtígom sa salapí sa Guinharían. * Pagbútang sa maáyo sa bisan onsa.
Recaudo. V. Recaudacion. * Pagcaáco.
Recavar. = Pagcále pagopód.
Recazo. = Dayan dayan sa calang sa mg̃a polóan ug sa mg̃a onód sa mg̃a hing̃aníban. * Bocó bocó sa ng̃a cuchillo.
Recelar. = Pagtáhap, pagtághap.
Recelo. = Pagcatáhap.
Receloso. = Matahápon.
Recentadura. = Ang binhi ng̃a pagatipígan sa pagsácot sa bag-ong minása.
Recental. = Anac sa carnero ng̃a magasóso pa.
Recentar. = Pagsácot sa bag-ong minása sa binócboc, sa binhi ng̃a tinipígan. * Pagbág-o.
Receñir. = Pagbácos, paglícos pagósob.
Recepcion. = Pagcacaláoat. * Pagcasúsi, pagcasóquit sa hocom, arón hibalóan sa matúod.
Recepta. = Libro ng̃a pagasolátan sa mg̃a silot.
Receptáculo. = Bolotáng̃an sa bisan onsa. * Dalángpan.
Receptador. = Ang magatábon, ang magatágo, ang magacágon cagon sa mg̃a saláan.
Receptar. = Pagtábon, pagtágo, pagcágon cagon sa mg̃a saláan ug sa mg̃a salá.
Receptivo. = Ang mudáoat, ang arang magdáoat.
Recepto. = Dalángpan.
Receptor. = Ang modáoat. * Ang escribano ng̃a guisógo sa hocom sa bisan onsa ng̃a tacós ug boháton.
Receptoría. V. Recetoría. * Cahímtang sa pagcareceptor. * Ang opicio ng̃a guitógon sa receptor.
Recercador. = Ang magapalibót, ang magapalícos pagósob.
Receso. = Pagcabólag, pagcapaháoa.
Receta. = Ang pagbóot sa mananámbal ng̃a sinúlat, arón ihátag sa boticario ang tambal ng̃a guipang̃áyo. * Tolománon sa pagbúhat sa bisan onsa. * Papel ng̃a guisulátan sa bisan onsa ng̃a guipang̃áyo.
Recetador. = Ang magasúlat sa mg̃a reseta.
Recetante. = Idem.
Recetar. = Pagpang̃áyo sa botica sa mg̃a tambal tong̃ód sa sulat ng̃a guisúlat sa mananámbal.
Recetario. = Libro ng̃a pagasulátan sa mg̃a tambal ng̃a guipang̃áyo sa mananámbal sa botica. * Cadaghánan sa mg̃a reseta ng̃a sinolátan sa mg̃a tambal ng̃a oalá pa baidan sa boticario.
Recetor. V. Receptor. * Ang modáoat sa salapí sa Guinharían.
Recetoría. = Solód ng̃a pagatipígan sa salapí sa Guinharían.
Recial. = Solog ng̃a mabáscog sa mg̃a subá.
Reciamente. = Sa pagcabáscog, sa pagcacosóg.
Recibidero. = Ang mahímo ng̃a pagadaoáton.
Recibidor. = Ang mudáoat, ang macacaláoat.
Recibiente. = Idem.
Recibimiento. = Pagcadáoat, pagcacaláoat. * Pagcasogát, pagcatágbo, pagcahinágbo. * Solód ng̃a pagadaoátan sa mg̃a bisita, solód ng̃a guisóndan sa lasalas. * Altal ng̃a guigáma sa mg̃a cadalánan ng̃a pagabotáng̃an sa Santísimo Sacramento sa mg̃a procesion.
Recibir. = Pagdáoat, pagcaláoat. * Pagságang. * Pagtágbo, pagsogát, paghinágbo. * Pagatúbang sa mg̃a bisita. * Pagsócol sa boot magdámag.
Recibo. V. Recepcion. * Calig-ónan, camatuódan ng̃a guihátag sa táuo ng̃a mudáoat sa bisan onsa.
Recien. = Bag-o pa, carón bag-o, díli pa dugay.
Reciente. = Idem. * Ang bag-o nahúman, natápus, natibáoas.
Recientemente. V. Recien.
Recinchar. = Pagbácus ug maáyo.
Recinto. = Solód.
Recio. = Mabáscog, macosóg. * Matámboc. * Supang, sa maísog ng̃a gaui.
Récipe. = Polong ng̃a linatín: ang reseta ng̃a guisúlat sa mg̃a mananámbal sa pagpang̃áyo sa mg̃a tambal sa botica. * Bisan onsa ng̃a macasáquet, macalisód.
Recipiente. V. Recibidor.
Recíprocamente. = Sa pagcabinálos balos.
Reciprocidad. = Pagcabálos sa usá ca táuo sa lain ng̃a táuo.
Recíproco. = Magsáma sa pagbálos.
Recitacion. = Pagcasóguid.
Recitador. = Ang magasóguir sa hatáas ng̃a ting̃og.
Recitar. = Pagsúguir sa bisan onsa sa hatáas ng̃a ting̃og.
Reciura. V. Robustez. * Pagcahorós sa hang̃in, pagbáscog sa init, sa ulan, &c.
Reclamacion. = Pagcatáoag sa masingcámot. * Pagcasóqui sa mg̃a pagsentensia sa hocom, tong̃ód cay oalá macaígo sa catarúng̃an. * Pagcasigtáuag sa mg̃a langgam.
Reclamar. = Pagsigtáoag sa mg̃a langgam. * Pagtáoag sa minatúod, sa masóbsob. * Pagsóqui sa bisan onsa ng̃a díli matárong.
Reclamo. = Ang langgam ng̃a aghop ng̃a guitorlóan arón taogon sa iang ting̃ób ang mg̃a isigcalánggam nia. * Ting̃og ng̃a guitáoag sa usá ca langgam sa lain ng̃a isigcalánggam nia. * Capandáyan sa pagtáoag sa mg̃a langgam. * Ting̃og ng̃a igatáoag sa bisan cansang táuo.
Recle. = Túig ng̃a guitógot sa mg̃a canónigo arón maling̃áo ling̃ao, ug arón díli sila muátang sa coro.
Reclinacion. = Pagcasándig, pagcasál-ig, pagcahámboy. * Pagcataquílid.
Reclinar. = Pagtaquílid, pagtóang. * Paghámboy, pagsándig, pagsál-ig.
Reclinatorio. = Hambóyan, sandígan, sal-ígan.
Recluir. = Pagbilánggo.
Reclusion. = Bilanggóan.
Reclusorio. = Idem.
Recluta. = Pagcadógang sa soldados ng̃a culang sa mg̃a pang̃obátan. * Ang musulód sa pagcasoldados sa iang caugalíng̃on ng̃a pagbóot.
Reclutar. = Paghópo sa mg̃a táuo arón manolód sila sa pagcasoldado. * Pagpatigáyon sa mg̃a quinahánglan.
Recobrante. = Ang magabáoi.
Recobrar. = Pagbáoi. * Paghióli sa capógdao, sa pagcaoalá sa búot, sa mg̃a balatían.
Recobro. = Pagcabáoi. * Paghióli sa pagcapógdao.
Recocer. = Paglóto pagósob. * Paglabí sa capong̃ót, sa casocó.
Recocido. = Táuo ng̃a maánad na sa bisan onsa, batid.
Recocina. = Solód ng̃a harúul sa cosina, sa dapóg.
Recocho. = Ang loto ng̃a guilabíhan.
Recodadero. V. Reclinatorio.
Recodo. = Pagcasíco, pagcalicó sa mang̃a cadalánan.
Recogedero. = Lugar ng̃a pagahipósan sa mg̃a botang. * Capandáyan ng̃a icahípos.
Recogedor. = Ang magapasáca sa iang baláy.
Recoger. = Pagcúha pagopód sa bisan onsa. * Pagtígom, pagting̃ób, pagpópho, paghípos sa mg̃a bong̃a sa panúig. * V. Encoger. * Pagdaguínot sa salapí ug sa bisan onsa. * Paghípos sa caugalíng̃on ng̃a baláy. * Paghúna húna, pagpalándong.
Recogida. = Babáye ng̃a mopoyó sa usá ca baláy, sa díli magalacát sa goa, guican sa iang pagbóot con sa sugo sa mg̃a ponóan.
Recogidamente. = Sa pagcaoaláy labot sa mg̃a caling̃áoan.
Recogido. = Ang magapuyó ng̃a sia usá ra, sa oaláy labot sa mg̃a caling̃áoan.
Recogimiento. = Pagcatígom, pagcating̃ób, pagcatápoc, sa mg̃a botang. * Dalángpan ng̃a malíg-on pagcabólag sa mg̃a caling̃áoan. * Pagcahúna húna, pagcapalándong.
Recolar. = Pagsála pagopód sa vino, sa tubig, &c.
Recoleccion. = Pagcaláctod. * Pagcatúman ng̃a hingpit sa mg̃a tulumánon sa ubán ng̃a mg̃a caparían. * Pagcahípos sa mg̃a bong̃a sa tiempo sa panúig, sa panuígan. * Pagcatíng̃il sa salapí ug sa mg̃a bong̃a. * Pagcabía sa ng̃atanán ng̃a calibutánon sa maáyong pagámpo ug pagpang̃amúyo sa Dios.
Recolectar. = Paghípos sa mg̃a bong̃a sa panúig.
Recoleto. = Padre, religioso ng̃a magatúman sa pagcahíngpit sa mg̃a tulumánon sa caparían ng̃a hingtúngdan, ug ang convento ng̃a guimpúy-an nia. * Táuo ng̃a díli mahagúgma caáyo sa mg̃a caling̃áoan ng̃a calibotánon, ug ng̃a may casaráng̃an sa pagbísti.
Recomendable. = Ang tacós ng̃a higugmáon ug palanggáon.
Recomendablemente. = Sa dagcóng pagcacúgui.
Recomendacion. = Pagcatógon. * Pagcadáyeg sa bisan cansa. * Pagcamahál, pagcahamíli sa bisan onsa.
Recomendar. = Pagtógon sa bisan cansa arón magabántay ug magaalíma sa bisan onsa. * Paglában sa bisan cansa sa pagdáyeg canía.
Recompensa. = Pagcabálus sa mg̃a calóoy. * Pagcabáilo ng̃a magsáma.
Recompensable. = Ang tacús ng̃a pagabáslan.
Recompensacion. V. Recompensa.
Recompensar. = Paghátag sa usá ca butang ng̃a tumbas sa bale sa lain ng̃a butang ng̃a guidáoat. * Pagbálos sa mg̃a calóoy, sa mg̃a pahanóngdan.
Recomponer. = Pagáyo pagósob.
Reconcentramiento. = Pagcasolód sa usá ca butang sa lain ng̃a butang.
Reconcentrar. = Pagsolód sa usá ca botang sa lain ng̃a butang. * Pagtágo sa mg̃a húna húna. * Paghúna húna sa minatúod sa bisan onsa.
Reconciliacion. = Pagcaábian pagósob, pagopód sa pagcahigála. * Pagcatóg-an sa mg̃a salá ng̃a hingcalímtan ug sa mg̃a salá ng̃a diótay. * Pagcacompisál sa mg̃a sacerdote.
Reconciliador. = Ang magapaamigos.
Reconciliar. = Pagcábig pagósob sa pagcahigála, pagopód sa pagcaábian. * Pagpacompisál sa táuo ng̃a nagatúg-an sa mg̃a saláng diótay con sa mg̃a salá ng̃a hingcalímtan sa lain ng̃a pagcompisál. * Pagdaláng̃in sa bisan onsang lugar ng̃a sagrado ng̃a guibohátan sa mg̃a salá.
Reconcomerse. = Paglíhoc sa licód sa abága, ug sa bocó bocó, guican sa pagcacatól ng̃a dagcó.
Reconcomio. = Pagcalíhoc sa bocó bocó, sa abága ug sa licód, ng̃a dong̃an, guican sa pagcacatól ng̃a dagcó, con guican ba sa pagcadagcóng calípay. * Catáhap ng̃a magatándog sa mg̃a húna húna.
Recóndito. = Ang natágo. * Ang nahóbong. * Ang halálom uyámot.
Reconduccion. = Pagcasábot sa pagábang pagopód sa bisan onsa sa human na ang nahaónang pagsábot.
Reconducir. = Pagábang pagopód.
Reconocedor. = Ang magalí-li, ang magahíling ug maáyo.
Reconocer. = Li-li, hiling. * Pagpasábot sa pagcaía sa hari, sa mg̃a ponóan, &c. * Pagtóg-an sa pagcatámod sa usá ca táuo sa isigcaíng̃on, tong̃ód sa mg̃a calóoy ng̃a guidáoat. * Paghúna húna, pagpalándong. * Pagíla, sa bisan cansa sa bisan onsa ng̃a ia. * Pagíla pagtóg-an sa salá, sa sayúp ng̃a guibúhat.
Reconocidamente. = Sa pagcatamód.
Reconocido. = Ang magatamód sa mg̃a calóoy.
Reconociente. = Ang magalí-li, ang magahíling.
Reconocimiento. = Pagpacaíla, pagcahíling, pagcalí-li. * Pagcatamód. * Pagpaóbos, pagcasácop.
Reconquista. = Pagcaángcon pagopód sa bisan onsa, guican sa gahúm sa mg̃a hing̃aníban ug sa mg̃a soldados.
Reconquistar. = Pagángcon, pagdáog, pagpasácop pagósob sa mg̃a longsod, &c., guican sa gahóm sa mg̃a soldados ug sa mg̃a hing̃aníban.
Recontante. = Ang magasúguid pagópod opod sa bisan onsa.
Recontento. = Malipáyon caáyo. * Calípay ng̃a dagcó.
Reconvalecer. = Pagáyo pagósob sa saquét.
Reconvencion. = Pagcasáoay, pagcabárlong sa bisan cansa, tong̃ód sa maong salá.
Reconvenir. = Pagcasabá, pagbárlong, pagsáoay sa bisan cansa tong̃ód sa salá nia. * Pagsáca sa hocom sa bisan cansa, sa maong táuo ng̃a nagasáca canía.
Recopilacion. = Pagcaláctor sa mg̃a sulat. * Catilíngban sa bisan onsa. * Catilíngban sa mg̃a leyes ng̃atanán.
Recopilador. = Ang magapaláctor. * Ang magating̃ób, ang magatígom.
Recopilar. = Pagláctor. * Pagting̃ób, pagtígom.
Recoquin. = Táuo ng̃a hamóbo ug matámboc caáyo.
Recordable. = Ang arang pagdomdómon. * Ang tacós ng̃a pagahandómon.
Recordacion. = Pagcadómdom, pagcahándom.
Recordador. = Ang magapadómdom, ang magahándom.
Recordante. = Ang icapadómdom, ang igahándom.
Recordar. = Pagdómdom, paghándom. * Pagmatá sa natólog.
Recordativo. V. Recordante.
Recorrer. = Paglí-li, paghíling, pagsolóng sa dagcóng cacúgui. * Pagsósi. * Pagbása sa ibábao lamang. * Pagáyo sa nagadáot. * Pagdang̃óp.
Recortadura. V. Recorte.
Recortar. = Pagtábas sa capin sa bisan onsa, pagholíbis. * Paggónting sa papel sa magacaláin lain ng̃a mg̃a dagoay. * Pagguínting guinting.
Recorte. = Pagcatábas. * Pagcaholíbis.
Recorvar. V. Encorbar.
Recorvo. V. Corvo.
Recoser. = Pagtahí pagopód.
Recostadero. = Lugar ng̃a pagaoraráyan.
Recostar. = Pagoráray. * Pagtaquílid. * Pagcalígad, paghígda.
Recova. = Pagcapálit sa mg̃a itlog, mg̃a pisó, &c., sa pagbalígya, pagopód. * Lugar ng̃a pagabaligyáan sa mg̃a pisó, mg̃a itlog, &c. * Panón sa mg̃a ayam.
Recoveco. = Pagcalicó licó, pagcasíco sa mg̃a cadalánan. * Pagcalaláng sa mg̃a táuo sa pagdáng̃at sa guipanghináot nila.
Recovero. = Ang magapálit sa mg̃a manóc, sa mg̃a pisó, &c., sa pagbalígya pagósob.
Recre. V. Recle.
Recreacion. = Caling̃áoan, calipáyan, calipátan.
Recrear. = Paglípay, paglípat, paglíng̃ao ling̃ao.
Recreativo. = Ang macalípay, ang macalípat, ang macalíng̃ao ling̃ao.
Recrecer. = Pagdagcó, pagpadagcó, pagpadághan sa bisan onsa. * Pagábot sa bisan onsa sa pagcaáhat. * Paghióli sa gahóm, sa cosóg.
Recrecimiento. = Pagpacadagcó, pagcadághan.
Recreo. V. Recreacion. * Lugar ng̃a pagaling̃áoan, ng̃a padoláan.
Rectamente. = Sa pagcatárong. * Sa pagcaláctod.
Rectificacion. = Pagcahíngpit sa bisan onsa. * Pagcasoláy sa pagcamatúod sa bisan onsa.
Rectificar. = Pagcahíngpit. * Pagsoláy, pagpamatúod sa bisan onsa. * Pagólay sa mg̃a ilímnon.
Rectificativo. = Ang magahíngpit. * Ang icapamatúod sa bisan onsa.
Rectilíneo. = Ang nagáma sa mg̃a barlis ng̃a tindog.
Rectitud. = Pagcaláctod. * Pagcatárong.
Recto. = Matól-id, matanos. * Matárong.
Rector. = Magholópot, ang magabóot, magbolóot, ponóan. * Cura párroco.
Rectorado. = Cahímtang sa pagcarector, ug ang tiempo ng̃a pagadugáyan sa opicio.
Rectoral. = Ang nahatong̃ód sa rector ug sa rectora.
Rectorar. = Pagtúman sa opicio sa rector.
Rectoría. = Cahímtang ug gahóm sa rector ug sa rectora.
Recua. = Cadaghánan sa mg̃a mananáp ng̃a pagabalsáhan. * Cadaghánan sa mg̃a botang ng̃a nagacasonód sonód.
Recuadrar. = Pagbóhat sa bisan onsa sa pagcaláro.
Recuadro. = Pagcabáhin sa pagcaláro.
Recuaje. = Ang salapí ng̃a guibáyad tong̃ód sa pagágui sa mg̃a mananáp sa bisan diin.
Recuarta. = Icaópat ca coldas sa sesta, sa guitara.
Recudimiento. = Gahóm ng̃a guihátag sa bisan cansang táuo sa isigcaíng̃on, arón mamaníng̃il sa salapí ng̃a catongdánan nia ng̃a panínglon.
Recudir. = Pagbáyad sa bisan cansa sa tacús ng̃a ibáyar canía. * Pagóli sa bisan onsa sa lugar ng̃a guicoháan.
Recuento. = Isip, icadúhang ihap sa bisan onsa.
Recuerdo. = Panomdóman sa bisan onsa ng̃a miágui.
Recuero. = Ang magabántay ug magasonód sa mg̃a recua.
Recuesta. = Pagcapahibaló sa pagbóot sa hocom.
Recuesto. = Pagcahanáynay, pagcahándig.
Reculada. = Pagcasíbog, pagcaisíos, pagcaísol.
Recular. = Pagisíos, pagsíbog. * Pagisíos sa caogalíng̃on ng̃a pagbóot ug húna húna. * Isol.
Reculo. = Manóc con pisó ng̃a tocóng, ng̃a oaláy icog.
Reculones. (á). = Sa pagcasíbog.
Recuperable. = Ang arang bauíon, ang mahímo ng̃a pagalocáton.
Recuperacion. = Pagbáoi, pagcalocát.
Recuperador. = Ang magabáoi. * Ang magalocát.
Recuperar. = Pagbáoi, paglucát. * Pagáyo ayo, pagárang arang sa saquét.
Recuperativo. = Ang icabáoi, ang icalucát.
Recura. = Capandáyan sa mg̃a magbobóhat sa mg̃a sodlay, sa paghínag sa ilang mg̃a ng̃ipon.
Recurar. = Paghínag sa mg̃a ng̃ipon sa mg̃a sudlay.
Recurrir. = Pagdang̃óp, paquigmalóoy, pagpaquigtábang, pagpaquiglában. * Pagúli sa lugar ng̃a guiguicánan, paghióli sa bisan onsa sa lugar ng̃a guicuháan.
Recurso. = Pagcadang̃óp. * Pagcaóli, pagcahióli. * Pagánha sa lain ng̃a hocom sa nagapíldi sa usá ca hocmánan.
Recusacion. = Pagcaáyad.
Recusante. = Ang magaáyad.
Recusar. = Pagáyad.
Rechazador. = Ang magasócol, ang musúqui, ang magasícuay.
Rechazamiento. = Pagcasóqui, pagcasócol, pagcasícuay.
Rechazar. = Sicuay, socól, suqui.
Rechazo. = Pagcasíbog sa bisan onsa cay misóngco sa lain.
Rechifla. = Pagcayúbit, pagcatíao ng̃a mabóg-at, pagcatámay.
Rechiflar. = Pagyúbit, pagtámay.
Rechinador. = Ang nagaagutíot, ang nagaíac, ang nagaígut, ang nagabáglot, ang nagacáhit cahit, ang nagalágot, ang nagatagatá.
Rechinamiento. = Pagcaagotíot, pagcaíac, pagcaígot, pagcabáglot, pagcacáhit cahit, pagcalágot, pagcatagatá.
Rechinante. V. Rechinador.
Rechinar. = Agutíot, iac, ígot, baglot, cahit cahit, lagot, tagatá. * Pagbúhat sa bisan onsa sa pagcasóqui.
Rechino. V. Rechinamiento.
Rechoncho. = Táuo ng̃a hamóbo ug matámboc.
Red. = Layá, sahid, baling. * Bisan onsa ng̃a guilála sa pagcadágoay sa layá, ng̃a may daghan ng̃a mg̃a bohó bohó. * Lugar ng̃a pagabaligyáan sa tinápay. * Limbong, pagcalaláng, pagcaólo olo.
Redaccion. = Pagcasólat sa bisan onsa sa pagcahúsay, sa pagcasonód sonód.
Redactar. = Pagsólat sa bisan onsa sa maáyong pagcahúsay, ug pagcasonód sonód.
Redactor. = Ang magahúsay, ug magapasonód sonód sa mang̃a sulat.
Redada. = Bisan onsa ng̃a macóha sa macaúsa.
Redaño. = Panit ng̃a manípis sa pagcadágoay sa puyo puyo ng̃a magapótus sa mang̃a tináe.
Redar. = Pagsáhid, pagtáctac sa baling, &c.
Redargucion. = Pagcasócol, pagcaíndig indig sa polong.
Redargüir. = Pagsócol. * Paglális lalis, pagíndig indig, sa polong.
Redecilla. = Panápton ng̃a linála sa pagcadágoay sa layá.
Rededor. = Libót, sa libót, sa lipót, sa luyo ug sa luyo, sa pagcalícos.
Redel. = Sinógdan sa pagcanípis sa mg̃a laoas sa mg̃a sacayán.
Redencion. = Pagcabáoi, pagcalocát, pagcalóoas. * Tambal, sumpa. * Dalángpan.
Redentor. = Ang magalóoas, ang magabáoi, ang magalucát. * Mamamáoi, manlolocát, manlolóoas. * Si Jesucristo ng̃a Guinóo ta, ng̃a nagabáoi sa mg̃a táuo sa cabihágan sa yaoa. * Padre sa caparían sa Merced ug sa Trinidad, ng̃a magalocát sa mg̃a bihag ng̃a toa sa camorósan.
Redero. = Ang magabóhat sa mg̃a sahid, sa mang̃a baling, &c.
Redhibitorio. = Pagcabárbar sa pagsábot, sa nagapálit sa bisan onsa, cay oalá sia sairan sa nagabalígya sa cadaótan sa maong guipálit.
Redicion. = Pagcaósob sa guiíng̃on na.
Redicho. = Táuo ng̃a magasángpot sa pagcacúti cuti.
Rediezmar. = Pagtíng̃il sa mg̃a icapólo. * Pagpang̃áyo pagopód sa mg̃a icapólo.
Rediezmo. = Icadúhang pagbáyad sa mg̃a icapólo. * Ang icasíam ca bahin, sa nacúha na ang mg̃a icapólo.
Redil. = Alud, coral, camálig ng̃a pagasórlan sa mg̃a hayúpan.
Redimible. = Ang arang baoíon ug lucáton.
Redimir. = Looas, locát, baoi. * Gaoas, misic.
Redigote. = Calaínan sa capote.
Rédito. = Polós, caposlánan sa salapí, tobo sa maong salapí.
Redituable. = Ang magapolós, ang mohátag sa tobo.
Reditual. = Idem.
Redituar. = Pagpolós, paghátag sa tobo.
Redoblado. = Táuo ng̃a matámboc, supang ug hatáas caáyo. * Pagcalacát ng̃a malágmit.
Redoblamiento. = Pagcadóha sa bisan onsa.
Redoblar. = Pagdúha sa bisan onsa. * Pagbálic sa tomóy sa mg̃a lansang, &c. * Pagósub, pagopód.
Redobla. V. Redoblamiento. * Pagcaósob, pagcaópod. * Pagcatóctoc sa tambol sa pagcadáli, sa pagcalágmit.
Redoblegar. V. Redoblar.
Redoblon. = Pagcalímbong sa sugál sa baraja.
Redoma. = Sorlánan sa salamín, halagpád dapit sa obos ug haíctin dapit sa bába.
Redomado. = Táuo ng̃a batid, malaláng̃on.
Redomazo. = Pocpoc ng̃a guipócpoc sa redoma.
Redonda. = Calaínan sa igagáma ng̃a baol pa. * Lugar ng̃a calán-an sa mg̃a mananáp. * V. Rededor.
Redondamente. V. Rededor. * Sa pagcalíng̃in, sa pagcadayág, sa pagcaoaláy duha duha.
Redondear. = Pagpalíng̃in sa bisan onsa. * Pagbáyad sa mg̃a otang. * Pagpatigáyon sa caogalíng̃on lamang.
Redondel. = Calíng̃in. * Calaínan sa capote.
Redondete. V. Redondo.
Redondez. = Pagcalíng̃in.
Redondilla. = Calaínan sa garay, sa balac sa opát ca dalan.
Redondo. = Malíng̃in. * Madayág, sa oaláy duha duha.
Redondon. = Calíng̃in ng̃a dagcó.
Redopelo. = Pagcaáoay, pagcalális lalis sa daghánan, sa polong lamang.
Redor. = Baníg ng̃a diótay ug malíng̃in.
Redro. = Sa licód, sa oláhi. * Ang dao singsing, ang barlis ng̃a labíng maítom sa mg̃a song̃áy sa mg̃a carnero.
Redrojo. = Bolig ng̃a diótay sa ubas, ug ang mg̃a bolig ng̃a guisáilo sa pagpópo caníla. * Ang bulac ug bong̃a ng̃a icadúha sa mg̃a tanóm ug mg̃a cahoy. * Báta ng̃a díli mutóbo caáyo.
Redrojuelo. = Idem.
Redruejo. = Idem.
Reduccion. = Pagcabálic sa bisan onsa sa pagcabútang ng̃a daan. * Pagcabálhin sa usá ca butang sa lain ng̃a butang ng̃a magsáma. * Pagcabáilo sa salapí, pagcadúgmoc. * Pagcabáhin bahin sa bisan onsa sa daghan ng̃a mg̃a bahin. * Pagcaalísng̃ao, pagcaalísbo sa bisan onsa. * Pagpaóbos, pagcasácop sa usá ca Guinharían, provincia con longsod. * Pagcasámbag ng̃a mabáscog. * Pagcabálic sa matúod ng̃a Pagtóo.
Reducir. = Pagbálic sa bisan onsa sa lugar ng̃a guibutáng̃an ng̃a daan. * Pagbáilo, pagtaguílis, pagdógmoc sa salapí. * Pagláctor sa suguílon. * Pagbáhin sa bisan onsa sa daghánan ng̃a mg̃a bahin. * Pagpasácop, pagpaóbos. * Pagsámbag, pagtámbag.
Redundancia. = Pagcacápin sa bisan onsa, pagcaáoas.
Redundante. = Ang capin, ang naáoas.
Redundar. = Aoas, capin. * Pagábot sa bisan onsa sa polós con sa icadáot sa bisan cansa.
Reduplicacion. = Pagcadúha sa bisan onsa. * Pagcaópod, pagcaósob.
Reduplicar. = Pagósob, pagopód. * Pagdóha.
Reedificacion. = Pagcatíndog, pagbóhat pagopód sa baláy, sa Singbahán, &c., ng̃a nagobá.
Reedificador. = Ang magatíndog, magapatíndog, magabóhat, magapabóhat pagósob sa bisan onsa.
Reedificar. = Pagbúhat, pagtíndog pagopód sa bisan onsa ng̃a nagobá, napócan, naláglag.
Reeleccion. = Pagcahing̃álan pagopód.
Reelegir. = Paghing̃álan pagopód, pagpíli pagósob.
Reembolsar. = Pagdáoat sa salapí ng̃a guipaólos.
Reembolso. = Pagcadáoat, pagcabáoi sa salapí ng̃a guihátag con guipaólos sa isigcaíng̃on.
Reemplazar. = Pagílis sa usá ca butang sa lain ng̃a butang ng̃a magsáma.
Reemplazo. = Pagcaílis, pagcaalíli, pagcasalíli. * Pagcaponó sa bisan onsa. * Ang táuo ng̃a nagasalíli sa lain sa pagcasoldados.
Reencuentro. = Pagcasóngco sa bisan onsa. * Pagcatábo, pagcasogát.
Reenganchamiento. = Pagcasáb-it, pagcacáo-it sa bisan onsa. * Salapí ng̃a ihátac sa táuo ng̃a musulód sa pagcasoldados pagósob, con sa nagasalíli sa lain ng̃a táuo.
Reenganchar. = Pagsáb-it, pagcáo-it, pagopód. * Ang mosolód pagopód sa pagcasoldado sa obos na nacatúman na sa iang tiempo ug catungdánan.
Reenganche. V. Reenganchamiento, desde salapí.
Reengendrador. = Ang mohátag sa bisan onsa sa bag-ong pagcamáo.
Reengendrar. = Paghátag sa bag-ong pagcamáo, sa tong̃ód sa gracia.
Reensayar. = Pagsoláy, pagána ana, pagsána sana pagopód.